Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1993/36, K.1993/35 Sayılı Karar - 06/10/1993

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

 

Esas Sayısı: 1993/36

Karar Sayısı : 1993/35

Karar Günü : 6.10.1993

R.G. Tarih-Sayı :23.11.1993-21767

İPTAL DAVASINI AÇAN : Anamuhalefet (Anavatan) Partisi TürkiyeBüyük Millet Meclisi Grubu adına Grup Başkanı A. Mesut YILMAZ.

İPTAL DAVASININ KONUSU : 17.9.1993 günlü 21701 sayılı ResmîGazete'de yayımlanan 524 sayılı "Ceza İnfaz Kurumları ile TutukevlerininKuruluşu ve İdaresine Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin Anayasa'nın genelilkelerine, 7., 87., 91. ve 153. maddelerine aykırılığı savıyla iptaliistemidir.

II- YASA METİNLERİ :

A. İptali İstenilen Kurallar:

524 sayılı "Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevlerinin Kuruluşve İdaresine Dair Kanun Hükmünde Kararname"

Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevlerinin Kuruluş ve İdaresininyeniden düzenlenmesi; 24.6.1993 tarih ve 3911 sayılı Kanunun verdiği yetkiyedayanılarak Bakanlar Kurulu'nca 10/9/1993 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Amaç, Kapsam, Tanımlar

Madde 1- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, ceza infazkurumlarıyla tutukevlerinin kuruluş ve idaresine ilişkin esas ve usulleridüzenlemektir.

Bu Kanun Hükmünde Kararnamede geçen;

a) Bakan: Adalet Bakanını,

b)Bakanlık: Adalet Bakanlığını,

c) İdare: Kurumların müdürlük ve servis kuruluşunu,

d) Kurum: Ceza İnfaz kurumları ile tutukevlerini,

e) Ceza İnfaz Kurumları: Kapalı ve açık cezaevleri ile çocuk,eğitim evlerini,

f) İşletmeler ve İşyurtları Kurumu: Cezaevi ve Çocuk Eğitimeviİşletmeleri ve İşyurtları Kurumunu,

g) İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kurulu: Cezaevi ve ÇocukEğitimevi İşletmeleri ve İşyurtları Yüksek Kurulunu,

h) İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğü: Cezaevi ve ÇocukEğitimevi İşletmeleri ve İşyurtları Genel Müdürlüğünü,

ı) Kurum Müdürü: Kuruluşu tam olan kurumun müdürünü,

i) Müdür : Kurum müdürü dışındaki servis müdürünü,

k) İdare Müdürü: Kuruluşu tam olmayan kurumun müdürünü,

l) Kapalı Cezaevi: İçten ve dıştan korumayla görevli personelibulunan ve firara karşı koruma önlemlerinin alındığı ceza infaz kurumlarını,

m) Açık Cezaevi: Hükümlülerin çalıştırılması esası üzerine kurulmuş,dıştan korumayla görevli personeli bulunmayan ve firara karşı koruma önlemleriolmayan ceza infaz kurumlarını,

n)Çocuk Eğitimevi: Çocuk hükümlülerin tretmanı amacıyla kurulmuşdıştan korumayla görevli personeli bulunmayan ve firara karşı koruma önlemleriolmayan kurumları,

o) Tutukevi: Tutuklama kararının yerine getirildiği, içten vedıştan korumayla görevli personeli bulunan ve firara karşı koruma önlemlerininalındığı kurumları,

ifade eder.

Kurumlar

Madde 2- Kurumlar Bakanlığa bağlı olup Bakanlıkça belirlenenyerlerde kurulur. Bakanlıkça bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen hizmetlerigerçekleştirmeye elverişli fiziki yapıya sahip elektronik donanımlı kurumbinaları sağlanır. Kapalı ve açık cezaevleri ayrı yerlerde kurulacağı gibipersoneli ayrı olmak koşuluyla aynı yerde de kurulabilir.

Kurum bulunmayan veya kurumları kullanılamaz hale gelen yerlerdekihürriyeti bağlayıcı cezalar ile tutuklama kararları Bakanlıkça belirlenenkurumlarda yerine getirilir.

Hazinece adalet hizmetleri ile kurumlar için tahsis edilen bina vearsaların tahsis amaçlarına uygun olarak kullanılma niteliklerini yitirmeleriveya bölge cezaevi yapımı nedeniyle kullanılmalarından vazgeçilmesi halinde;bunların satışına ve satış parasının mahkeme ve kurum binalarının yapım, onarımve tadilatı ile işletme ve işyurdu faaliyetlerinde kullanılmak üzere İşletmelerve İşyurtları Kurumu Bütçesine gelirkaydına Bakanlık yetkilidir.

Kurum Personeli, Nitelikleri, Atanmaları, Yetki ve Sorumlulukları

Madde 3- Kurum müdürü ve diğer personelin atama ve nakilleriBakanlıkça yapılır.

Kuruluşu tam kurumlar; bir kurum müdürünün yönetiminde infazmüdürü, koruma müdürü, idari ve mali işler müdürü, personel müdürü ve bunlarıbağlı birimlerden oluşur.

Kurum müdürü, kurumun amiri olup yönetiminden Bakanlığa karşısorumludur. Bütün personel üzerinde gözetim ve denetim ile emir ve talimatverme yetkisine sahiptir.

Kurum müdürü: hukuk, kamu yönetimi, sosyal hizmetler, sosyoloji,psikoloji, eğitim bilimleri alanında en az dört yıl öğretim yapan fakülte veyayüksek okullar ile bunlara denkliği kabul edilmiş yabancı öğretim kurumlarımezunları arasından atanır. Kriminoloji, penoloji veya insan hakları konusundalisans üstü eğitim yapmış olmak öncelikli atanma nedenidir.

Müdürler en az iki yıllık yüksek okul mezunları arasından atanır.Kurum müdürünün atanmasında aranan niteliklere sahip olmak öncelik nedenidir.İki yıllık yüksek okul mezunu müdürlerin, kurum müdürlüğüne atanabilmesi içinen az beş yıl müdürlük yapması ve görevinde başarılı olması gerekir. Kurummüdürünün atanmasında aranan niteliklere sahip olanlarda süre koşulu aranmaz.

Çocuk eğitimevi kuruluşu tam kurum olup, bir kurum müdürününyönetimde eğitim müdürü, idari ve mali işler müdürü, personel müdürü ilebunlara bağlı birimlerden oluşur.

Çocuk eğitimevinde, kurum müdürlüğüne, yukarıdaki fıkrada yazılıkoşulların yanında çocuk suçluluğu veya korunmaya muhtaç çocuklar konusundalisans üstü eğitim yapmış olmak öncelikli atanma nedenidir.

Açık cezaevinde koruma müdürü bulunmaz. Bu kurumda infaz ve korumabaşmemur ve memurları infaz müdürüne bağlı olarak görev yapar.

İşletme veya işyurdu bulunan kurumlarla çocuk eğitimevlerinde;işletme faaliyetini yürütmek üzere işletme müdürü, işyurdu faaliyetini yürütmeküzere işyurdu müdürü bulunur.

İşletme ve işyurdu müdürleri, işletme ve işyurdu faaliyetikonularında İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğüne bağlıdır.

İşletme müdürü olmak için, iş idaresi, ekonomi ve ilgilimühendislik birimleri alanında en az dört yıl öğretim yapan fakülte veya yüksekokullar ile bunlara denkliği kabul edilen öğretim kurumlarından mezun olmak veişletmenin faaliyeti konusuna giren bir işte özel veya resmî kurum veyakuruluşlarda en az dört yıl çalışmış olmak gerekir.

İşletme faaliyetinde ihtisaslaşma halinde veya faaliyetin niteliğinegöre diğer fakülte ve yüksek okul mezunları da işletme müdürü olarakçalıştırılabilir.

Kuruluşu tam olmayan kurumlar, bir idare müdürünün yönetimindekoruma personelinden oluşur.

İdare müdürü, kuruluşu tam olmayan kurumun amiri olup yönetimindenBakanlığa karşı sorumludur. Kurum müdürü ile servis müdürlerinin göreviniyapar.

Cumhuriyet Başsavcıları, kurumlar ve personelüzerinde denetim vegözetim yetkisine sahiptir.

Kurum personelinin görevden doğan suçlarından dolayı haklarındabulundukları yer Cumhuriyet Başsavcılığınca doğrudan ve genel hükümlere göresoruşturma ve kovuşturma yapılır.

Kurum görevlilerinin çalışma gün, saat ve şekilleri Bakanlıkçadüzenlenir.

İnfaz ve koruma başmemur ve memurları görev sırasında Bakanlıkçabelirlenen ve sağlanan kıyafetleri giyerler.

Kurum personeline, görevleri başında bulunduğu sürelerde yemekverilir.

Mutfak kuruluşu bulunmayan kurumlarda çalışan personele yiyecekbedeli nakdi olarak ödenir.

Bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde; personel hakkında657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, işçiler hakkında 1475 sayılı İş Kanunuhükümleri uygulanır.

Kurumların Korunması ve İnfaz ve Koruma MemurlarınınYetiştirilmesi

Madde 4- Kurumların iç ve dış koruması infaz ve koruma başmemur vememurları tarafından sağlanır. Bu personelin iç veya dış koruma ilegörevlendirilmesi atama işleminde belirlenir.

Çocuk eğitimevinde, iç korumayla görevli infaz ve koruma başmemurve memurları grup sorumlusu olarak görev yapar.

Dış koruma personeli silahlı olarak görev yapar.

Kurum içindeki asayiş ve güvenliği bozucu olayların önlenipbastırılması hariç olmak üzere dış koruma personeli kuruma silahlı olarakgiremez.

Dış koruma personeline verilecek silah ve cephane ödeneği AdaletBakanlığı bütçesinden karşılanmak suretiyle Milli Savunma Bakanlığınca tedarikve ikmal edilir.

Kurum müdürü, koruma personeli tarafından önlenemeyen asayiş vegüvenliği bozucu olaylarla kurumda yapılacak aramalarda mahallin en büyük mülkiamirinden yardım isteyebilir.

Grup sorumlusu ve infaz ve koruma memur adayları, Bakanlığa bağlı,kuruluş yerleri Bakanlıkça belirlenen eğitim merkezlerinde dokuz ay süre ileeğitime tabi tutulur.

Eğitim merkezi, nitelikleri yönetmelikte belirlenen ve atamalarıBakanlıkça yapılan bir müdür, iki müdür yardımcısı ile bir bürodan oluşur.

Eğitim merkezinde görevlendirilecek öğretim görevlileri: Bakanınistemi üzerine, yetkili kurul ve organlarınca ek görevle görevlendirilmeleriuygun görülen yeteri kadar üniversite öğretim üyeleri ve araştırma görevlileriile adli ve idari yargı hakim ve savcıları, avukatlar, diğer uzman veöğretmenlerden oluşur.

Adayların kalmalarını sağlamak üzere Bakanlıkça eğitimmerkezlerinde yatılı tesisler kurulur. Adaylara ayrıca yemek çıkarılır.

Eğitim merkezinde çalışan personel, adaylara çıkarılan yemektabelasına dahil edilir.

Eğitim merkezlerindeki yatılı tesislerin her türlü gereksinim vegiderleri Bakanlık bütçesinden karşılanır.

Eğitim merkezi yatılı tesislerinde, adaylardan yatak ve yemekücreti alınmaz.

Eğitim merkezinde görevlendirilen öğretim görevlilerinden;

a) Üniversite öğretim üyelerine, Yüksek Öğretim Personel Kanununagöre,

b) Üniversite dışından görevlendirilenlere; birinci derecedeolanlar için profesörlere, ikinci derecede olanlar için doçentlere, üç veyadaha aşağı derecede olanlar ile kamu görevlisi olmayanlar için okutmanlaraödenen ek ders ücreti miktarınca ders ücreti ödenir.

Adaylar eğitim merkezinde geçirdikleri sürelere göre mecburihizmetle yükümlüdür. Bu konuda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleriuygulanır.

İşletme ve İşyurtları Kurumu

Madde 5- İşletmeler ve İşyurtları Kurumu: Tüzel kişiliğe sahip,faaliyetlerinde özerk, sorumluluğu sermayesi ile sınırlı, bu Kanun HükmündekiKararnamedeki hükümler saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi birkuruluştur. İşletmeler ve İşyurtları Kurumu hükümlü ve tutukluların tretmanamacına yönelik olarak çalışmalarını sağlamak; ticari gaye ile malve hizmetüretmek ve pazarlamak üzere işletmeler ve işyurtları kurar.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumunun organları, İşletmeler veİşyurtları Yüksek Kurulu ve Genel Müdürlüktür.

İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kurulu: Bakanlık Müsteşarınınbaşkanlığında bu konuda görevlendirilen müsteşar yardımcısı, Ceza İnfazKurumları ve Tutukevleri Genel Müdürü, İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürü,İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı, Teknik İşler Dairesi Başkanı, yılı içindeen yüksek kârlılığı sağlamış olan işletmemüdürü, kamu veya özel sektördeçalışan bir maliyeci ve bir ekonomistten oluşur. Bakan, gerekli gördüğünde buKurula başkanlık eder.

İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kurulu başkan ve üyelerine 500gösterge rakamının Bütçe Kanunlarında Devlet memurları için tesbit edilen maaşkatsayısı ile çarpılması sonucu bulunacak miktarda İşletmeler ve İşyurtları Kurumubütçesinden kamu görevlisi olanlara huzur hakkı, kamu görevlisi olmayanlarahuzur ücreti ödenir.

İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğü; Genel müdür, genel müdüryardımcıları, daire başkanları ve bürodan oluşur.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumunu, İşletmeler ve İşyurtları YüksekKurulu Başkanı idare ve yargı mercilerinde ve üçüncü kişilere karşı temsileder. Gerektiğinde bu yetkisini devredebilir.

İşletmeler ve İşyurtları

Madde 6- İşletme, açık cezaevleri bünyesinde oluşturulan ekonomikölçekte seri üretim yapan ekonomik faaliyet yerleri ile buna bağlı tesislerdir.

İşyurtları, hükümlü ve tutukluların meslek ve zanaat sahibiolmalarını sağlamak amacıyla kapalı veya açık cezaevleri bünyesinde oluşturulanatölye, ünite ve tesislerdir.

İşletmeler ve işyurtları tüzel kişiliğe sahiptir.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumu ile işletmeler ve işyurtlarıMuhasebei Umumiye Kanunu, Devlet İhale Kanunu ve Sayıştay'ın denetimine tabideğildir. İşletmeler ve İşyurtları Kurumu ile İşletmeler ve İşyurtları 2/4/1987tarih ve 3346 sayılı Kanun uyarınca denetlenir.

İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kurulunun Görevleri

Madde 7- İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kurulunun görevlerişunlardır:

a) İşletmeler ve işyurtlarının genel amaç ve politikalarınıbelirlemek,

b) İşletmeler ve İşyurtları Kurumunun bütçesini hazırlamak veBakan onayına sunmak,

c) Yeni işletme ve işyurtlarının kurulmasına veya kaldırılmasınakarar vermek,

d) İşletme ve işyurtlarının sermaye miktarlarını belirlemek,kaynak tahsisi yapmak ve gerektiğinde birinden diğerine kaynak aktarmasıyapılmasına karar vermek,

e) İşletme ve işyurtlarının yıllık bütçe, ek bütçe, program veprojeleri ile faaliyet raporları ve netice hesaplarını onaylamak veyareddetmek,

f) Hükümlü ve tutukluların çalıştırılma esas ve ilkelerini belirlemek,

g) Genel bütçeden kadrolu personelin işletme veya işyurdundaçalıştırılmasına ilişkin İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğününönerilerini karara bağlamak,

h) İşletmeler ve işyurtları yönetim kurullarının önerisi üzerine1475 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre işçi çalıştırılmasına, ücretlerininbelirlenmesine ve bunların işten çıkarılmasına karar vererek Bakanlık onayınasunmak,

i) Fazla iş çıkarmak suretiyle işletme ve işyurduna yararlı olanpersonel, işçi ve hükümlülere prim ödenmesinin esas ve ilkelerini belirlemek;işletme ve işyurdu yönetim kurullarının, senelik bilançolarında tahakkuk edecekkârdan personel, işçi ve hükümlülere kâr payı ödenmesineilişkin önerilerinikarar bağlamak,

j) İşletme ve işyurtlarının faaliyetlerini kontrolörlere veyadenetim şirketlerine denetletmek veya adalet müfettişleri tarafındandenetlenmesini Bakan'a önermek,

k) İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğü ile Ceza İnfazKurumları ve Tutukevleri Genel Müdürlüğü arasında koordinasyonu sağlamak.

İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğü

Madde 8- İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürü, müşterek kararlaatanır. İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürü olarak atanabilmek için işidaresi, ekonomi, hukuk ve mühendislik bilimleri alanında en az dört yılöğrenim yapan fakülte veya yüksek okullar ile bunlara denkliği kabul edilenöğretim kurumlarından mezun olmak ve özel veya resmi bir işletme veya kurumdaişletmecilik konusunda en azaltı yıl çalışmış olmak gerekir. Bu koşullarınyanında işletme lisans üstü eğitimi yapmış olmak tercih nedenidir.

İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) İşletmeler ve işyurtlarını yönetmek, hesap işlerini izlemek vedenetlemek, bunlara ait diğer işlemleri yapmak,

b) Hükümlü ve tutukluların çalıştırılmaları ile ilgili her türlüişlemi yürütmek, küçüklerin çalışma koşulları bakımından ilgili bakanlık vekamu kuruluşları ile işbirliği yapmak,

c) İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kurulu kararlarını yerinegetirmek,

d) İşletmeler ve işyurtlarının yıllık iş programlarını, bütçelerini,ek bütçelerini, faaliyet raporu ve netice hesaplarını İşletmeler ve İşyurtlarıYüksek Kuruluna sunmak,

e) İşletmeler ve işyurtlarındaki Bakanlık kadrosunda bulunanpersonelin atanma, yükselme, yer değiştirme, izin, istifa ve emeklilik gibiözlük işlerinin yürütülmesinde Personel Genel Müdürlüğü ile hizmet öncesi,hizmet içi ve bir üst göreve hazırlama eğitimlerinde Eğitim Dairesi Başkanlığıile koordinasyonusağlamak,

f) İşletme yönetim kurulu ile işyurdu yönetim kurullarının, genelbütçeden kadrolu personelin işletme ve işyurdunda çalıştırılmasına ilişkinönerilerini İşletme ve İşyurtları Yüksek Kuruluna sunmak,

g) İşletmeler ile işyurtlarında 1475 sayılı İş Kanunu uyarıncaçalıştırılacak işçilere ilişkin işletme ve işyurdu yönetim kurullarının önerileriniİşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kuruluna sunmak,

h) İşletme müdürlerinin sözleşmesini düzenlemek ve Bakan onayınasunmak,

i) Kurumlardan salıverilen hükümlülerin işe yerleştirilmelerikonusunda infaz sonrası koruma ve yardım müesseseleri ve diğer kurullarlailişkileri düzenlemek,

j) Görev alanına giren konularda mevzuat yetersizliğine veaksaklığına ilişkin inceleme ve araştırma yaparak İşletmeler ve İşyurtlarıYüksek Kuruluna öneride bulunmak, tüzük ve yönetmelik tasarılarını hazırlamakve izlemek, görüş, bildirmek, genelge düzenlemek,

k) Kanunlarda gösterilen ve Bakanlıkça verilen diğer görevleriyapmak,

Sermaye Kaynakları

Madde 9- İşletmeler ve İşyurtları Kurumunun sermaye kaynaklarışunlardır:

a) Genel bütçeden ayrılan ödenek ve sermaye katılım payları,

b) 2548 sayılı Cezaevleriyle Mahkeme Binaları İnşaası KarşılığıOlarak Alınacak Harçlar ve Mahkûmlara Ödettirilecek Yiye cek Bedelleri HakkındaKanunun 1inci maddesine göre tahsil edilen harçlar,

c) 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (1) ve (3) sayılı tarifeleregöre alınan yargı harçlarının % 50'si,

d) 27/5/1988 tarihli ve 3454 sayılı Kanuna göre genel, katma vemahallî idareler dışında, kuruluşlara ve kişilere başvuruları üzerine verilecekadlî sicil kayıtları sebebiyle alınan ücretlerin tamamı,

e) 27/5/1988 tarihli ve 3454 sayılı Kanuna göre adlî yargıdaasliye hukuk, sulh hukuk, kadastro, ticaret ve iş mahkemelerine açılandavalarda, icra ceza davaları hariç olmak üzere icra tetkik mercilerincebakılan iş ve davalarda; idarî yargıda, idare ve vergi mahkemelerinde açılandavalarda; icra ve iflâs dairelerinde, talimat dahil her icra işinde; izale-işuyu satış memurlukları, tereke mümessillikleri ile Bakanlıkça kurulmuş ticaretsicili memurluklarında kullanılacak dosya gömlekleri ve basılı evraktan alınanücretlerin tamamı,

f) 27/5/1988 tarihli 3454 sayılı Kanuna göre Bakanlığın yayınhizmetlerinden elde edilen gelirlerin tamamı,

g) İşletmeler ve işyurtlarının yıl sonu kârlarından İşletmeler veİşyurtları Yüksek Kurulu tarafından ayrılan miktarlar,

h) 2 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca elde edilen satışparaları,

i) Kurumlar, işletmeler ve işyurtlarının demirbaşına kayıtlı oluphizmet dışı bırakılan eşya ve araçların satışından elde edilen gelirler,

j) Faiz ve sair gelirler,

k) Bağış ve yardımlar,

Yukarıdaki fıkranın (b) bendine göre tahsil edilen harçlar ile (c)bendine göre tahsil edilen yargı harçları ve (d) ve (e) bendlerine göre alınanücretler İşletmeler ve İşyurtları Kurumunun Ankara'da millî bir bankadaaçılacak hesabına aktarılmak üzere, günlük olarak bulundukları mahalledeki bubankanın şubesine yatırılır.

(b) ve (c) bendinde yazılı olanlar makbuz karşılığı tahsil edilir.

(f) ve (i) bendlerine göreelde edilen gelirler tahsilatı takibenikinci fıkrada belirtilen hesaba yatırılır.

(a) bendinde yazılı sermaye katılım payları yukarıda bahsi geçenhesaba yatırılır.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumu bütçesinden, Bakanlıkça belirlenenmiktar ve esaslar dahilinde, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile bağlıkuruluşların her türlü ihtiyaçlarını karşılamak üzere harcama yapılabilir.

İşletme ve işyurdu bütçelerinden, işletme ve işyurdu hizmet veçalışmalarının yürütülmesi ile ilgili her türlü döşeme, demirbaş, makina,techizat, kara, hava ve deniz taşıtları alım, bakım onarım ve işletilmesi ile işletmeyeilişkin tüm giderlere harcama yapılır.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumu, işletme ve işyurduna ait mallarDevlet malı sayılır. Bunlar aleyhine suç işleyenler, Devlet malları aleyhinesuç işleyenler gibi cezalandırılır.

Sözleşmeli Personel Çalıştırılması, Fazla Çalışma, Kâr PayıDağıtımı

Madde 10- İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğü ile işletmelerve işyurtlarında, özel bir meslek bilgisine ve uzmanlığa ihtiyaç gösterenişlerde çalıştırılacak personel ile işletme müdürü, muhasebe müdürü, üretim müdürü,ve pazarlama müdürü kadroları karşılık gösterilmek suretiyle 657 sayılı DevletMemurları Kanunu ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılmasıhakkındakihükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilir. Buşekilde çalıştırılacak personelin sayısı ile yapılacak sözleşmenin usul veesasları, ödenecek ücret miktarı ve diğer malî haklar Bakanlar Kurulutarafından tespit edilir.

Kurum personelikendilerinin isteği, İşletmeler ve İşyurtlarıYüksek Kurulunun izniyle işletme ve işyurdunda çalıştırılabilir. İşletme veişyurdunda görevlendirilen personel o işin sorumlu memuru sayılır.

İşletme veya işyurdu yönetim kurullarının önerisi, İşletmeler veİşyurtları Yüksek Kurulunun kararı ve Bakanlık onayı ile ücretleri işletme veyaişyurdundan ödenmek üzere 1475 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre işletmeler veişyurtlarında işçi çalıştırılabilir.

İşletme ve işyurdu müdürlerinin kararıyla, işletme veişyurtlarında çalışma saatleri dışında veya tatil günlerinde fazla çalışmayapılabilir. Fazla çalışma yapan personel ve işçilere Bütçe Kanunlarındabelirlenen miktarlarda fazla çalışma ücreti ödenir.

İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kurulunun onayı ile, işletme veişyurtlarında görevli personel, işçi ve hükümlülere; işletme ve işyurtlarınınsenelik bilançolarında tahakkuk edecek kârdan bunun yüzdeyirmibeşini aşmamak veilgilinin ele geçen yıllık net ücretinin yüzde ellisini geçmemek üzere her seneBütçe Kanunlarında gösterilen memur maaş katsayısının taban olarak (5.000),tavan olarak (10.000) rakamı ile çarpımından elde edilecek tutar arasında,çalıştıkları süre ile yaptıkları işin özellik ve güçlüğüne göre belirlenecekoranlarla kâr payı ödenir. Ödemeler, çalışmayı takip eden bütçe yılında ve birdefada yapılır.

Kadro Cetvelleri

Madde 11- Ekli (1) ve (2) sayılı listelerde yer alan kadrolariptal edilerek 13/12/1983 tarih ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki(I) ve (1) sayılı cetvellerin Adalet Bakanlığına ait bölümünden çıkartılmıştır.

Ekli (3), (4) ve (5) sayılı listelerde yazılı kadrolar 13/12/1983tarih ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (1) sayılıcetvellerin Adalet Bakanlığına ait bölümüne eklenmiştir.

Yönetmelik

Madde 12- a) Kurum müdürü ile diğer müdürlerin görevleri,

b) Kurum personelinin görevleri,

c) Kurulların görevleri,

d) Grup sorumlusu ve infaz ve koruma memurlarının yetiştirilmesineilişkin usul ve esaslar,

e) Cezaevi ve Çocuk Eğitimevi İşletmeleri ve İşyurtları Kurumu ileişletmeler ve işyurtlarına ilişkin hususlar,

f) Kurumlarda yapılacak aramaların usul ve esasları,

g) Fazla çalışma usul ve esasları,

h) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasına ilişkin sairhususlar,

Yönetmelikte gösterilir.

Yönetmelik, Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihdenitibaren altı ay içinde çıkarılır.

Düzenlenecek yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar, kurumlar veişyurtlarına ait mevcut yönetmelik ve talimatnamelerin uygulanmasına devamolunur.

Ceza İnfaz Kurumları ile Tevkifevlerinin Yönetimine ve Cezalarınİnfazına Dair Tüzüğün bu Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı olmayan hükümlerininuygulanmasına devam olunur.

Kaldırılan Hükümler

Madde 13- 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 114 üncümaddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde geçen "Ceza infaz kurumları,çocuk eğitim, ıslah ve infaz kurumları ve tutukevlerinin memur ve hizmetlileriile" ibaresi ve 115 inci maddesinin ikinci fıkrası ve ek 1 inci maddesi,647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 10, 11 ve ek 3 üncü maddeleri,1721 sayılı Hapishane ve Tevkifhanelerin İdaresi Hakkında Kanunun 1, 3, 4, 6 ve7 nci maddeleri; 4358 sayılı Ceza ve Tevkifevleri Umum Müdürlüğünün Teşkilat veVazifeleri Hakkında Kanunun 5 ve 6 ncı maddeleri ile 7 nci madde sinin birincifıkrası, 8,9, 11, 12, 14 ve 15 inci maddeleri, 375 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin 20 nci maddesi yürürlükten kaldırılmış; 2802 sayılı Hakimler veSavcılar Kanununa ekli (1) sayılı cetvelde yer alan "Cezaevi mümessilCumhuriyet Savcılığı" ünvanı cetvel metninden,30.6.1934 tarihli ve 2548sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında yazılı "harç ve"ibareleri fıkra metninde çıkarılmıştır.

27.5.1988 tarihli ve 3454 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin ikincifıkrası hükmü aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi bakımından uygulanmaz.

Değiştirilen Hükümler

Madde 14- 2992 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin başlığı,başlangıcındaki cümle ile (a), (b), (c), (d) bentleri aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.

"Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri Genel Müdürlüğü"

"Cezaİnfaz Kurumları ve Tutukevleri Genel Müdürlüğününgörevleri şunlardır:

a) Ceza infaz kurumları ve tutukevlerini yönetmek, denetlemek,hesap işlerini izlemek,

b) Hükümlü ve tutukluların giydirilmesi, beslenmesi, yatırılmasıve eğitilmesi işleriyle Cezaevleri ve Mahkeme Binaları İnşaası Karşılığı OlarakAlınacak Harçlar ve Mahkûmlara Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri HakkındaKanun"da gösterilen her türlü işlemleri yapmak,

c) Ceza infaz kurumları ile tutukevlerini, küçüklerin ceza larınınyerine getirileceği eğitimevlerini, hakkında tedbir uygulanmış olan küçüklerinyetiştirileceği müesseseleri, küçüklerin kısa sürelerde kabul edileceklerikurumları ve küçüklere mahsus tutukevlerini sevk ve idare etmek ve buralaraalınmış küçüklerin muhafaza, bakım ve eğitim işlerinin kontrolünü yapmak,

d) Ceza ve infaz kurumları, çocuk eğitimevleri, tutukevleri ileeğitim merkezinde görevli personelin atanma, yükselme, yer değiştirme, izin,istifa ve emeklilik gibi özlük işlerinin Personel Genel Müdürlüğü ile bukurumlardaki bütün personelin hizmet öncesi, hizmet içi ve bir üst görevehazırlama eğitimlerinin Eğitim Dairesi Başkanlığı ile koordinasyonunusağlamak."

Madde 15- 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanunu Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunu 15inci maddesi birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"c) Cumhuriyet savcılıkları ile adlî ve idarî mahkemelerin veadalet komisyonlarının kalem işlerini, icra ve iflâs dairelerini, noterlikdairelerini, geçici yetkili noter yardımcılarını, kapalı ve açık cezaevleri iletutukevleri ve çocuk eğitimevlerini, işletmeler ve işyurtlarını, korumakurullarını, 2253 sayılı Çocuk Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun uyarınca kurulmuş bulunankurum ve müesseseleri, ticaret sicilimemurluklarını, icra tetkik mercii kalemlerini, mahkeme veznelerini, suç eşyasıemanet, tereke, izale-i şuyu satışı, ayniyat ve levazım memurluklarını, PTT vedaire mutemetliklerini, Bakan tarafından gösterilecek lüzumüzerine merkezkuruluşu içerisindeki birimleri ve Bakanlığa bağlı diğer üniteleri denetlemekve işlemlerini incelemek."

Madde 16- 2992 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi başlığı ile birlikteaşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bakanlığa Bağlı Kuruluşlar

Madde26- 14/4/1982 tarih ve 2659 sayılı Kanunla kurulan Adli TıpKurumu ile Cezaevi ve Çocuk Eğitimevi İşletmeleri ve İşyurtları KurumuBakanlığa bağlı kuruluşlardır."

Madde 17- Kanunlarda geçen "mütedavil sermaye ile işgörencezaevleriyle ıslahevleri" ibareleri "İşletmeler ve İşyurtlarıKurumu ile İşletmeler ve İşyurtları" olarak değiştirilmiştir.

GEÇİCİ MADDE 1- Kurumlarda çalışan personelden cezaevimüdürlerinin yeni görevlere atanmaları Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğegirdiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılır.

Cezaevi müdürlerinden yeni görevlere atamaları yapılanlar, yanödeme kararnamesinde değişiklik yapılıncaya kadar, ünvanları ile aylıkderecelerine göre ödenmekte olan yan ödemelerini alırlar.

Görev ve ünvanları değişmeyen diğer personelin yeniden atamalarıyapılmaz. Bu personel görevlerine devam eder.

GEÇİCİ MADDE 2- 14/6/1930 tarihli ve 1721 sayılı Kanunun 4 üncümaddesi ile 13.1.1943 tarih 4358 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi gereğincekurulmuş bulunan işyurtlarının ayni ve nakti bütün mal varlığı ile alacak veborçları bu Kanun Hükmünde Kararnameyle kurulan İşletmeler ve İşyurtlarıKurumuna devredilmiş sayılır.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumuna, 9 uncu maddenin (d) bendindeyer alan gelirlerden 1993 yılında aktarılacak miktar 1992 yılı kesinhesabı esasalınarak hesaplanır.

GEÇİCİ MADDE 3- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğegirmesinden itibaren Kararnameye uygun biçimde yönetsel ve fiziki yapılanmasıtamamlanan, dış koruma personeli görevlendirilen kurumlarda, Bakanlıkçabelirlenen tarihte, Jandarmanın dış koruma görevi sona erer. KurumlarınKararname hükümlerine uygun biçimde yönetsel ve fiziki yapılanmasınıngerçekleştirilmesi ve dış koruma personelinin Bakanlıkça görevlendirilmesi beşyıl içinde tamamlanır. Bu süre içinde tamamlanamaması halinde sürenin birkatına kadar artırılmasına Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Yürürlük

Madde 18- Bu Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğegirer.

Yürütme

Madde 19- Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kuruluyürütür.

B. Dayanılan Anayasa Kuralları:

İptal gerekçesinde dayanılan Anayasa kuralları şunlardır:

1- "BAŞLANGIÇ

Ebedi Türk vatan ve milletinin bütünlüğüne ve kutsal TürkDevletinin varlığına karşı, Cumhuriyet devrinde benzeri görülmemiş bölücü veyıkıcı kanlı bir iç savaşın gerçekleşme noktasına yaklaştığı sırada,

Türk Milletinin ayrılmaz parçası olan Türk Silahlı Kuvvetlerinin,milletin çağrısıyla gerçekleştirdiği 12 Eylül 1980 harekâtı sonucunda, TürkMilletinin meşrû temsilcileri olan Danışma Meclisince hazırlanıp, MilliGüvenlik Konseyince son şekli verilerek Türk Milleti tarafından kabul ve tasvipve doğrudan doğruya O'nun eliyle vazolunan bu ANAYASA:

- Türkiye Cumhuriyetinin Kurucusu, ölümsüz önder ve eşsiz kahramanAtatürk'ün belirlediği milliyetçilik anlayışı ve O'nun inkılâp ve ilkeleridoğrultusunda;

- Dünya milletler ailesinin eşit haklara sahip şerefli bir üyesiolarak; Türkiye Cumhuriyetinin ilelebet varlığı, refahı, maddî ve manevîmutluluğu ile çağdaş medeniyet düzeyine ulaşma azmi yönünde;

- Millet iradesinin mutlaküstünlüğü, egemenliğin kayıtsız şartsızTürk Milletine ait olduğu ve bunu millet adına kullanmağa yetkili kılınanhiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bununicaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı;

- Kuvvetler ayrımının, Devlet organları arasında üstünlüksıralaması anlamına gelmeyip, belli Devlet yetkilerinin kullanılmasından ibaretve bununla sınırlı medenî bir işbölümü ve işbirliği olduğu ve üstünlüğün ancakAnayasa ve kanunlarda bulunduğu;

- Hiçbirdüşünce ve mülahazanın Türk millî menfaatlerinin, Türkvarlığının Devleti ve ülkesiyle bölünmezliği esasının, Türklüğün tarihî vemanevî değerlerinin, Atatürk milliyetçiliği, ilke ve inkılâpları vemedeniyetçiliğinin karşısında korunma göremeyeceği ve lâiklik ilkesinin gereğikutsal din duygularının, Devlet işlerine ve politikaya kesinliklekarıştırılmayacağı;

- Her Türk vatandaşının bu Anayasadaki temel hak ve hürriyetlerdeneşitlik ve sosyal adalet gereklerince yararlanarak millî kültür, medeniyet vehukuk düzeni içinde onurlu bir hayat sürdürme ve maddî ve manevî varlığını buyönde geliştirme hak ve yetkisine doğuştan sahip olduğu;

- Topluca Türk vatandaşlarının millî gurur ve iftiharlarda, millîsevinç ve kederlerde, millî varlığa karşı hak ve ödevlerde, nimet vekülfetlerde ve millet hayatının her türlü tecellisinde ortak olduğu, birbirininhak ve hürriyetine kesin saygı, karşılıklı içten sevgi ve kardeşlikduygularıyla ve "Yurtta sulh, cihanda sulh" arzu ve inancı içinde,huzurlu bir hayat talebine hakları bulunduğu;

FİKİR, İNANÇ VE KARARIYLA anlaşılmak, sözüne ve ruhuna bu yöndesaygı ve mutlak sadakatle yorumlanıp uygulanmak üzere,

TÜRK MİLLETİ TARAFINDAN, demokrasiye âşık Türk evlatlarının vatanve millet sevgisine emanet ve tevdi olunur."

2. "MADDE7.- Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye BüyükMeclisinindir. Bu yetki devredilemez.

3. "MADDE 87.- Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev veyetkileri, kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; Bakanlar Kurulunu vebakanları denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi vermek; bütçe ve kesinhesap kanun tasarılarınıgörüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek;milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, Anayasanın 14 üncümaddesindekifiillerden dolayı hüküm giyenler hariç olmak üzere, genel ve özel af ilânına,mahkemelerce verilip kesinleşen ölüm cezalarının yerine getirilmesine kararvermek ve Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak vegörevleri yerinegetirmektir."

4. "MADDE 91.- Türkiye Büyük Millet Meclisi, BakanlarKuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci iveikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemez.

Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, amacını,kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazlakararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir.

Bakanlar Kurulunun istifası, düşürülmesi veya yasama dönemininbitmesi, belli süre için verilmiş olan yetkinin sona ermesine sebep olmaz.

Kanun hükmünde kararnamenin, Türkiye Büyük MilletMeclisi tarafındansüre bitiminden önce onaylanması sırasında, yetkinin son bulduğu veya sürebitimine kadar devam ettiği de belirtilir. Sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde,Cumhurbaşkanının Başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunun kanun hükmündekararnameçıkarmasına ilişkin hükümler saklıdır.

Kanun hükmünde kararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları günyürürlüğe girerler. Ancak, kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki birtarih de gösterilebilir.

Kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları günTürkiye BüyükMillet Meclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle veivedilikle görüşülür.

Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayan kararnamelerbu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilen kararnameler bu kararınResmî Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlükten kalkar. Değiştirilerek kabuledilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, bu değişikliklerin ResmîGazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer."

5. "MADDE 153.- Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir.

İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.

Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenintamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni biruygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.

Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisiİçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetedeyayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesiiptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih,kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.

İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda,Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukukî boşluğudolduracak kanun tasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.

İptal kararları geriye yürümez.

Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır veyasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek vetüzelkişileri bağlar."

C. İlgili Yasa Kuralları :

Dava konusu Kanun Hükmünde Kararname'nin dayanağını oluşturan24.6.1993 günlü, 3911 sayılı "Memurlar ve Diğer Kamu GörevlileriHakkındaki Bazı Kanunlar ile Teşkilat Kanunlarında Değişiklik Yapılmasına DairYetki Kanunu"

Amaç

MADDE 1.- Bu Kanunun amacı, memurlar ve diğer kamu görevlilerininçalışmalarında etkinliği artırmak, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli veverimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere bunların malî, sosyal ve diğerhaklarında iyileştirmeler yapmak; yürütme organı bünyesindeki kamu kurum vekuruluşlarının (Genelkurmay Başkanlığı hariç) kuruluş, görev ve yetkilerineilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak ve Genel, Katma, Özel ve Özerk bütçelibütün kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmaz mallar üzerindeki yönetim vetasarruf esaslarının tespiti; BAĞ-KUR, SSK ve TC. Emekli Sandığı Kanunlarındadüzenlemelerde bulunmak; özelleştirme kapsamına giren kuruluşlarla diğer kurumve kuruluşlar arasındaki ihtilafların çözülmesi esaslarının tespiti; TC. MerkezBankası ve Bankalar Kanunu ile Sigorta Murakabe Kanununda düzenlemeleryapılması için ivedi ve zorunlu hallere münhasır olmak üzere Bakanlar KurulunaKanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermektir.

Kapsam

MADDE 2.- Bu Kanuna göre çıkarılacak Kanun Hükmünde Kararnameler;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlarla diğer kamugörevlilerinin malî, sosyal ve diğer haklarıyla ilgili olan kanun ve kanunhükmünde kararnamelerde,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatlanmalarına ilişkinolarak, kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasında bölünüşüne, bağlı ve ilgilikuruluşlar kurulmasına, mevcut kurum ve kuruluşların birleştirilmesine veyakaldırılmasına, bunların kuruluş biçimlerine, görev, yetkive yükümlülüklerineait esaslarla bu esaslar çerçevesinde teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesineilişkin hükümlerinde,

c) 28.5.1986 tarihli ve 3291 sayılı Kanunun Beşinci Bölümünde,

d) Genel, Katma, Özel ve Özerk bütçeli bütün kamu kurum vekuruluşlarına ait taşınmaz mallar üzerindeki yönetim ve tasarruf esaslarınıntespiti; BAĞ-KUR, SSK ve TC. Emekli Sandığı Kanunlarında düzenlemelerdebulunmak; özelleştirme kapsamına giren kuruluşlarla diğer kamu kurum vekuruluşları arasındaki ihtilafların çözülmesi esaslarının tespiti; TC. MerkezBankası ve Bankalar Kanunu ile Sigorta Murakabe Kanununda,

Yapılacak değişiklik ve yeni düzenlemeleri kapsar.

İlkeler

MADDE 3.- Bakanlar Kurulu, ivedi ve zorunlu durumlara münhasırolmak kaydıyla, 1 inci madde ile verilen yetkiyi kullanırken;

a) Kamu hizmetlerinin verimli ve etkin bir şekilde yürütülmesini;ülkenin ekonomik ve sosyal durumunu dikkate alarak yeterli ve adil bir ücretseviyesini sağlamayı; memurlar ve diğer kamu görevlilerinin malî, sosyal vediğer haklarında, hizmetin özellik ve gereklerine uygun iyileştirmeler yapmayı,

b) Başbakanlık, bakanlıklar ve bunlara bağlı kuruluşlar eliyle,genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken kamu hizmetlerinde iş bölümü vekoordinasyonun sağlanmasını; bağlı ve ilgili kuruluşlar kurulurken benzerhizmetlerin tek kuruluş veya birim tarafından yürütülmesini ve kaynakkullanımında israfın önlenmesini,

c) 28.5.1986 tarihli ve 3291 sayılı Kanunun Beşinci Bölümündedeğişiklik yapılırken ülke ekonomisine yararlılık, verimlilik ve kârlılıkesaslarını,

Gözönünde bulundurur.

Yetki Süresi

MADDE 4.- Bu Kanunla Bakanlar Kuruluna verilen yetki, bir yıl süreile geçerlidir. Bu süre içinde Bakanlar Kurulu birden fazla kanun hükmündekararname çıkartabilir.

MADDE 5.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 6.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

III. İLK İNCELEME ve ESASIN İNCELENMESİ :

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Güven DİNÇER,Yılmaz ALİEFENDİOĞLU, Mustafa GÖNÜL, Oğuz AKDOĞANLI, İhsan PEKEL, Selçuk TÜZÜN,Ahmet N. SEZER, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Mustafa BUMİN ve Sacit ADALI'nınkatılmalarıyla 6.10.1993 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, konununözelliği nedeniyle başka hususlar üzerinde durulmaksızın işin esasına geçilerekincelemenin sürdürülmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

İşin esasına ilişkin rapor, dava dilekçesi ve ekleri, iptaliistenilen Kanun Hükmünde Kararname kurallarıyla dayanılan Anayasa kuralları,bunların gerekçeleri ve öteki yasama belgeleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü :

A- Kanun Hükmünde Kararname Hakkında Genel Açıklama :

Kanun Hükmünde Kararname (KHK) Kurumu, 22.9.1971 günlü ve 1488sayılı Yasa ile 1961 Anayasası'nın 64. maddesinde yapılan değişiklik sonucuhukukumuza girmiştir. Bu değişikliğin gerekçesinde "Parlamenterrejimlerde, kanun yapmanın belli usullere uyulmak zorunluluğu sebebiyle zamanaldığı ve gecikmeler meydana getirdiği bir gerçektir. Değişen iktisadî vesosyal şartların gereği olarak bazı hukuk kurallarının bu usuller dışında yürürlüğekonulabilmesi çağdaş devlet anlayışının tabiî sonucu olarak karşımızaçıkmaktadır.

Anayasa'nın 5. maddesi hükmünün prensibini bozmamak ve her haldeönceden yasama meclislerince esasları bir kanunla tesbit olunan sınırlariçerisinde kalmak kaydıyla hükümete KHK'ler çıkarma yetkisinin verilmesi ve buyetkiyi düzenleyen hükmün TB.MM.nin genel olarak görev ve yetkilerinibelirleyen 64. maddesine eklenmesi uygun görülmüştür." denilmektedir.KHK'ler, temelde 1961 Anayasası'ndan çok farklı olmamakla birlikte1982Anayasası'nda kimi yeniliklerle ve fakat benzer gerekçelerle 91. maddededüzenlenmiştir. Böylece, hem yürütme organını güçlendirmek hem de değişenekonomik ve sosyal konuların ortaya çıkardığı sorunlara ivedi çözümler bulmakamacına ulaşılmak istenilmiştir.

Olağan dönemlerde çıkarılan KHK'lerin mutlaka bir yetki yasasınadayanması zorunludur. Yetki Yasası'nın içeriği ve öğeleri de Anayasa'nın 91.maddesinde belirlenmiştir. 87. maddede ise Bakanlar Kurulu'na "bellikonularda" KHK çıkarma yetkisi vermek TBMM'nin görev ve yetkileri arasındasayılmıştır.

Bakanlar Kurulu'nun belli bir konuda KHK çıkarabilmesi içinöncelikle TBMM tarafından kendisine bu konuda yasa ile bir yetkinin verilmişolması gerekir. Bakanlar Kurulu, bir yasa ile önceden yetkilendirilmedikçe,kendiliğinden KHK çıkartamaz. Yasa ile verilen yetkiye dayanılarak çıkartılanKHK, yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte ve değiştirebilmekte, başkabir anlatımla yasanın hukuksal gücüne sahip bulunmaktadır. Yasama yetkisinin,"kanun koymak,değiştirmek ve kaldırmak" öğelerini içerdiğikuşkusuzdur. KHK, yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte vedeğiştirebilmektedir.

Anayasa'da öngörüldüğü biçimi ile KHK'ler yapısal (organik-uzvî)bakımdan yürütme organı işlemi, işlevsel (fonksiyonel) yönden ise yasama işleminiteliğindedirler. Ancak, Türkiye Büyük Millet Meclisi verdiği yetkiyi bir yasaile her zaman geri alabileceği gibi kendisine sunulan KHK'leri aynen kabuletmek ya da reddetmek zorunda olmayıp dilediğinde değiştirerek de kabul edebilir.Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin verilmesi, yasayla düzenlemesigereken konuların yasama alanından çıkarılıp yürütme organının düzenlemealanına sokulması sonucunu doğurmaz. Bu nedenle, Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarmayetkisinin verilmiş olması Anayasa'nın 7. maddesinde öngörülen "Yasamayetkisinin devredilmezliği" ilkesini ortadan kaldırmaz.

Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarılabilmesine yetki veren yasada yeralması zorunlu öğeler Anayasa'nın bu konuya ilişkin 91. maddesinin ikincifıkrasında gösterilmiştir. Buna göre :

"Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnameninamacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazlakararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir." Bundan anlaşılacağı gibiyetki yasası, yürürlüğe konulacak KHK'nin amacını, kapsamını, ilkelerini,kullanma süresini ve bu süre içinde birden çok kararname yürürlüğe konulupkonulamayacağını belirtmek zorundadır. Bakanlar Kurulu'na verilen türevselyetki, yasada öngörülen amaç, ilke, kapsam ve süre ilesınırlı bir yetkidir. Ohalde, yetki yasasında Anayasa'nın belirlediği öğelerin belli bir içeriğekavuşturularak somutlaştırılması gerekir.

Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin "bellikonularda" verilebileceği 1961 Anayasası'nın 64. maddesinde açıkça belirtildiğihalde, 1982 Anayasası'nın yetki yasasının sahip olması gereken öğelerinigösteren 91. maddesinde bu koşul yer almamaktadır. Ancak, 1982 Anayasası'nın87. maddesinde "... Bakanlar Kuruluna belli konularda Kanun HükmündeKararname çıkarma yetkisi vermek..." TBMM'nin görev ve yetkileri arasındasayılmış bulunmaktadır. Bu nedenle, 91. maddede "belli konularda"ifadesinin yer almaması bir noksanlık sayılamaz. Çünkü, 87. maddede, BakanlarKurulu'na verilecek KHK çıkarma yetkisinin ancak belli konularda olabileceğiaçıkça gösterilmektedir. Bu durumda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, BakanlarKurulu'na ancak belli konularda bu yetkiyi verebilir; her konuyu kapsayacakbiçimde bir KHK çıkarma yetkisi veremez. KHK'nin konusunun yetki yasasındabelirlenmesizorunludur. Yetki, somutlaştırılmış ve belli bir konudatanınmalıdır. Bakanlar Kuruluna sınırları belirsiz bir konuda KHK çıkarmayetkisi verilemez. KHK'nin konusu da yetki yasasında belirlenen çerçevenindışına çıkamaz. KHK'nin yetki yasasında belirtilenamaç, kapsam ve ilkelere deuygun olması gerekir. Verilen yetkinin konusunun yasada gösterilmesizorunluluğunun bu yasaya dayanılarak yürürlüğe konulan KHK'lerin yetki yasasıkapsamı içinde kalıp kalmadıklarının hem yargısal hem de siyasal denetimlerininyapılması yönünden çok büyük bir önemi vardır. Yetki Yasası'nın kapsamı dışındayürürlüğe konulan veya başka bir anlatımla yasanın öngörmediği bir konudadüzenleme yapan bir KHK'nin Anayasa'ya aykırı olacağı kuşkusuzdur. Anayasa'dakimi konuların KHK'lerledüzenlenmesi yasaklanmaktadır. 91. maddenin birincifıkrasında "Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuruluna kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak, sıkıyönetim ve olağanüstü hallersaklı kalmak üzere, Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerindeyer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alansiyasî haklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemez."denilmektedir.

Buna göre, Anayasa'nın KHK'lerle düzenlenemeyeceğini belirlediği konulardaTBMM tarafından Bakanlar Kurulu'na düzenlemede bulunması için bir yetkiverilmesi de olanaksızdır. Verilen yetkinin konusunun belli olmasının,Anayasa'nın 91. maddesindeki "yetki verilemeyecek konular"ı dakapsayıp kapsamadığının incelenebilmesiyönünden de önemi büyüktür.

Bu nedenlerle, Bakanlar Kurulu'nun hangi konularda KHKçıkarabileceği Yetki Yasası'nda açıkça belirtilmeli ve verilen yetki konuyönünden mutlaka belirgin olmalıdır. Anayasa'nın 91. maddesine göre YetkiYasası'nda çıkarılacak KHK'nin "amacı", "kapsamı" ve"ilkeleri"nin de belirtilmesi gerekir. Amaç, Bakanlar Kurulu'nunkendisine verilen yetki ile neleri gerçekleştirmesinin istendiğinibelirlediğinden yetki yasasında KHK'nin amacı da somut olarak açıklanmalıdır.KHK'nin amacı vekapsamı da konusu gibi geniş içerikli her yöne çekilebilecekbiçimde genel anlatımlarla gösterilmemeli; değişik yorumlamaya elverişliolmamalıdır. KHK'nin yetki yasasında gösterilen amaç ve kapsam doğrultusunda,verilen ilkelere uygun çıkarılıp çıkarılmadığının saptanması hem yargısal hemde siyasal denetim yönünden zorunludur. KHK, yasada gösterilen amacı dışındayürürlüğe konulmuşsa ya da yetkinin kapsamını aşıyorsa veya ilkelere uygundeğilse bu durumu onu yetki yasasına ve dolayısıyla Anayasa'ya aykırıdüşürür.

Anayasa'ya göre yetki yasasında, Bakanlar Kurulu'na verilenyetkinin süresinin de gösterilmesi zorunludur. Bu zorunluluk, Türkiye BüyükMillet Meclisi'nin yetkilerini çok uzun bir süre yürütme organına vermektenalıkoymaktadır.

Yasada öngörülen sürenin bitiminden sonra çıkarılan KHK'ninAnayasa'ya aykırı düşeceği kuşkusuzdur. Ancak, yetki süresi içerisindeçıkarılmış olan KHK'ler yasadaki sürenin bitiminden sonra da Türkiye BüyükMillet Meclisi'nce onaylanmış olmasalar da geçerliliklerini korurlar.

Anayasa'nın 91. maddesinde ayrıca "Kanun hükmündekararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler.

Ancak, kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarihde gösterilebilir.

Kararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye BüyükMillet Meclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle veivedilikle görüşülür.

Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayankararnameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilenkararnameler bu kararın Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlüktenkalkar. Değiştirilerek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, budeğişikliklerin Resmî Gazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer."denilmektedir.

B- KHK'nin Yargısal Denetimi :

Anayasa'ya göre KHK'ler Türkiye Büyük Millet Meclisi'nindenetimine bağlıdırlar. Anayasa'nın 91. maddesinde "Kararnameler, ResmîGazete'de yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelik veivedilikle görüşülür." denilmektedir. Öncelik ve ivedilik koşuluyla, yetkiyasalarının gecikmeden çıkarılabilmesi ve çıkarıldıktan sonra da yürürlüğekonulan KHK'lerin aynı biçimde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kararabağlanması istenilmiştir.

Anayasa'da KHK'lerin siyasal denetimi yanında yargısal denetimi deöngörülmüştür. KHK'ler, işlevsel (fonksiyonel) yönden yasama işlemi niteliğindeolduklarında bunların yargısal denetimlerinin yapılması görev ve yetkisi deAnayasa Mahkemesi'ne verilmiştir. Anayasa'nın 148., 150., 151., 152. ve 153.maddeleri hükümlerine göre, KHK'lerin Anayasa'ya biçim ve esasbakımlarındanuygunluğunu Anayasa Mahkemesi denetler.

KHK'nin yargısal denetiminin sözkonusu olduğunda KHK'nin dayandığıyetki yasasının öncelikle Anayasa'ya daha sonra da KHK'nin kendisinin hem yetkiyasasına hem de Anayasa'ya uygunluğu sorunlarının çözümlenmesi gerekir.Hernekadar, Anayasa'nın 148. maddesinde KHK'lerin yetki yasalarına uygunluğunundenetlemesinden değil yalnızca Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarındanuygunluğunun denetlenmesinden söz edilmekte ise de, Anayasa'ya uygunlukdenetiminin içerisine öncelikle KHK'nin yetki yasasına uygunluğunun denetimigirer. Çünkü, Anayasa'da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki yasasında belirtilensınırlar içerisinde KHK çıkarma yetkisi verilmiştir. Yetki yasası olmazsa(Anayasa mad. 121 dışında) KHK olamaz. Bu yetkinin dışına çıkılması KHK'yiAnayasa'ya aykırı duruma getirir. Böylece, KHK'nin yetki yasasına aykırı olmasıAnayasa'ya aykırı olması ile özdeşleşir. Nitekim, 3268, 3347 ve 3479 sayılıYetki Yasalarına dayanılarak yürürlüğe konulan 335 ve 347 sayılı KHK'lerdayandırıldıkları Yetki Yasalarının kapsamı dışında kalmaları nedeniyle AnayasaMahkemesi'nin 8.2.1989 gün E.1988/38, K.1989/7 ve 16.5.1989 gün E.1989/4,K.1989/23 sayılı kararlarıyla iptal edilmiştir.

Olağanüstü Hal KHK'leri dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan(mad. 121) alırlar. Bu tür KHK'lerin bir yetki yasasına dayanması gereklideğildir. Buna karşın, olağan HKH'lerin bir yetki yasasına dayanmalarızorunludur. KHK'ler, yasa gücünü dayandıkları yetki yasasından alırlar. Bunedenle KHK'ler iledayandıkları yetki yasası arasında çok sıkı bir bağ vardır.

Yetki Yasası, KHK ve KHK'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nceaynen ya da değiştirilerek kabulü birbirinden bağımsız işlemler olmayıpAnayasa'da öngörülen bir sürecin değişik aşamalarıdır. KHK'nin yetki yasası ileolan bağı, KHK'yi aynen ya da değiştirerek kabul eden yasa ile kesilir. Buyasa, KHK'yi kendi bünyesine alarak genel anlamda bir yasa niteliğinedönüştürür. Bu nedenle, KHK ile dayandığı yetki yasası arasındaki bağ KHK'ninaynen ya da değiştirilerek yasaya dönüşmesine kadar devam etmektedir. KHK, yasagücünü, dayandığı yetki yasası ile konulan esaslara uygunluğu ve yetkiyasasının da Anayasa'ya uygunluğu varsayıldığı için kazanmaktadır. Yetkiyasasının Anayasa'ya aykırılığının saptanmasıya da bu nedenle iptaline kararverilmesi durumunda, bu varsayım gerçekleşmediğinden, bu yasaya dayanılarakçıkartılan KHK Anayasal dayanaktan yoksun kalır. Bu durumda KHK, Anayasa'nınuygun gördüğü ölçünün ötesinde verilen bir yetkinin kullanılması sonucuçıkartılmışolması nedeniyle Anayasa'ya aykırılık oluşturur. KHK; yetki yasasına ve içeriğiyönünden de Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dayandığı yetki yasası Anayasa'yaaykırı ise bu nedenle iptali gerekir.

KHK'nin Anayasa'ya uygun bir yetki yasasına dayanması geçerliliğinön koşuludur. Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan veya dayandığı yetkiyasası Anayasa'ya aykırı olan bir KHK'nin kuralları, içerikleri yönündenAnayasa'ya aykırılık oluşturmasalar bile, Anayasa'ya uygunluğundan sözedilemez.

Öbüryönden, KHK'lerin Anayasa'ya uygunluk denetimleri yasalarındenetimlerinden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde; "Kanunlar Anayasayaaykırı olamaz." denilmektedir. Bu nedenle yasaların denetimde, onlarınyalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. KHK'ler ise konu,amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki yasasına hem deAnayasa'ya uygun olmak zorundadırlar. Bu nedenlerle, KHK kurallarının içerikleryönünden de Anayasa'ya uygunluk denetiminin yapılabilmesi için öncelikleortadaAnayasa'ya uygun bir yetki yasasının varlığı gerekir.

KHK'lerin Anayasa'ya aykırılığı saptanmış ya da bu nedenle iptaledilmiş bir yetki yasasına uygun olup olmadığının incelenmesi ise denetimianlamsız kalır. Çünkü Anayasa'ya aykırı bir yetki yasasına dayanılarakçıkartılan KHK'lerin Anayasa'ya uygun görülmesi olanaksızdır.

Yetki yasasının iptalinin, bu yasaya dayanılarak çıkartılanKHK'lere etkisinin Anayasa'nın 153. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesiuygun değildir. Çünkü, Anayasa'nın 153. maddesindeki "İptal kararlarıgeriye yürümez." kuralına dayanarak, yetki yasasının iptaline ilişkinkararın, Resmî Gazetede yayımı gününe kadar çıkarılan KHK'lerin etkilenmeyeceğibiçiminde bir ilke de konulamaz.

Bütün bu nedenlerle dayandığı yetki yasasının Anayasa'yaaykırılığı saptanan ya da iptaline karar verilen KHK'lerin, Anayasa'nınBaşlangıç'ındaki "Hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilenhürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı",2. maddesindeki"Hukuk devleti" ilkeleriyle 6. maddesindeki "Hiçkimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisikullanamaz." kuralı ve KHK çıkarma yetkisine ilişkin 91. maddesiylebağdaştırılmaları olanaksızdır.

Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan, yetki yasasının kapsamıdışında kalan, dayandığı yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığı saptanan ya daAnayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilen KHK'lerin anayasal konumlarıbirbirinden farksızdır. Böyle durumlarda KHK'ler anayasal dayanaktan yoksunbulunduklarından içerikleri Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dava açıldığındaiptalleri gerekir.

C- 524 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Anayasa'ya AykırılığıSorunu :

Dava dilekçesinde, 524 sayılı "Ceza İnfaz Kurumları ileTutukevlerinin Kuruluşu ve İdaresine Dair Kanun Hükmünde Kararname"ninAnayasa'nın genel ilkelerine, 7., 87., 91. ve 153. maddelerine aykırı olmasınedeniyle iptaline karar verilmesi istenilmiştir. Ancak, 2949 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 29. maddesi hükmügereğince Anayasa Mahkemesi, Anayasa'ya aykırılık konusunda ilgililertarafından ileri sürülen gerekçelere dayanmak zorunda değildir. İstemle bağlıkalmak koşuluyla başka bir gerekçe ile de Anayasa'ya aykırılık kararı verebilir.

Dava konusuedilen 524 sayılı Kanun Hükmünde Kararname 24.6.1993gün ve 3911 sayılı Yetki Yasası'na dayanılarak çıkartılmıştır. KHK'nindayandığı 3911 sayılı Yetki Yasası ise bir bölümünün Anayasa'nın 153.maddesine, kalan bölümünün de Anayasa'nın 7., 87. ve 91. maddelerine aykırılığınedeniyle Anayasa Mahkemesi'nin 16.9.1993 gün ve Esas 1993/26, Karar 1993/28sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Böylece, 524 sayılı KHK anayasal dayanaktanyoksun kalmıştır.

KHK'lerin yargısal denetimi bölümünde açıklanan nedenlerleAnayasa'ya aykırı görülerek iptal edilen 3911 sayılı Yetki Yasası'nadayanılarak çıkarılmış bulunan 524 sayılı KHK Anayasa'nın Başlangıç'ında yeralan egemenliği "Millet adına kullanmağa yetkili kılınan hiçbir kişi vekuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıylabelirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı", 2. maddesindeki "hukukdevleti", 6. maddesindeki "Hiçbir kimse veya organ kaynağınıAnayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz.", ilkeleriyle, KHK çıkarmayetkisine ilişkin 91. maddesine aykırıdır. Bu gerekçe karşısında davadilekçesinde ileri sürülen diğer aykırılık nedenlerin üzerinde durulmaksızınKHK'nin 1. maddesinin iptali gerekir.

Güven DİNÇER, Haşim KILIÇ ve Sacit ADALI bu görüşe katılmamışlardır.

D- İptal Hükmünün Yürürlüğe Gireceği Gün Sorunu:

Anayasa'nın 153. maddesi ve 2949 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 53. maddesi hükümleriuyarınca, yasa, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisiİçtüzüğü yada bunların belirli madde veya hükümleri iptal kararının ResmîGazete'de yayımlandığı gün yürürlükten kalkar. Ancak, Anayasa Mahkemesi, iptalkararı ile meydana gelecek olan hukuksal boşluğu kamu düzenini tehdit veya kamuyararını ihlal edici nitelikte görürse, boşluğun doldurulması için iptalkararının yürürlüğe gireceği günü ayrıca kararlaştırabilir.

Dava konusu 524 sayılı KHK'nin iptaline karar verilmesi ilemeydana gelen hukuksal boşluk kamu yararını olumsuz yönde etkileyecek nitelikteolduğundan, gerekli göreceği yeni düzenlemeleri yapması için Yasama organınasüre tanımak amacıyla iptal kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasındanbaşlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun bulunmuştur.

IV- SONUÇ :

A. 10.9.1993 günlü, 524 sayılı "Ceza İnfaz Kurumları ileTutukevlerinin Kuruluş ve İdaresine Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin,dayanağını oluşturan 24.6.1993 günlü, Esas 1993/26, Karar 1993/28 sayılıkararıyla iptal edilmiş bulunması nedeniyle Anayasa'ya aykırı olduğuna veİPTALİNE, Güven DİNÇER'in "Kanun Hükmünde Kararname'nin Anayasa'nın 153.maddesindeki Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcılığı ilkesine aykırılığınedeniyle iptali gerekir." yolundaki gerekçede değişik oyu, Haşim KILIÇile Sacit ADALI'nın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

B. İptal nedeniyle oluşan hukukî boşluğun yasama organıncadoldurulması için Anayasa'nın 153. ve 2949 sayılı Yasa'nın 53. maddelerigereğince iptal kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak altı aysonra yürürlüğe girmesine, OYBİRLİĞİYLE;

6.10.1993 gününde karar verildi.

 

Başkanvekili

Güven DİNÇER

Üye

Yılmaz ALİEFENDİOĞLU

Üye

Mustafa GÖNÜL

Üye

Oğuz AKDOĞANLI

Üye

İhsan PEKEL

Üye

Selçuk TÜZÜN

Üye

Ahmet N. SEZER

Üye

Haşim KILIÇ

Üye

Yalçın ACARGÜN

Üye

Mustafa BUMİN

Üye

Sacit ADALI

 

Full & Egal Universal Law Academy