ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı: 1993/35
Karar Sayısı : 1993/34
Karar Günü : 6.10.1993
R.G. Tarih-Sayı :20.11.1993-21764
İPTAL DAVASINI AÇAN : Anamuhalefet (Anavatan) Partisi TürkiyeBüyük Millet Meclisi Grubu adına Grup Başkanı A. Mesut YILMAZ.
İPTAL DAVASININ KONUSU : 16.9.1993 günlü ve 21700 sayılı ResmîGazete'de yayımlanan 520 Sayılı "2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek KabulüHakkında Kanunun Bazı Maddelerinde ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde KararnameyeEkli Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun HükmündeKararname"nin Anayasa'nın 6., 7., 87., 91. ve 153. maddelerine aykırılığısavıyla iptali istemidir.
II- YASA METİNLERİ :
A. İptali İstenilen Kurallar :
520 sayılı "2992 Sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü HakkındaKanunun Bazı Maddelerinde ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye EkliCetvellerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Hükmünde Kararname"
2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun bazımaddelerinde ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerdedeğişiklik yapılması; 24/6/1993 tarihli ve 3911 sayılı Kanunun verdiği yetkiyedayanılarak, Bakanlar Kurulu'nca 18/8/1993 tarihinde kararlaştırılmıştır.
MADDE 1- 29/3/1984 tarihli ve 2992 sayılı Kanunun 8 inci maddesine(e) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (f) bendi eklenmiş ve bent harfi (g)olarak değiştirilmiştir.
"f) Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü"
MADDE 2- 2992 sayılı Kanuna 13 üncü maddeden sonra gelmek üzereaşağıdaki 13/A maddesi eklenmiş ve 13/A maddesinin numarası 13/B olarakdeğiştirilmiştir.
"Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
Madde 13/A- Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğününgörevleri, 244 ve 1173 sayılı kanunlarla Dışişleri Bakanlığına verilen görev veyetkiler saklı kalmak kaydıyla şunlardır:
a) Bakanlığın görev alanına giren konularda uluslararasıandlaşmalarla ilgili olarak görüş bildirmek,
b) Bakanlığın ilgili birimlerinin temsilcileriyle birlikte,uluslararası andlaşmalarla ilgili çalışmalara ve görüşmelere katılmak,
c) Yurt dışında işlenen ve Türk yargı yetkisine giren suçlarıişleyenlerle ilgili olarak adli mercilere bilgi ve belge sağlanmasında yardımcıolmak,
d) Cezai konularda uluslararası adli yardımlaşma, tebligat,suçluların iadesi, hükümlülerin transferi ve kovuşturmaların aktarılmasıişlemlerini yapmak,
e) Cezai konularda yabancı memleketlere gönderilen veya gelenevrak hakkında gerekli işlemleri yapmak,
f) Bakanlık aracılığıyla yabancı ülkelerle yapılması gereken özelhukukla ilgili adli yardımlaşma ve tebligat işlemlerini yürütmek,
g) Ceza ve özel hukuk alanındaki uluslararası andlaşmalarla ilgiliişlemleri yapmak,
h) Nafaka alacaklarının yabancı ülkelerde tahsili ile ilgiliandlaşmalara ait işlemleri yerine getirmek,
i) Bakanlığın uluslararası kuruluşlarla ilgili faaliyetlerini yürütmek,
j) Uluslararası hukuk ve insan hakları konusundaki gelişmeleriizlemek, bu konularda çalışma yapan kuruluşların faaliyetlerine katılmak,Bakanlığın görev alanına giren konulardaki gelişmelerin iç hukuka yansıtılmasıiçin gerekli işlemleri yapmak,
k) Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komisyonuna ve Divanına Türkiyealeyhine yapılan başvurular dolayısıyla bilgi ve belge sağlamak; gerektiğindeDışişleri Bakanlığı ve insan haklarından sorumlu Devlet Bakanlığıyla koordineliolarak başvuruya karşı yapılacak savunmayı oluşturmak ve gereken hallerdeduruşmalara temsilci göndermek,
l) Görev alanına giren konularda personelin yurtiçi ve yurt dışıeğitimi ile ilgili işlemleri yapmak,
m) Bakanlığın görev alanına giren konulardaki ikili ve çok taraflıandlaşmalar ile uluslararası kuruluşların faaliyetleri sonucu gerçekleştirilentavsiye, karar gibi belgeleri Türkçeye çevirtmek, bunları derlemek vearşivlemek, ilgili birimlere ve teşkilata duyurulması için gerekli işlemleriyapmak,
n) İştirak olunan yurtdışı faaliyetlere ilişkin olarakdüzenlenecek raporları Bakanlığın ilgili birimlerine ve diğer ilgilikuruluşlara iletmek,
o) Görev alanına giren konularda tüzük, yönetmelik tasarılarınıhazırlamak ve izlemek; yargı yetkisinin kullanılma alanına girmeyen konulardagörüş bildirmek ve genelge düzenlemek,
p) Kanunlarda gösterilen ve Bakanlıkça verilen diğer görevleriyapmak."
MADDE 3- 2992 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin (h) ve (i) bentleriile 10 uncu maddesinin (a), (e) ve (f) bentleri yürürlükten kaldırılmış ve 9uncu maddesinin mevcut (j), (k) ve (l) bent harfleri sırasıyla (h), (i) ve (j)olarak, 10 uncu maddesinin (b), (c),(d), (g), (h), (i) ve (j) bent harfleri isesırasıyla (a), (b), (c), (d), (e), (f) ve (g) olarak değiştirilmiştir.
MADDE 4- 2992 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı cetvelin "Anahizmet birimleri" bölümünün (5) sıra numarasında kayıtlı birimden sonragelmek üzere (6) sıra numarasıyla "Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkilerGenel Müdürlüğü" ibaresi eklenmiş, "Avrupa Topluluğu KoordinasyonDairesi Başkanlığı" ibaresinin numarası (7) olarak değiştirilmiştir.
MADDE 5- Ekli (1) ve (2) sayılı listelerde yer alan kadrolar ihdasedilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye bağlı (I) ve (II) sayılıcetvellerin Adalet Bakanlığına ait bölümüne eklenmiştir.
MADDE 6- 2992 sayılı Kanuna aşağıdaki madde "Ek Madde 3"olarak eklenmiştir.
"Ek Madde 3- A) Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında ihtiyaçduyulan durumlarda, veri hazırlama ve kontrol işletmenleri, çözümleyici veçözümleyici yardımcıları, mühendisler, teknisyenler, programcı ve programcıyardımcıları, bilgisayar işletmenleri, istatistikçiler, anketörler,mütercimler, merkezi, bölgesel ve mahalli Adli Sicil teşkilatı bilgi işlemmerkezlerinde görev yapan bilgi işlem müdürleri, şube müdürleri ve şeflerkadroları karşılık gösterilmek suretiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu vediğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerinebağlı olmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilir. Bu şekilde çalıştırılacakpersonelin sayısı ile yapılacak sözleşmenin usul ve esasları, ödenecek ücretmiktarı ve diğer mali hakları Bakanlar Kurulu tarafından tespit edilir.
B) Uzman yardımcılığına atanabilmek için, 657 sayılı DevletMemurları Kanununda sayılan niteliklere ilaveten aşağıdaki nitelikler aranır:
a) Uluslararası hukuk ve dış ilişkiler hizmetlerinin gerektirdiğiniteliklere sahip olmak,
b) En az dört yıllık yükseköğretim kurumlarından veya bunlaradenkliği kabul edilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak,
c) Yapılacak yarışma ve yeterlik sınavında başarılı olmak,
d) İngilizce, Fransızca veya Almanca dillerinden birinde yapılacakyabancı dil sınavında başarılı olmak,
e) Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk gününde 30 yaşınıdoldurmamış olmak,
Uzman yardımcılığı giriş sınavında iki kez başarılı olamayanlarbir daha sınava alınmazlar.
Uzman yardımcılığına atananlar, en az 3 yıl çalışmak ve olumlusicil almak kaydıyla açılacak yeterlik sınavına girmek hakkını kazanırlar.Sınavda başarılı olanlar "Uluslararası hukuk ve dış ilişkiler uzmanı"unvanını alırlar.
Uluslararası hukuk ve dış ilişkiler uzman yardımcılığı sınavı ileuluslararası hukuk ve dış ilişkiler uzmanlığı yeterlik sınavının zamanı, şekli,esas ve usulleri ile sınav kurulunun oluşumu yönetmelikte gösterilir.
Uluslararası hukuk ve dış ilişkiler uzmanlığı yeterlik sınavındaiki kez başarısız olanlar, Bakanlıkça kendilerine uygun başka bir göreveatanırlar."
MADDE 7- 3682 sayılı Adli Sicil Kanununun 11 inci maddesininikinci cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 8- Bu Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğegirer.
MADDE 9- Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kuruluyürütür.
LİSTE : 1
KURUMU : ADALET BAKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
(II) SAYILI CETVEL
İHDAS EDİLMESİ UYGUN GÖRÜLEN KADROLAR
Serbest Tutulan Kadro
Kadro Ünvanı
Derecesi
Adedi
Toplam
Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürü
1
1
1
Genel Müdür Yardımcısı
1
3
3
Daire Başkanı
1
7
7
Tetkik Hakimi
1
8
8
Tetkik Hakimi
2
10
10
Tetkik Hakimi
3
8
8
LİSTE :2
KURUMU : ADALET BAKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
(I) SAYILI CETVEL
İHDAS EDİLMESİ UYGUN GÖRÜLEN KADROLAR
Serbest Tutulan
Ek Kadro
Kadro Ünvanı
SınıfıGösterge
Derece
Adedi
Toplam
Uzman
G.İ.H.
1
1
1
Şube Müdürü
G.İ.H.
2
2
2
Uzman
G.İ.H.
2
1
1
Şube Müdürü
G.İ.H.
3
3
3
Uzman
G.İ.H.
3
2
2
Şube Müdürü
G.İ.H.
4
5
5
Uzman
G.İ.H.
4
2
2
Şef
G.İ.H.
4
5
5
Şef
G.İ.H.
5
10
10
Uzman
G.İ.H.
5
2
2
Memur
G.İ.H.
6
15
15
Memur
G.İ.H.
9
15
15
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
G.İ.H.
5
2
2
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
G.İ.H.
6
2
2
Uzman Yardımcısı
G.İ.H.
6
2
2
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
G.İ.H.
7
2
2
Uzman Yardımcısı
G.İ.H.
7
3
3
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
G.İ.H.
8
2
2
Uzman Yardımcısı
G.İ.H.
8
3
3
Çözümleyici
G.İ.H.
5
2
2
Çözümleyici
G.İ.H.
6
2
2
Çözümleyici
G.İ.H.
7
2
2
Çözümleyici
G.İ.H.
8
2
2
Programcı
G.İ.H.
5
2
2
Programcı
G.İ.H.
6
2
2
Programcı
G.İ.H.
7
2
2
Programcı
G.İ.H.
8
2
2
Çözümleyici Yardımcısı
G.İ.H.
7
2
2
Çözümleyici Yardımcısı
G.İ.H.
8
2
2
Programcı Yardımcısı
G.İ.H.
7
2
2
Programcı Yardımcısı
G.İ.H.
8
2
2
Bilgisayar İşletmeni
G.İ.H.
7
1
1
Bilgisayar İşletmeni
G.İ.H.
8
1
1
Mütercim
G.İ.H.
1
3
3
Mütercim
G.İ.H.
2
3
3
Mütercim
G.İ.H.
3
3
3
Mütercim
G.İ.H.
4
3
3
Mütercim
G.İ.H.
5
3
3
Sekreter
G.İ.H.
10
6
6
Şoför
G.İ.H.
11
6
6
Hizmetli
Y.H.S.
11
6
6
B- Dayanılan Anayasa Kuralları :
İptal gerekçesinde dayanılan Anayasa kuralları şunlardır:
1. "MADDE 6.- Egemenlik kayıtsız şartsız Milletindir.
Türk Milleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre,yetkili organları eliyle kullanır.
Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreyeveya sınıfa bırakılamaz.
Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devletyetkisi kullanamaz."
2. "MADDE 7.- Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye BüyükMillet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez."
3. "MADDE 87.- Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev veyetkileri, kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; Bakanlar Kurulunu vebakanları denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi vermek; bütçe ve kesinhesap kanun tasarılarınıgörüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek;milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, Anayasanın 14 üncümaddesindeki fiillerden dolayı hüküm giyenler hariç olmak üzere, genel ve özelaf ilânına, mahkemelerce verilip kesinleşen ölüm cezalarının yerinegetirilmesine karar vermekve Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkilerikullanmak ve görevleri yerine getirmektir."
4. "MADDE 91.- Türkiye Büyük Millet Meclisi, BakanlarKuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncübölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerledüzenlenemez.
Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, amacını,kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazlakararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir.
Bakanlar Kurulunun istifası, düşürülmesi veya yasama dönemininbitmesi, belli süre için verilmiş olan yetkinin sona ermesine sebep olmaz.
Kanun hükmünde kararnamenin, Türkiye Büyük Millet Meclisitarafından süre bitiminden önce onaylanması sırasında, yetkinin son bulduğuveya süre bitimine kadar devam ettiği de belirtilir.
Sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde, Cumhurbaşkanının Başkanlığındatoplanan Bakanlar Kurulunun kanun hükmünde kararname çıkarmasına ilişkinhükümler saklıdır.
Kanun hükmünde kararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları günyürürlüğe girerler. Ancak, kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki birtarih de gösterilebilir.
Kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye BüyükMillet Meclisine sunulur.
Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle veivedilikle görüşülür.
Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayankararnameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilenkararnameler bu kararın Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlüktenkalkar. Değiştirilerek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, budeğişikliklerin Resmî Gazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer."
5. "MADDE 153.- Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir.
İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.
Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenintamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni biruygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.
Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisiİçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetedeyayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesiiptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih,kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.
İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda,Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukukî boşluğudolduracak kanun tasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.
İptal kararları geriye yürümez.
AnayasaMahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır veyasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileribağlar.
C. İlgili Yasa Kuralları :
Dava konusu Kanun Hükmünde Kararname'nin dayanağını oluşturan24.6.1993 günlü, 3911 sayılı "Memurlar ve Diğer Kamu GörevlileriHakkındaki Bazı Kanunlar ile Teşkilat Kanunlarında Değişiklik Yapılmasına DairYetki Kanunu"
Amaç
MADDE 1.- Bu Kanunun amacı, memurlar ve diğer kamu görevlilerininçalışmalarında etkinliği artırmak, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli veverimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere bunların malî, sosyal ve diğerhaklarında iyileştirmeler yapmak; yürütme organı bünyesindeki kamu kurum vekuruluşlarının (Genelkurmay Başkanlığı hariç) kuruluş, görev ve yetkilerineilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak ve Genel, Katma, Özel ve Özerkbütçeli bütün kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmaz mallar üzerindekiyönetim ve tasarruf esaslarının tespiti; BAĞ-KUR, SSK ve TC. Emekli SandığıKanunlarında düzenlemelerde bulunmak; özelleştirme kapsamına giren kuruluşlarladiğer kurum ve kuruluşlar arasındaki ihtilafların çözülmesi esaslarınıntespiti; TC. Merkez Bankası ve Bankalar Kanunu ile Sigorta Murakabe Kanunundadüzenlemeler yapılması için ivedi ve zorunlu hallere münhasır olmak üzereBakanlar Kuruluna Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermektir.
Kapsam
MADDE 2.- Bu Kanuna göre çıkarılacak Kanun Hükmünde Kararnameler;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlarla diğer kamugörevlilerinin malî, sosyal ve diğer haklarıyla ilgili olan kanun ve kanunhükmünde kararnamelerde,
b) Kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatlanmalarına ilişkinolarak, kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasında bölünüşüne, bağlı ve ilgilikuruluşlar kurulmasına, mevcut kurum ve kuruluşların birleştirilmesine veyakaldırılmasına, bunların kuruluş biçimlerine, görev, yetki ve yükümlülüklerineait esaslarla bu esaslar çerçevesinde teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesineilişkin hükümlerinde,
c) 28.5.1986 tarihli ve 3291 sayılı Kanunun Beşinci Bölümünde,
d) Genel, Katma, Özel ve Özerk bütçeli bütün kamu kurum vekuruluşlarına ait taşınmaz mallar üzerindeki yönetim ve tasarruf esaslarınıntespiti; BAĞ-KUR, SSK ve TC. Emekli Sandığı Kanunlarında düzenlemelerdebulunmak; özelleştirme kapsamına giren kuruluşlarla diğer kamu kurum vekuruluşları arasındaki ihtilafların çözülmesi esaslarının tespiti; TC. MerkezBankası ve Bankalar Kanunu ile Sigorta Murakabe Kanununda,
Yapılacak değişiklik ve yeni düzenlemeleri kapsar.
İlkeler
MADDE 3.- Bakanlar Kurulu, ivedi ve zorunlu durumlara münhasırolmak kaydıyla, 1 inci madde ile verilen yetkiyi kullanırken;
a) Kamu hizmetlerinin verimli ve etkin bir şekilde yürütülmesini;ülkenin ekonomik ve sosyal durumunu dikkate alarak yeterli ve adil bir ücretseviyesini sağlamayı, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin malî, sosyal vediğer haklarında, hizmetin özellik ve gereklerine uygun iyileştirmeler yapmayı,
b) Başbakanlık, bakanlıklar ve bunlara bağlı kuruluşlar eliyle,genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken kamu hizmetlerinde iş bölümü vekoordinasyonun sağlanmasını; bağlı ve ilgili kuruluşlar kurulurken benzerhizmetlerin tek kuruluş veya birim tarafından yürütülmesini ve kaynakkullanımında israfın önlenmesini,
c) 28.5.1986 tarihli ve 3291 sayılı Kanunun Beşinci Bölümündedeğişiklik yapılırken ülke ekonomisine yararlılık, verimlilik ve kârlılıkesaslarını,
Gözönünde bulundurur.
Yetki Süresi
MADDE 4.- Bu Kanunla Bakanlar Kuruluna verilen yetki, bir yıl süreile geçerlidir. Bu süre içinde Bakanlar Kurulu birden fazla kanun hükmündekararname çıkartabilir.
MADDE 5.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 6.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
III. İLK İNCELEME ve ESASIN İNCELENMESİ :
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Güven DİNÇER,Yılmaz ALİEFENDİOĞLU, Mustafa GÖNÜL, Oğuz AKDOĞANLI, İhsan PEKEL, Selçuk TÜZÜN,Ahmet N. SEZER, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Mustafa BUMİN ve Sacit ADALI'nınkatılmalarıyla 6.10.1993 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, konununözelliği nedeniylebaşka hususlar üzerinde durulmaksızın işin esasına geçilerekincelemenin sürdürülmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.
İşin esasına ilişkin rapor, dava dilekçesi ve ekleri, iptaliistenilen Kanun Hükmünde Kararname kurallarıyla dayanılan Anayasa kuralları,bunların gerekçeleri ve öteki yasama belgeleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü :
A- Kanun Hükmünde Kararname Hakkında Genel Açıklama :
Kanun Hükmünde Kararname (KHK) Kurumu, 22.9.1971 günlü ve 1488sayılı Yasa ile 1961 Anayasası'nın 64. maddesinde yapılan değişiklik sonucuhukukumuza girmiştir. Bu değişikliğin gerekçesinde "Parlamenterrejimlerde, kanun yapmanın belli usullere uyulmak zorunluluğu sebebiyle zamanaldığı ve gecikmeler meydana getirdiği bir gerçektir. Değişen iktisadî vesosyalşartların gereği olarak bazı hukuk kurallarının bu usuller dışında yürürlüğekonulabilmesi çağdaş devlet anlayışının tabiî sonucu olarak karşımızaçıkmaktadır.
Anayasa'nın 5. maddesi hükmünün prensibini bozmamak ve herhaldeönceden yasama meclislerince esasları bir kanunla tesbit olunan sınırlariçerisinde kalmak kaydıyla hükümete KHK'ler çıkarma yetkisinin verilmesi ve buyetkiyi düzenleyen hükmün TB.MM.nin genel olarak görev ve yetkilerinibelirleyen 64. maddesine eklenmesi uygun görülmüştür." denilmektedir.KHK'ler, temelde 1961 Anayasası'ndan çok farklı olmamakla birlikte 1982Anayasası'nda kimi yeniliklerle ve fakat benzer gerekçelerle 91. maddededüzenlenmiştir. Böylece, hem yürütme organını güçlendirmek hem de değişenekonomik ve sosyal konuların ortaya çıkardığı sorunlara ivedi çözümler bulmakamacına ulaşılmak istenilmiştir.
Olağan dönemlerde çıkarılan KHK'lerin mutlaka bir yetki yasasınadayanması zorunludur. Yetki Yasası'nın içeriği ve öğeleri de Anayasa'nın 91.maddesinde belirlenmiştir. 87. maddede ise Bakanlar Kurulu'na "bellikonularda" KHK çıkarma yetkisi vermek TBMM'nin görev ve yetkileri arasındasayılmıştır.
Bakanlar Kurulu'nun belli bir konuda KHK çıkarabilmesi içinöncelikle TBMM tarafından kendisine bu konuda yasa ile bir yetkinin verilmişolması gerekir. Bakanlar Kurulu, bir yasa ile önceden yetkilendirilmedikçe,kendiliğinden KHK çıkartamaz. Yasa ile verilen yetkiye dayanılarak çıkartılanKHK, yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte ve değiştirebilmekte, başkabir anlatımlayasanın hukuksal gücüne sahip bulunmaktadır. Yasama yetkisinin,"kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak" öğelerini içerdiğikuşkusuzdur. KHK, yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte vedeğiştirebilmektedir.
Anayasa'da öngörüldüğü biçimi ile KHK'ler yapısal (organik-uzvî)bakımdan yürütme organı işlemi, işlevsel (fonksiyonel) yönden ise yasama işleminiteliğindedirler. Ancak, Türkiye Büyük Millet Meclisi verdiği yetkiyi bir yasaile her zaman geri alabileceği gibi kendisine sunulan KHK'leri aynen kabuletmek ya da reddetmek zorunda olmayıp dilediğinde değiştirerek de kabuledebilir. Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin verilmesi, yasayladüzenlemesi gereken konuların yasama alanından çıkarılıp yürütme organınındüzenleme alanına sokulması sonucunudoğurmaz. Bu nedenle, Bakanlar Kurulu'naKHK çıkarma yetkisinin verilmiş olması Anayasa'nın 7. maddesinde öngörülen"Yasama yetkisinin devredilmezliği" ilkesini ortadan kaldırmaz.
Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarılabilmesine yetki veren yasada yeralması zorunlu öğeler Anayasa'nın bu konuya ilişkin 91. maddesinin ikincifıkrasında gösterilmiştir. Buna göre :
"Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnameninamacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazlakararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir." Bundan anlaşılacağı gibiyetki yasası, yürürlüğe konulacak KHK'nin amacını, kapsamını, ilkelerini, kullanmasüresini ve bu süre içinde birden çok kararname yürürlüğe konulupkonulamayacağını belirtmek zorundadır. Bakanlar Kurulu'na verilen türevselyetki, yasada öngörülen amaç, ilke, kapsam ve süre ile sınırlı bir yetkidir. Ohalde, yetki yasasında Anayasa'nın belirlediği öğelerin belli bir içeriğekavuşturularak somutlaştırılması gerekir.
Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin "bellikonularda" verilebileceği 1961 Anayasası'nın 64. maddesinde açıkçabelirtildiği halde, 1982 Anayasası'nın yetki yasasının sahip olması gerekenöğelerini gösteren 91. maddesinde bu koşul yer almamaktadır. Ancak, 1982Anayasası'nın 87. maddesinde"... Bakanlar Kuruluna belli konularda KanunHükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermek..." TBMM'nin görev ve yetkileriarasında sayılmış bulunmaktadır. Bu nedenle, 91. maddede "bellikonularda" ifadesi nin yer almaması bir noksanlık sayılamaz. Çünkü, 87.maddede,Bakanlar Kurulu'na verilecek KHK çıkarma yetkisinin ancak belli konulardaolabileceği açıkça gösterilmektedir. Bu durumda, Türkiye Büyük Millet Meclisi,Bakanlar Kurulu'na ancak belli konularda bu yetkiyi verebilir; her konuyukapsayacak biçimdebir KHK çıkarma yetkisi veremez. KHK'nin konusunun yetkiyasasında belirlenmesi zorunludur. Yetki, somutlaştırılmış ve belli bir konuda tanınmalıdır.Bakanlar Kuruluna sınırları belirsiz bir konuda KHK çıkarma yetkisi verilemez.KHK'nin konusu da yetki yasasında belirlenen çerçevenin dışına çıkamaz. KHK'ninyetki yasasında belirtilen amaç, kapsam ve ilkelere de uygun olması gerekir.Verilen yetkinin konusunun yasada gösterilmesi zorunluluğunun bu yasayadayanılarak yürürlüğe konulan KHK'lerin yetki yasası kapsamı içinde kalıpkalmadıklarının hem yargısal hem de siyasal denetimlerinin yapılması yönündençok büyük bir önemi vardır. Yetki Yasası'nın kapsamı dışında yürürlüğe konulanveya başka bir anlatımla yasanın öngörmediği bir konuda düzenleme yapan birKHK'nin Anayasa'ya aykırı olacağı kuşkusuzdur.
Anayasa'da kimi konuların KHK'lerle düzenlenmesi yasaklanmaktadır.91. maddenin birinci fıkrasında "Türkiye Büyük Millet Meclisi, BakanlarKuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak, sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasa'nın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemez."denilmektedir.
Buna göre, Anayasa'nın KHK'lerle düzenlenemeyeceğini belirlediğikonularda TBMM tarafından Bakanlar Kurulu'na düzenlemede bulunması için biryetki verilmesi de olanaksızdır. Verilen yetkinin konusunun belli olmasının,Anayasa'nın 91. maddesindeki "yetki verilemeyecek konular"ı dakapsayıp kapsamadığının incelenebilmesi yönünden de önemi büyüktür.
Bu nedenlerle, Bakanlar Kurulu'nun hangi konularda KHKçıkarabileceği Yetki Yasası'nda açıkça belirtilmeli ve verilen yetki konuyönünden mutlaka belirgin olmalıdır. Anayasa'nın 91. maddesine göre YetkiYasası'nda çıkarılacak KHK'nin "amacı", "kapsamı" ve "ilkeleri"ninde belirtilmesi gerekir. Amaç, Bakanlar Kurulu'nun kendisine verilen yetki ileneleri gerçekleştirmesinin istendiğini belirlediğindenyetki yasasında KHK'ninamacı da somut olarak açıklanmalıdır. KHK'nin amacı ve kapsamı da konusu gibigeniş içerikli her yöne çekilebilecek biçimde genel anlatımlarlagösterilmemeli; değişik yorumlamaya elverişli olmamalıdır. KHK'nin yetkiyasasında gösterilen amaç ve kapsam doğrultusunda, verilen ilkelere uygunçıkarılıp çıkarılmadığının saptanması hem yargısal hem de siyasal denetim yönündenzorunludur. KHK, yasada gösterilen amacı dışında yürürlüğe konulmuşsa ya dayetkinin kapsamını aşıyorsa veya ilkelere uygun değilse bu durumu onu yetkiyasasına ve dolayısıyla Anayasa'ya aykırı düşürür.
Anayasa'ya göre yetki yasasında, Bakanlar Kurulu'na verilenyetkinin süresinin de gösterilmesi zorunludur. Bu zorunluluk, Türkiye BüyükMillet Meclisi'nin yetkilerini çok uzun bir süre yürütme organına vermektenalıkoymaktadır.
Yasada öngörülen sürenin bitiminden sonra çıkarılan KHK'ninAnayasa'ya aykırı düşeceği kuşkusuzdur. Ancak, yetki süresi içerisindeçıkarılmış olan KHK'ler yasadaki sürenin bitiminden sonra da Türkiye BüyükMillet Meclisi'nce onaylanmış olmasalar da geçerliliklerini korurlar.
Anayasa'nın 91. maddesinde ayrıca "Kanun hükmünde kararnameler,Resmî Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler.
Ancak, kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarihde gösterilebilir.
Kararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye BüyükMillet Meclisine sunulur.
Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle veivedilikle görüşülür.
Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayankararnameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilenkararnameler bu kararın Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlüktenkalkar. Değiştirilerek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, budeğişikliklerin Resmî Gazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer."denilmektedir.
B- KHK'nin Yargısal Denetimi :
Anayasa'ya göre KHK'ler Türkiye Büyük Millet Meclisi'nindenetimine bağlıdırlar. Anayasa'nın 91. maddesinde "Kararnameler, ResmîGazete'de yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.
Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelik veivedilikle görüşülür." denilmektedir. Öncelik ve ivedilik koşuluyla, yetkiyasalarının gecikmeden çıkarılabilmesi ve çıkarıldıktan sonra da yürürlüğe konulanKHK'lerin aynı biçimde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde karara bağlanmasıistenilmiştir.
Anayasa'da KHK'lerin siyasaldenetimi yanında yargısal denetimi deöngörülmüştür. KHK'ler, işlevsel (fonksiyonel) yönden yasama işlemi niteliğindeolduklarında bunların yargısal denetimlerinin yapılması görev ve yetkisi deAnayasa Mahkemesi'ne verilmiştir. Anayasa'nın 148., 150., 151., 152. ve 153.maddeleri hükümlerine göre, KHK'lerin Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarındanuygunluğunu Anayasa Mahkemesi denetler.
KHK'nin yargısal denetiminin sözkonusu olduğunda KHK'nin dayandığıyetki yasasının öncelikle Anayasa'ya daha sonra da KHK'nin kendisinin hem yetkiyasasına hemde Anayasa'ya uygunluğu sorunlarının çözümlenmesi gerekir.Hernekadar, Anayasa'nın 148. maddesinde KHK'lerin yetki yasalarına uygunluğunundenetlemesinden değil yalnızca Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarındanuygunluğunun denetlenmesinden söz edilmekte ise de, Anayasa'ya uygunlukdenetiminin içerisine öncelikle KHK'nin yetki yasasına uygunluğunun denetimigirer. Çünkü, Anayasa'da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki yasasında belirtilensınırlar içerisinde KHK çıkarma yetkisiverilmiştir. Yetki yasası olmazsa(Anayasa mad. 121 dışında) KHK olamaz. Bu yetkinin dışına çıkılması KHK'yiAnayasa'ya aykırı duruma getirir. Böylece, KHK'nin yetki yasasına aykırı olmasıAnayasa'ya aykırı olması ile özdeşleşir. Nitekim, 3268, 3347 ve 3479 sayılıYetki Yasalarına dayanılarak yürürlüğe konulan 335 ve 347 sayılı KHK'lerdayandırıldıkları Yetki Yasalarının kapsamı dışında kalmaları nedeniyle AnayasaMahkemesi'nin 8.2.1989 gün E.1988/38, K.1989/7 ve 16.5.1989 gün E.1989/4,K.1989/23 sayılı kararlarıyla iptal edilmiştir.
Olağanüstü Hal KHK'leri dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan(mad. 121) alırlar. Bu tür KHK'lerin bir yetki yasasına dayanması gereklideğildir. Buna karşın, olağan KHK'lerin bir yetki yasasına dayanmalarızorunludur. KHK'ler, yasa gücünü dayandıkları yetki yasasından alırlar. Bunedenle KHK'ler ile dayandıkları yetki yasası arasında çok sıkı bir bağ vardır.
Yetki Yasası, KHK ve KHK'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nceaynen ya da değiştirilerek kabulü birbirinden bağımsız işlemler olmayıpAnayasa'da öngörülen bir sürecin değişik aşamalarıdır. KHK'nin yetki yasası ileolan bağı, KHK'yi aynen ya da değiştirerek kabul eden yasa ile kesilir. Buyasa, KHK'yi kendi bünyesine alarak genel anlamda bir yasa niteliğinedönüştürür. Bunedenle, KHK ile dayandığı yetki yasası arasındaki bağ KHK'ninaynen ya da değiştirilerek yasaya dönüşmesine kadar devam etmektedir. KHK, yasagücünü, dayandığı yetki yasası ile konulan esaslara uygunluğu ve yetkiyasasının da Anayasa'ya uygunluğu varsayıldığı için kazanmaktadır. Yetkiyasasının Anayasa'ya aykırılığının saptanması ya da bu nedenle iptaline kararverilmesi durumunda, bu varsayım gerçekleşmediğinden, bu yasaya dayanılarakçıkartılan KHK Anayasal dayanaktan yoksun kalır. Bu durumda KHK, Anayasa'nınuygun gördüğü ölçünün ötesinde verilen bir yetkinin kullanılması sonucuçıkartılmış olması nedeniyle Anayasa'ya aykırılık oluşturur. KHK; yetkiyasasına ve içeriği yönünden de Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dayandığıyetki yasası Anayasa'ya aykırıise bu nedenle iptali gerekir.
KHK'nin Anayasa'ya uygun bir yetki yasasına dayanması geçerliliğinön koşuludur. Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan veya dayandığı yetkiyasası Anayasa'ya aykırı olan bir KHK'nin kuralları, içerikleri yönündenAnayasa'ya aykırılık oluşturmasalar bile, Anayasa'ya uygunluğundan sözedilemez.
Öbür yönden, KHK'lerin Anayasa'ya uygunluk denetimleri yasalarındenetimlerinden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde; "Kanunlar Anayasayaaykırı olamaz." denilmektedir. Bu nedenle yasaların denetimde, onlarınyalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. KHK'ler ise konu,amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki yasasına hem deAnayasa'ya uygun olmak zorundadırlar. Bu nedenlerle, KHK kurallarının içerikleryönünden de Anayasa'ya uygunluk denetiminin yapılabilmesi için öncelikle ortadaAnayasa'ya uygun bir yetki yasasının varlığı gerekir.
KHK'lerin Anayasa'ya aykırılığı saptanmış ya da bu nedenle iptaledilmiş bir yetki yasasına uygun olup olmadığının incelenmesi ise denetimianlamsız kalır. Çünkü Anayasa'ya aykırı bir yetki yasasına dayanılarakçıkartılan KHK'lerin Anayasa'ya uygun görülmesi olanaksızdır.
Yetki yasasının iptalinin, bu yasaya dayanılarak çıkartılanKHK'lere etkisinin Anayasa'nın 153. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesiuygun değildir. Çünkü, Anayasa'nın 153. maddesindeki "İptal kararlarıgeriye yürümez." kuralına dayanarak, yetki yasasının iptaline ilişkinkararın, Resmî Gazetede yayımı gününe kadar çıkarılan KHK'lerin etkilenmeyeceğibiçimindebir ilke de konulamaz.
Bütün bu nedenlerle dayandığı yetki yasasının Anayasa'yaaykırılığı saptanan ya da iptaline karar verilen KHK'lerin, Anayasa'nınBaşlangıç'ındaki "Hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilenhürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışınaçıkamayacağı", 2. maddesindeki "Hukuk devleti" ilkeleriyle 6.maddesindeki "Hiç kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devletyetkisi kullanamaz." kuralı ve KHK çıkarma yetkisine ilişkin 91.maddesiyle bağdaştırılmaları olanaksızdır.
Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan, yetki yasasının kapsamıdışında kalan, dayandığı yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığı saptanan ya daAnayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilen KHK'lerin anayasal konumlarıbirbirinden farksızdır. Böyle durumlarda KHK'ler anayasal dayanaktan yoksunbulunduklarından içerikleri Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dava açıldığındaiptalleri gerekir.
C- 520 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Anayasa'ya AykırılığıSorunu :
Dava dilekçesinde 520 sayılı "2992 Sayılı Adalet BakanlığınınTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin DeğiştirilerekKabulü Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinde ve 190 sayılı Kanun HükmündeKararnameye Ekli Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına İlişkinKanun HükmündeKararname"nin Anayasa'nın 6., 7., 87., 91. ve 153. maddelerine aykırıolması nedeniyle iptaline karar verilmesi istenilmiştir. Ancak, 2949 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 29.maddesi hükmü gereğince Anayasa Mahkemesi, Anayasa'ya aykırılık konusundailgililer tarafından ileri sürülen gerekçelere dayanmak zorunda değildir. İstemlebağlı kalmak koşuluyla başka bir gerekçe ile de Anayasa'ya aykırılık kararıverebilir.
Dava konusu edilen 520 sayılı Kanun Hükmünde Kararname 24.6.1993gün ve 3911 sayılı Yetki Yasası'na dayanılarak çıkartılmıştır. KHK'nindayandığı 3911 sayılı Yetki Yasası ise bir bölümünün Anayasa'nın 153.maddesine, kalan bölümünün de Anayasa'nın 7., 87. ve 91. maddelerine aykırılığınedeniyle Ana yasa Mahkemesi'nin 16.9.1993 gün ve Esas 1993/26, Karar 1993/28sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
Böylece, 520 sayılı KHK anayasal dayanaktan yoksun kalmıştır.
KHK'lerin yargısal denetimi bölümünde açıklanan nedenlerleAnayasa'ya aykırı görülerek iptal edilen 3911 sayılı Yetki Yasası'nadayanılarak çıkarılmış bulunan 520 sayılı KHK, Anayasa'nın Başlangıç'ında yeralan egemenliği "Millet adına kullanmağa yetkili kılınan hiçbir kişi vekuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıylabelirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı", 2. maddesindeki "hukukdevleti", 6. maddesindeki "Hiçbir kimse veya organ kaynağınıAnayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz.", ilkeleriyle, KHKçıkarma yetkisine ilişkin 91. maddesine aykırıdır. Bu gerekçe karşısında davadilekçesinde ileri sürülen diğer aykırılık nedenlerin üzerinde durulmaksızınKHK'nin 1. maddesinin iptali gerekir.
Güven DİNÇER, Haşim KILIÇ ve Sacit ADALI bu görüşekatılmamışlardır.
D- İptal Hükmünün Yürürlüğe GireceğiGün Sorunu:
Anayasa'nın 153. maddesi ve 2949 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 53. maddesi hükümleriuyarınca, yasa, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisiİçtüzüğü yada bunların belirli madde veya hükümleri iptal kararının ResmîGazete'de yayımlandığı gün yürürlükten kalkar. Ancak, Anayasa Mahkemesi, iptalkararı ile meydana gelecek olan hukuksal boşluğu kamu düzenini tehdit veya kamuyararını ihlal edici nitelikte görürse, boşluğun doldurulması için iptalkararının yürürlüğe gireceği günü ayrıca kararlaştırabilir.
Dava konusu 520 sayılı KHK'nin iptaline karar verilmesi ilemeydana gelen hukuksal boşluk kamu yararını olumsuz yönde etkileyecek nitelikteolduğundan, gerekli göreceği yeni düzenlemeleri yapması için Yasama organınasüre tanımak amacıyla iptal kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasındanbaşlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun bulunmuştur.
IV- SONUÇ :
A. 18.8.1993 günlü, 520 sayılı "2992 Sayılı AdaletBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde KararnameninDeğiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinde ve 190 Sayılı KanunHükmünde Kararnameye Ekli Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin KanunHükmünde Kararname"nin, dayanağını oluşturan 24.6.1993 günlü, 3911 sayılıYetki Yasası'nın Anayasa Mahkemesi'nin 16.9.1993 günlü, Esas 1993/26, Karar1993/28 sayılı kararıyla iptal edilmiş bulunması nedeniyle Anayasa'ya aykırıolduğuna ve İPTALİNE, Güven DİNÇER'in "Kanun Hükmünde Kararname'ninAnayasa'nın 153.maddesindeki Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcılığıilkesine aykırılığı nedeniyle iptali gerekir." yolundaki gerekçede değişikoyu, Haşim KILIÇ ile Sacit ADALI'nın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
B. İptal nedeniyle oluşan hukukî boşluğun yasama organıncadoldurulması için Anayasa'nın 153. ve 2949 sayılı Yasa'nın 53. maddelerigereğince iptal kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak altı aysonra yürürlüğe girmesine, OYBİRLİĞİYLE,
6.10.1993 gününde karar verildi.
Başkanvekili
Güven DİNÇER
Üye
Yılmaz ALİEFENDİOĞLU
Üye
Mustafa GÖNÜL
Üye
Oğuz AKDOĞANLI
Üye
İhsan PEKEL
Üye
Selçuk TÜZÜN
Üye
Ahmet N. SEZER
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI