Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1994/55, K.1994/50 Sayılı Karar - 08/07/1994

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 1994/55

Karar Sayısı : 1994/50

Karar Günü : 8.7.1994

R.G. Tarih-Sayı :29.07.1994-22005

İPTAL DAVASINI AÇAN : Anamuhalefet (Anavatan) Partisi TürkiyeBüyük Millet Meclisi grubu adına grup Başkanvekili M. Oltan SUNGURLU.

İPTAL DAVASININ KONUSU : 20.5.1994 günlü Resmî Gazete'deyayımlanan 529 sayılı "Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevlerinin Kuruluş veİdaresine Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin Anayasa'nın genel ilkelerineve 6., 7., 10., 73., 87., 91., 123., 128., 138., 153., 160., 161., 163.ve 165.maddelerine aykırılığı savıyla iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemidir.

II- YASA METİNLERİ :

A- İptali İstenilen Kurallar :

İptali istenilen 529 sayılı "Ceza İnfaz Kurumları ileTutukevlerinin Kuruluş ve İdaresine Dair Kanun Hükmünde Kararname"şöyledir :

Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevlerinin Kuruluş ve İdaresininyeniden düzenlenmesi; 18/5/1994 tarih ve 3990 sayılı Kanunun verdiği yetkiyedayanılarak Bakanlar Kurulu'nca 18/5/1994 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Amaç, Kapsam, Tanımlar

MADDE 1- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, ceza infazkurumlarıyla tutukevlerinin kuruluş ve idaresine ilişkin esas ve usulleridüzenlemektedir.

Bu Kanun Hükmünde Kararnamede geçen;

a) Bakan: Adalet Bakanını,

b) Bakanlık: Adalet Bakanlığını,

c) İdare: Kurumların müdürlük ve servis kuruluşunu,

d) Kurum: Ceza infaz kurumları ile tutukevlerini,

e) Ceza İnfaz Kurumları: Kapalı ve açık cezaevleri ile çocukeğitim evlerini,

f) İşletmeler ve İşyurtları Kurumu: Cezaevi ve Çocuk Eğitimeviİşletmeleri ve İşyurtları Kurumlarını,

g) İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kurulu: Cezaevi ve ÇocukEğitimevi İşletmeleri ve İşyurtları Yüksek Kurulunu,

h) İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğü: Cezaevi ve ÇocukEğitimevi İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğünü,

i) Kurum Müdürü: Kuruluşu olan kurumun müdürünü,

j) Müdür: Kurum müdürü dışındaki servis müdürünü,

k) İdare Memuru: Kuruluşu tam olan veya olmayan kurumlardakimemuru,

l) Kapalı Cezaevi: İçten ve dıştan korumayla görevli personelininbulunan ve firara karşı koruma önlemlerinin alındığı ceza infaz kurumlarını,

m) Açık Cezaevi: Hükümlülerin çalıştırılması esası üzerinekurulmuş, dıştan korumayla görevli personeli bulunmayan ve firara karşı korumaönlemleri olmayan ceza infaz kurumlarını,

n) Çocuk Eğitimevi: Çocuk hükümlülerin tretmanı amacıyla kurulmuşdıştan korumayla görevli personeli bulunmayan ve firara karşı koruma önlemleriolmayan kurumları,

o) Tutukevi: Tutuklama kararlarının yerine getirildiği, içten vedıştan korumayla görevli personeli bulunan ve firara karşı koruma önlemlerininalındığı kurumları,

ifade eder.

Kurumlar

MADDE 2- Kurumlar Bakanlığa bağlı olup Bakanlıkça belirlenenyerlerde kurulur. Bakanlıkça bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen hizmetlerigerçekleştirmeye elverişli fiziki yapıya sahip, elektronik donanımlı kurumbinaları sağlanır. Kapalı ve açık cezaevleri ayrı yerlerde kuralacağı gibipersoneli ayrı olmak koşuluyla aynı yerde de kurulabilir.

Kurum bulunmayan veya kurumları kullanılamaz hale gelen yerlerdekihürriyeti bağlayıcı cezalar ile tutuklama kararları Bakanlıkça belirlenenkurumlarda yerine getirilir.

Hazinece adalet hizmetleri ile kurumları için tahsis edilen binave arsaların tahsis amaçlarına uygun olarak kullanılma nitelikleriniyitirmeleri veya bölge cezaevi yapımı nedeniyle kullanılmalarından vazgeçilmesihalinde; bunların satışına ve satış parasının mahkeme ve kurum binalarınınyapım, onarım ve tadilatı ile işletme ve işyurdu faaliyetlerinde kullanılmaküzere İşletmeler ve İşyurtları Kurumu bütçesine gelir kaydına Bakanlıkyetkilidir.

Kurum Personeli, Nitelikleri, Atanmaları, Yetki ve Sorumlulukları

MADDE 3- Cumhuriyet Başsavcısı, kurumlar ve personel üzerinde hertürlü denetim ve gözetim yetkisine sahiptir. Ancak bu yetki işletmeler veişyurtlarında disiplin ve güvenlik ile sınırlıdır.

Cumhuriyet başsavcısı bu yetkilerini, kendi sorumluluğu altındaişbölümünde cezaevi yönetimi ile görevlendireceği kurum Cumhuriyet savcısıvasıtasıyla da kullanabilir.

Adalet Bakanlığınca, terör suçundan hükümlü ve tutuklularınmuhafazasına tahsis edilmiş olan ceza infaz kurumunun bulunduğu yer CumhuriyetBaşsavcısı veya görevlendireceği Kurum Cumhuriyet savcısına görevlerinin devamısüresince aylık ödenek ve yüksek hakimlik tazminatından ayrı olarak (2000); buceza infaz kurumlarında görevli kurum müdürü ve servis müdürlerine görevlerinindevamı süresince (1500) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayıile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık ek tazminat ödenir. Bu tazminatlarahakkazanılması ve ödenmesinde, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili hükümleriuygulanır ve bu tazminat damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabitutulmaz.

Kurum gözetim ve denetimi ile görevlendirilen Cumhuriyetsavcılarının terfilerinde bu görevleri nedeniyle aldıkları sicilleri leheolması halinde diğer faaliyetlerinden öncelikle dikkate alınır.

Kurum müdürü ve diğer personelin atama ve nakilleri Bakanlıkçayapılır.

Kuruluşu tam kurumlar: Bir kurum müdürünün yönetiminde infazmüdürü, koruma müdürü, idari ve mali işler müdürü, personel müdürü, yeterlisayıda idare memuru ve bunlara bağlı birimlerden oluşur.

Bakanlıkça gerekli görülen kurumlarda birden fazla infaz müdürü vekoruma müdürü atanabilir.

Kurum müdürü, kurumun amiri olup yönetiminden kurum Cumhuriyetsavcısı, Cumhuriyet başsavcısı ve Bakanlığa karşı sorumludur. Bütün personelüzerinde gözetim ve denetim ile emir ve talimat verme yetkisine sahiptir.

Kurum müdürü: Hukuk, kamu yönetimi, sosyal hizmetler, sosyoloji,psikoloji, eğitim bilimleri alanında en az dört yıl öğretim yapan fakülte veyayüksek okullar ile bunlara denkliği kabul edilmiş yabancı öğretim kurumlarımezunları arasından atanır. Kriminoloji, penaloji veya insan hakları konusundalisans üstü eğitim yapmış olmak öncelikli atanma nedenidir.

Müdürler en az iki yıllık yüksek okul mezunları arasından atanır.Kurum müdürünün atanmasında aranan niteliklere sahip olmak öncelik nedenidir.İki yıllık yüksek okul mezunu müdürlerin, kurum müdürlüğüne atanabilmesi içinen az beş yıllık müdürlük yapması ve görevinde başarılı olması gerekir. Kurummüdürünün atanmasında aranan niteliklere sahip olanlarda süre koşulu aranmaz.

Çocuk eğitimevi kuruluşu tam kurum olup, bir kurum müdürünün yönetimindeeğitim müdürü, idari ve mali işler müdürü, personel müdürü ve yeteri kadaridare memuru ve bunlara bağlı birimlerden oluşur.

Çocuk eğitimevinde, kurum müdürlüğüne, yukarıdaki fıkrada yazılıkoşulların yanında çocuk suçluluğu veya korunmaya muhtaç çocuklar konusundalisans üstü eğitim yapmış olmak öncelikli atanma nedenidir.

Açık cezaevinde koruma müdürü bulunmaz. Bu kurumda infaz ve korumabaşmemuru ve memurları infaz müdürüne bağlı olarak görev yapar.

İşletme veya işyurdu bulunan kurumlarla çocuk eğitimevlerinde;işletme faaliyetlerini yürütmek üzere işletme müdürü işyurdu faaliyetleriniyürütmek üzere işyurdu müdürü bulunur.

İşletme ve işyurdu müdürleri, işletme ve işyurdu faaliyetikonularında İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğüne bağlıdır. Ancak kurumdisiplini ve güvenliği yönünden kurum müdürü, kurum Cumhuriyet savcısı veCumhuriyet başsavcısının vereceği emir ve talimatları uymakla yükümlüdür.

İşletme müdürü olmak için, iş idaresi, ekonomi ve ilgilimühendislik bilimleri alanında en az dört yıl öğretim yapan fakülte veya yüksekokullar ile bunlara denkliği kabu edilen öğretim kurumlarından mezun olmak veişletmenin faaliyeti konusuna giren bir işte özel veya resmi kurum veyakuruluşlarda en az dört yıl çalışmış olmak gerekir.

İşletme faaliyetinde ihtisaslaşma halinde veya faaliyetinneteliğine göre diğer fakülte ve yüksek okul mezunları da işletme müdürü olarakçalıştırılabilir.

Kuruluşu tam olmayan kurumlar bir idare memurunun yönetimindeyeteri kadar büro memuru ve koruma personelinden oluşur.

İdare memuru, kuruluşu tam olmayan kurumun amiri olup,yönetiminden kurum Cumhuriyet savcısı, Cumhuriyet başsavcısı ve Bakanlığa karşısorumludur. Kurum müdürü ve servis müdürlerinin görevini yapar.

Kurum personeli görevinden doğan suçlularından dolayı haklarındabulundukları yer Cumhuriyet başsavcılığınca doğrudan ve genel hükümlere göresoruşturma ve kovuşturma yapılır.

Kurum görevlilerinin çalışma gün, saat ve şekilleri Bakanlıkçadüzenlenir.

İnfaz ve koruma başmemuru ve memurları görev sırasında Bakanlıkçabelirlenen ve sağlanan kıyafetleri giyerler.

Kurum personeline, görevleri başında bulunduğu sürelerde yemekverilir.

Mutfak kuruluşu bulunmayan kurumlarda çalışan personele yiyecekbedeli nakdi olarak ödenir.

Bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde; personelhakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, işçiler hakkında 1475 sayılı İşKanunu hükümleri uygulanır.

Kurumların Korunması, İnfaz ve Koruma Memurlarının Yetiştirilmesi

MADDE 4- Kurumların iç ve dış koruması infaz ve koruma başmemur vememurları tarafından sağlanır. Bu personelin iç veya dış koruma ilegörevlendirilmesi atama işleminde belirlenir.

Dış koruma personeli silahlı olarak görev yapar.

İş koruma personeli Bakanlıkça temin ve tespit edilen inzibatialetlerle görev yapar.

Kurum içindeki asayiş ve güvenliği bozucu olayların önlenipbastırılması hariç olmak üzere dış koruma personeli kuruma silahlı olarakgiremez.

Dış koruma personeline verilecek silah ve cephane ödeneği AdaletBakanlığı bütçesinden karşılanmak suretiyle Milli Savunma Bakanlığınca tedarikve ikmal edilir.

Kurum müdürü, bulunmadığı hallerde sırasıyla servis müdürü, idarememuru, infaz ve koruma başmemuru ve infaz ve koruma memuru da koruma personelitarafından önlenemeyen asayiş ve güvenliği bozucu olaylarla kurumda yapılacakaramalarda mahallin en büyük mülki amirinden yardım isteyebilir.

İnfaz ve koruma memur adayları, Bakanlığa bağlı, kuruluş yerleriBakanlıkça belirlenen eğitim merkezlerinde dokuz ay süre ile eğitime tabitutulur.

Eğitim merkezine alınacak adayların fiziki ve diğer nitelikleriile eğitim süresi sonunda yapılacak sınav komisyonunun oluşumu, sınav şekil veusulü Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Eğitim sonundabaşarılı olamayanların memuriyetle ilişiği kesilir. Ancak bunlardan yapılanmasraflarla ilgili herhangi bir ücret talep edilmez.

Eğitim merkezi, nitelikleri yönetmelikte belirlenen ve atamalarıBakanlıkça yapılan bir müdür, iki müdür yardımcısı ile bir bürodan oluşur.

Eğitim konusunda deneyimi olan emekli emniyet ve jandarmamensupları eğitim merkezlerinde müdür, müdür yardımcısı ve öğretmen kadrolarıkarşılık gösterilmek suretiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve diğerkanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlıolmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilir. Bu surette çalışanların emekliaylıkları kesilmez.

Bu suretle çalıştırılacakların, sayısı, sözleşme usul ve esaslarıile ücretleri Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilir.

Eğitim merkezinde görevlendirilecek öğretim görevlileri; Bakanınistemi üzerine, yetkili kurul ve organlarınca ek görevle görevlendirilmeleriuygun görülen yeteri kadar üniversite öğretim üye ve yardımcıları ile adli veidari yargı hakim ve Cumhuriyet savcıları, avukatlar, diğer uzman veöğretmenlerdenoluşur.

Adayların kalmalarını sağlamak üzere Bakanlıkça eğitimmerkezlerinde yatılı tesisler kurulur. Adaylara ayrıca yemek çıkarılır.

Eğitim merkezinde çalışan personel, adaylara çıkarılan yemektabelasına dahil edilir.

Eğitim merkezlerindeki yatılı tesislerin her türlü gereksinim vegiderleri Bakanlık bütçesinden karşılanır.

Eğitim merkezi yatılı tesislerinde, adaylardan yatak ve yemekücreti alınmaz.

Eğitim merkezinde görevlendirilen öğretim görevlilerinden;

a) Üniversite öğretim üye ve yardımcılarına, Yüksek ÖğretimPersonel Kanununa göre,

b) Üniversite dışından görevlendirilenlere; birinci derecedeolanlar için profesörlere, ikinci derecede olanlar için doçentlere üç veya dahaaşağı derecede olanlar ile kamu görevlisi olmayanlar için okutmanlara ödenen ekders ücreti miktarınca ders ücreti ödenir.

Adaylar eğitim merkezinde geçirdikleri sürelere göre mecburihizmetle yükümlüdür. Bu konuda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleriuygulanır.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumu

MADDE 5- İşletmeler ve İşyurtları Kurumu: Tüzelkişiliğe sahip,faaliyetlerinde özerk, sorumluluğu sermayesi ile sınırlı, bu Kanun HükmündeKararnamedeki hükümler saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi birkuruluştur. İşletmeler ve İşyurtları Kurumu hükümlüve tutukluların tretmanamacına yönelik olarak çalışmalarını sağlamak; ticari gaye ile mal ve hizmetüretmek ve pazarlamak üzere işletmeler ve işyurtları kurar.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumunun organları, İşletmeler veİşyurtları Yüksek Kurulu ve GenelMüdürlüktür.

İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kurulu; Bakanlık Müsteşarınınbaşkanlığında, bu konuda görevlendirilen müsteşar yardımcısı, Ceza İnfazKurumları ve Tutukevleri Genel Müdürü, İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürü,Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanı, İdari ve Mali İşler DairesiBaşkanı, Teknik İşler Dairesi Başkanından oluşur. Bakan gerekli gördüğühallerde bu Kurula başkanlık eder.

İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kurulu başkan ve üyelerinetoplantı başına 1000 gösterge rakamının Bütçe Kanunlarında Devlet memurlarıiçin tespit edrilen maaş katsayısıyla çarpılması sonucu bulunacak miktardaİşletmeler ve İşyurtları Kurumu bütçesinden huzur hakkı ödenir. Bu ödemelerdamga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz.

İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğü; Genel müdür, genel müdüryardımcıları, daire başkanları ve bürolardan oluşur.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumu, İşletmeler ve İşyurtları YüksekKurulu Başkanı idare ve yargı mercilerinde ve üçüncü kişilere karşı temsileder. Gerektiğinde bu yetkisini devredebilir.

İşletmeler ve İşyurtları

MADDE 6- İşletme, açık cezaevleri bünyesinde oluşturulan ekonomikölçekte seri üretim yapan ekonomik faaliyet yerleri ile buna bağlı tesislerdir.

İşyurtları, hükümlü ve tutukluların meslek ve zaanat sahibiolmalarını sağlamak amacıyla kapalı veya açık cezaevleri bünyesinde oluşturulanatölye, ünite ve tesislerdir.

İşletmeler ve işyurtları tüzelkişiliğe sahiptir.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumu ile işletmeler ve işyurtları,Muhasebei Umumiye Kanununa, Devlet İhale Kanununa ve Sayıştay'ın denetiminetabi değildir. İşletmeler ve İşyurtları Kurumu ile işletmeler ve işyurtları2.4.1987 tarih ve 3346 sayılı Kanun uyarınca denetlenir.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumu ile işletmeler ve işyurtları;kurumlar vergisinden, yapılacak bağış ve yardımlar nedeniyle Veraset ve İntikalVergisinden, üzerinde çalıştıkları gayrimenkuller için Bina ve AraziVergisinden, inşaat işleri, sınai, zirai ve diğer faaliyetlerine ait her türlüişlemleri ile bufaaliyetlerinden elde ettikleri gelirleri Damga Vergisi vediğer vergilerden, ithal ettikleri veya bağış yoluyla araç, makine, alet,malzeme, kitap, cihazlar ile yedek parçalar Gümrük Vergisi ve her türlü vergi,resim, harç, hisse, fon, zam ve ardiye ücretlerinden bağışıktır.

Bunlara yapılacak bağış ve yardımları Kurumlar ve Gelir Vergisimatrahından indirilebilir.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumu, işletmeler ve işyurtlarıgelirleri ile kârlarından Hazineye pay ayrılmaz, bilanço kârları Hazineye gelirkaydedilmez.

İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kurulunun Görevleri

MADDE 7- İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kurulunun görevlerişunlardır;

a) İşletmeler ve işyurtlarının genel amaç ve politikalarınıbelirlemek,

b) İşletmeler ve İşyurtları Kurumunun bütçesini hazırlamak veBakan onayına sunmak,

c) Yeni İşletme ve işyurtlarının kurulmasına veya kaldırılmasınakarar vermek,

d) İşletme ve işyurtlarının sermaye miktarlarını belirlemek,kaynak tahsisi yapmak ve gerektiğinde birinden diğerine kaynak aktarmasıyapılmasına karar vermek,

e) İşletmeler ve işyurtlarının yıllık bütçe, ek bütçe, program veprojeleri ile faaliyet raporları ve netice hesaplarını onaylamak veyareddetmek,

f) Hükümlü ve tutukluların çalıştırılma esas ve ilkelerinibelirlemek,

g) Genel bütçeden kadrolu personelin işletme veya işyurdundaçalıştırılmasına ilişkin İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğününönerilerini karara bağlamak,

h) İşletmeler ve işyurtları yönetim kurullarının önerisi üzerine1475 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre işçi çalıştırılmasına, ücretlerininbelirlenmesine ve bunların işten çıkarılmasına karar vererek Bakanlık onayınasunmak,

i) Fazla iş çıkarmak suretiyle işletme ve işyurduna yararlı olanpersonel, işçi ve hükümlülere prim ödenmesinin esas ve ilkelerini belirlemek;işletme ve işyurdu yönetim kurullarının, senelik bilançolarında tahakkuk edecekkârdan personel, işçi ve hükümlülere kâr payı ödenmesine ilişkin önerilerinikarara bağlamak,

j) İşletme ve işyurtlarının faaliyetlerini denetim şirketlerine denetletmekveya adalet müfettişleri tarafından denetlenmesini Bakana önermek,

k) İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğü ile Ceza İnfazKurumları ve Tutukevleri Genel Müdürlüğü arasında koordinasyonu sağlamak.

İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğü

MADDE 8- İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürü, müşterek kararlaatanır. İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürü olarak atanabilmek için işidaresi, ekonomi, hukuk, mühendislik bilimleri alanında en az dört yıl öğrenimyapan fakülte veya yüksek okullar ile bunlara denkliği kabul edilen öğretimkurumlarından mezun olmak ve özel veya resmî bir işletme veya kurumdaişletmecilik konusunda en az altı yıl çalışmış olmak gerekir. Bu koşullarınyanında işletme lisans üstü eğitimi yapmış olmak tercih nedenidir.

İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) İşletmeler ve işyurtlarını yönetmek, hesap işlerini izlemek vekontrolörlere denetletmek, bunlara ait işlemleri yapmak,

b) Hükümlü ve tutukluların çalıştırılmalarıyla ilgili her türlüişlemi yürütmek, küçüklerin çalışma koşulları bakımından ilgili bakanlık vekamu kuruluşları ile işbirliği yapmak,

c) İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kurulu kararlarını yerinegetirmek,

d) İşletmeler ve işyurtlarının yıllık iş programlarını,bütçelerini, ek bütçelerini, faaliyet raporu ve netice hesaplarını İşletmelerve İşyurtları Yüksek Kuruluna sunmak,

e) İşletmeler ve işyurtlarındaki Bakanlık kadrosunda bulunanpersonelin atama, yükselme, yer değiştirme, izin, istifa ve emeklilik gibiözlük işlerinin yürütülmesinde Personel Genel Müdürlüğü ile hizmet öncesi,hizmet içi ve bir üst göreve hazırlama eğitimlerinde Eğitim Dairesi Başkanlığıile koordinasyonu sağlamak,

f) İşletmeler yönetim kurulu ile işyurdu yönetim kurullarının,genel bütçeden kadrolu personelin işletme ve işyurdunda çalıştırılmasınailişkin önerilerini İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kuruluna sunmak,

g) İşletmeler ile işyurtlarında 1475 sayılı İş Kanunu uyarıncaçalıştırılacak işçilere ilişkin işletme ve işyurdu yönetim kurullarınınönerilerini İşletmeler ve İşyurtları Kuruluna sunmak,

h)İşletme müdürlerinin sözleşmesini düzenlemek ve Bakan onayınasunmak,

i) Kurumlardan salıverilen hükümlülerin işe yerleştirilmelerikonusunda infaz sonrası koruma ve yardım müesseseleri ve diğer kurullarlailişkileri düzenlemek,

j) Görev alanına giren konularda mevzuat yetersizliğine veaksaklığına ilişkin inceleme ve araştırma yaparak İşletmeler ve İşyurtlarıYüksek Kuruluna öneride bulunmak, tüzük ve yönetmelik tasarılarını hazırlamakve izlemek, görüş bildirmek, genelge düzenlemek,

k) Kanunlarda gösterilen ve Bakanlıkça verilen diğer görevleriyapmak,

Sermaye Kaynakları

MADDE 9- İşletmeler ve İşyurtları Kurumunun sermaye kaynaklarışunlardır:

a) Genel bütçeden ayrılan ödenek ve sermaye katılım payları,

b) 2548 sayılı Cezaevleriyle Mahkeme Binaları İnşaası KarşılığıOlarak Alınacak Harçlar ve Mahkûmlara Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri HakkındaKanunun 1 inci maddesine göre tahsil edilen harçlar,

c) 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (1), (2) ve (3) sayılıtarifelere göre alınan yargı ve noter harçlarının %50'si,

d) 27.5.1988 tarihli ve 3454 sayılı Kanuna göre genel, katma vemahalli idareler dışında, kuruluşlara ve kişilere başvuruları üzerine verilecekadlî sicil kayıtları sebebiyle alınan ücretlerin tamamı,

e) 27.5.1988 tarihli ve 3454 sayılı Kanuna göre adlî yargıdaasliye hukuk, sulh hukuk, kadastro, ticaret ve iş mahkemelerine açılandavalarda, icra ceza davaları hariç olmak üzere icra tetkik mercilerincebakılan iş ve davalarda, idari yargıda, idare ve vergi mahkemelerinde açılandavlarda; icra ve iflas dairelerinde, talimat dahil her icra işinde; izale-işuyu satış memurlukları, tereke mümessillikleri ile Bakanlıkça kurulmuş ticaretsicil memurluklarında kullanılacak dosyagömlekleri ve basılı evraktan alınanücretlerin tamamı,

f) 27.5.1988 tarihli ve 3454 sayılı Kanuna göre Bakanlığın yayanhizmetlerinden elde edilen gelirlerin tamamı,

g) İşletmeler ve işyurtlarının yıl sonu kârlarından İşletmeler veİşyurtları Yüksek Kurulu tarafından ayrılan miktarlar,

h) 2 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca elde edilen satışparaları,

i) Kurumlar, işletmeler ve işyurtlarının demirbaşına kayıtlı oluphizmek dışı bırakılan eşya ve araçların satışından elde edilen gelirler,

j) Faiz ve sair gelirler,

k) Bağış ve yardımlar.

Yukarıdaki fıkranın (b) bendine göre tahsil edilen harçlar ile (c)bendine göre tahsil edilen yargı ve noter harçları ve (d) ve (e) bentlerinegöre alınan ücretler İşletmeler ve İşyurtları Kurumunun Ankara'da milli birbankada açılacak hesaba aktarılmak üzere, günlük olarak bulunduklarımahalledeki bir bankanın şubesine yatırılır.

(b) ve (c) bendinde yazılı olanlar makbuz karşılığı tahsil edilir.

(f) ve (i) bentlerine göre elde edilen gelirler tahsilatı takibenikinci fıkrada belirtilen hesaba yatırılır.

(a) bendinde yazılı sermaye katılım payları yukarıda bahsi geçenhesaba yatırılır.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumu bütçesinden, Bakanlıkça belirlenenmiktar ve esaslar dahilinde; Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile bağlıkuruluşların her türlü ihtiyaçlarına ve Anayasa Mahkemesi, Yargıtay veDanıştayın Bakanlıkça belirlenen miktar ve esaslar dahilinde demirbaş, araç ,mefruşat ve teknik gereksinimlerini karşılamak üzere harcama yapılabilir.

İşletme ve işyurdu bütçelerinden, işletme ve işyurdu hizmet veçalışmalarının yürütülmesi ile ilgili her türlü döşeme, demirbaş, makine,teçhizat, kara, hava ve deniz taşıtları alım, bakım, onarım ve işletilmesi ileişletmeye ilişkin giderler için harcama yapılır.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumu, işletme ve işyurduna ait mallarDevlet malı sayılır. Bunlar aleyhine suç işleyenler, Devlet malları aleyhinesuç işleyenler gibi cezalandırılır.

Sözleşmeli Personel Çalıştırılması, Fazla Çalışma, Kâr PayıDağıtımı

MADDE 10- İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğü ile işletmelerve işyurtlarında, özel bir meslek bilgisine ve uzmanlığa ihtiyaç gösterenişlerde çalıştırılacak personel ile işletme müdürü, muhasebe müdürü, üretimmüdürü ve pazarlama müdürü kadroları karşılık gösterilmek suretiyle 657 sayılıDevlet Memurları Kanunu ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılmasıhakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilir. Buşekilde çalıştırılacak personelin sayısı ile yapılacak sözleşmenin usul veesasları, ödenecek ücret miktarı ve diğer mali haklar Bakanlar Kurulutarafından tespit edilir.

Kurum personeli kendilerinin isteği, İşletmeler ve İşyurtlarıYüksek Kurulunun izniyle işletme ve işyurdunda çalıştırılabilir. İşletme veişyurdunda görevlendirilen personel o işin sorumlu memuru sayılır.

İşletme veya işyurdu kurullarının önerisi, İşletmeler veİşyurtları Yüksek Kurulunun kararı ve Bakanlık onayı ile ücretleri işletme veyaişyurdundan ödenmek üzere 1475 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre işletmeler veişyurtlarında işçi çalıştırılabilir.

İşletme ve işyurdu müdürlerinin kararıyla, işletme veişyurtlarında çalışma saatleri dışında veya tatil günlerinde fazla çalışmayapılabilir. Fazla çalışma yapan personel ve işçilere Bütçe Kanunlarındabelirlenen miktarlarda fazla çalışma ücreti ödenir.

İşletmeler ve İşyurtları Yüksek Kurulunun onayı ile, işletme veişyurtlarında görevli personel, işçi ve hükümlülere; işletme ve işyurtlarınınsenelik bilançolarında tahakkuk edecek faiz gelirleri hariç kardan, bunun yüzdeyirmibeşini aşmamak ve ilgilinin ele geçen yıllık net ücretlerinin yüzdeellisini geçmemek üzere her sene Bütçe Kanunlarında gösterilen memur maaşkatsayısının taban olarak (5 000) tavan olarak (10 000) rakamı ile çarpımındanelde edilecek utar arasında, çalıştıkları süre ile yaptıkları işin özellik ve güçlüğünegöre belirlenecek oranlarda kâr payı ödenir. Ödemeler, çalışmayı takip edenbütçe yılında ve bir defada yapılır.

Kadro Cetvelleri

MADDE 11- Ekli (1) ve (2) sayılı listelerde yer alan kadrolariptal edilerek 13.12.1983 tarih ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki(ı) ve (i) sayılı cetvellerin Adalet Bakanlığına ait bölümünden çıkartılmıştır.

Ekli (3), (4) ve (5) sayılı listelerde yazılı kadrolar 13.12.1983tarih ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (ı) ve (i) sayılıcetvellerin Adalet Bakanlığına ait bölümüne eklenmiştir.

Yönetmelik

MADDE 12- a) Kurum müdürü ile diğer müdürlerin görevleri,

b) Kurum personelinin görevleri,

c) Kurulların görevleri,

d) Grup sorumlusu ve infaz ve koruma memurlarının yetiştirilmesineilişkin usul ve esaslar,

e) Cezaevi ve Çocuk Eğitimevi İşletmeleri ve İşyurtları Kurumu ileişletmeler ve işyurtlarına ilişkin hususlar,

f) Kurumlarda yapılacak aramaların usul ve esasları,

g) Fazla çalışma usul ve esasları,

h) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasına ilişkin sairhususlar,

Yönetmelikte gösterilir.

Yönetmelik, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiğitarihten itibaren altı ay içinde çıkarılır.

Düzenlenecek yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar, kurumlar veişyurtlarına ait mevcut yönetmelik ve talimatnamelerin uygulanmasına devamolunur.

Ceza İnfaz Kurumları ile Tevkifevlerinin Yönetimine ve Cezalarınİnfazına Dair Tüzüğün bu Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı olmayan hükümlerininuygulanmasına devam olunur.

Kaldırılan Hükümler

MADDE 13- 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 114 üncümaddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde geçen "Ceza infaz kurumları,çocuk eğitim, ıslah ve infaz kurumları ve tutukevlerinin memur ve hizmetlileriile" ibaresi ve 115 inci maddesinin ikinci fıkrası ve ek 1 inci maddesi,647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 10, 11 ve ek 3 üncü maddeleri,1721 sayılı Hapishane ve Tevkifhanelerin İdaresi Hakkında Kanunun 1, 3, 4, 6 ve7 inci maddeleri; 4358 sayılı Ceza ve Tevkifevleri Umum Müdürlüğünün Teşkilatve Vazifeleri Hakkında Kanunun 5, 6, 7, 8, 9, 11, 12, 14 ve 15 inci maddeleri,375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 20 nci maddesi yürürlükten kaldırılmış;2820sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununa ekli (1) sayılı cetvelde yer alan"Cezaevi mümessil Cumhuriyet savcılığı" unvanı cetvel metninden,30.6.1934 tarihli ve 2548 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasındayazılı "harç ve" ibareleri fıkra metninden çıkarılmıştır.

27.5.1988 tarihli ve 3454 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin ikincifıkrası hükmü aynı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri bakımındanuygulanmaz.

Değiştirilen Hükümler

MADDE 14- 2992 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin başlığı,başlangıcındaki cümle ile (a), (b), (c) ve (d) bentleri aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir:

"Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri Genel Müdürlüğü"

"Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri Genel Müdürlüğününgörevleri şunlardır:

a) Ceza İnfaz kurumları ve tutukevlerini yönetmek, denetlemek,hesap işlerini izlemek,

b) Hükümlü ve tutukluların giydirilmesi, beslenmesi, yatırılmasıve eğitilmesi işleriyle "Cezaevleri ve Mahkeme Binaları, İnşaası KarşılığıOlarak Alınacak Harçlar ve Mahkûmlara Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri HakkındaKanun"da gösterilen her türlü işlemleri yapmak,

c) Ceza infaz kurumları ile tutukevlerini, küçüklerin cezalarınınyerine getirileceği eğitimevlerini, hakkında tedbir uygulanmış olan küçüklerinyerleştirileceği müesseseleri, küçüklerin kısa sürelerde kabul edileceklerikurumları ve küçüklere mahsus tutukevlerini sevk ve idare etmek ve buralaraalınmış küçüklerin muhafaza, bakım ve eğitim işlerinin kontrolünü yapmak,

d) Ceza ve infaz kurumları, çocuk eğitimevleri, tutukevleri ileeğitim merkezinde görevli personelin atama, yükselme, yer değiştirme, izin,istifa ve emeklilik gibi özlük işlerini yürütmek ve bu konularda gerektiğindePersonel Genel Müdürlüğü ile; bu kurumlardaki bütün personelin hizmet öncesi,hizmet içi ve bir üstgöreve hazırlama eğitimleri bakımından Eğitim DairesiBaşkanlığı ile koordinasyonu sağlamak."

MADDE 15- 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek kabulü Hakkında Kanunun 15inci maddesi birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"c) Cumhuriyet savcılıkları ile adli ve idari mahkemelerin veadalet komisyonlarının kalem işlerini, icra ve iflas dairelerini, noterlikdairelerini, geçici yetkili noter yardımcılarını, kapalı ve açık cezaevleri iletutukevleri ve çocuk eğitimevlerini, işletmeler ve işyurtlarının, korumakurullarını, 2253 sayılı Çocuk Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama UsulleriHakkında kanun uyarınca kurulmuş bulunan kurum ve müesseseleri, ticaret sicilimemurluklarını, icra tetkik mercii kalemlerini, mahkeme veznelerini, suç eşyasıemanet, tereke, izalei şuyu satışı, ayniyat ve levazım memurluklarını, PTT vedaire mütemekliklerini, Bakan tarafından gösterilecek lüzum üzerine merkezkuruluşu içerisindeki birimleri ve Bakanlığa bağlı diğer üniteleri denetlemekve işlemlerini incelemek."

MADDE 16- 2992 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi başlığı ile birlikteaşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bakanlığa Bağlı Kuruluşlar

Madde 26- 14.4.1982 tarih ve 2659 sayılı Kanunla kurulan Adli TıpKurumu ile Cezaevi ve Çocuk Eğitimevi İşletmeleri ve İşyurtları KurumuBakanlığa bağlı kuruluşlardır."

MADDE 17- 2992 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasıaşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Cezaevi ve Çocuk Eğitimevi İşletmeleri ve İşyurtları GenelMüdürlüğünde, işletmeler ve işyurtlarının mali denetimiyle görevlendirilmeküzere kontrolör istihdam edilebilir. Bunlar ihtiyaç halinde kazanılmış hakaylık dereceleri ile bulundukları kadro derecelerine eşit merkez veyataşrateşkilatındaki diğer bir kadroya atanabilirler."

MADDE 18- Kanunlarda geçen "mütedavil sermaye ile iş görencezaevleriyle ıslah evleri" ibareleri "İşletmeler ve İşyurtlarıKurumu ile işletmeler ve işyurtları" olarak değiştirilmiştir.

MADDE 19- 30.6.1934 tarih ve 2548 sayılı Kanunun 3 üncü maddesininbirinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Yukarıdaki maddeler gereğince alınacak yiyecek bedellerimakbuz karşılığı tahsil olunur."

GEÇİCİ MADDE 1- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiğitarihte cezaevi müdürleri olarak görev yapanların çalışma, mesleki bilgi,beceri ve başarısı, göreve bağlılığı dikkate alınarak kurum müdürü veya servismüdürü olarak atama işlemleri, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiğitarihten itibaren bir yıl içinde yapılır.

Cezaevi müdürlerinden yeni görevlere atamaları yapılanlar yanödeme kararnamesinde değişiklik yapılıncaya kadar, unvanları ile aylıkderecelerine göre ödenmekte olan yan ödemelerini alırlar. Adalet Bakanlığımerkez teşkilatında çalışmakta iken bu Kanun Hükmünde Kararname uyarıncaCezaevi ve Çocuk Eğitimevi İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürlüğüne aktarılankontrolörlere, yeni düzenleme yapılana kadar daha önceki aylık ve özlükhaklarının ödenmesine devam edilir.

Görev unvanları değişmeyen diğer personelin yeniden atamalarıyapılmaz. Bu personel görevlerine devam eder.

GEÇİCİ MADDE 2- 14.6.1930 tarihli ve 1721 sayılı Kanunun 4 üncümaddesi ile 13.1.1943 tarih, 4358 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi gereğincekurulmuş bulunan işyurtlarının ayni ve nakdi bütün malvarlığı ile alacak veborçları bu Kanun Hükmünde Kararnameyle kurulan İşletmeler ve İşyurtlarıKurumuna devredilmiş sayılır.

İşletmeler ve İşyurtları Kurumuna, 9 uncu maddenin (c) bendindeyer alan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (1) ve (3) sayılı tarifelere görealınan gelirlerden 1993 yılında aktarılacak miktar 1992 yılı kesinhesabı, (2)sayılı tarifeye göre alınan gelirden 1994 yılında aktarılacak miktar 1993 yılıkesinhesabı esas alınarak hesaplanır.

GEÇİCİ MADDE 3- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğegirmesinden itibaren Kanun Hükmünde Kararnameye uygun biçimde yönetsel vefiziki yapılanması tamamlanan, dış koruma personeli görevlendirilen kurumlarda,Bakanlıkça belirlenen tarihte, jandarmanın dış korumagörevi sona erer.Kurumların bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine uygun biçimde yönetsel vefiziki yapılanmasının gerçekleştirilmesi ve dış koruma personelinin Bakanlıkçagörevlendirilmesi beş yıl içinde tamamlanır. Bu süre içinde tamamlanamamasıhalindesürenin bir katına kadar artırılmasına Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girmesinden itibaren buKanun Hükmünde Kararnameye uygun biçimde yönetsel ve fiziki yapılanmasıtamamlanıncaya ve dış koruma personeli görevlendirilinceye kadar Bakanlıkçagerekli görülen kurumlarda, jandarma, kurum içinde infaz ve koruma memurlarıile birlikte görev yapar.

GEÇİCİ MADDE 4- 524 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ile TutukevlerininKuruluş ve İdaresine Dair Kanun Hükmünde Kararnameye göre alınan kadrolarayapılmış bulunan atamalara, tahsilat ve ödemelere, aktarmalara ilişkin işlemlerile diğer her türlü işlemler yeni bir işleme gerek kalmaksızın 524 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin yürürlükten kalktığı tarihten sonra da geçerliliklerinikorurlar.

(1) SAYILI LİSTE

KURUMU : ADALET BAKANLIĞI TEŞKİLATI : TAŞRA

(1) SAYILI CETVEL

İPTAL EDİLEN KADROLAR

Serbest Tutulan kadro

Kadro sınıfı

Unvanı

Derece

Adedi

Adedi

Gİ.H.

Cezaevi Müdürü

1

40

40

Gİ.H.

Cezaevi Müdürü

2

50

50

G.İ.H.

Cezaevi Müdürü

3

70

70

G.İ.H.

Cezaevi Müdürü

4

140

140

G.İ.H.

Cezaevi Müdürü

5

185

185

G.İ.H.

Cezaevi Müdürü

6

140

140

G.İ.H.

Cezaevi Müdürü

7

160

160

G.İ.H.

Cezaevi Müdürü

8

71

71

G.İ.H.

Cezaevi Müdürü

9

50

50

G.İ.H.

Cezaevi Müdürü

10

94

94

G.İ.H.

Sayman

3

12

12

G.İ.H.

Sayman

4

12

12

G.İ.H.

Sayman

5

15

15

G.İ.H.

Sayman

6

20

20

G.İ.H.

Sayman

7

36

36

G.İ.H.

Sayman

8

36

36

G.İ.H.

Sayman

9

41

41

G.İ.H.

Sayman

10

38

38

G.İ.H.

Sayman

11

26

26

G.İ.H.

Sayman

12

4

4

G.İ.H.

İdare Memuru

5

35

35

G.İ.H.

İdare Memuru

6

63

63

G.İ.H.

İdare Memuru

7

100

100

G.İ.H.

İdare Memuru

8

139

139

G.İ.H.

İdare Memuru

9

180

180

G.İ.H.

İdare Memuru

10

129

129

G.İ.H.

Şoför

5

20

20

G.İ.H.

Şoför

6

30

30

G.İ.H.

Şoför

7

40

40

G.İ.H.

Şoför

8

60

60

G.İ.H.

Şoför

9

70

70

G.İ.H.

Şoför

10

80

80

G.İ.H.

Şoför

11

90

90

G.İ.H.

Şoför

12

90

90

G.İ.H.

Şoför

13

70

70

G.İ.H.

Ambar Memuru

5

20

20

G.İ.H.

Ambar Memuru

6

23

23

G.İ.H.

Ambar Memuru

7

39

39

G.İ.H.

Ambar Memuru

8

21

21

G.İ.H.

Ambar Memuru

9

28

28

G.İ.H.

Ambar Memuru

10

32

32

G.İ.H.

Ambar Memuru

11

43

43

G.İ.H.

Ambar Memuru

12

35

35

G.İ.H.

Cezaevi Katibi

5

73

73

G.İ.H.

Cezaevi Katibi

6

74

74

G.İ.H.

Cezaevi Katibi

7

150

150

G.İ.H.

Cezaevi Katibi

8

124

124

G.İ.H.

Cezaevi Katibi

9

164

164

G.İ.H.

Cezaevi Katibi

10

168

168

G.İ.H.

Cezaevi Katibi

11

163

163

G.İ.H.

Cezaevi Katibi

12

174

174

G.İ.H.

Cezaevi Katibi

13

57

57

G.İ.H.

Satınalma Memuru

7

2

2

G.İ.H.

Satınalma Memuru

8

3

3

G.İ.H.

Satınalma Memuru

9

3

3

G.İ.H.

Satınalma Memuru

10

1

1

G.İ.H.

Satınalma Memuru

11

4

4

G.İ.H.

Satınalma Memuru

12

4

4

G.İ.H.

Satınalma Memuru

13

10

10

G.İ.H.

Veznedar

6

1

1

G.İ.H.

Veznedar

7

2

2

G.İ.H.

Veznedar

8

3

3

G.İ.H.

Veznedar

9

4

4

G.İ.H.

Veznedar

10

5

5

G.İ.H.

Veznedar

11

7

7

G.İ.H.

Veznedar

12

6

6

G.İ.H.

Tahsildar

6

1

1

G.İ.H.

Tahsildar

7

2

2

G.İ.H.

Tahsildar

8

3

3

G.İ.H.

Tahsildar

9

4

4

G.İ.H.

Tahsildar

10

5

5

G.İ.H.

Tahsildar

11

6

6

G.İ.H.

Tahsildar

12

10

10

G.İ.H.

Gemi Adamı

6

1

1

G.İ.H.

Gemi Adamı

7

1

1

G.İ.H.

İnf. Ko. B. Memuru

3

20

20

G.İ.H.

İnf.Ko. B. Memuru

4

90

90

G.İ.H.

İnf. Ko. B. Memuru

5

420

420

G.İ.H.

İnf. Ko. B. Memuru

6

598

598

G.İ.H.

İnf. Ko. B. Memuru

7

1045

1045

G.İ.H.

İnf. Ko. B. Memuru

8

845

845

G.İ.H.

İnf. Ko. B. Memuru

9

655

655

G.İ.H.

İnf. Ko. B. Memuru

10

500

500

G.İ.H.

İnf. Ko. B. Memuru

11

150

150

G.İ.H.

İnf. Ko. Memuru

5

400

400

G.İ.H.

İnf. Ko. Memuru

6

761

761

G.İ.H.

İnf. Ko. Memuru

7

2532

2532

G.İ.H.

İnf. Ko. Memuru

8

3550

3550

G.İ.H.

İnf. Ko. Memuru

9

4140

4140

G.İ.H.

İnf. Ko. Memuru

10

2636

2636

G.İ.H.

İnf. Ko. Memuru

11

3300

3300

G.İ.H.

İnf. Ko. Memuru

12

1905

1905

G.İ.H.

İnf. Ko. Memuru

13

857

857

S.H.S.

Cezaevi Tabibi

1

8

8

S.H.S.

Cezaevi Tabibi

2

8

8

S.H.S.

Cezaevi Tabibi

3

11

11

S.H.S.

Cezaevi Tabibi

4

24

24

S.H.S.

Cezaevi Tabibi

5

43

43

S.H.S.

Cezaevi Tabibi

6

66

66

S.H.S.

Cezaevi Tabibi

7

65

65

S.H.S.

Diş Tabibi

1

3

3

S.H.S.

Diş Tabibi

2

10

10

S.H.S.

Diş Tabibi

3

12

12

S.H.S.

Diş Tabibi

4

7

7

S.H.S

Diş Tabibi

5

22

22

S.H.S

Diş Tabibi

6

9

9

S.H.S

Diş Tabibi

7

7

7

S.H.S

Sosyal Çalıştırıcı

1

5

5

S.H.S

Sosyal Çalıştırıcı

2

8

8

S.H.S

Sosyal Çalıştırıcı

3

10

10

S.H.S

Sosyal Çalıştırıcı

4

14

14

S.H.S

Sosyal Çalıştırıcı

5

20

20

S.H.S

Sosyal Çalıştırıcı

6

23

23

S.H.S

Sosyal Çalıştırıcı

7

35

35

S.H.S

Sosyal Çalıştırıcı

8

35

35

S.H.S

Psikolog

1

4

4

S.H.S

Psikolog

2

8

8

S.H.S

Psikolog

3

10

10

S.H.S

Psikolog

4

14

14

S.H.S

Psikolog

5

20

20

S.H.S

Psikolog

6

24

24

S.H.S

Psikolog

7

35

35

S.H.S

Psikolog

8

35

35

S.H.S

Veteriner

3

2

2

S.H.S

Veteriner

4

2

2

S.H.S

Veteriner

5

2

2

S.H.S

Eczacı

3

1

1

S.H.S

Eczacı

4

1

1

S.H.S

Eczacı

5

1

1

S.H.S

Sağlık Memuru

5

5

5

S.H.S

Sağlık Memuru

6

10

10

S.H.S

Sağlık Memuru

7

15

15

S.H.S

Sağlık Memuru

8

20

20

S.H.S

Sağlık Memuru

9

32

32

S.H.S

Sağlık Memuru

10

32

32

S.H.S

Sağlık Memuru

11

35

35

S.H.S

Sağlık Memuru

12

28

28

S.H.S

Hayvan Sağ. Memuru

5

2

2

S.H.S

Hayvan Sağ. Memuru

6

2

2

S.H.S

Hayvan Sağ. Memuru

7

2

2

S.H.S

Hayvan Sağ. Memuru

8

2

2

S.H.S

Hayvan Sağ. Memuru

9

3

3

S.H.S

Hayvan Sağ. Memuru

10

3

3

T.H.S.

Mühendis

1

4

4

T.H.S.

Mühendis

2

4

4

T.H.S.

Mühendis

3

4

4

T.H.S.

Mühendis

4

4

4

T.H.S.

Mühendis

5

1

1

T.H.S.

Mühendis

6

3

3

T.H.S.

Mühendis

7

4

4

T.H.S.

Mimar

1

1

1

T.H.S.

Mimar

2

1

1

T.H.S.

Mimar

3

1

1

T.H.S.

Mimar

4

1

1

T.H.S.

Mimar

5

1

1

T.H.S.

Mimar

6

1

1

T.H.S.

Mimar

7

1

1

T.H.S.

Teknisyen

3

3

3

T.H.S.

Teknisyen

4

2

2

T.H.S.

Teknisyen

5

30

30

T.H.S.

Teknisyen

6

55

55

T.H.S.

Teknisyen

7

75

75

T.H.S.

Teknisyen

8

85

85

T.H.S.

Teknisyen

9

70

70

T.H.S.

Teknisyen

10

100

100

T.H.S.

Teknisyen

11

88

88

T.H.S.

Teknisyen

12

48

48

E.H.S.

Öğretmen

1

7

7

E.H.S.

Öğretmen

2

15

15

E.H.S.

Öğretmen

3

24

24

E.H.S.

Öğretmen

4

35

35

E.H.S.

Öğretmen

5

86

86

E.H.S.

Öğretmen

6

85

85

E.H.S.

Öğretmen

7

72

72

E.H.S.

Öğretmen

8

61

61

E.H.S.

Öğretmen

9

56

56

Y.H.S.

Teknisyen Yrd.

7

40

40

Y.H.S.

Teknisyen Yrd

8

30

30

Y.H.S.

Teknisyen Yrd

9

40

40

Y.H.S.

Teknisyen Yrd

10

45

45

Y.H.S.

Teknisyen Yrd

11

53

53

Y.H.S.

Teknisyen Yrd

12

67

67

Y.H.S.

Teknisyen Yrd

13

20

20

Y.H.S.

Aşçı

7

10

10

Y.H.S.

Aşçı

8

20

20

Y.H.S.

Aşçı

9

40

40

Y.H.S.

Aşçı

10

45

45

Y.H.S.

Aşçı

11

53

53

Y.H.S.

Aşçı

12

67

67

Y.H.S.

Aşçı

13

20

20

Y.H.S.

Hizmetli

7

52

52

Y.H.S.

Hizmetli

8

50

50

Y.H.S.

Hizmetli

9

80

80

Y.H.S.

Hizmetli

10

100

100

Y.H.S.

Hizmetli

11

157

157

Y.H.S.

Hizmetli

12

124

124

Y.H.S.

Hizmetli

13

23

23

Y.H.S.

Kaloriferci

7

9

9

Y.H.S.

Kaloriferci

8

15

15

Y.H.S.

Kaloriferci

9

20

20

Y.H.S.

Kaloriferci

10

25

25

Y.H.S.

Kaloriferci

11

40

40

Y.H.S.

Kaloriferci

12

37

37

Y.H.S.

Kaloriferci

13

27

27

Toplam

31550

31550

(2) SAYILI LİSTE

KURUMU : ADALET BAKANLIĞI TEŞKİLATI : DÖNER SERMAYE

(1) SAYILI CETVEL İPTAL EDİLEN KADROLAR

Serbest Tutulan

Ek kadro

Kadro unvanı

Sınıfı

Gösterge Adedi

Toplam

3. DERECE

Sayman

G.İ.H.

1

1

8. DERECE

Memur

G.İ.H.

2

2

9. DERECE

Memur

G.İ.H.

2

2

Veznedar

G.İ.H.

1

1

10. DERECE

Memur

G.İ.H.

3

3

Satınalma Memuru

G.İ.H.

1

1

Veznedar

G.İ.H.

1

1

TOPLAM

11

11

(3) SAYILI LİSTE

KURUMU : ADALET BAKANLIĞI TEŞKİLATI : (MERKEZ) CEZAEVİ VE ÇOÇUKEĞİTİMEVİ İŞLETMELERİ VE İŞYURTLARI KURUMU

(1) SAYILI CETVEL İHDAS EDİLEN KADROLAR

Serbest Tutulan Ek kadro

Kadro Unvanı

Sınıfı

Gösterge adedi

Toplam

1DERECE

Muhasebe Müdürü

GİH

1

1

5DERECE

Şef

GİH

1

1

7DERECE

Veznedar

GİH

1

1

Satınalma Memuru

GİH

1

1

9DERECE

Daktilo

GİH

3

3

11DERECE

Memur

GİH

6

6

13. DERECE

Hizmetli

YHS

2

2

TOPLAM

15

15

KURUMU : ADALET BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : (MERKEZ) CEZAEVİ VE ÇOÇUK EĞİTİMEVİ İŞLETMELERİ VEİŞYURTLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

(1) SAYILI CETVEL

İHDAS EDİLEN KADROLAR Serbest

Ek kadro Unvanı

Sınıfı

Gösterge adedi

Toplam

1DERECE

GİH

İşletmeler ve İşyurtları Genel Müdürü

GİH

1

1

Genel Müdür Yardımcısı

GİH

3

3

Daire Başkanı

GİH

2

2

Uzman

GİH

10

10

Kontrolör

GİH

5

5

Mühendis

THS

5

5

Şube Müdürü

GİH

1

1

2DERECE

2

2

Daire Başkanı

GİH

10

10

Uzman

GİH

Kontrolör

GİH

4

4

Mühendis

THS

5

5

Şube Müdürü

GİH

1

1

3DERECE

GİH

Daire Başkanı

GİH

2

2

Uzman

GİH

5

5

Kontrolör

GİH

4

4

Mühendis

THS

5

5

Şube Müdür

GİH

1

1

4DERECE

Uzman

GİH

5

5

Kontrolör

GİH

4

4

Mühendis

THS

5

5

Şube Müdürü

GİH

1

1

5DERECE

Uzman

5

5

Kontrolör

GİH

3

3

Mühendis

THS

5

5

Şef

GİH

1

1

Daktilo

GİH

3

3

Memur

GİH

3

3

6DERECE

Uzman

GİH

10

10

Kontrolör

GİH

3

3

Mühendis

THS

5

5

Şef

GİH

3

3

Daktilo

GİH

3

3

Memur

GİH

3

3

7. DERECE

Kontrolör

GİH

3

3

Mühendis

THS

5

5

Şef

GİH

4

4

Daktilo

GİH

3

3

Memur

GİH

3

3

8DERECE

Kontrolör

GİH

3

3

Daktilo

GİH

3

3

Memur

GİH

3

3

9DERECE

Daktilo

GİH

4

4

Memur

GİH

2

2

Hizmetli

YHS

2

2

10DERECE

Hizmetli

YHS

4

4

11DERECE

Hizmetli

YHS

2

2

TOPLAM

169

169

(5) SAYILI LİSTE

KURUMU : ADALET BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : (TAŞRA)

(1) SAYILI CETVEL

İHDAS EDİLEN KADROLAR

Serbest Tutulan Ek kadro

Kadro Unvanı

Sınıfı

Gösterge adedi

1DERECE

Kurum Müdürü

GİH

35

İnfaz Müdürü

GİH

15

Koruma Müdürü

GİH

20

İd. ve Mali İşl. Müdürü

GİH

5

Personel Müdürü

GİH

10

İşyurdu Müdürü

GİH

5

İşletme Müdürü

GİH

5

Üretim Müdürü

GİH

5

Pazarlama Müdürü

GİH

3

Yazı İşleri Müdürü

GİH

5

Eğitim Merkez Müdürü

GİH

4

Muhasebe Müdürü

GİH

2

Sayman

GİH

5

Mühendis

THS

8

Mimar

THS

3

Yüksek Tekniker

THS

5

Uzman

THS

10

Tekniker

THS

5

Öğretmen

EÖHS

15

Doktor

SHS

15

Diş Doktoru

SHS

10

Sosyal Çalışmacı

SHS

15

Psikolog

SHS

15

Pedogog-Eğitimci

SHS

5

Beslenme Uzmanı

SHS

5

Eczacı

SHS

1

Veteriner

SHS

5

TOPLAM

237

2DERECE

Kurum Müdürü

GİH

30

İnfaz Müdürü

GİH

20

Koruma Memuru

GİH

35

İd. ve Mali İşl. Müdürü

GİH

10

Personel Müdürü

GİH

10

İşyurdu Müdürü

GİH

10

İşletme Müdürü

GİH

6

Üretim Müdürü

GİH

6

Pazarlama Müdürü

GİH

4

Yazı İşleri Müdürü

GİH

5

Eğitim Merkez Müdürü

GİH

4

Muhasebe Müdürü

GİH

2

Sayman

GİH

5

Mühendis

THS

10

Mimar

THS

4

Yüksek Tekniker

THS

5

Uzman

THS

10

Tekniker

THS

5

Öğretmen

EÖHS

15

Doktor

SHS

10

Diş Doktoru

SHS

20

Sosyal Çalışmacı

SHS

15

Psikolog

SHS

15

Pedagog-Eğitimci

SHS

5

Beslenme Uzmanı

SHS

5

Eczacı

SHS

1

Veteriner

SHS

5

TOPLAM

277

3DERECE

Kurum Müdürü

GİH

45

İnfaz Müdürü

GİH

30

Koruma Müdürü

GİH

45

İd.ve Mali İşl. Müdürü

GİH

20

Personel Müdürü

GİH

20

İşyurdu Müdürü

GİH

20

İşletme Müdürü

GİH

6

Üretim Müdürü

GİH

6

Pazarlama Müdürü

GİH

5

Yazı İşleri Müdürü

GİH

5

Eğitim Merk. Müdürü

GİH

6

Muhasebe Müdürü

GİH

3

Sayman

GİH

15

Şef

GİH

5

Tahsildar

GİH

10

Veznedar

GİH

10

İç Koruma Başmemuru

GİH

20

Dış koruma Başmemuru

GİH

20

Mühendis

THS

10

Mimar

THS

4

Yüksek Tekniker

THS

5

Uzman

THS

20

Tekniker

THS

5

Teknisyen

THS

30

Öğretmen

EÖHS

25

Doktor

SHS

15

Diş Doktoru

SHS

20

Sosyal Çalışmacı

SHS

25

Psikolog

SHS

25

Beslenme Uzmanı

SHS

10

Eczacı

SHS

2

Veteriner

SHS

7

TOPLAM

499

4DERECE

Kurum Müdürü

GİH

35

İnfaz Müdürü

GİH

40

Koruma Müdürü

GİH

55

İd. ve Mali İşl. Müdürü

GİH

30

Personel Müdürü

GİH

25

İşyurdu Müdürü

GİH

20

İşletme Müdürü

GİH

6

Üretim Müdürü

GİH

6

Pazarlama Müdürü

GİH

5

Yazı İşleri Müdürü

GİH

5

Eğitim Merkez Müdürü

GİH

6

Muhasebe Müdürü

GİH

3

Sayman

GİH

15

Şef

GİH

5

Tahsildar

GİH

10

Veznedar

GİH

10

İç Koruma Başmemuru

GİH

50

Dış Koruma Başmemuru

GİH

50

Mühendis

THS

14

Mimar

THS

4

Yüksek Tekniker

THS

5

Uzman

THS

20

Tekniker

THS

5

Teknisyen

THS

40

Öğretmen

EÖHS

45

Doktor

SHS

25

Diş Doktoru

SHS

20

Sosyal Çalışmacı

SHS

25

Psikolog

SHS

25

Pedagog-Eğitimci

SHS

5

Beslenme Uzmanı

SHS

20

Eczacı

SHS

2

Veteriner

SHS

7

TOPLAM

638

5DERECE

Kurum Müdürü

GİH

35

İnfaz Müdürü

GİH

75

Koruma Müdürü

GİH

90

İd. ve Mali İşl. Müdürü

GİH

40

Personel Müdürü

GİH

40

İşyurdu Müdürü

GİH

20

İşletme Müdürü

GİH

6

Üretim Müdürü

GİH

6

Pazarlama Müdürü

GİH

6

Yazı İşleri Müdürü

GİH

5

Eğitim Merkez MüdYrd.

GİH

3

Muhasebe Müdürü

GİH

4

Hakim Adayı

GİH

2

İdare Memuru

GİH

100

Sayman

GİH

25

Şef

GİH

10

Ambar Memuru

GİH

55

Katip

GİH

200

Memur

GİH

40

Tahsildar

GİH

10

Veznedar

GİH

10

Şoför

GİH

40

İç Koruma Başmemuru

GİH

400

İç Koruma Memuru

GİH

550

Dış Koruma Başmemuru

GİH

200

Dış Koruma Memuru

GİH

650

Mühendis

THS

14

Mimar

THS

4

Yüksek Tekniker

THS

10

Uzman

THS

15

Tekniker

THS

15

Teknisyen

THS

90

Öğretmen

EİHS

70

Doktor

SHS

50

Diş Doktoru

SHS

20

Sosyal Çalışmacı

SHS

30

Psikolog

SHS

30

Beslenme

SHS

20

Eczacı

SHS

2

Veteriner

SHS

8

Sağlık Memuru

SHS

20

Hayvan Sağlık Memuru

SHS

9

Aşçı

YHS

10

Teknisyen Yardımcısı

YHS

20

Bekçi

YHS

1

TOPLAM

GİH

3060

6DERECE

GİH

Kurum Müdürü

GİH

35

İnfaz Müdürü

GİH

65

Koruma Müdürü

GİH

80

İdve Mali İşlMüdürü

GİH

35

Personel Müdürü

GİH

35

İşyurdu Müdürü

GİH

20

İşletme Müdürü

GİH

6

Üretim Müdürü

GİH

6

Pazarlama Müdürü

GİH

6

Eğitim Merkez MüdYrd.

GİH

3

Muhasebe Müdürü

GİH

4

İdare Müdürü

GİH

130

Hakim Adayı

GİH

6

Sayman

GİH

25

Şef

GİH

10

Ambar Memuru

GİH

40

Katip

GİH

150

Memur

GİH

40

Tahsildar

GİH

20

Veznedar

GİH

20

Şoför

GİH

60

İç Koruma Başmemuru

GİH

400

İç Koruma Memuru

GİH

764

Dış Koruma Başmemuru

GİH

370

Dış koruma Memuru

GİH

900

Mühendis

THS

14

Mimar

THS

4

Yüksek Tekniker

THS

10

Uzman

THS

15

Tekniker

THS

15

Teknisyen

THS

110

Öğretmen

EÖHS

60

Doktor

SHS

65

Diş Doktoru

SHS

25

Sosyal Çalışmacı

SHS

30

Psikolog

SHS

30

Beslenme Uzmanı

SHS

20

Eczacı

SHS

2

Veteriner

SHS

8

Sağlık Memuru

SHS

15

Hayvan Sağlık Memuru

SHS

3

Aşçı

YHS

10

Teknisyen Yardımcısı

YHS

20

Bekçi

YHS

1

TOPLAM

3687

7DERECE

Kurum Müdürü

GİH

25

İnfaz Müdürü

GİH

65

Koruma Müdürü

GİH

80

İd. ve Mali İşl. Müdürü

GİH

35

Personel Müdürü

GİH

35

İşyurdu Müdürü

GİH

20

Pazarlama Müdürü

GİH

5

Eğitim Merk. Müd. Yrd.

GİH

6

Muhasebe Müdürü

GİH

5

İdare Müdürü

GİH

110

Hakim Adayı

GİH

25

Sayman

GİH

35

Şef

GİH

10

Ambar Memuru

GİH

60

Katip

GİH

250

Memur

GİH

40

Tahsildar

GİH

20

Veznedar

GİH

20

Şoför

GİH

100

İç Koruma Başmemuru

GİH

1000

İç Koruma Memuru

GİH

2500

Dış Koruma Başmemuru

GİH

1000

Dış Koruma Memuru

GİH

2000

Mühendis

THS

20

Mimar

THS

4

Yüksek Tekniker

THS

10

Uzman

THS

9

Tekniker

THS

20

Teknisyen

THS

150

Öğretmen

EÖHS

40

Doktor

SHS

55

Diş Doktoru

SHS

25

Sosyal Çalışmacı

SHS

30

Psikolog

SHS

30

Beslenme Uzmanı

SHS

20

Sağlık Memuru

SHS

20

Hayvan Sağlık Memuru

SHS

3

Aşçı

YHS

50

Teknisyen Yardımcısı

YHS

95

Bekçi

YHS

2

Kaloriferci

YHS

30

Hizmetli

YHS

100

TOPLAM

8159

8DERECE

Kurum Müdürü

GİH

5

İnfaz Müdürü

GİH

55

Koruma Müdürü

GİH

75

İd. ve Mali İşl. Müdürü

GİH

25

Personel Müdürü

GİH

25

Pazarlama Müdürü

GİH

5

Eğitim Merk. Müd.Yrd.

GİH

6

Muhasebe Müdürü

GİH

5

İdare Müdürü

GİH

110

Hakim Adayı

GİH

38

Sayman

GİH

35

Şef

GİH

15

Ambar Memuru

GİH

60

Katip

GİH

200

Memur

GİH

45

Tahsildar

GİH

20

Veznedar

GİH

20

Şoför

GİH

130

İç Koruma Başmemuru

GİH

1000

İç Koruma Memuru

GİH

2500

Dış Koruma Başmemuru

GİH

1000

Dış Koruma Memuru

GİH

2000

Yüksek Tekniker

THS

10

Tekniker

THS

20

Teknisyen

THS

130

Öğretmen

EÖHS

40

Doktor

SHS

10

Diş Doktoru

SHS

20

Sosyal Çalışmacı

SHS

30

Psikolog

SHS

30

Sağlık Memuru

SHS

30

Hayvan Sağlık Memuru

SHS

3

Aşçı

YHS

50

Teknisyen Yardımcısı

YHS

95

Bekçi

YHS

2

Kaloriferci

YHS

40

Hizmetli

YHS

100

TOPLAM

7984

9DERECE

Kurum Müdürü

GİH

5

İnfaz Müdürü

GİH

45

Koruma Müdürü

GİH

65

İd. ve Mali İşl. Müdürü

GİH

10

Personel Müdürü

GİH

10

Eğitim Merk. Müd. Yrd.

GİH

6

İdare Memuru

GİH

120

Hakim Adayı

GİH

543

Sayman

GİH

35

Şef

GİH

15

Ambar Memuru

GİH

45

Katip

GİH

200

Memur

GİH

45

Tahsildar

GİH

20

Veznedar

GİH

20

Şoför

GİH

150

İç Koruma Başmemuru

GİH

1000

İç Koruma Memuru

GİH

3000

Dış Koruma Başmemuru

GİH

1000

Dış Koruma Memuru

GİH

4000

Yüksek Tekniker

THS

17

Tekniker

THS

30

Teknisyen

THS

130

Öğretmen

EİHS

40

Sağlık Memuru

SHS

30

Hayvan Sağlık Memuru

SHS

3

Aşçı

YHS

80

Teknisyen Yardımcısı

YHS

90

Bekçi

YHS

2

Kaloriferci

YHS

60

Hizmetli

YHS

150

TOPLAM

10972

10DERECE

İnfaz Müdürü

GİH

45

Koruma Müdürü

GİH

55

İd. ve Mali İşl. Müdürü

GİH

10

Personel Müdürü

GİH

10

Muhasebe Müdürü

GİH

6

İdare Müdürü

GİH

80

Sayman

GİH

25

Şef

GİH

15

Ambar Memuru

GİH

25

Katip

GİH

200

Memur

GİH

45

Tahsildar

GİH

20

Veznedar

GİH

20

Şoför

GİH

180

İç Koruma Başmemuru

GİH

692

İç Koruma Memuru

GİH

4000

Dış Koruma Başmemuru

GİH

1000

Dış Koruma Memuru

GİH

5000

Yüksek Tekniker

THS

16

Tekniker

THS

30

Teknisyen

THS

120

Sağlık Memuru

SHS

40

Hayvan Sağlık Memuru

SHS

3

Aşçı

YHS

80

Teknisyen Yardımcısı

YHS

90

Bekçi

YHS

2

Kaloriferci

YHS

70

Hizmetli

YHS

150

TOPLAM

12029

11DERECE

Şef

GİH

15

Ambar Memuru

GİH

20

Katip

GİH

200

Memur

GİH

45

Tahsildar

GİH

10

Veznedar

GİH

10

Şoför

GİH

200

İç Koruma Başmemuru

GİH

300

İç Koruma Memuru

GİH

3500

Dış Koruma Başmemuru

GİH

628

Dış koruma Memuru

GİH

4000

Teknisyen

THS

120

Sağlık Memuru

SHS

45

Hayvan Sağlık Memuru

SHS

4

Aşçı

YHS

60

Teknisyen Yardımcısı

YHS

80

Bekçi

YHS

3

Kaloriferci

YHS

60

Hizmetli

YHS

200

TOPLAM

9500

12. DERECE

Ambar Memuru

GİH

15

Katip

GİH

200

Şoför

GİH

170

İç Koruma Memuru

GİH

2000

Dış Koruma Memuru

GİH

3000

Teknisyen

THS

80

Aşçı

YHS

60

Teknisyen Yardımcısı

YHS

50

Bekçi

YHS

3

Kaloriferci

YHS

50

Hizmetli

YHS

100

TOPLAM

5728

13DERECE

Şoför

GİH

170

İç Koruma Memuru

GİH

2272

Dış Koruma Memuru

GİH

40

Aşçı

YHS

40

Teknisyen Yardımcısı

YHS

6

Bekçi

YHS

40

Kaloriferci

YHS

100

Hizmetli

YHS

4168

TOPLAM

66938

GENEL TOPLAM

67122

Yürürlük

Madde 20- Bu kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğegirer.

Yürütme

Madde 21- Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kuruluyürütür.

B- Dayanılan Anayasa Kuralları :

İptal isteminin gerekçesinde dayanılan Anayasa kuralları şunlardır:

1." MADDE 6.- Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir. TürkMilleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili eliylekullanır.

Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreyeveya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayanbir Devlet yetkisi kullanamaz."

2- "MADDE 7.- Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye BüyükMillet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez."

3. "MADDE 10.- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasîdüşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırımgözetilmeksizin kanun önünde eşittir.

Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanunönünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar."

4. "MADDE 73.- Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere,malî gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür.

Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasınınsosyal amacıdır.

Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur,değişitirilir veya kaldırılır.

Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin muaflık,istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiğiyukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kurulunaverilebilir."

5- "MADDE 87.- Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev veyetkileri, kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; Bakanlar Kurulunu vebakanları denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi vermek; bütçe ve kesinhesap kanun tasarılarınıgörüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek;milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, Anayasanın 14 üncümaddesindeki fiillerden dolayı hüküm giyenler hariç olmak üzere, genel ve özelaf ilânına, mahkemelerce verilip kesinleşen ölüm cezalarının yerinegetirilmesine karar vermek ve Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkilerikullanmak ve görevleri yerine getirmektir."

6. "MADDE 91.- Türkiye Büyük Millet Meclisi, BakanlarKuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemez.

Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, amacını,kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazlakararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir.

Bakanlar Kurulunun istifası, düşürülmesi veya yasama dönemininbitmesi, belli süre için verilmiş olan yetkinin sona ermesine sebep olmaz.

Kanun hükmünde kararnamenin, Türkiye Büyük Millet Meclisitarafından süre bitiminden önce onaylanması sırasında, yetkinin son bulduğuveya süre bitimine kadar devam ettiği de belirtilir.

Sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde, Cumhurbaşkanının Başkanlığındatoplanan Bakanlar Kurulunun kanun hükmünde kararname çıkarmasına ilişkinhükümler saklıdır.

Kanun hükmünde kararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları günyürürlüğe girerler. Ancak, kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki birtarih de gösterilebilir.

Kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıklarıgün Türkiye BüyükMillet Meclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle veivedilikle görüşülür.

Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayankararnameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilenkararnameler bu kararın Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlüktenkalkar. Değiştirilerek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, budeğişikliklerin ResmîGazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer."

7. MADDE 123.- İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür vekanunla düzenlenir.

İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerindenyönetim esaslarına dayanır.

Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiğiyetkiye dayanılarak kurulur."

8. "MADDE 128.- Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğerkamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü olduklarıkamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğerkamu görevlileri eliyle görülür.

Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları,görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğerözlük işleri kanunla düzenlenir.

Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunlaözel olarak düzenlenir."

9. "MADDE 138.- Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar;Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hükümverirler.

Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisininkullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelgegönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.

Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargıyetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veyaherhangi bir beyanda bulunulamaz.

Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymakzorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretledeğiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez."

10. "MADDE 153.- Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir.İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.

Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenintamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni biruygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.

Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisiİçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetedeyayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesiiptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih,kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.

İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda,Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukukî boşluğudolduracak kanun tasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.

İptal kararları geriye yürümez.

Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır veyasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek vetüzelkişileri bağlar."

11. "MADDE 160.- Sayıştay, genel ve katma bütçeli dairelerinbütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adınadenetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak vekanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmaklagörevlidir. Sayıştayın kesin hükümleri hakkında ilgililer yazılı bildirimtarihinden itibaren on beş gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karardüzeltilmesi isteminde bulunabilirler. Bu kararlar dolayısıylaidarî yargıyoluna başvurulamaz.

Vergi, benzeri malî yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ileSayıştayın kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

Sayıştayın kuruluşu, işleyişi, denetim usulleri, mensuplarınınnitelikleri, atanmaları, ödev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri ve diğerözlük işleri, Başkan ve üyelerinin teminatı kanunla düzenlenir.

Silahlı Kuvvetler elinde bulunan Devlet mallarının Türkiye BüyükMillet Meclisi adına denetlenmesi usulleri, Millî Savunma hizmetleriningerektirdiği gizlilik esaslarına uygun olarak kanunla düzenlenir."

12. "MADDE 161.- Devletin ve kamu iktisadî teşebbüsleridışındaki kamu tüzelkişilerinin harcamaları, yıllık bütçelerle yapılır.

Malî yıl başlangıcı ile genel ve katma bütçelerin nasılhazırlanacağı ve uygulanacağı kanunla belirlenir.

Kanun, kalkınma planları ile ilgili yatırımlar veya bir yıldanfazla sürecek iş ve hizmetler için özel süre ve usuller koyabilir.

Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hükümkonulamaz."

13- "MADDE 163.- Genel ve katma bütçelerle verilen ödenek,harcanabilecek miktarın sınırını gösterir. Harcanabilecek miktarın sınırınınBakanlar Kurulu kararıyla aşılabileceğine dair bütçelere hüküm konulamaz.Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname ile bütçede değişiklik yapmakyetkisi verilemez. Cari yıl bütçesindeki ödenek artışını öngören değişikliktasarılarında ve carî ve ileriki yıl bütçelerine malî yük getirecek niteliktekikanun tasarı ve tekliflerinde, belirtilen giderlerikarşılayabilecek malî kaynakgösterilmesi zorunludur."

14. "MADDE 165.- Sermayesinin yarısından fazlası doğrudandoğruya veya dolaylı olarak Devlete ait olan kamu kuruluş ve ortaklıklarınınTürkiye Büyük Millet Meclisince denetlenmesi esasları kanunla düzenlenir."

III- İLK İNCELEME :

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince, Yekta GüngörÖZDEN, Güven DİNÇER, Yılmaz ALİEFENDİOĞLU, Selçuk TÜZÜN, Ahmet N. SEZER, HaşimKILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNER ve Lütfi F.TUNCEL'in katılmalarıyla 4.7.1994 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında,dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürlüğündurdurulması isteminin Başkanlıkça belirlenecek başka bir günde incelenmesineoybirliğiyle karar verilmiştir.

IV- ESASIN İNCELENMESİ :

Davanın esasına ilişkin rapor, dava dilekçesi ve ekleri,yürürlüğün durdurulması ve iptali istenilen Kanun Hükmünde Kararname kuralları,dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve öteki yasama belgeleriokunduktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A- Kanun Hükmünde Kararname Hakkında Genel Açıklama :

Kanun Hükmünde Kararname (KHK) Kurumu, 22.9.1971 günlü ve 1488sayılı Yasa ile 1961 Anayasası'nın 64. maddesinde yapılan değişiklik sonucuhukukumuza girmiştir. Bu değişikliğin gerekçesinde "Parlamenterrejimlerde, kanun yapmanın belli usullere uyulmak zorunluluğu sebebiyle zamanaldığı ve gecikmeler meydana getirdiği bir gerçektir. Değişen iktisadî vesosyal şartların gereği olarak bazı hukuk kurallarının bu usuller dışındayürürlüğe konulabilmesi çağdaş devlet anlayışının tabiî sonucu olarak karşımızaçıkmaktadır.

Anayasa'nın 5. maddesi hükmünün prensibini bozmamak ve her haldeönceden yasama meclislerince esasları bir kanunla tesbit olunan sınırlariçerisinde kalmak kaydıyla hükümete KHK'ler çıkarma yetkisinin verilmesi ve buyetkiyi düzenleyen hükmün TBMMnin genel olarak görev ve yetkilerini belirleyen64. maddesine eklenmesi uygun görülmüştür." denilmektedir. KHK'ler, temelde1961 Anayasası'ndan çok farklı olmamakla birlikte 1982 Anayasası'nda kimiyeniliklerle ve fakat benzer gerekçelerle 91. maddede düzenlenmiştir. Böylece,hem yürütme organını güçlendirmek hem de değişen ekonomik ve sosyal konularınortaya çıkardığı sorunlara ivedi çözümler bulmak amacınaulaşılmakistenilmiştir.

Olağan dönemlerde çıkarılan KHK'lerin mutlaka bir yetki yasasınadayanması zorunludur. Yetki Yasası'nın içeriği ve öğeleri de Anayasa'nın 91.maddesinde belirlenmiştir. 87. maddede ise Bakanlar Kurulu'na "bellikonularda" KHK çıkarma yetkisi vermek TBMM'nin görev ve yetkileri arasındasayılmıştır.

Bakanlar Kurulu'nun belli bir konuda KHK çıkarabilmesi içinöncelikle TBMM tarafından kendisine bu konuda yasa ile bir yetkinin verilmişolması gerekir. Bakanlar Kurulu, bir yasa ile önceden yetkilendirilmedikçe,kendiliğinden KHK çıkartamaz. Yasa ile verilen yetkiye dayanılarak çıkartılanKHK, yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte ve değiştirebilmekte, başkabir anlatımla yasanın hukuksal gücüne sahip bulunmaktadır. Yasama yetkisinin,"kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak" öğelerini içerdiğikuşkusuzdur. KHK, yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte vedeğiştirebilmektedir.

Anayasa'da öngörüldüğü biçimi ile KHK'ler yapısal (organik-uzvî)bakımdan yürütme organı işlemi, işlevsel (fonksiyonel) yönden ise yasama işleminiteliğindedirler. Ancak, Türkiye Büyük Millet Meclisi verdiği yetkiyi bir yasaile her zaman geri alabileceği gibi kendisine sunulan KHK'leri aynen kabuletmek ya da reddetmek zorunda olmayıp dilediğinde değiştirerek de kabuledebilir. Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin verilmesi, yasayladüzenlemesi gereken konuların yasama alanından çıkarılıp yürütme organınındüzenleme alanına sokulması sonucunu doğurmaz. Bu nedenle, Bakanlar Kurulu'naKHK çıkarma yetkisinin verilmiş olması Anayasa'nın 7. maddesinde öngörülen"Yasama yetkisinin devredilmezliği" ilkesini ortadan kaldırmaz.

Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarılabilmesine yetki veren yasada yeralması zorunlu öğeler Anayasa'nın bu konuya ilişkin 91. maddesinin ikincifıkrasında gösterilmiştir. Buna göre :

"Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnameninamacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazlakararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir." Bundan anlaşılacağı gibiyetki yasası, yürürlüğe konulacak KHK'nin amacını, kapsamını, ilkelerini,kullanma süresini ve bu süre içinde birden çok kararname yürürlüğe konulupkonulamayacağını belirtmek zorundadır. Bakanlar Kurulu'na verilen türevselyetki, yasada öngörülen amaç, ilke, kapsam ve süre ile sınırlı bir yetkidir. Ohalde, yetki yasasında Anayasa'nın belirlediği öğelerin belli bir içeriğekavuşturularak somutlaştırılması gerekir.

Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin "bellikonularda" verilebileceği 1961 Anayasası'nın 64. maddesinde açıkçabelirtildiği halde, 1982 Anayasası'nın yetki yasasının sahip olması gerekenöğelerini gösteren 91. maddesinde bu koşul yer almamaktadır. Ancak, 1982Anayasası'nın 87. maddesinde "... Bakanlar Kuruluna belli konularda KanunHükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermek..." TBMM'nin görev ve yetkileriarasında sayılmış bulunmaktadır. Bu nedenle, 91. maddede "bellikonularda" ifadesinin yer almaması bir noksanlık sayılamaz. Çünkü, 87.maddede, Bakanlar Kurulu'na verilecek KHK çıkarmayetkisinin ancak bellikonularda olabileceği açıkça gösterilmektedir. Bu durumda, Türkiye Büyük MilletMeclisi, Bakanlar Kurulu'na ancak belli konularda bu yetkiyi verebilir; herkonuyu kapsayacak biçimde bir KHK çıkarma yetkisi veremez. KHK'nin konusununyetkiyasasında belirlenmesi zorunludur. Yetki, somutlaştırılmış ve belli bir konudatanınmalıdır. Bakanlar Kuruluna sınırları belirsiz bir konuda KHK çıkarmayetkisi verilemez. KHK'nin konusu da yetki yasasında belirlenen çerçevenin dışınaçıkamaz. KHK'ninyetki yasasında belirtilen amaç, kapsam ve ilkelere de uygunolması gerekir. Verilen yetkinin konusunun yasada gösterilmesi zorunluluğununbu yasaya dayanılarak yürürlüğe konulan KHK'lerin yetki yasası kapsamı içindekalıp kalmadıklarının hem yargısal hemde siyasal denetimlerinin yapılmasıyönünden çok büyük bir önemi vardır. Yetki Yasası'nın kapsamı dışında yürürlüğekonulan veya başka bir anlatımla yasanın öngörmediği bir konuda düzenleme yapanbir KHK'nin Anayasa'ya aykırı olacağı kuşkusuzdur.

Anayasa'da kimi konuların KHK'lerle düzenlenmesi yasaklanmaktadır.91. maddenin birinci fıkrasında "Türkiye Büyük Millet Meclisi, BakanlarKuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak, sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasa'nın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemez." denilmektedir.

Buna göre, Anayasa'nın KHK'lerle düzenlenemeyeceğini belirlediğikonularda TBMM tarafından Bakanlar Kurulu'na düzenlemede

bulunması için bir yetki verilmesi de olanaksızdır. Verilenyetkinin konusunun belli olmasının, Anayasa'nın 91. maddesindeki "yetkiverilemeyecek konular"ı da kapsayıp kapsamadığının incelenebilmesiyönünden de önemi büyüktür.

Bu nedenlerle, Bakanlar Kurulu'nun hangi konularda KHKçıkarabileceği Yetki Yasası'nda açıkça belirtilmeli ve verilen yetki konuyönünden mutlaka belirgin olmalıdır. Anayasa'nın 91. maddesine göre YetkiYasası'nda çıkarılacak KHK'nin "amacı", "kapsamı" ve"ilkeleri"nin de belirtilmesi gerekir. Amaç, Bakanlar Kurulu'nunkendisine verilen yetki ile neleri gerçekleştirmesinin istendiğini belirlediğindenyetki yasasında KHK'nin amacı da somut olarak açıklanmalıdır. KHK'nin amacı vekapsamı da konusu gibi geniş içerikli her yöne çekilebilecek biçimde genelanlatımlarla gösterilmemeli; değişik yorumlamaya elverişli olmamalıdır. KHK'ninyetki yasasında gösterilen amaç ve kapsam doğrultusunda, verilenilkelere uygunçıkarılıp çıkarılmadığının saptanması hem yargısal hem de siyasal denetimyönünden zorunludur. KHK, yasada gösterilen amacı dışında yürürlüğe konulmuşsaya da yetkinin kapsamını aşıyorsa veya ilkelere uygun değilse bu durumu onuyetki yasasına ve dolayısıyla Anayasa'ya aykırı düşürür.

Anayasa'ya göre yetki yasasında, Bakanlar Kurulu'na verilenyetkinin süresinin de gösterilmesi zorunludur. Bu zorunluluk, Türkiye BüyükMillet Meclisi'nin yetkilerini çok uzun bir süre yürütme organına vermektenalıkoymaktadır.

Yasada öngörülen sürenin bitiminden sonra çıkarılan KHK'ninAnayasa'ya aykırı düşeceği kuşkusuzdur. Ancak, yetki süresi içerisindeçıkarılmış olan KHK'ler yasadaki sürenin bitiminden sonra da Türkiye BüyükMillet Meclisi'nce onaylanmışolmasalar da geçerliliklerini korurlar.

Anayasa'nın 91. maddesinde ayrıca "Kanun hükmündekararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler. Ancak,kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarih de gösterilebilir.

Kararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye BüyükMillet Meclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle veivedilikle görüşülür.

Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayankararnameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilenkararnameler bu kararın Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlüktenkalkar. Değiştirilerek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmişhükümleri, budeğişikliklerin Resmî Gazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer."denilmektedir.

B- KHK'nin Yargısal Denetimi :

Anayasa'ya göre KHK'ler Türkiye Büyük Millet Meclisi'nindenetimine bağlıdırlar. Anayasa'nın 91. maddesinde "Kararnameler, ResmîGazete'de yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelik veivedilikle görüşülür." denilmektedir. Öncelik ve ivedilik koşuluyla, yetkiyasalarının gecikmeden çıkarılabilmesi ve çıkarıldıktan sonra da yürürlüğekonulan KHK'lerin aynı biçimde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kararabağlanması istenilmiştir.

Anayasa'da KHK'lerin siyasal denetimi yanında yargısal denetimi deöngörülmüştür. KHK'ler, işlevsel (fonksiyonel) yönden yasama işlemi niteliğindeolduklarında bunların yargısal denetimlerinin yapılması görev ve yetkisi deAnayasa Mahkemesi'ne verilmiştir. Anayasa'nın 148., 150., 151., 152. ve 153.maddeleri hükümlerine göre, KHK'lerin Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarındanuygunluğunu Anayasa Mahkemesi denetler.

KHK'nin yargısal denetiminin sözkonusu olduğunda KHK'nin dayandığıyetki yasasının öncelikle Anayasa'ya daha sonra da KHK'nin kendisinin hem yetkiyasasına hemde Anayasa'ya uygunluğu sorunlarının çözümlenmesi gerekir.Hernekadar, Anayasa'nın 148. maddesinde KHK'lerin yetki yasalarına uygunluğunundenetlemesinden değil yalnızca Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarındanuygunluğunun denetlenmesinden sözedilmekte ise de, Anayasa'ya uygunlukdenetiminin içerisine öncelikle KHK'nin yetki yasasına uygunluğunun denetimigirer. Çünkü, Anayasa'da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki yasasında belirtilensınırlar içerisinde KHK çıkarma yetkisi verilmiştir. Yetki yasası olmazsa(Anayasa mad. 121 dışında) KHK olamaz. Bu yetkinin dışına çıkılması KHK'yiAnayasa'ya aykırı duruma getirir. Böylece, KHK'nin yetki yasasına aykırı olmasıAnayasa'ya aykırı olması ile özdeşleşir. Nitekim, 335 ve 347 sayılı KHK'lerdayandırıldıkları 3268, 3347 ve 3479 sayılı Yetki Yasalarının kapsamı dışındakalmaları nedeniyle; 493, 501, 502, 503, 508, 509, 510, 511, 512, 513, 514,515, 516, 517, 518, 519, 520, 521 ve 524 sayılı KHK'ler ise dayandıkları 3911sayılı Yetki Yasası'nın iptali nedeniyle Anayasa'ya aykırı görülerek iptaledilmişlerdir.

Olağanüstü Hal KHK'leri dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan(mad. 121) alırlar. Bu tür KHK'lerin bir yetki yasasına dayanması gereklideğildir. Buna karşın, olağan KHK'lerin bir yetki yasasına dayanmalarızorunludur. KHK'ler, yasa gücünü dayandıkları yetki yasasından alırlar. Bunedenle KHK'ler ile dayandıkları yetki yasası arasında çok sıkı bir bağ vardır.

Yetki Yasası, KHK ve KHK'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nceaynen ya da değiştirilerek kabulü birbirinden bağımsız işlemler olmayıpAnayasa'da öngörülen bir sürecin değişik aşamalarıdır. KHK'nin yetki yasası ileolan bağı, KHK'yi aynen ya da değiştirerek kabul eden yasa ile kesilir. Buyasa, KHK'yi kendi bünyesine alarak genel anlamda bir yasa niteliğinedönüştürür. Bu nedenle, KHK ile dayandığı yetki yasası arasındaki bağ KHK'ninaynen ya da değiştirilerek yasaya dönüşmesine kadar devam etmektedir. KHK, yasagücünü, dayandığı yetki yasası ile konulan esaslara uygunluğu ve yetkiyasasının daAnayasa'ya uygunluğu varsayıldığı için kazanmaktadır. Yetkiyasasının Anayasa'ya aykırılığının saptanması ya da bu nedenle iptaline kararverilmesi durumunda, bu varsayım gerçekleşmediğinden, bu yasaya dayanılarakçıkartılan KHK Anayasal dayanaktan yoksunkalır. Bu durumda KHK, Anayasa'nınuygun gördüğü ölçünün ötesinde verilen bir yetkinin kullanılması sonucuçıkartılmış olması nedeniyle Anayasa'ya aykırılık oluşturur. KHK; yetkiyasasına ve içeriği yönünden de Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dayandığıyetki yasası Anayasa'ya aykırı ise bu nedenle iptali gerekir.

KHK'nin Anayasa'ya uygun bir yetki yasasına dayanması geçerliliğinön koşuludur. Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan veya dayandığı yetkiyasası Anayasa'ya aykırı olan bir KHK'nin kuralları, içerikleri yönündenAnayasa'ya aykırılık oluşturmasalar bile, Anayasa'ya uygunluğundan sözedilemez.

Öbür yönden, KHK'lerin Anayasa'ya uygunluk denetimleri yasalarındenetimlerinden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde; "Kanunlar Anayasayaaykırı olamaz." denilmektedir. Bu nedenle yasaların denetimde, onlarınyalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. KHK'ler ise konu,amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki yasasına hem deAnayasa'ya uygun olmak zorundadırlar. Bu nedenlerle, KHK kurallarının içerikleryönünden de Anayasa'ya uygunluk denetiminin yapılabilmesi için öncelikle ortadaAnayasa'ya uygun bir yetki yasasının varlığı gerekir.

KHK'lerin Anayasa'ya aykırılığı saptanmış ya da bu nedenle iptaledilmiş bir yetki yasasına uygun olup olmadığının incelenmesi ise denetimianlamsız kalır. Çünkü Anayasa'ya aykırı bir yetki yasasına dayanılarakçıkartılan KHK'lerin Anayasa'ya uygun görülmesi olanaksızdır.

Yetki yasasının iptalinin, bu yasaya dayanılarak çıkartılanKHK'lere etkisinin Anayasa'nın 153. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesiuygun değildir. Çünkü, Anayasa'nın 153. maddesindeki "İptal kararlarıgeriye yürümez." kuralına dayanarak, yetki yasasının iptaline ilişkinkararın, Resmî Gazetede yayımı gününe kadarçıkarılan KHK'lerin etkilenmeyeceğibiçiminde bir ilke de konulamaz.

Bütün bu nedenlerle dayandığı yetki yasasının Anayasa'yaaykırılığı saptanan ya da iptaline karar verilen KHK'lerin, Anayasa'nınBaşlangıç'ındaki "Hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçidemokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışınaçıkamayacağı", 2. maddesindeki "Hukuk devleti" ilkeleriyle 6.maddesindeki "Hiç kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devletyetkisi kullanamaz." kuralı ve KHKçıkarma yetkisine ilişkin 91. maddesiylebağdaştırılmaları olanaksızdır.

Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan, yetki yasasının kapsamıdışında kalan, dayandığı yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığı saptanan ya daAnayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilen KHK'lerin anayasal konumlarıbirbirinden farksızdır. Böyle durumlarda KHK'ler anayasal dayanaktan yoksunbulunduklarından içerikleri Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dava açıldığındaiptalleri gerekir.

C- 529 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Anayasa'ya AykırılığıSorunu :

Dava dilekçesinde, 529 sayılı "Ceza İnfaz Kurumları ileTutukevlerinin Kuruluş ve İdaresine Dair Kanun Hükmünde Kararname"ninAnayasa'nın 6., 7., 10., 73., 87., 91., 123., 128., 138., 153., 160., 161.,163. ve 165. maddelerine aykırı olması nedeniyle iptaline karar verilmesiistenilmiştir. Ancak, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun'un 29. maddesi hükmü gereğince Anayasa Mahkemesi,Anayasa'ya aykırılık konusunda ilgililer tarafındanileri sürülen gerekçeleredayanmak zorunda değildir. İstemle bağlı kalmak koşuluyla başka bir gerekçe ilede Anayasa'ya aykırılık kararı verebilir.

Dava konusu edilen 529 sayılı Kanun Hükmünde Kararname 18.5.1994gün ve 3990 sayılı Yetki Yasası'na dayanılarak çıkartılmıştır. KHK'nindayandığı 3990 sayılı Yetki Yasası ise Anayasa Mahkemesi'nin 5.7.1994 gün veEsas 1994/50, Karar 1994/44-2 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.

Böylece, 529 sayılı KHK anayasal dayanaktan yoksun kalmıştır.

KHK'lerin yargısal denetimi bölümünde açıklanan nedenlerleAnayasa'ya aykırı görülerek iptal edilen 3990 sayılı Yetki Yasası'nadayanılarak çıkarılmış bulunan 529 sayılı KHK Anayasa'nın Başlangıç'ında yeralan egemenliği "Millet adına kullanmağa yetkili kılınan hiçbir kişivekuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıylabelirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı", 2. maddesindeki "hukukdevleti", 6. maddesindeki "Hiçbir kimse veya organ kaynağınıAnayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz" ilkeleriyle, KHK çıkarmayetkisine ilişkin 91. maddesine aykırıdır. Bu gerekçe karşısında davadilekçesinde ileri sürülen diğer aykırılık nedenleri üzerinde durulmaksızınKHK'nin iptali gerekir.

Güven DİNÇER, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI ve Lütfi F. TUNCEL bugörüşe katılmamışlardır.

V- SONUÇ :

18.5.1994 günlü, 529 sayılı "Ceza İnfaz Kurumları ileTutukevlerinin Kuruluş ve İdaresine Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin;

A- Yürürlüğünün durdurulması isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,

B- Dayanağını oluşturan 18.5.1994 günlü, 3990 sayılı YetkiYasası'nın Anayasa Mahkemesi'nin 5.7.1994 günlü, Esas 1994/50, Karar 1994/44-2sayılı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle Anayasa'ya aykırı olduğuna veİPTALİNE, Güven DİNÇER ve Lütfi F. TUNCEL'in "Kanun HükmündeKararname'nin, kamu görevlileri için yeni kadrolar ihdasına ve kamugörevlilerine yeni malî haklar verilmesine imkân tanıyan hükümleri yönündeniptali gerektiği", Haşim KILIÇ ile Sacit ADALI'nın ise "Kararnamenindayanağını oluşturan Yetki Yasası'nın iptali,önceden çıkarılmış kararnameniniptal gerekçesi olamayacağı" yolundaki karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

8.7.1994 gününde karar verildi.

KARŞIOYYAZISI VE DEĞİŞİK İPTAL GEREKÇESİ

Esas Sayısı : 1994/55

Karar Sayısı : 1994/50

I. İptal Kararının Gerekçesine Katılmama Nedenlerimiz :

İptal gerekçesi, yetki kanununun iptali halinde ona dayanırılarakçıkarılan KHK'lerin de başkaca bir Anayasaya uygunluk incelemesi yapılmasınagerek olmadan iptali gerektiği düşüncesine dayanmaktadır:

1- Anayasa Mahkemesi'nin 17.7.1990 tarihli ve E. 1990/1, K.1990/21sayılı GAP kararında bu konu tartışılmış ve aşağıdaki görüş benimsenmiştir.

"Anayasa'nın 153. maddesinde, Anayasa Mahkemesi'nin iptalkararlarının geriye yürüyemeyeceği öngörülmüştür. Geriye yürümezlik ilkesi,böylece, Anayasa yargısında benimsenen bir sistem olarak Anayasa'da dayeralmıştır. Ancak öğretide, Anayasa Mahkemesi ve diğer yüksek mahkemekararlarında, geriye yürümezlik ilkesine zaman zaman değişik yorumlargetirilmiştir. İptal kararları, idarî yargıda "bildirici" nitelikteolmasına karşılık günümüz Anayasa yargısında, "kurucu" niteliktekararlardır. Bu yüzden, Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının genelde idarîyargı kararları gibi geçmişe değil, geleceğe yönelik olması doğaldır. İptalkararının geriye yürümezliği ilkesi ve bu kararların sonuçları genelde yönetselve yargısal uygulamaya yönelik olmakta, anlam ve etkileri idarece kurulanyönetsel işlemler ya da yargı organları tarafından alınan kararlarla hayatiyetkazanmaktadır. Yönetsel işlemlere karşı açılan iptal davalarının idarî yargı,diğer uyuşmazlıkların adlî yargı yerinde görülmeleri sırasında sorun, yargısalçözüme kavuşmaktadır. Yetki yasalarına dayanılarak çıkarılan ve yapısı veetkileri yönünden yasa benzeri bulunan KHK'lerin Anayasa'ya uygunluğunundenetlenmesiAnayasa Mahkemesi'nin görevi olduğundan yetki yasasının iptalinin, buna dayananKHK'lere etkisi doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin değerlendirme alanı içindekalmaktadır.

Yetki yasasının iptalinin, buna dayanılarak çıkartılan KHK'lereetkisi konusunda tek ve kesin bir esas koymaya ve bu doğrultuda yorum yapmayaolanak yoktur. Olayın Anayasa Mahkemesi önüne getiriliş biçimi, yani iptaldavası ya da itiraz yolu ile aykırılık savında bulunulmuş olması değişiksonuçlar ortaya çıkarabilir. Ayrıca, KHK'nin dayandığı yetki yasasının iptalgerekçesi, iptali istenen KHK'nin anayasal durumunu belirleyecektir. Bubakımdan, öncelikle 3479 sayılı Yetki Yasası'nın Anayasa'ya aykırılığınedeniyle iptali gerekçesi üzerinde durmak gerekir."

Bu karar, yetki kanununun iptalinin, buna dayanan KHK'lerinmutlaka iptalinin gerektiği düşüncesini kabul etmemektedir.

İptal kararında KHK'nin dayandığı yetki kanununun iptali konusudışında herhangi bir gerekçenin gözönünde tutulmaması ve tartışılmamasıdüşüncesine katılmıyoruz.

2- Anayasa Mahkemesi'nin KHK'lerle ilgili davalarda yaptığıinceleme bir bütün olarak Anayasa'ya uygunluk denetimidir. Yoksa KHK'nin yetkiyasasına göre incelenip denetlenmesi değildir.

Yetki yasasında verilen yetkinin varlığının ve sınırlarınıntartışılması anayasal yetkinin ve unsurlarının tartışılmasıdır. Bu nedenlerleincelemenin yalnızca yetki yasasının yürürlüğü ile sınırlı tutulması, biçimselunsurların öne çıkarılarak özün ihmali ve sonuç olarak da anayasal denetimindaraltılmasıdır. Anayasa'ya uygunluk denetiminde, çeşitli yollardan AnayasaMahkemesi önüne gelen konuların esastan incelenerek bunların üzerindekiAnayasa'ya aykırılık gölgesinin kaldırılması temel yorum kuralı olmalıdır. Buamaçla incelemede şekil unsurlarını ve ön meseleleriolabildiğince azaltarakişin özünün incelenmesi yoluna gidilmelidir.

3- İptal davasına konu edilen KHK, çıkarılmasına yetki veren 3911sayılı Yetki Kanunu iptal edilmeden önce ve yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığıhususunda Anayasa Mahkemesi'nce herhangi bir tesbit yapılmadığı ve yetkinineksiksiz var olduğu bir dönemde çıkarılmış ve yürürlüğe girmiştir.

Yetki yasaları, yasama organınca yürütmenin belirli konularda veyasada öngörülen amaç, ilke ve süre ile sınırlı olarak yasal düzenleme yapmaklayetkili kılınmasıdır. Bu hususlar, Anayasamızın 87. ve 91. maddelerinde kuralabağlanmıştır.

Yürütme tarafından yasal düzenleme yetkisinin KHK olarakkullanılması yürütmenin diğer yetkilerinin kullanılmasından farklı değildir.Yetkinin, kullanıldığı gün yasal temeller ve sınırlar içinde kullanılmış olmasıyeterlidir. Yetkinin kullanılmasından sonra yetkili organın yetkisininkaldırılması o organın daha önce yaptığı işlemleri yetki yönünden kusurlu halegetirmez. Ortada yetki yasasına dayanılarak ve yasal usullere göre konulmuş birKHK vardır. Sırf daha sonra kalkan bir yetki nedeniyle KHK'nin Anayasa'yaaykırı sayılması yürütmeye verilen "yetki"nin doğasına ve devletindevamlılığı anlayışına aykırıdır.

4- Daha önce Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilen 3911 sayılı YetkiYasası'na dayanılarak çıkarılan pek çok KHK, (503, 508, 514, 520 ve 524 sayılıKHK'ler) dayandıkları yetki yasasının iptali gerekçesiyle iptal edildiklerihalde Anayasa Mahkemesi'nce altı ay süreyle ayrıca yürürlükte bırakılmışlardır.

İptal edilen KHK'lere bir süre yaşam hakkı veren anlayış ile yetkiyasasının iptalinden sonra ona dayanılarak çıkarılan KHK'lerin başka bir nedenve gerekçe aramadan iptali gereğini benimseyen anlayış birbirleriyle çelişkiiçindedirler.

5- Anayasamız, 146-153. maddeleri ile Anayasa'ya uygunlukdenetiminde "dava" esasına dayanan bir denetim biçimini ve yargısalsistemi kabul etmiştir. Bu yüzden, Anayasa Mahkemesi, ancak, Anayasaca yetkilikılınan siyasal organlar veya mahkemelerce önüne getirilen davalarıinceleyebilir. Anayasamız, Anayasa Mahkemesi'nce bir yasanın veya yasakuralının iptali halinde benzeri bir yasa veya yasa kuralının talep olmadankendiliğinden incelenip iptaline imkan tanımamaktadır.

Daha önce bazı örneklerde gördüğümüz gibi Yetki Yasası iptaledilmesine rağmen bu Yasaya dayanılarak çıkarılan bir çok KHK dava edilmediğiiçin yürürlüktedir. Bu durum iptal öncesinde çıkarılan KHK'lerin Anayasa'yaaykırılık yönünden herhangi bir rahatsızlık yaratmadığı gerçeğini göstermektedir.

Yukarıdaki nedenlerle iptal kararını, yetki yasasının iptalinedayandıran ve her yönüyle Anayasa'ya uygunluk incelemesine yer vermeyen iptalgerekçesine katılmıyoruz.

II- İptal kararının bir bölümüne katılma gerekçesi :

Anayasa'nın 161. maddesine göre devletin ve (kamu iktisaditeşebbüsleri dışında kalan) bütün kamu tüzel kişilerin harcamaları yıllıkbütçelerle yapılır.

160. maddeye göre Genel ve Katma bütçeli idarelerin gelir vegiderleri ile malları TBMM adına Sayıştay'ca denetlenir.

87. maddede ise, Kanun biçiminde oluşan bütçeler yapma ve kabuletme görevi TBMM'ne aittir.

Anayasa'nın Devlet harcamalarını düzenleyen bu üç maddesi,Devletin malî yapısının temelini oluşturur.

KİT istisnası dışında, bütün Devlet gelirleri ve giderleri bütçedegörülmelidir. Devlet gelirlerini yasalaştırmak ve bunların bütçe yılı içindetoplanmasına ve harcanmasına izin vermek TBMM varlık nedenlerindendir ve hiçbirorgana devredilemez.

Bütçe harcamalarının en önemli bir bölümünü personel harcamalarıteşkil eder. Personel harcamaları ise kamu görevlilerine ödenecek aylıklarınağırlıklı olduğu bir harcama bölümüdür.

Personelle ilgili yasalar ve personel istihdamına izin veren kadroyasaları, bütçe harcama kalemleri olarak mutlaka yasa biçimindedüzenlenmelidirler.

Yekti yasaları ile kamu personeline ait harcamalar ve kadrotahsisine ilişkin düzenleme yapma yetkisi KHKlerle Bakanlar Kurulunabırakılamaz. Yetki Kanunlarında personelle ilgili olarak verilen yetkiler,harcama kalemleri veya yeni personel kadroları ihdası biçiminde yorumlanamaz.

Bu nedenlerle KHK'nin kamu personeline yeni özlük haklar tanıyanve personel kadrosu ihdas eden bölümlerini Anayasa'nın 87., 160 ve 161.maddelerine aykırı buluyor ve ilgili bölümün iptaline bu gerekçelerlekatılıyoruz. Ancak KHK'nin bu hükümleri dışında kalan kuruluş, görev ve yetkiile ilgili düzenlemelerinin iptaline de karşıyız.

KARŞIOYGEREKÇESİ

Esas Sayısı : 1994/55

Karar Sayısı : 1994/50

Çoğunluk gerekçesinde özetle; 3990 sayılı Yetki Yasası iptaledilmiş olduğundan buna dayanılarak çıkarılmış KHK'lerinde yasal dayanağıkalmayacağından esasın incelenmesine geçmeden iptali gerekir denilmektedir.

Dava konusu KHK'nin esasına geçilerek Anayasal denetimi yapılmalıidi. Salt "yasal dayanağı kalmadığı gerekçesinden" hareketle esasageçmeden Anayasa'ya aykırı görüp iptal etmek mümkün değildir.

KHK'ler Anayasa'nın 91. maddesi gereğince yetki yasasındabelirtilen çerçeve içinde çıkarılabilir. Yani KHK'yi çıkarma yetkisi bu yasaile verilir. KHK'nin çıktığı tarihte yetki yasası yürürlükte olduğuna, yanibuna dayanarak çıkarıldığına göre "yasal dayanaktan yoksundur" demekhukuka uygun düşmez. KHK hukuk alemine çıktığı tarihte yetki yasası var mıdıryok mudur buna bakılmalıdır. YetkiYasası, KHK'ye bu hayatiyeti verdikten sonraonun yürürlükten kaldırılması, süresinin sona ermesi KHK'nin yasal dayanaktanyoksun kaldığı anlamına gelemez.

Aynı durum Yetki Yasasının Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmesihalinde de devam eder. "Dayanak" yönünden, bir yasanın yürürlüktenkaldırılması, süresinin sona ermesi ya da iptal edilmesi arasında hiç bir farkyoktur. Bu üç halde de sonuçta yasa varmışcasına hukukî tasarrufta bulunulamaz.Ama yasa sona ermeden evvel doğan hukukî neticeler hayattadır vevarlığını devamettirirler.

Ancak bu yasalara dayanılarak yapılan tasarruflar hakkında hukukaaykırılık gerekçesi ile dava açılmışsa yasal dayanak yönünden değil, esastaninceleme yapılarak varsa aykırılık iptal edilir.

Yetki Yasası esastan Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiştir.Konusu, amacı, kapsamı ve ilkeleri yönünden tesbit edilen anayasal aykırılıklarilgili KHK'leri de mutlaka etkiler. Yetki Yasasının belirtilen unsurlarındakibu aykırıklar KHK'lere intikal eder. Ama bu aykırılık "Yasal Dayanak"gibi şekli değil esasa ilişkin bir aykırılıktır. Bu da ancak KHK'nin esasınageçilerek yapılacak bir inceleme sonunda tesbit edilebilir.

Yetki Yasası'nın iptali nedeniyle KHK'nin yasal dayanağınınkalmadığını söylemek, iptal kararının etkisini KHK'nin hukuk alanına çıktığıtarihe kadar çekmek anlamını taşır. Böyle bir anlayışa Anayasa'nın 153.maddesindeki iptal kararlarının geriye yürüyemeyeceği ilkesi izin vermez.

Bu nedenle KHK'nin esasının incelenmesine geçmeden sadece"Yasal Dayanaktan Yoksun Kalması" sebebine dayalı bir Anayasa'yaaykırılık gerekçesine katılmıyoruz.

Full & Egal Universal Law Academy