ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1993/1
Karar Sayısı : 1993/1
Karar Günü : 19.1.1993
R.G. Tarih-Sayı :16.03.1993-21526
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kırşehir Sulh Ceza Mahkemesi İTİRAZINKONUSU : 18.11.1992 günlü, 3842 sayılı "Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu ileDevlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında KanununBazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 31. maddesi 1.fıkrasının, Anayasa'nın 2., 10., ve 36/1. maddelerine aykırılığı ilerisürülerek iptali istemidir.
I- OLAY :İtiraz yoluna başvuran mahkeme, sanıklar hakkında TürkCeza Yasası'nın eylemlerine uyan 260. ve 536. maddeleri uyarıncacezalandırılmaları için açılan kamu davasında, suçun başlangıçta DevletGüvenlik Mahkemelerinin görev alanına giren suçlardan olması nedeniyle, 1412sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası'nın 3842 sayılı yasayla değişik 135.maddesindeki yeni olanaklardansanıkların yararlandırılmadığı, bu durumun, CezaMuhakemeleri Yasası'nın 135/a maddesindeki yeni düzenlemeye aykırı olduğu, 1412sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası'nın 135. maddesindeki değişikliğin DevletGüvenlik Mahkemelerinin görev alanına giren suçlarda uygulanamayacağına ilişkin3842 sayılı Yasa'nın 31. maddesi hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu görüşüyleiptali için 28.12.1992 günlü kararıyla Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ :
A) İtiraz Konusu Yasa Kuralı : 18.11.1992 günlü, 3842 sayılıYasa'nın itiraza konu olan 31. maddesinin birinci fıkrası hükmü şöyledir :"MADDE 31.- Bu kanunun 4., 5., 6., 7., 9., 12., 14., 15., 18., 19., 20. ve22 nci madde hükümleri Devlet Güvenlik Mahkemelerinin görev alanına girensuçlarda uygulanmaz. Bunlar hakkında 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri UsulüKanununun bu değişiklikten önce yürürlükte olan eski hükümleri değiştirilmedenönceki halleriyle uygulanır."
B) Dayanılan Anayasa Kuralları : Mahkemenin itirazında dayandığıAnayasa kuralları şunlardır:"MADDE 2.- Türkiye Cumhuriyeti, toplumunhuzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı,Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan,demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir." "MADDE 10.- Herkes,dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzerisebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Hiçbir kişiye, aileye,zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamlarıbütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmekzorundadır." "MADDE 36.- Herkes, meşru vasıta ve yollardanfaydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia vesavunma hakkına sahiptir."
IV- İLK İNCELEME :
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında itiraz yoluna başvuran mahkemenin iptalini istediğikuralların bakmakta olduğu davada uygulanıp uygulanmıyacağı sorunu önceliktaşıdığından, ilk inceleme raporu, dava dosyası ve ekleri, iptali istenen yasahükmüve dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve öbür yasamabelgeleri incelendikten sonra bu konuya öncelik verilerek gereği görüşüldü :Anayasa'nın 152. maddesinin birinci fıkrasıyla, 2949 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Yasa'nın 28. maddesine göre, bir davayabakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir yasa veya kanun hükmünde kararnamehükümlerini Anayasa'ya aykırı görür veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsaohükmün iptali için AnayasaMahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'nebaşvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve görevine giren bir davanınbulunması ve iptali istenen kuralların o davada uygulanacak kural olmasıgerekmektedir.İtirazyoluna başvuran mahkemenin bakmakta olduğu dava, izin olmaksızın yasal olmayanörgüt adına duvarlara yazı yazmak, pankart asmak, yazılı afiş yapıştırmak vegörevli memurlara pasif direnişte bulunmak suçlarını işledikleri gerekçesiylesanıkların TCKnun 260. ve 536. maddeleri uyarınca cezalandırılmaları isteminiiçeren bir davadır. 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası'nda 3842 sayılıyasa ile yapılan değişikliklerinden kimileri, söz konusu 31. maddeye göreDevlet Güvenlik Mahkemelerinin görev alanına giren suçlarda uygulanmayacaktır.Dava Sulh Ceza Mahkemesinin görev alanına girdiğine göre, bu halde 31. maddeile getirilen ayrık hükümlerin davada uygulanacak yasa kuralı olmadığı açıktır.Bu bakımdan, itiraz yoluna başvuran Kırşehir Sulh Ceza Mahkemesinin iptaliniistediği 3842 sayılı Yasa'nın 31. maddesinin birinci fıkrası davada uygulanacakkural olmadığından mahkemenin itiraz başvurusunda bulunmaya yetkisi yoktur.
V- SONUÇ :
Anayasa'nın 152. maddesinin birinci fıkrası ile 2949 sayılıYasa'nın 28. maddesine göre, iptali istenen kuralın başvuran mahkemeninbakmakta olduğu davada uygulayacağı kural olmaması nedeniyle itirazın REDDİNE,Selçuk TÜZÜN'ün karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,19.1.1993 gününde karar verildi.
Başkan
Yekta Güngör ÖZDEN
Başkanvekili
Güven DİNÇER
Üye
Servet TÜZÜN
Üye
Mustafa GÖNÜL
Üye
Mustafa ŞAHİN
Üye
İhsan PEKEL
Üye
Selçuk TÜZÜN
Üye
Ahmet N. SEZER
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
KARŞIOYYAZISI
Esas Sayısı: 1993/1
Karar Sayısı : 1993/1
18.11.1992 günlü, 3842 sayılı "Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunuile Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri HakkındaKanunun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 31.maddesinin birinci fıkrasının, Anayasa'nın 2., 10., 36/1. maddelerineaykırılığı nedeniyle iptali isteminde bulunulmuştur. Suç tarihi 3842 sayılıYasa'nın kabul tarihinden öncedir. Dava 8.12.1992 günlü iddianame ileaçılmıştır.3842sayılı Yasa'nın 29. maddesiyle 2845 sayılı Devlet GüvenlikMahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 9. maddesideğiştirilerek TCK.'nun 536. maddesindeki suçla ilgili davaya bakmak DevletGüvenlik Mahkemelerinin görev kapsamından çıkarılmıştır. Aynı Yasa'nın 12.Maddesiyle de, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 135 nci maddesi"sorgunun tarzı" olan başlığı ile birlikte değiştirilmiş. 13. maddeile de 135. maddeden sonra gelmek üzere 135/a maddesi eklenmiştir. Kuralların,tanınan hakların ve delillerin saptanma tarzının tesbiti ile gerekli sonucaulaşılabilmesi için 31. maddede belirtilen ayrık 12. madde hükmü mahkemecedavada uygulanacak kural olduğundan, Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın28. maddelerine göre bu hükümle sınırlı olarak işin esasının incelenmesine kararverilmesi gerektiği kanısındayım.
Üye
Selçuk TÜZÜN