Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1994/57, K.1994/52 Sayılı Karar - 08/07/1994

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 1994/57

Karar Sayısı : 1994/52

Karar Günü : 8.7.1994

R.G. Tarih-Sayı :31.07.1994-22007

İPTAL DAVASINI AÇAN : Anamuhalefet (Anavatan) Partisi TürkiyeBüyük Millet Meclisi Grubu adına Grup Başkanvekili Hasan Korkmazcan.

İPTAL DAVASININ KONUSU : 3.6.1994 günlü Resmî Gazete'de yayımlanan535 sayılı "Hazine Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında KanunHükmünde Kararname"nin Anayasa'nın 6., 7., 10., 87., 91., 128., 138., 153.ve 163. maddelerine aykırılığı savıyla iptali ve yürürlüğünün durdurulmasıistemidir.

II- YASA METİNLERİ :

A- İptali İstenilen Kurallar :

İptali İstenilen 535 sayılı "Hazine Müsteşarlığı Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" şöyledir :

Hazine Müsteşarlığının kurulması; 18/5/1994 tarihli ve 3990 sayılıKanun'un verdiği yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulu'nca 2/6/1994 tarihindekararlaştırılmıştır.

BİRİNCİ KISIM

Amaç, Görev, Teşkilat

Amaç

Madde 1- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, ekonomipolitikalarının tesbitine yardımcı olmak ve bu politikalar çerçevesindefaaliyetlerin düzenlenmesi, uygulanması, uygulanmasının izlenmesi vegeliştirilmesi için Hazine Müsteşarlığının kurulmasına, teşkilat ve görevlerineilişkin esasları düzenlemektir.

Görev

Madde 2- Hazine Müsteşarlığının görevleri şunlardır:

a) Ekonomi politikalarının tesbiti ile ilgili çalışmaları yapmakve kararlaştırılan politikaları uygulamak,

b) Hazine işlemlerini, para-kredi ve nakit hareketleri ileDevletin iç ve dış borç yönetimini yapmak,

c) Fonların faaliyetlerinin para politikası ve bütçe uygulamalarıile koordinasyonunu sağlayarak, kaynakların kullanımındaki etkinliği arttırmakve bu amaçla gerekli önlemleri almak,

d) Kamu iktisadi teşebbüsleri ve Devlet iştirakleri ile ilgiliolarak Devlet pay sahipliğinin gerektirdiği her türlü işlemi yapmak,

e) Kamu İktisadi Teşebbüslerinin yeniden yapılandırılmaişlemlerini yapmak,

f) İki taraflı ve çok taraflı dış ekonomik ilişkiler veanlaşmalarla ilgili hizmetleri yürütmek,

g) Uluslararası ekonomik ve mali kuruluşlarda üyelik ve temsilingerektirdiği işlemleri ve görevleriyapmak ve yürütmek,

h) Avrupa Birliği ile ilişkilerde Müsteşarlığın görev ve faaliyetalanına giren konularla ilgili politikaları belirlemek ve bu konularda alınankararları yürütmek,

ı) Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı ülkelerden, bu ülkelerdekikurum ve kuruluşlar ile mali piyasalardan borç ve hibe almak ve yabancıülkelere veya bunların kamu kurum ve kuruluşlarına borç ve hibe vermek,

i) Uluslararası mali ve ekonomik kuruluşlarla üyelik ve temsililişkilerini 1173 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde düzenlemek ve yönetmek,bu kuruluşların katılım paylarını ödemek için her türlü işlemi yapmak ve Devletadına sermaye katkısını karşılamak için taahhüt senedi vermek,

j)Bankacılık, sermaye piyasası ve diğer mali piyasalara ilişkinpolitikaları hazırlamak, uygulamak, uygulanmasını izlemek,

k) Bankalar, sigorta şirketleri ve mali sektörün diğerkurumlarının kamu adına denetimini yapmak,

l) Kambiyo politikalarına ilişkin esasları düzenlemek,uygulamasını izlemek ve yönlendirmek,

m) Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri ile ilgili uygulamalarıyürütmek ve ilgili kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyon sağlamak,

n) Hazine'ce sermaye ihracına ilişkin düzenlemeler yapmak veuygulamasını izlemek,

o) Özel sigortacılığa ilişkin politikaları hazırlamak,uygulanmasını izlemek,

ö) Ekonomik ve mali konularda araştırma ve değerlendirmeleryapmak, sonuçlarını yayınlamak ve bu amaçla istatistik ve bilgi derlemek,

p) Yerli ve yabancı özel sektörün yatırım ve sermayefaaliyetlerinin plan ve hedef gayelerinin uygun bir şekilde yürütülmesiniteşvik ve tanzim edecek tedbirleri tesbit ve teklif etmek, uygulamak,uygulamayı takip etmek,

r) Bankalar, sigorta şirketleri, mali sektörün diğer kurumları ileMüsteşarlığın görev alanına giren konularda özel ve kamu kuruluşlarında kamuadına denetim yapmak,

s) Müsteşarlığın görev ve faaliyet alanına giren konularda diğerkamu kurum ve kuruluşları arasında koordinasyonu sağlamak,

t) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.

Teşkilat

Madde 3- Hazine Müsteşarlığı Başbakana bağlı olup, Başbakan,Müsteşarlığın yönetimi ile ilgili yetkilerini, Devlet Bakanı ve BaşbakanYardımcısı veya bir Devlet Bakanı vasıtasıyla kullanabilir.

Hazine Müsteşarlığı merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile bağlıkuruluştan oluşur.

İKİNCİ KISIM

Müsteşarlık Merkez Teşkilatı

Merkez Teşkilatı

Madde 4- Hazine Müsteşarlığı merkez teşkilatı, anahizmetbirimleri, danışma ve denetim birimleri ile yardımcı birimlerden oluşur.

Müsteşarlık merkez teşkilatı, ekli 1 sayılı cetveldegösterilmiştir.

BİRİNCİ BÖLÜM

Müsteşarlık

Müsteşar

Madde 5- Müsteşar, Müsteşarlık teşkilatının en üst amiridir veMüsteşarlık hizmetlerini Hükümetin genel siyasetine, milli güvenlik siyasetine,kalkınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmekle veMüsteşarlığın görev ve faaliyet alanına giren konularda diğer kamu kurum vekuruluşlarıyla işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla görevlidir. MüsteşarBaşbakana veya Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısına veya Başbakan tarafındangörevlendirilecek bir Devlet Bakanına karşı sorumludur.

Müsteşar Yardımcıları

Madde 6- Müsteşara yardımcı olmak üzere en fazla 5 MüsteşarYardımcısı görevlendirilebilir. Müsteşar Yardımcılarının sayısını belirlemeyeBaşbakan yetkilidir.

İKİNCİ BÖLÜM

Anahizmet Birimleri

Anahizmet Birimleri

Madde 7- Müsteşarlığın anahizmet birimleri şunlardır:

a) Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü,

b) Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü,

c) Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü,

d) Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü,

e) Sigortacılık Genel Müdürlüğü,

f) Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü

g) Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü.

Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü

Madde 8- Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Hazine işlemlerini yürütmek, Devlet giderlerinin gerektirdiğinakdi sağlamak, Devletin genel bütçe ile ilgili yurt dışı ödemelerini yapmak,Devlet gelir ve giderlerini denkleştirmek, iç ödemeler ve dış ödemelersaymanlıkları kurmak ve yönetmek,

b) Hazinenin her türlü varlıklarını muhafaza etmek, yönetmek venemalandırmak,

c) Devletin iç borçlanmasını yürütmek, Devlet tahvili, Hazinebonosu ve diğer iç borçlanma senetleri çıkarmak, ihale yöntemi, sürekli satışyöntemi ve diğer yöntemlerle satışını yapmak ve yaptırmak, bunların satışmiktarlarını, değerlerini ve faizlerini belirlemek, Devlet borçlarınınyönetimine ilişkin olarak her türlü iç borçlanmanın hazırlık, akit, ihraç vedış borçlanma da dahil olmak üzere ödeme, erken ödeme, kayıt işlemleriniyürütmek ve Devletçe verilen faiz ve ikrazata ilişkin işlemleri yapmak, buamaçla Devlet Borçları Saymanlığı kurmak ve yönetmek, borç yönetiminin hesabınıtutmak,

d) Türkiye'nin dış borç veri tabanını oluşturmak ve bu amaçla DışBorç Kütüğü tutmak,

e) Hazine garantisi verilmesi ile ilgili işlemleri yürütmek,gerekli kayıtları tutmak, garanti ve devir şartlarını belirlemek,

f)Türk parasının dolaşımı ve istikrarını sağlamaya yönelikpolitikaları Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile birlikte oluşturmak veuygulamak,

g) Para politikası ile ilgili konularda Hazine ve TürkiyeCumhuriyet Merkez Bankası ilişkisini kurmak, nakit yönetimini genel ve katmabütçeli idarelerle özel bütçeli kuruluşların, döner sermayeli kuruluşların vefonların ihtiyaçları ve para politikasının

genel hedefleri doğrultusunda yürütmek,

h) Kamu giderlerinde artış veya kamu gelirlerinde azalışa nedenolabilecek her türlü mevzuat düzenlemesi hakkında görüş bildirmek,

i) Kanun, kanun hükmünde kararname, bakanlar kararı, yönetmelik vediğer mevzuatla kurulmuş fonlarla ilgili genel politikaları belirlemek,bunların bütçe ile ilişkilerinin kurulmasını sağlamak ve bu politikalarınuygulanmasına ilişkin esasları düzenlemek,

k) Para ve bütçe politikalarını dikkate alarak, fonlar arasındakoordinasyonu temin etmek,

l) Fonların bütçe ve hazine nakit yönetimi ile uyumlandırılmasıamacıyla gelir ve gider bütçelerinin hazırlanması ve uygulanmasına ilişkin usulve esasları tesbit etmek,

m) Fonlar arası aktarmaları koordine etmek,

n) Fonlardan düzenli olarak bilgi akışının sağlanması ve fonsistemine ilişkin verilerin toplanmasına ilişkin denetimleri yapmak,

o) Fonların makro ekonomik dengeler içindeki yeri ve önemi ileetkilerini değerlendirmek ve bu konuda önerilerde bulunmak,

p) Fon kaynaklarının mali yükünün işlemler ve sektörler arasındadengeli dağılımın sağlanması yönünde araştırma yapmak, öneri ve tekliftebulunmak,

r) Fon kullanımlarının genel ekonomik politikalarla uyum içindeyapılmasını izlemek, benzeri nitelikteki işlem ve sektörler için birden fazlafondan kaynak tahsisini önleyici çalışmalar yapmak, öneri ve teklifte bulunmak,

s) Yeni kurulacak fonlarla ilgili görüş bildirmek,

t) Fonların yeniden yapılandırılmaları, tasfiye veyabirleştirilmelerine ilişkin çalışmaları yapmak ve bu konuda ilgili kuruluşlarkoordinasyonu sağlamak,

u) Madeni para ve hatıra para basımını planlamak ve bu amaçlaDarphane ile ilişkileri yürütmek,

v) Müsteşarlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.

Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü

Madde 9- Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğünün görevlerişunlardır:

a) Hazine pay sahipliğinin gerektirdiği her türlü işlemi yapmak,Hazine ile kamu iktisadi teşebbüsleri ilişkisini kurmak, bu kuruluşların DevletPlanlama Teşkilatı Müsteşarlığının görüşünü alarak yıllık genel yatırım vefinansman programlarını hazırlamak ve Bakanlar Kurulunun onayına sunmak,uygulanmasını izlemek ve yıl içindeoraya çıkacak gelişmelere göre programdagerekli değişiklikleri yapmak,

b) Kamu İktisadi Teşebbüslerinin faaliyetlerinin faaliyetlerinikanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülmesini takip etmek,

c) Kamu İktisadi Teşebbüslerinin etkin ve verimli çalışmasınısağlamak veya özelleştirilmelerine hazırlık amacıyla küçültülmesini,bölünmesini veya birleştirilmesini, kısmen veya tamamen, sürekli veya süresizolarak faaliyetlerinin durdurulmasını, kapatılmasını veya tasfiyesini, istihdamyapısınındüzenlenmesini, organizasyon yapısının değiştirilmesini de kapsayanyeniden yapılandırmaya yönelik verilen görevlere ilişkin hertürlü işlemleriyapmak,

d) Tarımsal destekleme politikalarının oluşturulması veuygulanmasına ilişkin çalışmalar yapmak,

e) Petrol Kanunu ile ilgili olarak vergi hükümleri dışındaki malihükümlerin uygulanmasını sağlamak,

f) Müsteşarlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.

Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü

Madde 10- Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğünün görevlerişunlardır.

a) Milletlerarası ekonomik işbirliğine taalluk eden dış kamuborçlanmalarının hazırlık, akit, kefalet ve garanti işlemlerini yürütmek ve dışkamu borçlarına müncer olacak müzakere ve muhaberatı yapmak,

b) Sağlanan dış kamu borçlarının ve kültür yardımları dışındakidış yardımların kullanılmasına, bu borç ve dış yardımlara ait mukavele veanlaşmaların uygulanmasına ilişkin olarak ülke içinde ve dışında yapılacak hertürlü temas, müzakere ve gerekli işlemleri 1173 sayılı Kanun hükümlerine uygunolarakyerine getirmek,

c) Bu konularla ilgili olarak yabancı devlet ve milletlerarasıekonomik ve mali kuruluşlar ve bunların temsilcilik ve temsilcileriyle 1173sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde mali ve ekonomik konularda temas vemüzakerelerde bulunmak,

d) 1173 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde, Türkiye Cumhuriyetiadına, yabancı devletler, uluslararası ekonomik ve mali kuruluşlar, banka vefonlarda ülkemizi temsil etmek, bu kuruluşlarla ve bunların temsilcilik vetemsilcileriyle ekonomik ve mali konulardatemas ve müzakerelerde bulunmak veuluslararası anlaşmalara imza koymak, sözkonusu anlaşmalara ilişkin her türlüişlemi yürütmek,

Türkiye'nin yabancı ülkelere yapacağı yardımlara ilişkinpolitikaları tespit etmek ve gerektiğinde bunlara finansal katkıda bulunmak,

e) Uluslararası mali ve ekonomik kuruluşlarla üyelik ve temsililişkilerini 1173 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde düzenlemek, bukuruluşlara katılım paylarını ödemek için her türlü işlemi yapmak vegerektiğinde Devlet adına sermaye katkısını karşılamak için taahhüt senedivermek,

f) Yıllık programlar çerçevesinde ödemeler dengesi gerçekleşme vetahminlerini hazırlamak, değerlendirmek ve ekonomik tahliller yapmak,

g) Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı ülkelerle, bu ülkelerdekikurum ve kuruluşlar ile mali piyasalardan borç ve hibe almak ve yabancıülkelerin veya bunların kamu kurum ve kuruluşlarına borç ve hibe vermek, buülkelerle ve bu ülkelerin kurum ve kuruluşları ile ekonomik ve mali konularailişkin anlaşmalar yapmak, bu işlemlerle ilgili ülkeiçinde ve dışında yapılacakher türlü temas ve müzakereleri yürütmek ve esas şartları belirlemek,

h) Uluslararası mali piyasalarda mevcut finansman araçlarınıkullanmak suretiyle dış borç yükünü hafifletici her türlü işlemi yapmak,

ı) İleri teknoloji gerektiren temel altyapı projelerinin yerli veyabancı özel sektör katılımı ile gerçekleştirilmesi için, ilgili kanunlardabelirtilen çerçevede garanti vermek ve buna ilişkin işlemleri yapmak,

i) Avrupa Birliği ile ilişkilerin koordinasyonuna katılmak ve bukonuda Müsteşarlığın görev ve faaliyet alanına giren çalışmaları yapmak,

j) Avrupa Birliği ile ekonomik ve mali entegrasyona ilişkinpolitikaların belirlenmesine yardımcı olmak,

k) Müsteşarlığın görev ve faaliyet alanlarına giren konulardaAvrupa Birliği ile ekonomik ve mali mevzuatın uyumlandırılması çalışmalarınıyapmak,

l) Avrupa Birliği ve Birliğin kurum ve kuruluşları ile borç vehibe sağlanmasına ilişkin her türlü temas ve müzakereleri yürütmek ve bunlarailişkin anlaşmaları imzalamak,

m) Müsteşarlığın görev ve faaliyet alanına giren Avrupa Birliğiile ilgili konularda diğer Bakanlık ve kuruluşlarla koordinasyonu sağlamak,

n) Müsteşarlığın görev alanına giren dış temaslarla ilgiliprotokol faaliyetlerini düzenlemek,

o) Müsteşarlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak,

Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü

Madde 11- Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Bankacılık, sermaye piyasası, menkul kıymetler borsaları,kambiyo borsaları, ödünç para verme işleri, finansal kiralama ve mali sektörile ilgili konularda mevzuatı düzenlemek, uygulamak ve ilgili kuruluşlarcauygulanmasını izlemek,

b) Kambiyo politikalarına ilişkin esasları düzenlemek, TürkParasının Kıymetini Koruma mevzuatını hazırlamak, uygulamak, denetiminisağlamak ve ilgili kuruluşlarca uygulanmasını izlemek ve yönlendirmek,

c) Mali sektöre ilişkin iç ve dış gelişmeleri izlemek vedeğerlendirmek,

d) Kambiyo politikalarının uygulanması ve mali sektör ile ilgilikonularda Müsteşarlık ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ilişkilerinikurmak,

e) Sermaye Piyasası Kurulu, menkul kıymetler borsaları ve malisektörün diğer kurumlarının Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlık ileilişkilerini düzenlemek,

f) Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri ile ilgili uygulamalarıyürütmek ve ilgili kurum ve kuruluşları koordine etmek,

g) Harice sermaye ihracına ilişkin düzenlemeler yapmak veuygulamasını izlemek,

h) Müsteşarlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak,

Sigortacılık Genel Müdürlüğü

Madde 12- Sigortacılık Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu ve 1160 sayılı İnhisarıHakkında Kanun ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun, 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanununun, 2920 sayılı Sivil Havacılık Kanununun sigortacılıkla ilgilibölümleri ile diğer Kanunların sigortacılıkla ilgili hükümlerinin ve bunlara ekve değişikliklerinin verdiği görevleri yürütmek,

b) Sigortacılık ile ilgili konularda mevzuatı düzenlemek,uygulamak ve ilgililer tarafından uygulanmasını izlemek ve yönlendirmek,

c) Ülke sigortacılığının gelişmesi ve sigortalıların korunmasıiçin tedbirler almak, bu tedbirleri bizzat uygulamak veya ilgili kuruluşlarcauygulanmasını izlemek,

d) Müsteşarlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak,

Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü

Madde 13- Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğünün görevlerişunlardır:

a) Türkiye ve Dünya ekonomisiyle ilgili gelişmeleri sürekli olarakizlemek, ekonomik ve mali analizler yapmak ve değerlendirme raporları hazırlamak,Türkiye ekonomisiyle ilgili olarak anketler yapmak, derlenmiş bilgi veistatistikleri değerlendirmek,

b) Orta ve uzun vadeli alternatif makroekonomik politikasenaryoları geliştirmek, projeksiyonlar yapmak, yeni politikalar geliştirmek veönermek ve bu konularda Müsteşarlığın diğer birimleri arasında gereklikoordinasyonu sağlamak,

c) Müsteşarlığın araştırma programını diğer birimlerinihtiyaçlarına uygun olarak oluşturmak ve bu araştırma programını Müsteşarlığınbirimleri ile ve gerektiğinde ilgili kuruluşlarla işbirliği içinde uygulamak,

d) Bilgilerin daha hızlı bir şekilde kullanıcıların hizmetinesunulmasını teminen Ekonomik Bilgi Merkezi kurmak ve Merkezin çalışmaesaslarını belirlemek,

e) Müsteşarlık Bilgi ve İşlem Merkezini yönetmek, Müsteşarlığıngörev alanına giren konularda bilgi depolamak,

f) Müsteşarlığın daha etkin ve verimli çalışmasını temin amacıylaorganizasyon ve çalışma usulleri konularında görüş ve önerilerde bulunmak,

g) Müsteşarlığın görev ve faaliyet alanına giren konularda kalkınmaplanları, yıllık programlar, izleme kararları ve icra planlarının Müsteşarlıkteşkilatınca uygulanmasını izlemek ve bu alanda koordinasyonu sağlamak,

h) Müsteşarlığın yayın ve dökümantasyon hizmetlerini yürütmek,

ı) Müsteşarlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.

Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü

Madde 14- Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Kalkınma planları ve yıllık programlar çerçevesinde ülkekalkınmasında yabancı sermayeden beklenen gerekli katkıların sağlanmasını ve yönlendirilmesinitemin amacıyla ihtiyaç duyulan mevzuatı hazırlamak,

b) 18 Ocak 1954 tarihli ve 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi TeşvikKanunu ve buna ilişkin mevzuat çerçevesinde belirtilen işleri yapmak,

c) Yabancı ülkelerle yapılacak Yatırımların Karşılıklı Teşviki veKorunması Anlaşmalarına ilişkin hizmetleri ve müzakereleri yürütmek,

d) Yatırımları teşvik kararları ve bu kararlara istinadençıkarılan tebliğler çerçevesinde yabancı sermayeli yatırım projelerinideğerlendirerek uygun görülenleri teşvik belgesine bağlamak, teşvik belgesişart ve niteliklerine uygun olarak gerçekleşen yabancı sermayeli yatırımlarlailgili kapatma işlemlerini yapmak, teşvik belgesi şart ve niteliklerine aykırıdavranan yatırımcılara gerekli müeyyideleri uygulamak,

e) Yüksek finansman ihtiyacı nedeniyle genel bütçeden finansmanıgüç olan ve işleri teknoloji gerektiren temel altyapı projelerinin yerli veyabancı özel sektör katılımı ile Yap-İşlet-Devret Modeline göregerçekleştirilmesi için gerekli organizasyon ve koordinasyonu yapmak,

f) Yabancı sermayeli yatırımları mahallinde tetkik etmek,değerlendirmek,

g) Müsteşarlıkca verilecek diğer görevleri yerine getirmek.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Danışma ve Denetim Birimleri

Danışma ve Denetim Birimleri

Madde 15- Hazine Müsteşarlığının merkez teşkilatındaki danışma vedenetim birimleri şunlardır:

a) Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu Başkanlığı,

b) Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı,

c) Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı,

d) Hukuk Müşavirliği,

e) Müsteşarlık Müşavirleri.

Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu Başkanlığı

Madde 16- Müsteşara bağlı Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulunungörevleri şunlardır:

a) Bankalar Kanunu ve diğer mevzuat ile bankalar yeminlimurakıplarına ve yardımcılarına verilen görev ve yetkilerin gerektirdiğimurakabe ve inceleme ve soruşturma işlerini yürütmek ve sonuçlandırmak,

b) Bankacılık ve mali piyasalar ile ilgili alınacak kararlarınoluşumuna katkıda bulunmak üzere, yurtiçi ve yurtdışında meydana gelengelişmeleri de incelemek ve gözönünde bulundurmak suretiyle bankacılık sektörüve mali piyasalar hakkında konsolide raporlar düzenlemek, bu konulardakiçalışmalara katılmak ve mütalaa vermek,

c) Alınan, derlenen ve kendine tevdi edilen bilgi, belge vedökümanlar ile denetim ve izlemelerden elde edilen sonuçları incelemek vedeğerlendirmek, yapılacak uygulamalar ve alınacak önlemler konusunda Müsteşaraöneriler sunmak,

d) Kanunların verdiği görev ve yetkiler çerçevesinde MüsteşarınKurul tarafından yürütülmesini uygun gördüğü para ve sermaye piyasası ilebenzer mali piyasalar ve kurumlarla ilgili diğer inceleme ve denetlemefaaliyetlerinde bulunmak,

e) Kurulun görev ve yetki alanına giren konularda mevzuat veuygulama ile ilgili her türlü araştırma ve diğer çalışmaları yapmak veyürütmek, görüş bildirmek ve tekliflerde bulunmak.

Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu, yeminli murakıp sıfat veyetkisini haiz bir başkan, yeterli sayıda bankalar yeminli murakıp veyardımcılarından oluşur.

Kurulun çalışma esasları ile bankalar yeminli murakıp yardımcılığıgiriş ve yeterlik sınavlarının usul ve şartları yönetmelikle düzenlenir.

Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı

Madde 17- Müsteşara bağlı Hazine Kontrolörleri Kurulunun görevlerişunlardır:

a) Bu Kanun Hükmünde Kararname ve diğer kanun, kararname vemevzuatla yürütülmesi Müsteşarlığa verilen işlerle, Türk Parasının KıymetiniKoruma Hakkında Kanun ve kambiyo ile ilgili mevzuat, yabancı sermaye mevzuatıve Petrol Kanununun vergi dışında kalan hükümleri ile ilgili özel anlaşmalaradayalı olarak Müsteşarlığa verilmiş görevlere ilişkin konularda ilgilimerciler, gerçek ve tüzel kişiler nezdinde inceleme, denetleme ve soruşturmayapmak,

b) Müsteşarlık Merkez, Taşra ve yurtdışı teşkilatı ileMüsteşarlığa bağlı kuruluşun her türlü faaliyet ve işlemleri ile ilgili olarakteftiş, inceleme ve soruşturma işlerini yürütmek,

c) Kanunların verdiği görev ve yetkiler çerçevesinde MüsteşarınKurul tarafından yürütülmesini uygun gördüğü diğer işlemleri yapmak,

d) Kurulun görev ve yetki alanına giren konularda mevzuat veuygulama ile ilgili her türlü araştırma ve diğer çalışmaları yapmak veyürütmek, görüş bildirmek ve tekliflerde bulunmak,

Hazine Kontrolörleri Kurulu, hazine kontrolörü sıfat ve yetkisinihaiz bir başkan, yeterli sayıda hazine kontrolörü ve stajyer kontrolörlerdenoluşur.

Kurulun çalışma esasları ile stajyer hazine kontrolörlüğü giriş veyeterlik sınavlarının usul ve şartları yönetmelikle düzenlenir.

Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı

Madde 18- Müsteşarın bağlı Sigorta Denetleme Kurulunun görevlerişunlardır:

a) Sigorta Murakabe Kanunu ve sigortacılıkla ilgili diğer mevzuatile Sigorta Denetleme Kurulu uzmanları, aktüerleri ve yardımcılarına verilengörev ve yetkilerin gerektirdiği denetleme, inceleme ve soruşturma işleriniyürütmek ve sonuçlandırmak,

b) Sigortacılık ve diğer mali piyasalar ile ilgili alınacakkararların oluşumuna katkıda bulunmak üzere, yurtiçi ve yurtdışında meydanagelen gelişmeleri de incelemek ve gözönünde bulundurmak suretiyle sigortacılıksektörü ve ilgili diğer mali piyasalar hakkında konsolide raporlar düzenlemek,bu konulardaki çalışmalara katılmak ve mütalaa vermek,

c) Alınan derlenen ve kendine tevdi edilen bilgi, belge vedökümanlar ile denetim ve izlemelerden elde edilen sonuçları incelemek vedeğerlendirmek, yapılacak uygulamalar ve alınacak önlemler konusunda Müsteşaraöneriler sunmak,

d) Karunların verdiği görev ve yetkiler çerçevesinde MüsteşarınKurul tarafından yürütülmesini uygun gördüğü sigortacılık, mali piyasalar vekurumlarla ilgili diğer inceleme ve denetleme faaliyetlerinde bulunmak,

e) Kurulun görev ve yetki alanına giren konularda mevzuat veuygulama ile ilgili her türlü araştırma ve diğer çalışmaları yapımak veyürütmek, görüş bildirmek ve tekliflerde bulunmak.

Sigorta Denetleme Kurulu, uzman sıfat ve yetkisini haiz birbaşkan, yeterli sayıda uzman, uzman yardımcısı, aktüer ve aktüeryardımcılarından oluşur.

Kurulun çalışma esasları ile sigorta denetleme uzman yardımcılığıve aktüer yardımcılığı giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve şartlarıyönetmelikle düzenlenir.

Hukuk Müşavirliği

Madde 19- Hukuk Müşavirliğinin görevleri şunlardır:

a) Müsteşarlığın amaçlarını gerçekleştirmek, mevzuata, plan veprograma uygun çalışmasını temin etmek üzere gerekli hukuki tekliflerihazırlamak,

b) Müsteşarlığın diğer birimlerinden sorulan hukuki konular ilehukuki, mali, cezai sonuçlar doğuracak işlemler hakkında görüş bildirmek,

c) Hazine menfaatlerini koruyucu, anlaşmazlıkları önleyici hukukiönlemleri zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarakyapılmasına yardımcı olmak,

d) 8 Ocak 1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre adlive idari davalarda gerekli bilgileri hazırlamak ve Maliye Bakanlığı BaşhukukMüşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğünü ilgilendirmeyen idari davalardaMüsteşarlığı temsil etmek,

e) Müsteşarın vereceği hukuki konularda inceleme yapmak,

f) Müsteşarlık birimleri veya diğer bakanlıklardan veyaBaşbakanlıktan gönderilen kanun, tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve benzerimevzuat tasarılarını hukuki açıdan inceleyerek görüş bildirmek,

g) İç ve dış anlaşmalara ilişkin her türlü hukuki mütaalayıdüzenlenmek.

Müsteşarlık Müşavirleri

Madde 20- Müsteşarlıkta özel önem ve öncelik taşıyan konulardaMüsteşara yardımcı olmak üzere on müsteşarlık müşaviri görevlendirilebilir.Müsteşarlık müşavirleri Müsteşara bağlıdır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yardımcı Birimler

Yardımcı Birimler

Madde 21- Hazine Müsteşarlığının merkez teşkilatındaki yardımcıbirimleri aşağıda gösterilmiştir:

a) Personel Dairesi Başkanlığı,

b) İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı,

c) Savunma Uzmanlığı,

d) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.

Personel Dairesi Başkanlığı

Madde 22- Personel Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Müsteşarlığın insangücü planlaması ve personel politikasıylailgili çalışmaları yapmak, personel sisteminin geliştirilmesiyle ilgilitekliflerde bulunmak,

b) Müsteşarlık personelinin atama, özlük ve emeklilik işlemleriyleilgili işleri yapmak,

c) Müsteşarlık eğitim planını hazırlamak, hizmet öncesi ve hizmetiçi eğitim programlarını düzenlemek ve uygulamak,

d) Müsteşarlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.

İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı

Madde 23- İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının görevlerişunlardır:

a) Müsteşarlığın bütçe ve mali işlerle ilgili hizmetleriniyürütmek,

b) Müsteşarlık bütçesinin plan ve program esaslarına görehazırlanması için gerekli bilgi ve belgeleri derlemek,

c) Müsteşar ve yardımcılarının direktif ve emirlerini ilgililereduyurmak ve işlemlerini takip etmek, Müsteşarlığın iç ve dış protokolhizmetlerini yürütmek,

d) Müsteşarlık için gerekli araç, gereç ve malzemenin temini ileilgili hizmetleri düzenlemek ve yürütmek,

e) Sosyal tesislerin kurulması ve yönetimi ile ilgili hizmetleridüzenlemek ve yürütmek,

f) Müsteşarlık personelinin ve ailelerinin sağlık hizmetlerindenyararlanmalarını sağlamak,

g) Müsteşarlığa gelen yazı ve mesajlardan gerekenlerin Müsteşarveya yardımcılarına sunulmasını sağlamak,

h) Temizlik, aydınlatma, ısıtma, bakım, onarım ve taşımahizmetlerini yapmak veya yaptırmak,

i) Süreli evrakın zamanında işleme konulmasını sağlamak,

j) Genel evrak ve arşiv faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek,

k) İhtiyaç duyulan bina ve arazinin kiralanma, satın almaişlemlerini yürütmek,

l) Müsteşar ve yardımcılarınca verilecek diğer görevleri yapmak.

Savunma Uzmanlığı

Madde 24- Savunma Uzmanlığı, özel kanununda ve diğer kanunlardagösterilen görevleri yerine getirir.

Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği

Madde 25- Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğinin görevlerişunlardır:

a) Müsteşarlığın basın ve halkla ilişkiler ile ilgilifaaliyetlerini planlamak,

b) Bu faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göreyürütülmesini sağlamak,

c) Müsteşarlıkça verilecek diğer görevleri yerine getirmek.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Taşra ve Yurtdışı Teşkilatı

Taşra Teşkilatı

Madde 26- Hazine Müsteşarlığı, bakanlıkların kuruluş ve görevesaslarını düzenleyen 27 Eylül 1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanun ile İl İdaresiKanunu hükümlerine uygun olarak taşra teşkilatı kurmaya yetkilidir.

Taşra teşkilatının çalışma usul ve esasları çıkarılacakyönetmelikle belirlenir.

Yurtdışı Teşkilatı

Madde 27- Hazine Müsteşarlığı, amaç ve görevlerini yerine getirmeküzere Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Yurtdışı Teşkilatı Hakkında 13 Aralık 1983tarihli 189 sayılı Kanun Hükmünde Kararname esaslarına uygun olarak yurtdışıteşkilatı kurar.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Çeşitli Hükümler

Bağlı Kuruluş

Madde 28- Müsteşarlığın bağlı kuruluşu, Darphane ve Damga MatbaasıGenel Müdürlüğüdür.

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün bütçesi Müsteşarlıkbütçesi içinde yer alır.

Yetki Devri

Madde 29- Müsteşar, Müsteşarlığın ve bağlı kuruluşunun herkademedeki yöneticileri, sınırlarını yazılı olarak açıkça belirlemek şartıylayetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilirler. Ancak yetki devri, yetkidevreden amirin sorumluluğunu kaldırmaz.

İntikal Eden Görev ve Yetkiler

Madde 30- a) Hazine Genel Müdürlüğü ve Milletlerarası İktisadiİşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası,Sermaye Piyasası Kurulu, Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu Başkanlığı,Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne ilişkin olarak kanunlar ve diğermevzuatla Maliye Bakanlığına ve Maliye Bakanına,

b) Sigorta hizmetleri ileilgili olarak 25.6.1927 tarihli ve 1160sayılı, 29.6.1956 tarihli ve 6762 sayılı, 21.12.1959 tarihli ve 7397 sayılı,13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı, 14.10.1983 tarihli ve 2920 sayılı, 8.1.1985tarihli ve 3143 sayılı kanunlar ve diğer mevzuatla Sanayi veTicaret Bakanlığınave Sanayi ve Ticaret Bakanına,

c) Bu Kanun Hükmünde Kararnamede sayılan görev ve yetkilereilişkin olarak kanunlar ve diğer mevzuatla, Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü,Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü, Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü veEkonomik Araştırmalar ve Değerlendirme Genel Müdürlüğü ile Bankalar YeminliMurakıpları Kurulu Başkanlığı, Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı, SigortaDenetleme Kurulu Başkanlığı ile ilgili olarak, Başbakanlık ve Başbakana, ilgiliDevlet Bakanlığı ve Devlet Bakanına, Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığına veHazine ve Dışticaret Müsteşarlığına,

verilmiş olan her türlü görev, yetki, sorumluluk, hak vemuafiyetlerden ilgili olanlar doğrudan doğruya Başbakana, Başbakanıngörevlendireceği Bakana, Hazine Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarına intikaleder.

Sözleşmeli Personel

Madde 31- a) Müsteşarlıkta, Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, KurulBaşkanları, Genel Müdür, Müstakil Daire Başkanı, Genel Müdür Yardımcısı,Birinci Hukuk Müşaviri, Hukuk Müşaviri, Müsteşarlık Müşaviri, Daire Başkanı,Şube Müdürü, Hazine Uzmanı ve Uzman Yardımcısı, Çözümleyici, Programcı,Programcı Yardımcısı, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürü ve Genel MüdürYardımcısı kadroları karşılık gösterilmek kaydıyla, 657 sayılı Devlet MemurlarıKanunu ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine bağlıolmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilir.

b) Müsteşarlık Merkez teşkilatında sağlık ve eğitim işlerindeçalıştırılmak üzere, ilgili bakanın onayı ile yurtiçinde ve yurtdışındasözleşmeli olarak yerli ve yabancı kişiler çalıştırılabilir.

c) Bu suretle, çalıştırılacakların sözleşme usul ve esasları,sayısı, ücret miktarı ve her çeşit ödemeler Bakanlar Kurulunca belirlenir.Sözleşme ile çalıştırılacak personel, istekleri üzerine T.C. Emekli Sandığı ileilgilendirilir.

d) Hazine Müsteşarlığı merkez teşkilatı kadrolarında fiilençalışan personel, Başbakanlık merkez teşkilatında görevli personelinyararlandığı fazla çalışma ücretinden aynı usul ve esaslara göreyararlandırılır.

Hazine Uzman Yardımcılığına Atanma

Madda 32- Hazine Uzman Yardımcılığına atanabilmek için 657 sayılıDevlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan Devlet memurluğuna alınmagenel şartlarına ek olarak aşağıdaki şartlar aranır:

1-Ekonomi, maliye, işletme, kamu yönetimi, hukuk, bankacılık,finans, sigortacılık, uluslararası ilişkiler, ekonometri, istatistik vemühendislik dallarında en az dört yıl eğitim veren fakülte veyayüksekokullardan veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulutarafındanonaylanmış yabancı fakülte veya yüksekokullardan mezun veya bu dallardalisansüstü eğitim yapmış olmak,

2- İlgili yönetmelikte belirtilen yabancı dillerden enaz biriniiyi derecede bilmek,

3- Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak,

4-Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk gününde 30 yaşınıdoldurmamış olmak.

Hazine Uzmanlığına Atanma

Madde 33- Hazine Uzman Yardımcılığına, 32 nci maddeye göre atananlar,en az üç yıl fiilen çalışmak ve her yıl olumlu sicil almak kaydıyla, açılacakHazine Uzmanlığı Yeterlik Sınavına girmek hakkını kazanırlar. Sınavda başarılıolanlar Hazine Uzmanı ünvanını alırlar.

a) Hazine Uzmanlığı Yeterlik Sınavında iki defa başarısız olanlarile olumlu sicil alamayanlar veya sınava girmeye hak kazandığı yılı izleyendört yıl içinde geçerli mazereti olmaksızın iki sınav hakkını kullanmayanlarHazine Uzman Yardımcılığı ünvanını kaybederler ve Müsteşarlıkta durumlarınauygun diğer kadrolara atanırlar.

b) Müsteşarlık Hazine Uzmanlarını, uzmanlık alanlarındaki meslekibilgi ve tecrübelerini geliştirmeleri ve ihtisas yapmaları amacıyla, yurtdışınagönderebilir. Bu maddeye göre yurtdışına personel gönderilmesinin usul veesasları yönetmelikle düzenlenir.

c) Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre Hazine Uzmanıünvanını almaya hak kazananlar, bu ünvanı memuriyetleri süresince işgalettikleri kadroya bağlı olmaksızın taşırlar.

d) Hazine Uzman ve Uzman Yardımcılığı yarışma ve yeterliksınavlarının yapılma esas ve usulleri ile diğer hususlar yönetmelikledüzenlenir.

Atama

Madde 34- 23.4.1981 tarih ve 2451 sayılı Kanun hükümleri dışındakalan memurların atanmaları Müsteşar tarafından yapılır. Ancak Müsteşar,gerekli gördüğü hallerde bu yetkisini Müsteşar Yardımcılarından birinedevredebilir.

Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Genel Müdür, Genel MüdürYardımcısı, Müsteşarlık Müşaviri, Daire Başkanı, Şube Müdürü, Kambiyo Müdürü veYardımcısı kadrolarına atanacaklarda bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 32 ncimaddesinde belirtilen eğitim şartı aranır.

Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanı, Hazine Kontrolörleri, SigortaDenetleme Kurulu Başkanı, Sigorta Denetleme Uzmanları ve Aktüerleri müşterekkararla atanır.

Müsteşarlık bağlı kuruluşunun kuruluş kanunundaki atamaya ilişkinhükümleri saklıdır.

Yurtdışı Teşkilatına Atanma

Madde 35- a) Müsteşarlığın yurtdışı teşkilatındaki Daimi TemsilciYardımcısı, Ekonomi Başmüşaviri, Ekonomi Müşaviri veya Müşavir Yardımcısı,Ekonomi Ataşesi veya Ekonomi Ataşe Yardımcısı kadrolarına atanabilmek için buKanun Hükmünde Kararnamenin 32 nci maddesinde belirtilen eğitim şartını taşımakve İngilizce, Almanca, Fransızca dillerinden veya Müsteşarlıkça tesbit edilecekekonomi ilişkilerimizde geçerli yabancı dillerden birini bilmek şarttır.

Yurtdışı teşkilatına ilk defa sürekli görevle atanabilmek için buatamanın yapıldığı tarihte Müsteşarlık merkez teşkilatı birimlerinde fiilen enaz dört yıldan beri görev yapmış olmak şarttır.

b) Yurt dışı görev süresi üç yıldır. Bu süre hizmetin gerektirdiğihallerde Başbakan veya Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanı ve BaşbakanYardımcısı veya Devlet Bakanının onayı ile en çok bir yıla kadar uzatılabilir.Müsteşarlık disiplin kurulu kararı ile dış göreve devam etmesi sakıncalı görülenlerveya dış görevde olumsuz sicil alanlar, Müsteşarın başkanlığında, müsteşaryardımcılarından oluşan Yurtdışı Sürekli Görev Personel Seçim Komisyonununteklifi üzerine, Başbakan tarafından ve atama usulüne bakılmaksızın, süresindenönce geri çekilebilirler.

Tekrar yurtdışı göreve atanabilmek için hizmetin gerektirdiğiistisnalar dışında, merkez teşkilatı kadrolarında en az üç yıldan beri görevyapmış olmak şarttır. Yurtdışı Sürekli Görev Personel Seçim Komisyonu veyurtdışı teşkilatı görev tanımları ile bunların çalışma esas ve usulleriçıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

Kadrolar

Madde 36- Kadroların tesbit, ihdas ve iptali ile kadrolara aitdiğer hususlar 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun HükmündeKararname hükümlerine göre düzenlenir.

Sözleşme İle Araştırma, Etüd ve Proje Yaptırma

Madde37- Müsteşarlık, görevleri ile ilgili olarak ihtiyaç duyduğukonularda araştırma, etüd ve proje ile uluslararası ikili ve çok taraflı temasve toplantılar düzenleme ve bunlarla ilgili hertürlü mal ve hizmetlerinsağlanması gibi işleri yerli ve yabancı gerçek ve tüzüm kişilere sözleşme veyapazarlık usulü ile yaptırabilir ve bu konularla ilgili mal ve hizmet satınalabilir. Bu hususta Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz. Bu madde ileilgili diğer hususlar yönetmelikle belirlenir.

Kaldırılan Hükümler

Madde 38- a) 16 Nisan 1986 tarih ve 3274 sayılı Hazine veDışticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun yürürlüktenkaldırılmıştır.

b) Diğer kanunların bu Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı hükümleriuygulanmaz.

BEŞİNCİ KISIM

Geçici Hükümler

Geçici Madde 1- 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye bağlı (I)sayılı cetvelin Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı bölümü iptal edilmiştir.

Bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli listelerde yeralan kadrolar ihdasedilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye bağlı (I) sayılı cetvele HazineMüsteşarlığı bölümü olarak eklenmiştir.

Geçici Madde 2- Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığının KamuFinansmanı, Dış Ekonomik İlişkiler, Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü, YabancıSermaye Genel Müdürlüğü, Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu Başkanlığı, HazineKontrolörleri Kurulu Başkanlığı, Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı ve KambiyoMüdürlüklerine ait vizeli kadrolarında, bu Kanun Hükmünde Kararnameninyayımlandığı tarihte görevli personel ile bu birimlerde görevli kadrosuzsözleşmeli personel ve kadrosu diğer kamu kurumlarında olupta ilgili mevzuathükümlerine dayanılarak bu birimlerde görevlendirilmiş personel, başkaca birişleme gerek kalmaksızın Hazine Müsteşarlığına devredilmiş sayılır.

Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığının, Müsteşarlık ve EkonomikAraştırmalar ve Değerlendirme Genel Müdürlüğü, Hukuk Müşavirliği, PersonelDairesi Başkanlığı, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı ve Savunma Uzmanlığıile Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğinde görevli personel ve Hazine veDışticaret Müsteşarlığı Müşavirleri, taşra teşkilatı ve yurtdışı teşkilatındagörevli personelin bağlı olacakları Müsteşarlık, Hazine Müsteşarı ileDışticaret Müsteşarı arasında bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığıtarihten itibaren30 gün içinde yapılacak protokol ile belirlenir.

Bu maddeye göre Hazine Müsteşarlığına devredilmiş sayılan personelve protokol ile devredilecek personelden, bu Kanun Hükmünde Kararnameninyürürlüğe girmesinden önce Hazine ve Dışticaret Uzmanı unvanını almış olanlarlaHazine ve Dışticaret Müsteşarlığında Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, GenelMüdür, Genel Müdür Yardımcısı, Daire Başkanı görevlerinde bulunanlar"Hazine Uzmanı" unvanını, Hazine ve Dışticaret Uzman Yardımcısıolarak atanmış bulunanlar ise "Hazine Uzman Yardımcısı" ünvanını buKanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı tarihte başkaca bir işleme gerekkalmaksızın almış

sayılırlar.

Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı Uzmanı ünvanını daha önce almışolup da, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı tarihte Hazine veDışticaret Müsteşarlığında görevli olmayanlar, Hazine Müsteşarlığında birgöreve atanmaları halinde, Hazine Uzmanı ünvanını da almaya hak kazanırlar.

Geçici Madde 3- a) Geçici 2 nci maddede belirtilen personeldenkadro ve görev ünvanları değişmeyenler, başkaca bir işleme gerek kalmaksızınyeni kadrolarına atanmış sayılırlar. Ancak, Müsteşar Yardımcıları ve GenelMüdürlere ait kadrolar şahsa bağlı kadrolar olup, herne sebeple olursa olsunboşalmaları halinde genel hükümlere göre iptal edilmiş sayılırlar.

b) Kordo ve görev ünvanları değişenler veya kaldırılanlar yeni birkadroya atanıncaya kadar, eski durumlarına uygun işlerdegörevlendirilebilirler. Bunların eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge, hertürlü zam ve tazminatlar ile diğer özlük hakları şahıslarına bağlı olarak devameder.

Ancak, bunların atandıkları yeni kadrolarda kaldıkları süreceaylık ek gösterge ile zam ve tazminatlarının toplamı, almakta oldukları aylık,ek gösterge ile zam ve tazminatlardan az olduğu takdirde aradaki farkgiderilinceye kadar hiçbir vergi ve kesintiye tabi olmaksızın tazminat olaraködenir.

c) Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığının yurtdışı kadrolarınaatanmış olup halen bu kadrolarda görevli bulunanlar, Geçici 2 nci maddeye göreyapılan tesbit sonucu bağlandıkları Müsteşarlığın yurtdışı kadrolarına, buKanun Hükmünde Kararnamenin 35 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, kalansürelerini tamamlamak üzere, işgal ettikleri kadro dereceleriyle eklicetvellerde ihdas edilen kadrolara atanmış sayılırlar.

Geçici Madde 4- Bu Kanun Hükmünde Kararname yürürlüğe girdiğitarihte Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığında görevli olup, 32 inci maddedesayılan yüksek öğretim kurumlarından veya bunlara denkliği kabul edilen yurtdışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmuş personelden, üç yılı Hazineve Dış Ticaret Müsteşarlığı merkez teşkilatında olmak üzere kamu hizmetinde enaz yedi yıl çalışmış olanlar, yaş sınırına bakılmaksızın, 31/Aralık/1995 tarihinekadar Kamu Personeli dil Sınavından en az C düzeyinde not almak ve uzmanlıkyeterlik sınavında başarılı olmak kaydıyla Hazine Uzmanı olmaya hak kazanırlar.Bu haktan istifade etmek istemiyenler ile hizmeti yedi yıldan az olanlar yaşsınırına bakılmaksızın uzman yardımcılığı giriş sınavına girme hakkındanaçılacakilk iki sınava girmek suretiyle yararlanırlar.

Geçici Madde 5- Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığından HazineMüsteşarlığına devredilen personelden kadrosuz sözleşmeli olarak çalışanlarınistihdamlarına, tabi oldukları sözleşme ve mevzua hükümlerine göre devamolunur.

Geçici Madde 6- Geçici 2 nci maddede belirtilen personeldensözleşmeli olarak çalışanların 1994 Mali Yılına ait ücret sözleşmeleri, yenibir sözleşme yapılmaksızın devam eder.

Geçici Madde 7- Bu Kanun Hükmünde Kararname yürürlüğe girmedenönce, kadroları kurumlarında kalmak kaydıyla Hazine ve DışticaretMüsteşarlığında görevlendirilmiş personelden, Hazine Müsteşarlığınadevrolunanların sözleşmelerinin takip eden yıllarda da yenilenerekistihdamlarına devamolunabilmesi, bu hususunMüsteşar tarafından uygun görülmesişartına bağlıdır.

Geçici Madde 8- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihindeçalışmakta olanlar hariç olmak üzere 28 Temmuz 1967 tarih ve 933 sayılı Kanunagöre sözleşmeli personel istihdam edilemez.

Halen 933 sayılı Kanuna göre istihdam edilen personelinsözleşmeleri

ise Müsteşarın uygun görmesi halinde yenilenir.

Geçici Madde 9- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihindeHazine ve Dışticaret Müsteşarlığı Kamu Finansmanı, Dış Ekonomik İlişkiler,Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü, Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü ile BankalarYeminli Murakıpları Kurulu Başkanlığı, Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı,Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığına ait bütün döşeme ve demirbaşlar, memurkonutları,menkul ve gayrimenkuller, taşıtlar bu birimlere tahsis edilmişsayılır.

Ekonomik Araştırmalar ve Değerlendirme Genel Müdürlüğü ile HukukMüşavirliği, Personel Dairesi Başkanlığı, İdari ve Mali İşler DairesiBaşkanlığı, Savunma Uzmanlığı, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği,Müsteşarlık Müşavirleri ile Taşra ve Yurtdışı Teşkilatına ait diğer menkul eşyaile gayrimenkuller, memur konutları ve taşıtlar Hazine Müsteşarı ile DışticaretMüsteşarı arasında bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı tarihtenitibaren 30 gün içindeyapılacak protokole göre ilgili Müsteşarlığa devredilir.

Geçici Madde 10- Bu Kanun Hükmünde Kararname yürürlüğe girdiğitarihte Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı,Müsteşarlık Müşaviri, Kambiyo Müdürü ve Yardımcısı kadrolarında asaleten atanmasuretiyle görev yapanlar için, bu görevlerinin devamı süresince bu KanunHükmünde Kararnamenin 32 nci maddesinin 1 inci fıkrasındaki eğitim şartıaranmaz.

Geçici Madde 11- bu Kanun Hükmünde Kararnamenin çeşitlimaddelerinde öngörülen yönetmelikler, altı ay içinde çıkarılır. Bu süre içindeHazine ve Dışticaret Müsteşarlığının ilgili yönetmeliklerinin bu Kanun HükmündeKararnameye aykırı olmayan hükümleri uygulanmaya devam olunur.

Geçici Madde 12- Diğer mevzuatta geçen "Hazine ve DışticaretMüsteşarlığının bağlı olduğu Bakan" ve "Hazine ve DışticaretMüsteşarlığı" ibareleri "Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğuBakan" ve "Hazine Müsteşarlığı" olarak değiştirilmiştir.

Diğer mevzuatta bu Kanun Hükmünde Kararnamedeki görevler ileilgili olarak Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığına, Devlet Planlama TeşkilatıMüsteşarlığına yapılmış atıflar Hazine Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarına;özlük hakları açısından Hazine ve Dışticaret Uzmanına ve Hazine ve DışticaretUzman Yardımcısına yapılmış atıflar, ilgisine göre Hazine Uzmanına ve HazineUzman Yardımcısına yapılmış sayılır.

Geçici Madde 13- Müsteşarlığın merkez, taşra ve yurtdışı teskilatıbu Kanun Hükmünde Kararnamede belirlenen esaslara göre düzenleninceye kadar tümgörev ve hizmetler Müsteşarlığa devrolunan teşkilat tarafından yürütülmeyedevam olunur.

Geçici Madde 14- Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu ile ilgili tümyetki ve görevler, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın Hazine Müsteşarlığınadevredilmiş sayılır.

Geçici Madde 15- Sigorta Denetleme Kurulu hizmetleri ve personelihakkında, bütçe ile ödenek tahsis edilinceye ve personelinin intibak işlemleritamamlanıncaya kadar, 21 Aralık 1959 tarih ve 7397 sayılı Sigorta MurakabeKanunu ile ek ve değişiklikleri ve bu Kanuna göre yayımlanmış yönetmeliklerinSigorta Denetleme Kurulu için öngördüğü bütçe ve personele ilişkin hükümlerininuygulanmasına devam olunur.

Geçici Madde 16- Sigorta Murakabe Kurulunda Uzman ve Aktüer olarakçalışmakta olan personel Sigorta Denetleme Uzmanı ve Aktüer kadrolarına, UzmanYardımcısı ve Aktüer Yardımcısı olarak çalışmakta olan personel SigortaDenetleme Uzman Yardımcısı ve Aktüer Yardımcısı kadrolarına, bunlar dışındakalan personel durumlarına uygun diğer kadrolara atanırlar. Uzman Yardımcılığıve AktüerYardımcılığında geçirilen hizmetler, Sigorta Denetleme UzmanYardımcılığı ve Aktüer Yardımcılığında geçmiş sayılır.

Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte görevdebulunan Sigorta Murakabe Kurulu Başkanı, ekli Ek-1 sayılı cetvel'de ihdasedilen Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı kadrosuna, hiçbir işleme gerekkalmaksızın atanmış sayılır. Sigorta Murakabe Kurulu'nda üye olarak görevyapanlardan: daha önce uzman olarak çalışmış olanlar da aktüer kadrolarına atanmışsayılırlar. Bu Personelin Kuruldaki üyelik görevleri, atama süreleri sonunakadar devam eder.

Bu madde uyarınca, ihdas edilen kadrolara atanan personel 657sayılı Devlet Memurları Kanununun sınavla ilgili hükümlerini yerine getirmişsayılırlar. Bu personelin, Sigorta Murakabe Kurulunda geçen hizmet sürelerikamuda geçmiş sayılarak, eğitim durumları ve çalışma sürelerine göre, 657sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri ve 2182 sayılı Kanun ile 458sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri dikkate alınarak intibakları yapılır.Bu personelden, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte hizmetsüreleri onbeş yıl ve daha fazla olanlardan, bu fıkra uyarınca hizmetbirleştirilmesini istemeyenlerin, münhasıran emeklilikleri yönünden hizmetsürelerinin sonuna kadar Sosyal Sigortalar Kurumu ile bağlılıkları devamettirilir.

Geçici Madde 17- a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncımaddesinin Ortak Hükümler bölümünün (A) bendinin onbir numaralı fıkrasındageçen "Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Bankalar YeminliMurakıpları" ibaresi "Hazine Müsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıp Yardımcıları","Hazine Kontrolörleri" ibaresi "Stajer HazineKontrolörleri" şeklinde değiştirilmiş ve bu fıkraya "Maliye BakanlığıHesap Uzman Yardımcıları" ibaresinden sonra gelmeküzere "SigortaDenetleme Uzman Yardımcıları ve Aktüer Yardımcıları", "HesapUzmanlığına" ibaresinden sonra gelmek üzere "Sigorta DenetlemeUzmanlığına ve Aktüerliğine" ibareleri eklenmiş, fıkrada geçen"Hazine ve Dış Ticaret Uzman Yardımcıları" ibaresi "Hazine UzmanYardımcıları". "Dış Ticaret Uzman Yardımcıları" ayrıca"Hazine ve Dış Ticaret Uzmanlığına", ibaresi de "HazineUzmanlığına". "Dış Ticaret Uzmanlığına" şeklindedeğiştirilmiştir.

b) Aynı Kanunun 213 üncü maddesinden sonra gelen "Zam veTazminatlar" başlıklı maddesinin (II) Tazminatlar (A) Özel HizmetTazminatları bölümünün (e) fıkrasında geçen "Hazine ve Dış TicaretMüsteşarlığı" ibaresi "Hazine Müsteşarlığı, Dış TicaretMüsteşarlığı" şeklinde değiştirilmiş, (i) fıkrasına "ATUzmanları" ibaresinden sonra gelmek üzere "Sigorta DenetlemeUzmanları ve Aktüerleri" ibaresi eklenmiş, aynı fıkrada geçen "Hazineve Dış Ticaret Uzmanlarına" ibaresi "Hazine Uzmanlarına ve DışTicaret Uzmanlarına" şeklinde değiştirilmiştir.

c) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (I) sayılı EkGösterge Cetvelinin 1. Genel İdare Hizmetleri Sınıfı bölümünün (d) kısmındageçen "Hazine ve Dış Ticaret Müsteşrlığı Bankalar Yeminli MurakıplarıKurulu Başkanı" ibaresi "Hazine Müsteşarlığı Bankalar YeminliMurakıpları KuruluBaşkanı" şeklinde değiştirilmiş "Sigorta DenetlemeKurulu Başkanı" ibaresinden sonra gelmek üzere "Dış TicaretKontrolörleri Kurulu Başkanı" ibaresi eklenmiş,aynı cetvelin (g) kısmındageçen "Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı", ibaresi "HazineMüsteşarlığı", "Hazine ve Dış Ticaret Uzmanları" ibaresi"Hazine Uzmanları" şeklinde değiştirilmiş "Sigorta DenetlemeUzmanları ve Aktüerleri" ibaresinden sonra gelmek üzere "Dış TicaretUzmanları ve Dış Ticaret Kontrolörleri" ibaresi eklenmiştir.

d) Aynı Kanuna ekli (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "2-Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar ile YükseköğretimKuruluşlarında" bölümünde geçen "Hazine ve Dış Ticaret MüsteşarlığıDaire Başkanı (Ana Hizmet Birimi)" ibaresi "Hazine Müstşearlığı veDış Ticaret Müsteşralığı Daire Başkanı (Ana Hizmet Birimi)" şeklinde,"Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlık Müşaviri, Hazine ve Dış TicaretMüsteşarlığı Müşaviri" ibaresi "Müşavir (Müsteşarlıklarda)"şeklinde değiştirilmiştir.

Geçici Madde 18- Bu Kanun Hükmünde Kararname ve diğer mevzuatta,Sigorta Marakabe Kuruluna, Sigorta Murakabe Kurulu Başkanına, Sigorta MurakabeKurulu Uzmanlarına, Uzman yardımcılarına, Aktüer ve Aktüer Yardımcılarınayapılmış atıflar, Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığına, Sigorta DenetlemeUzman Yardımcılarına, Aktüer ve Aktüer Yardımcılarına yapılmış sayılır.

Geçici Madde 19- 480 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 ncimaddesinin (e), (f), (g) ve (h) bendleri ile ilgili olarak bu Kanun HükmündeKararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar türkiye'yi yükümlülük altına sokmuşveya sokabilecek işlemlerle ilgili tüm dosya vi belgeler bu Kanun HükmündeKararnamenin yayımı tarihinden itibaren en geç bir ay içinde HazineMüsteşarlığına devredilir.

Geçici Madde 20- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımından önce436 ve 508 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin hükümleri çerçevesinde sağlananHazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Uzman Yardımcısı sınav haklarını kullanmışolmak Hazine Uzman Yardımcısı Sınav hakkını ortadan kaldırmaz.

Geçici Madde 21- Kamu Ortaklığı Fonu'nun Hazine Müsteşarlığınadevredilmesi halinde bu Fon'un yönetiminde görevli bulunan personeldenMüsteşarlıkça uygun görülenler 1994 yılı sonuna kadar durumlarına uygunkadrolara atanırlar.

Ancak, bunların atandıkları yeni kordolarda aldıkları ek göstergeile zam ve tazminatlarının toplamı, almakta oldukları aylık, ek gösterge ilezam ve tazminatlardan az olduğu takdirde aradaki fark giderilinceye kadarhiçbir vergi ve kesintiye tabi olmaksızın tazminat olarak ödenir.

Geçici Madde 22- Hazine Müsteşarlığı'nın 1994 Mali Yılıharcamaları, Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı bütçesinden karşılanır. Bukonuda düzenlemeler yapmaya Maliye bakanlığı yetkilidir.

Geçici Madde 23- Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarı, başka bir işlemegerek kalmaksızın Hazine Müsteşarlığına atanmış sayılır.

Yürürlük

Madde 39- Bu Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğegirer.

Yürütme

Madde 40- Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kuruluyürütür.

EK 1 SAYILI CETVEL

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MERKEZ TEŞKİLATI

Müsteşar Müsteşar Yardımcısı Ana Hizmet birimleri

Müsteşar Müsteşar Yardımcısı 1.Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü

Müsteşar Yardımcısı 2.Kamu İktisadi Teşebbüsleri Gn.Md.lüğü

Müsteşr Yardımcısı 3.Dış Ekonomik İlişkiler Gen.Müdürlüğü

4.Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü

5.Sigortacılık Genel Müdürlüğü

6.Ekonomik Araştırmalar Genel Md.lüğü

7.Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü

Danışma ve Denetim Birimleri Yardımcı Birimler

1.Bankalar Yem. Murakıpları Kur.Bşk.lığı 1.Personel Dai.Bşk.lığı

2.Hazine Kontrolörleri Kurulu Bşk.lığı 2.İdari ve Mali İş.D.Bşk.

3.Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı 3.Savunma Uzmanlığı

4.Hukuk Müşavirliği 4.Basın ve Halk.İl.Müşavi.

EK (I) SAYILI LİSTE

KURUMU : HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

İHDAS EDİLEN KADROLAR

SINIF

ÜNVANI

K/D

SERBEST

KADRO

ADEDİ

TUTULAN

KADRO

ADEDİ

TOPLAM

GİH

MÜSTEŞAR

1

1

-

1

GİH

MÜSTEŞAR YARDIMCISI

1

3

-

3

GİH

MÜSTEŞARLIK MÜŞAVİRLİĞİ

1

10

-

10

GİH

BANKALAR YEM.MUR.KUR.BAŞKANI

1

1

-

1

GİH

HAZİNE KONTROLÖRLERİ KUR.BAŞKANI

1

1

-

1

GİH

SİGORTA DENETLEME KURULU BAŞKANI

1

1

-

1

GİH

KAMU FİNANSMANI GENEL MÜDÜRÜ

1

1

-

1

GİH

KAMU İKTİSADİ TEŞ.GENEL MÜDÜRÜ

1

1

-

1

GİH

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GEN.MÜDÜRÜ

1

1

-

1

GİH

BANKA VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRÜ

1

1

-

1

GİH

SİGORTACILIK GENEL MÜDÜRÜ

1

1

-

1

GİH

EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRÜ

1

1

-

1

GİH

YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRÜ

1

1

-

1

GİH

I.HUKUK MÜŞAVİRİ

1

1

-

1

GİH

PERSONEL DAİRESİ BAŞKANI

1

1

-

1

GİH

İDARİ VE MALİ İŞLER DAİRESİ BAŞKANI

1

1

-

1

GİH

GENEL MÜDÜR YARDIMCISI

1

18

-

18

GİH

DAİRE BAŞKANI

1

54

-

54

GİH

HUKUK MÜŞAVİRİ

1

3

-

3

GİH

HUKUK MÜŞAVİRİ

2

1

-

1

GİH

HUKUK MÜŞAVİRİ

5

1

-

1

GİH

BANKALAR YEMİNLİ BAŞMURAKIBI

1

15

-

15

GİH

BANKALAR YEMİNLİ BAŞMURAKIBI

2

10

-

10

GİH

BANKALAR YEMİNLİ MURAKIBI

3

10

-

10

GİH

BANKALAR YEMİNLİ MURAKIBI

4

12

-

12

GİH

BANKALAR YEMİNLİ MURAKIBI

5

18

-

18

GİH

BANKALAR YEMİNLİ MURAKIBI

6

17

-

17

GİH

BANLARA YEMİNLİ MURAKIBI

7

6

-

6

GİH

HAZİNE BAŞKONTROLÖRÜ

1

23

-

23

GİH

HAZİNE BAŞKONTROLÖRÜ

2

12

-

12

GİH

HAZİNE KONTROLÖRÜ

3

12

-

12

GİH

HAZİNE KONTROLÖRÜ

4

3

-

3

GİH

HAZİNE KONTROLÖRÜ

5

8

-

8

GİH

HAZİNE KONTROLÖRÜ

6

7

-

7

GİH

HAZİNE KONTROLÖRÜ

7

7

-

7

GİH

HAZİNE UZMANI

1

61

-

61

GİH

HAZİNE UZMANI

2

22

-

22

GİH

HAZİNE UZMANI

3

21

-

21

GİH

HAZİNE UZMANI

4

30

-

30

GİH

HAZİNE UZMANI

5

30

-

30

GİH

HAZİNE UZMANI

6

40

-

40

GİH

HAZİNE UZMANI

7

7

-

7

THS

HAZİNE UZMANI

1

2

-

2

THS

HAZİNE UZMANI

2

2

-

2

THS

HAZİNE UZMANI

3

2

-

2

THS

HAZİNE UZMANI

4

1

-

1

THS

HAZİNE UZMANI

5

1

-

1

THS

HAZİNE UZMANI

6

1

-

1

GİH

HAZİNE UZMAN YARDIMCISI

8

63

-

63

GİH

HAZİNE UZMAN YARDIMCISI

9

70

-

70

THS

HAZİNE UZMAN YARDIMCISI

8

5

-

5

THS

HAZİNE UZMAN YARDIMCISI

9

4

-

4

GİH

BANKALAR YEMİNLİ MURAKIP YARDIMCISI

8

12

-

12

GİH

BANKALAR YEMİNLİ MURAKIP YARDIMCISI

9

7

-

7

GİH

STAJYER HAZİNE KONTROLÖRÜ

8

15

-

15

GİH

ŞUBE MÜDÜRÜ

1

53

-

53

GİH

ŞUBE MÜDÜRÜ

2

45

-

45

GİH

ŞUBE MÜDÜRÜ

3

50

-

50

GİH

ŞUBE MÜDÜRÜ

4

26

-

26

GİH

ŞUBE MÜDÜRÜ

5

1

-

1

GİH

SİVİL SAVUNMA UZMANI

1

1

-

1

GİH

SAVUNMA UZMANI

1

1

-

1

GİH

MÜTERCİM

2

1

-

1

GİH

MÜTERCİM

5

1

-

1

GİH

MÜTERCİM

7

1

-

1

GİH

SİGORTA DENETLEME UZMANI

1

8

-

1

GİH

SİGORTA DENETLEME UZMANI

2

5

-

5

GİH

SİGORTA DENETLEMEUZMANI

3

5

-

5

GİH

SİGORTA DENETLEME UZMANI

4

6

-

6

GİH

SİGORTA DENETLEME UZMANI

5

7

-

7

GİH

SİGORTA DENETLEME UZMANI

6

6

-

6

GİH

SİGORTA DENETLEME UZMANI

7

6

-

6

GİH

SİGORTA DENETLEME UZMAN YARDIMCISI

8

9

-

9

GİH

SİGORTA DENETLEME UZMANYARDIMCISI

9

20

-

20

GİH

AKTÜER

1

5

-

5

GİH

AKTÜER

2

4

-

4

GİH

AKTÜER

3

4

-

4

GİH

AKTÜER

4

4

-

4

GİH

AKTÜER

5

5

-

5

GİH

AKTÜER

6

6

-

6

GİH

AKTÜER

7

6

-

6

GİH

AKTÜER YARDIMCISI

8

6

-

6

GİH

AKTÜER YARDIMCISI

9

13

-

13

GİH

PROGRAMCI

1

2

-

2

GİH

PROGRAMCI

2

4

-

4

GİH

PROGRAMCI

3

4

-

4

GİH

PROGRAMCI

4

2

-

2

GİH

PROGRAMCI

5

3

-

3

GİH

PROGRAMCI

6

7

-

7

GİH

PROGRAMCI YARDIMCISI

5

1

-

1

GİH

PROGRAMCI YARDIMCISI

7

2

-

2

GİH

PROGRAMCI YARDIMCISI

8

5

-

5

GİH

ŞEF

3

11

-

11

GİH

ŞEF

4

25

-

25

GİH

ŞEF

5

27

-

27

GİH

ŞEF

6

27

-

27

GİH

ŞEF

7

13

-

13

GİH

KÜTÜPHANE MÜDÜRÜ

1

1

-

1

GİH

KÜTÜPHANE MÜDÜRÜ

2

1

-

1

GİH

KÜTÜPHANE MÜDÜRÜ

3

1

-

1

GİH

KÜTÜPHENE MÜDÜRÜ

4

1

-

1

GİH

HAZİNE SAYMANI

1

3

-

3

GİH

HAZİNE SAYMAN YARDIMCISI

2

1

-

1

GİH

HAZİNE SAYMAN YARDIMCISI

3

4

-

4

GİH

HAZİNE SAYMAN YARDIMCISI

4

2

-

2

GİH

MEMUR

5

19

-

19

GİH

MEMUR

6

27

-

27

GİH

MEMUR

7

29

-

29

GİH

MEMUR

8

22

-

22

GİH

MEMUR

9

13

-

13

GİH

MEMUR

10

10

-

10

GİH

MEMUR

11

2

-

2

GİH

AMBAR MEMURU

5

1

-

1

GİH

AMBAR MEMURU

7

1

-

1

GİH

MUTEMET

5

1

-

1

GİH

DAKTİLOGRAF

5

7

-

7

GİH

DAKTİLOGRAF

6

15

-

15

GİH

DAKTİLOGRAF

7

13

-

13

GİH

DAKTİLOGRAF

8

23

-

23

GİH

DAKTİLOGRAF

9

25

-

25

GİH

DAKTİLOGRAF

10

16

-

16

GİH

DAKTİLOGRAF

11

10

-

10

GİH

VEZNEDAR

5

1

-

1

GİH

VEZNEDAR

6

1

-

1

GİH

BİLGİSAYAR İŞLETMENİ

5

4

-

4

GİH

BİLGİSAYAR İŞLETMENİ

6

2

-

2

GİH

BİLGİSAYAR İŞLETMENİ

7

2

-

2

GİH

BİLGİSAYAR İŞLETMENİ

8

2

-

2

GİH

ÇÖZÜMLEYİCİ

1

2

-

2

GİH

ÇÖZÜMLEYİCİ

2

2

-

2

GİH

ÇÖZÜMLEYİCİ

3

2

-

2

GİH

ÇÖZÜMLEYİCİ

4

1

-

1

GİH

ÇÖZÜMLEYİCİ

5

1

-

1

GİH

VERİ HAZIRLAMA KONTROL İŞLETMENİ

5

5

-

5

GİH

VERİ HAZIRLAMA KONTROL İŞLETMENİ

6

4

-

4

GİH

VERİ HAZIRLAMA KONTROL İŞLETMENİ

7

5

-

5

GİH

VERİ HAZIRLAMA KONTROL İŞLETMENİ

8

3

-

3

GİH

VERİ HAZIRLAMA KONTROL İŞLETMENİ

9

2

-

2

GİH

VERİ HAZIRLAMA KONTROL İŞLETMENİ

10

6

-

6

SHS

DİŞ TABİBİ

2

1

-

1

SHS

DAİRE TABİBİ

2

1

-

1

THS

MÜHENDİS

2

3

-

3

THS

MÜHENDİS

3

1

-

1

THS

MÜHENDİS

4

2

-

2

THS

MÜHENDİS

5

2

-

2

THS

MÜHENDİS

6

3

-

3

THS

MİMAR

2

1

-

1

THS

TEKNİKER

1

1

-

1

THS

TEKNİKER

3

2

-

2

THS

TEKNİKER

4

1

-

1

THS

TEKNİKER

5

1

-

1

THS

LABORANT

4

1

-

1

SHS

HEMŞİRE

3

1

-

1

SHS

HEMŞİRE

4

1

-

1

SHS

HEMŞİRE

6

1

-

1

GİH

KÜTÜPHANECİ

6

1

-

1

THS

TEKNİSYEN

4

1

-

1

THS

TEKNİSYEN

5

2

-

2

THS

TEKNİSYEN

6

3

-

3

THS

TEKNİSYEN

7

9

-

9

THS

TEKNİSYEN

8

7

-

7

THS

TEKNİSYEN

9

5

-

5

THS

TEKNİSYEN

10

3

-

3

THS

TEKNİSYEN

11

4

-

4

THS

TEKNİSYEN

12

3

-

3

GİH

SEKRETER

6

3

-

3

GİH

SEKRETER

7

7

-

7

GİH

SEKRETER

8

3

-

3

GİH

KORUMA VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

5

10

-

10

GİH

KORUMA VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

6

8

-

8

GİH

KORUMA VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

7

7

-

7

GİH

KORUMA VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

8

10

-

10

GİH

KORUMA VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

9

10

-

10

GİH

KORUMA VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

10

10

-

10

GİH

KORUMA VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

11

2

-

2

GİH

KORUMA VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

12

3

-

3

GİH

ŞOFÖR

6

2

-

2

GİH

ŞOFÖR

7

6

-

6

GİH

ŞOFÖR

8

9

-

9

GİH

ŞOFÖR

9

5

-

5

GİH

ŞOFÖR

10

3

-

3

GİH

ŞOFÖR

11

1

-

1

GİH

ŞOFÖR

12

3

-

3

GİH

ŞOFÖR

13

4

-

4

YHS

DAĞITICI

7

5

-

5

YHS

DAĞITICI

8

4

-

4

YHS

DAĞITICI

9

4

-

4

YHS

DAĞITICI

10

1

-

1

YHS

HİZMETLİ

5

1

-

1

YHS

HİZMETLİ

6

4

-

4

YHS

HİZMETLİ

7

17

-

17

YHS

HİZMETLİ

8

15

-

15

YHS

HİZMETLİ

9

14

-

14

YHS

HİZMETLİ

10

14

-

14

YHS

HİZMETLİ

11

9

-

9

YHS

HİZMETLİ

12

6

-

6

YHS

HİZMETLİ

13

3

-

3

EK (I) SAYILI LİSTE

KURUMU : HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI

TEŞKİLATI : TAŞRA

İHDAS EDİLEN KADROLAR

SINIF

ÜNVANI

K/D

SERBEST

KADRO

ADEDİ

TUTULAN

KADRO

ADEDİ

TOPLAM

GİH

KAMBİYO MÜDÜRÜ

1

8

-

8

GİH

KAMBİYO MÜDÜRÜ

2

4

-

4

GİH

KAMBİYO MÜDÜR YARDIMCISI

2

12

-

12

GİH

KAMBİYO MÜDÜR YARDIMCISI

3

6

-

6

GİH

BORSA KOMİSERİ

1

1

-

1

GİH

BORSA KOMİSER YARDIMCISI

2

1

-

1

GİH

BORSA KOMİSER YARDIMCISI

3

2

-

2

GİH

ŞEF

3

5

-

5

GİH

ŞEF

4

5

-

5

GİH

ŞEF

5

11

-

11

GİH

ŞEF

6

9

-

9

GİH

ŞEF

7

6

-

6

GİH

BİLGİSAYAR İŞLETMENİ

5

2

-

2

GİH

BİLGİSAYAR İŞLETMENİ

6

2

-

2

GİH

BİLGİSAYAR İŞLETMENİ

7

2

-

2

GİH

BİLGİSAYAR İŞLETMENİ

8

3

-

3

GİH

MEMUR

5

16

-

16

GİH

MEMUR

6

15

-

15

GİH

MEMUR

7

12

-

12

GİH

MEMUR

8 21

- 21

GİH

MEMUR

9

18

-

18

GİH

MEMUR

10

18

-

18

GİH

MEMUR

11

10

-

10

GİH

MEMUR

12

14

-

14

GİH

MEMUR

13

3

-

3

GİH

DAKTİLOGRAF

5

2

-

2

GİH

DAKTİLOGRAF

6

6

-

6

GİH

DAKTİLOGRAF

7

5

-

5

GİH

DAKTİLOGRAF

8

2

-

2

GİH

DAKTİLOGRAF

9

6

-

6

GİH

DAKTİLOGRAF

10

10

-

10

GİH

DAKTİLOGRAF

11

7

-

7

GİH

DAKTİLOGRAF

12

10

-

10

GİH

DAKTİLOGRAF

13

1

-

1

GİH

ŞOFÖR

5

1

-

1

GİH

ŞOFÖR

6

1

-

1

GİH

ŞOFÖR

7

1

-

1

GİH

ŞOFÖR

12

1

-

1

YHS

HİZMETLİ

5

1

-

1

YHS

HİZMETLİ

6

2

-

2

YHS

HİZMETLİ

7

15

-

15

YHS

HİZMETLİ

8

11

-

11

YHS

HİZMETLİ

9

6

-

6

YHS

HİZMETLİ

10

9

-

9

YHS

HİZMETLİ

11

6

-

6

YHS

HİZMETLİ

12

13

-

13

YHS

HİZMETLİ

13

4

-

4

EK (I) SAYILI LİSTE

KURUMU : HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI

TEŞKİLATI : YURTDIŞI

İHDAS EDİLEN KADROLAR

SINIF

ÜNVANI

K/D

SERBEST

KADRO

ADEDİ

TUTULAN

KADRO

ADEDİ

TOPLAM

GİH

DAİMİ TEMSİLCİ YARDIMCISI

1

2

-

2

GİH

EKONOMİ BAŞMÜŞAVİRİ

1

18

-

18

GİH

EKONOMİ MÜŞAVİRİ

2

17

-

17

GİH

EKONOMİ MÜŞAVİRİ

3

16

2

16

GİH

EKONOMİ MÜŞAVİRİ

4

12

3

15

GİH

EKONOMİ MÜŞAVİR YARDIMCISI

5

6

10

16

GİH

EKONOMİ MÜŞAVİR YARDIMCISI

6

4

10

14

GİH

EKONOMİ MÜŞAVİR YARDIMCISI

7

4

15

19

EK (IV) SAYILI LİSTE

KURUMU : HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

ŞAHSA BAĞLI KADROLAR

SINIF

ÜNVANI

K/D

ADED

GİH

MÜSTEŞAR YARDIMCISI

1

1

GİH

KAMU FİNANSMANI GENEL MÜDÜRÜ

1

1

GİH

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRÜ

1

1

GİH

BANKA VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRÜ

1

1

GİH

EKONOMİK ARAŞTIRMALAR VE DEĞ.GEN.MÜD.

1

1

GİH

YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRÜ

1

1

B- Dayanılan Anayasa Kuralları :

İptal isteminin gerekçesinde dayanılan Anayasa kurallarışunlardır:

1- "MADDE 6.- Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir. TürkMilleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili eliylekullanır.

Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreyeveya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayanbir Devlet yetkisi kullanamaz."

2- "MADDE 7.- Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye BüyükMillet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez."

3- "MADDE 10- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasîdüşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırımgözetilmeksizin kanun önünde eşittir.

Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanunönünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.

4- "MADDE 87.- Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev veyetkileri, kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; Bakanlar Kurulunu vebakanları denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi vermek; bütçe ve kesinhesap kanun tasarılarınıgörüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek;milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, Anayasanın 14 üncümaddesindeki fiillerden dolayı hüküm giyenler hariçolmak üzere, genel ve özelaf ilânına, mahkemelerce verilip kesinleşen ölüm cezalarının yerinegetirilmesine karar vermek ve Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkilerikullanmak ve görevleri yerine getirmektir."

5- "MADDE 91.- Türkiye Büyük MilletMeclisi, Bakanlar Kurulunakanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak sıkıyönetim veolağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemez.

Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, amacını,kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazlakararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir.

Bakanlar Kurulunun istifası, düşürülmesi veya yasama dönemininbitmesi, belli süre için verilmiş olan yetkinin sona ermesine sebep olmaz.

Kanun hükmünde kararnamenin, Türkiye Büyük Millet Meclisitarafından süre bitiminden önce onaylanması sırasında, yetkinin son bulduğuveya süre bitimine kadar devam ettiği de belirtilir.

Sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde, Cumhurbaşkanının Başkanlığındatoplanan Bakanlar Kurulunun kanun hükmünde kararname çıkarmasına ilişkinhükümler saklıdır.

Kanun hükmünde kararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları günyürürlüğe girerler. Ancak, kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki birtarih de gösterilebilir.

Kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye BüyükMillet Meclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle veivedilikle görüşülür.

Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayankararnameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilenkararnameler bu kararın Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlüktenkalkar. Değiştirilerek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, budeğişikliklerin Resmî Gazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer."

6- "MADDE 128.- Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğerkamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü olduklarıkamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğerkamu görevleri eliyle görülür.

Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları,görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğerözlük işleri kanunla düzenlenir.

Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunlaözel olarak düzenlenir."

7- "MADDE 138.- Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar;Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hükümverirler.

Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisininkullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir vetalimat veremez; genelgegönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.

Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargıyetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veyaherhangi bir beyanda bulunulamaz.

Yasama ve yürütmeorganları ile idare, mahkeme kararlarına uymakzorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretledeğiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez."

8. "MADDE 153.- Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir.İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.

Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenintamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni biruygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.

Kanun, kanun hükmünde kararnameveya Türkiye Büyük Millet Meclisiİçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetedeyayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesiiptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih,kararınResmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.

İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda,Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukukî boşluğudolduracak kanun tasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.

İptal kararları geriye yürümez.

Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır veyasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek vetüzelkişileri bağlar."

9- "MADDE 163.- Genel ve katma bütçelerle verilen ödenek,harcanabilecek miktarın sınırını gösterir. Harcanabilecek miktar sınırınınBakanlar Kurulu kararıyla aşılabileceğine dair bütçelere hüküm konulamaz.Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname ile bütçede değişiklik yapmakyetkisi verilemez. Cari yıl bütçesindeki ödenek artışını öngören değişikliktasarılarında ve carî ve ileriki yıl bütçelerine malî yük getirecek niteliktekikanun tasarı ve tekliflerinde, belirtilen giderleri karşılayabilecek malîkaynak gösterilmesi zorunludur."

III-İLK İNCELEME :

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince, Yekta GüngörÖZDEN, Güven DİNÇER, Yılmaz ALİEFENDİOĞLU, Selçuk TÜZÜN, Ahmet N. SEZER, HaşimKILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNER ve Lütfi F.TUNCEL'in katılmalarıyla 4.7.1994 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında,dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürlüğündurdurulması isteminin Başkanlıkça belirlenecek başka bir günde incelenmesineoybirliğiyle karar verilmiştir.

IV- ESASIN İNCELENMESİ :

Davanın esasına ilişkin rapor, dava dilekçesi ve ekleri,yürürlüğünün durdurulması ve iptali istenilen Kanun Hükmünde Kararnamekuralları, dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve öteki yasamabelgeleri okunduktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü :

A- Kanun Hükmünde Kararname Hakkında Genel Açıklama :

Kanun Hükmünde Kararname (KHK) Kurumu, 22.9.1971 günlü ve 1488sayılı Yasa ile 1961 Anayasası'nın 64. maddesinde yapılan değişiklik sonucuhukukumuza girmiştir. Bu değişikliğin gerekçesinde "Parlamenterrejimlerde, kanun yapmanın belli usullere uyulmak zorunluluğu sebebiyle zamanaldığı ve gecikmeler meydana getirdiği bir gerçektir. Değişen iktisadî vesosyal şartların gereği olarak bazı hukuk kurallarının bu usuller dışındayürürlüğe konulabilmesi çağdaş devlet anlayışının tabiî sonucu olarak karşımızaçıkmaktadır.

Anayasa'nın 5. maddesi hükmünün prensibini bozmamak ve her haldeönceden yasama meclislerince esasları bir kanunla tesbit olunan sınırlariçerisinde kalmak kaydıyla hükümete KHK'ler çıkarma yetkisinin verilmesi ve buyetkiyi düzenleyen hükmün T.B.M.M.nin genel olarak görev ve yetkilerinibelirleyen 64. maddesine eklenmesi uygun görülmüştür." denilmektedir.KHK'ler, temelde 1961 Anayasası'ndan çok farklı olmamakla birlikte 1982 Anayasası'ndakimi yeniliklerle ve fakat benzer gerekçelerle 91. Maddede düzenlenmiştir.Böylece, hem yürütme organını güçlendirmek hem de değişen ekonomik ve sosyalkonuların ortaya çıkardığı sorunlara ivedi çözümler bulmak amacına ulaşılmakistenilmiştir.

Olağan dönemlerde çıkarılan KHK'lerin mutlaka bir yetki yasasınadayanması zorunludur. Yetki Yasası'nın içeriği ve öğeleri de Anayasa'nın 91.maddesinde belirlenmiştir. 87. maddede ise Bakanlar Kurulu'na "bellikonularda" KHK çıkarma yetkisi vermek TBMM'nin görev ve yetkileri arasındasayılmıştır.

Bakanlar Kurulu'nun belli bir konuda KHK çıkarabilmesi içinöncelikle TBMM tarafından kendisine bu konuda yasa ile bir yetkinin verilmişolması gerekir. Bakanlar Kurulu, bir yasa ile önceden yetkilendirilmedikçe, kendiliğindenKHK çıkartamaz. Yasa ile verilen yetkiye dayanılarak çıkartılan KHK,yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte ve değiştirebilmekte, başka biranlatımla yasanın hukuksal gücüne sahip bulunmaktadır. Yasama yetkisinin,"kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak" öğelerini içerdiğikuşkusuzdur. KHK, yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte vedeğiştirebilmektedir.

Anayasa'da öngörüldüğü biçimi ile KHK'ler yapısal (organik-uzvî)bakımdan yürütme organı işlemi, işlevsel (fonksiyonel) yönden ise yasama işleminiteliğindedirler. Ancak, Türkiye Büyük Millet Meclisi verdiği yetkiyi bir yasaile her zaman geri alabileceği gibi kendisine sunulan KHK'leri aynen kabuletmek ya da reddetmek zorunda olmayıp dilediğinde değiştirerek dekabuledebilir. Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin verilmesi, yasayladüzenlemesi gereken konuların yasama alanından çıkarılıp yürütme organınındüzenleme alanına sokulması sonucunu doğurmaz. Bu nedenle, Bakanlar Kurulu'naKHK çıkarma yetkisinin verilmiş olması Anayasa'nın 7. maddesinde öngörülen"Yasama yetkisinin devredilmezliği" ilkesini ortadan kaldırmaz.

Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarılabilmesine yetki veren yasada yeralması zorunlu öğeler Anayasa'nın bu konuya ilişkin 91. maddesinin ikincifıkrasında gösterilmiştir. Buna göre :

"Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnameninamacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazlakararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir." Bundan anlaşılacağı gibiyetki yasası, yürürlüğe konulacak KHK'nin amacını, kapsamını, ilkelerini,kullanma süresini ve bu süre içinde birden çok kararname yürürlüğe konulupkonulamayacağını belirtmek zorundadır. Bakanlar Kurulu'na verilen türevselyetki, yasada öngörülen amaç, ilke, kapsam ve süre ile sınırlı bir yetkidir. Ohalde, yetki yasasında Anayasa'nın belirlediği öğelerin belli bir içeriğekavuşturularak somutlaştırılması gerekir.

Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin "bellikonularda" verilebileceği 1961 Anayasası'nın 64. maddesinde açıkça belirtildiğihalde, 1982 Anayasası'nın yetki yasasının sahip olması gereken öğelerinigösteren 91. maddesinde bu koşul yer almamaktadır. Ancak, 1982 Anayasası'nın87. maddesinde " Bakanlar Kuruluna belli konularda Kanun HükmündeKararnameçıkarma yetkisi vermek" TBMM'nin görev ve yetkileri arasındasayılmış bulunmaktadır. Bu nedenle, 91. maddede "belli konularda"ifadesinin yer almaması bir noksanlık sayılamaz. Çünkü, 87. maddede, BakanlarKurulu'na verilecek KHK çıkarma yetkisinin ancakbelli konularda olabileceğiaçıkça gösterilmektedir. Bu durumda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, BakanlarKurulu'na ancak belli konularda bu yetkiyi verebilir; her konuyu kapsayacakbiçimde bir KHK çıkarma yetkisi veremez. KHK'nin konusunun yetki yasasındabelirlenmesi zorunludur. Yetki, somutlaştırılmış ve belli bir konudatanınmalıdır. Bakanlar Kuruluna sınırları belirsiz bir konuda KHK çıkarmayetkisi verilemez. KHK'nin konusu da yetki yasasında belirlenen çerçevenindışına çıkamaz. KHK'nin yetki yasasındabelirtilen amaç, kapsam ve ilkelere deuygun olması gerekir. Verilen yetkinin konusunun yasada gösterilmesizorunluluğunun bu yasaya dayanılarak yürürlüğe konulan KHK'lerin yetki yasasıkapsamı içinde kalıp kalmadıklarının hem yargısal hem de siyasal denetimlerininyapılması yönünden çok büyük bir önemi vardır. Yetki Yasası'nın kapsamı dışındayürürlüğe konulan veya başka bir anlatımla yasanın öngörmediği bir konudadüzenleme yapan bir KHK'nin Anayasa'ya aykırı olacağı kuşkusuzdur.

Anayasa'da kimi konuların KHK'lerle düzenlenmesi yasaklanmaktadır.91. maddenin birinci fıkrasında "Türkiye Büyük Millet Meclisi, BakanlarKuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak, sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasa'nın ikincikısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemez." denilmektedir.

Buna göre, Anayasa'nın KHK'lerle düzenlenemeyeceğini belirlediğikonularda TBMM tarafından Bakanlar Kurulu'na düzenlemede bulunması için biryetki verilmesi de olanaksızdır. Verilen yetkinin konusunun belli olmasının,Anayasa'nın 91. maddesindeki "yetki verilemeyecek konular"ı dakapsayıp kapsamadığınınincelenebilmesi yönünden de önemi büyüktür.

Bu nedenlerle, Bakanlar Kurulu'nun hangi konularda KHKçıkarabileceği Yetki Yasası'nda açıkça belirtilmeli ve verilen yetki konuyönünden mutlaka belirgin olmalıdır. Anayasa'nın 91. maddesine göre YetkiYasası'nda çıkarılacak KHK'nin "amacı", "kapsamı" ve"ilkeleri"nin de belirtilmesi gerekir. Amaç, Bakanlar Kurulu'nunkendisine verilen yetki ile neleri gerçekleştirmesinin istendiğinibelirlediğinden yetki yasasında KHK'nin amacı da somut olarak açıklanmalıdır.KHK'ninamacı ve kapsamı da konusu gibi geniş içerikli her yöne çekilebilecek biçimdegenel anlatımlarla gösterilmemeli; değişik yorumlamaya elverişli olmamalıdır.KHK'nin yetki yasasında gösterilen amaç ve kapsam doğrultusunda, verilenilkelere uygun çıkarılıp çıkarılmadığının saptanması hem yargısal hem desiyasal denetim yönünden zorunludur. KHK, yasada gösterilen amacı dışındayürürlüğe konulmuşsa ya da yetkinin kapsamını aşıyorsa veya ilkelere uygundeğilse bu durumu onu yetki yasasına ve dolayısıylaAnayasa'ya aykırı düşürür.

Anayasa'ya göre yetki yasasında, Bakanlar Kurulu'na verilenyetkinin süresinin de gösterilmesi zorunludur. Bu zorunluluk, Türkiye BüyükMillet Meclisi'nin yetkilerini çok uzun bir süre yürütme organına vermektenalıkoymaktadır.

Yasada öngörülen sürenin bitiminden sonra çıkarılan KHK'ninAnayasa'ya aykırı düşeceği kuşkusuzdur. Ancak, yetki süresi içerisindeçıkarılmış olan KHK'ler yasadaki sürenin bitiminden sonra da Türkiye BüyükMillet Meclisi'nce onaylanmış olmasalar da geçerliliklerini korurlar.

Anayasa'nın 91. maddesinde ayrıca "Kanun hükmündekararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler. Ancak,kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarih de gösterilebilir.

Kararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye Büyük MilletMeclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle veivedilikle görüşülür.

Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayankararnameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilenkararnameler bu kararın Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlüktenkalkar. Değiştirilerek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, budeğişikliklerin Resmî Gazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer."denilmektedir.

B- KHK'nin Yargısal Denetimi :

Anayasa'ya göre KHK'ler Türkiye Büyük Millet Meclisi'nindenetimine bağlıdırlar. Anayasa'nın 91. maddesinde "Kararnameler, ResmîGazete'de yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelik veivedilikle görüşülür." denilmektedir. Öncelik ve ivedilik koşuluyla, yetkiyasalarının gecikmeden çıkarılabilmesi ve çıkarıldıktan sonra da yürürlüğekonulan KHK'lerin aynı biçimde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kararabağlanması istenilmiştir.

Anayasa'da KHK'lerin siyasal denetimi yanında yargısal denetimi deöngörülmüştür. KHK'ler, işlevsel (fonksiyonel) yönden yasama işlemi niteliğindeolduklarında bunların yargısal denetimlerinin yapılması görev ve yetkisi deAnayasa Mahkemesi'ne verilmiştir. Anayasa'nın 148., 150., 151., 152. ve 153.Maddeleri hükümlerine göre, KHK'lerin Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarındanuygunluğunu Anayasa Mahkemesi denetler.

KHK'nin yargısal denetiminin sözkonusu olduğunda KHK'nin dayandığıyetki yasasının öncelikle Anayasa'ya daha sonra da KHK'nin kendisinin hem yetkiyasasına hemde Anayasa'ya uygunluğu sorunlarının çözümlenmesi gerekir.Hernekadar, Anayasa'nın 148. maddesinde KHK'lerin yetki yasalarına uygunluğunundenetlemesinden değil yalnızca Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarındanuygunluğunun denetlenmesinden söz edilmekte isede, Anayasa'ya uygunlukdenetiminin içerisine öncelikle KHK'nin yetki yasasına uygunluğunun denetimigirer. Çünkü, Anayasa'da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki yasasında belirtilensınırlar içerisinde KHK çıkarma yetkisi verilmiştir. Yetki yasası olmazsa(Anayasa mad. 121 dışında) KHK olamaz. Bu yetkinin dışına çıkılması KHK'yiAnayasa'ya aykırı duruma getirir. Böylece, KHK'nin yetki yasasına aykırı olmasıAnayasa'ya aykırı olması ile özdeşleşir. Nitekim, 335 ve 347 sayılı KHK'lerdayandırıldıkları 3268, 3347ve 3479 sayılı Yetki Yasalarının kapsamı dışındakalmaları nedeniyle; 493, 501, 502, 503, 508, 509, 510, 511, 512, 513, 514,515, 516, 517, 518, 519, 520, 521 ve 524 sayılı KHK'ler ise dayandıkları 3911sayılı Yetki Yasası'nın iptali nedeniyle Anayasa'ya aykırı görülerek iptaledilmişlerdir.

Olağanüstü Hal KHK'leri dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan(mad. 121) alırlar. Bu tür KHK'lerin bir yetki yasasına dayanması gereklideğildir. Buna karşın, olağan HKH'lerin bir yetki yasasına dayanmalarızorunludur. KHK'ler, yasa gücünü dayandıkları yetki yasasından alırlar. Bunedenle KHK'ler ile dayandıkları yetki yasası arasında çok sıkı bir bağ vardır.

Yetki Yasası, KHK ve KHK'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nceaynen ya da değiştirilerek kabulü birbirinden bağımsız işlemler olmayıpAnayasa'da öngörülen bir sürecin değişik aşamalarıdır. KHK'nin yetki yasası ileolan bağı, KHK'yi aynen ya da değiştirerek kabul eden yasa ile kesilir. Buyasa, KHK'yi kendi bünyesine alarak genel anlamda bir yasa niteliğinedönüştürür. Bu nedenle, KHK ile dayandığı yetki yasası arasındaki bağ KHK'ninaynen ya da değiştirilerek yasaya dönüşmesine kadar devam etmektedir. KHK, yasagücünü, dayandığı yetki yasası ile konulan esaslara uygunluğu ve yetkiyasasının da Anayasa'ya uygunluğu varsayıldığı için kazanmaktadır. Yetkiyasasının Anayasa'ya aykırılığının saptanması ya da bu nedenle iptaline kararverilmesi durumunda, bu

varsayım gerçekleşmediğinden, bu yasaya dayanılarak çıkartılan KHKAnayasal dayanaktan yoksun kalır. Bu durumda KHK, Anayasa'nın uygun gördüğüölçünün ötesinde verilen bir yetkinin kullanılması sonucu çıkartılmış olmasınedeniyle Anayasa'ya aykırılık oluşturur. KHK; yetki yasasına ve içeriğiyönünden de Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dayandığı yetki yasası Anayasa'yaaykırı ise bu nedenle iptali gerekir.

KHK'nin Anayasa'ya uygun bir yetki yasasına dayanması geçerliliğinön koşuludur. Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan veya dayandığı yetkiyasası Anayasa'ya aykırı olan bir KHK'nin kuralları, içerikleri yönündenAnayasa'ya aykırılık oluşturmasalar bile, Anayasa'ya uygunluğundan sözedilemez.

Öbür yönden, KHK'lerin Anayasa'ya uygunluk denetimleri yasalarındenetimlerinden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde; "Kanunlar Anayasayaaykırı olamaz." denilmektedir. Bu nedenle yasaların denetimde, onlarınyalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. KHK'ler ise konu,amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki yasasına hem deAnayasa'ya uygun olmak zorundadırlar. Bu nedenlerle, KHK kurallarının içerikleryönünden de Anayasa'ya uygunluk denetiminin yapılabilmesi için öncelikle ortadaAnayasa'ya uygun bir yetki yasasının varlığı gerekir.

KHK'lerin Anayasa'ya aykırılığı saptanmış ya da bu nedenle iptaledilmiş bir yetki yasasına uygun olup olmadığının incelenmesi ise denetimianlamsız kalır. Çünkü Anayasa'ya aykırı bir yetki yasasına dayanılarakçıkartılan KHK'lerin Anayasa'ya uygun görülmesi olanaksızdır.

Yetki yasasının iptalinin, bu yasaya dayanılarak çıkartılanKHK'lere etkisinin Anayasa'nın 153. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesiuygun değildir. Çünkü, Anayasa'nın 153. maddesindeki "İptal kararlarıgeriye yürümez." kuralına dayanarak, yetki yasasının iptaline ilişkinkararın, Resmî Gazetede yayımı gününe kadar çıkarılan KHK'lerin etkilenmeyeceğibiçiminde bir ilke de konulamaz.

Bütün bu nedenlerle dayandığı yetki yasasının Anayasa'yaaykırılığı saptanan ya da iptaline karar verilen KHK'lerin, Anayasa'nınBaşlangıç'ındaki "Hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilenhürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışınaçıkamayacağı", 2. maddesindeki "Hukuk devleti" ilkeleriyle 6.maddesindeki "Hiç kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devletyetkisi kullanamaz." kuralı ve KHK çıkarma yetkisine ilişkin 91.maddesiyle bağdaştırılmaları olanaksızdır.

Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan, yetki yasasının kapsamıdışında kalan, dayandığı yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığı saptanan ya daAnayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilen KHK'lerin anayasal konumlarıbirbirinden farksızdır. Böyle durumlarda KHK'ler anayasal dayanaktan yoksunbulunduklarından içerikleri Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dava açıldığındaiptalleri gerekir.

C- 535 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Anayasa'ya AykırılığıSorunu :

Dava dilekçesinde, 535 sayılı "Hazine Müsteşarlığı Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname"nin,Anayasa'nın 6., 7.,10., 87., 91., 128., 138., 153. ve 163. maddelerine aykırı olması nedeniyleiptaline karar verilmesi istenilmiştir. Ancak, 2949 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 29. maddesi hükmü gereğinceAnayasa Mahkemesi, Anayasa'ya aykırılık konusunda ilgililer tarafından ilerisürülen gerekçelere dayanmak zorunda değildir. İstemle bağlı kalmak koşuluylabaşka bir gerekçe ile de Anayasa'ya aykırılık kararı verebilir.

Dava konusu edilen 535 sayılı Kanun Hükmünde Kararname 18.5.1994gün ve 3990 sayılı Yetki Yasası'na dayanılarak çıkartılmıştır. KHK'nindayandığı 3990 sayılı Yetki Yasası ise Anayasa Mahkemesi'nin 8.7.1994 gün veEsas 1994/50, Karar 1994/44-2 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.

Böylece, 535 sayılı KHK anayasal dayanaktan yoksun kalmıştır.

KHK'lerin yargısal denetimi bölümünde açıklanan nedenlerleAnayasa'ya aykırı görülerek iptal edilen 3990 sayılı Yetki Yasası'nadayanılarak çıkarılmış bulunan 535 sayılı KHK Anayasa'nın Başlangıç'ında yeralan egemenliği "Millet adına kullanmağa yetkili kılınan hiçbir kişi vekuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasive bunun icaplarıylabelirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı", 2. maddesindeki "hukukdevleti", 6. Maddesindeki "Hiçbir kimse veya organ kaynağınıAnayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz.", ilkeleriyle, KHKçıkarma yetkisine ilişkin 91. maddesine aykırıdır. Bu gerekçe karşısında davadilekçesinde ileri sürülen diğer aykırılık nedenlerin üzerinde durulmaksızınKHK'nin iptali gerekir.

Güven DİNÇER, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI ve Lütfi F. TUNCEL bugörüşe katılmamışlardır.

V- SONUÇ :

2.6.1994günlü, 535 sayılı "Hazine Müsteşarlığı Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname"nin;

A- Yürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,

B- Dayanağını oluşturan 18.5.1994 günlü, 3990 sayılı YetkiYasası'nın Anayasa Mahkemesi'nin 5.7.1994 günlü, Esas 1994/50, Karar 1994/44-2sayılı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle Anayasa'ya aykırı olduğuna veİPTALİNE, Güven DİNÇER ve Lütfi F. TUNCEL'in "Kanun HükmündeKararname'nin, kamu görevlileri için yeni kadrolar ihdasına ve kamugörevlilerine yeni mali haklar verilmesine imkân tanıyan hükümleri yönündeniptali gerektiği", Haşim KILIÇ ile Sacit ADALI'nın ise "Kararnamenindayanağını oluşturan Yetki Yasası'nın iptali, önceden çıkarılmış kararnameniniptal gerekçesi olamayacağı" yolundaki karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

8.7.1994 gününde karar verildi.

KARŞIOYYAZISI VE DEĞİŞİK İPTAL GEREKÇESİ

Esas Sayısı : 1994/57

Karar Sayısı : 1994/52

I. İptal Kararının Gerekçesine Katılmama Nedenlerimiz :

İptal gerekçesi, yetki kanununun iptali halinde ona dayanırılarakçıkarılan KHK'lerin de başkaca bir Anayasaya uygunluk incelemesi yapılmasınagerek olmadan iptali gerektiği düşüncesine dayanmaktadır:

1- Anayasa Mahkemesi'nin 17.7.1990 tarihli ve E. 1990/1, K.1990/21sayılı GAP kararında bu konu tartışılmış ve aşağıdaki görüş benimsenmiştir.

"Anayasa'nın 153. maddesinde, Anayasa Mahkemesi'nin iptalkararlarının geriye yürüyemeyeceği öngörülmüştür. Geriye yürümezlik ilkesi,böylece, Anayasa yargısında benimsenen bir sistem olarak Anayasa'da dayeralmıştır. Ancak öğretide, Anayasa Mahkemesi ve diğer yüksek mahkemekararlarında, geriye yürümezlik ilkesine zaman zaman değişik yorumlargetirilmiştir. İptal kararları, idarî yargıda "bildirici" nitelikteolmasına karşılık günümüz Anayasa yargısında, "kurucu" niteliktekararlardır. Bu yüzden, Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının genelde idarîyargı kararları gibi geçmişe değil, geleceğe yönelik olması doğaldır. İptalkararının geriye yürümezliği ilkesi ve bu kararların sonuçları genelde yönetselve yargısal uygulamaya yönelik olmakta, anlam ve etkileri idarece kurulanyönetsel işlemler ya da yargı organları tarafından alınan kararlarla hayatiyetkazanmaktadır. Yönetsel işlemlere karşı açılan iptal davalarının idarî yargı,diğer uyuşmazlıkların adlî yargı yerinde görülmeleri sırasında sorun, yargısalçözüme kavuşmaktadır. Yetki yasalarına dayanılarak çıkarılan ve yapısı veetkileri yönünden yasa benzeri bulunan KHK'lerin Anayasa'ya uygunluğunundenetlenmesi Anayasa Mahkemesi'nin görevi olduğundan yetki yasasının iptalinin,buna dayanan KHK'lere etkisi doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin değerlendirme alanıiçinde kalmaktadır.

Yetki yasasının iptalinin, buna dayanılarak çıkartılan KHK'lereetkisi konusunda tek ve kesin bir esas koymaya ve bu doğrultuda yorum yapmayaolanak yoktur. Olayın Anayasa Mahkemesi önüne getiriliş biçimi, yani iptaldavası ya da itiraz yolu ile aykırılık savında bulunulmuş olması değişiksonuçlar ortaya çıkarabilir. Ayrıca, KHK'nin dayandığı yetki yasasının iptalgerekçesi, iptali istenen KHK'nin anayasal durumunu belirleyecektir. Bu bakımdan,öncelikle 3479 sayılı Yetki Yasası'nın Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptaligerekçesi üzerinde durmak gerekir."

Bu karar, yetki kanununun iptalinin, buna dayanan KHK'lerinmutlaka iptalinin gerektiği düşüncesini kabul etmemektedir.

İptal kararında KHK'nin dayandığı yetki kanununun iptali konusudışında herhangi bir gerekçenin gözönünde tutulmaması ve tartışılmamasıdüşüncesine katılmıyoruz.

2- Anayasa Mahkemesi'nin KHK'lerle ilgili davalarda yaptığıinceleme bir bütün olarak Anayasa'ya uygunluk denetimidir. Yoksa KHK'nin yetkiyasasına göre incelenip denetlenmesi değildir.

Yetki yasasında verilen yetkinin varlığının ve sınırlarınıntartışılması anayasal yetkinin ve unsurlarının tartışılmasıdır. Bu nedenlerleincelemenin yalnızca yetki yasasının yürürlüğü ile sınırlı tutulması, biçimselunsurların öne çıkarılarak özün ihmali ve sonuç olarak da anayasal denetimindaraltılmasıdır. Anayasa'ya uygunluk denetiminde, çeşitli yollardan AnayasaMahkemesi önüne gelenkonuların esastan incelenerek bunların üzerindekiAnayasa'ya aykırılık gölgesinin kaldırılması temel yorum kuralı olmalıdır. Buamaçla incelemede şekil unsurlarını ve ön meseleleri olabildiğince azaltarakişin özünün incelenmesi yoluna gidilmelidir.

3-İptal davasına konu edilen KHK, çıkarılmasına yetki veren 3911sayılı Yetki Kanunu iptal edilmeden önce ve yetki yasasının Anayasa'yaaykırılığı hususunda Anayasa Mahkemesi'nce herhangi bir tesbit yapılmadığı veyetkinin eksiksiz var olduğu bir dönemde çıkarılmış ve yürürlüğe girmiştir.

Yetki yasaları, yasama organınca yürütmenin belirli konularda veyasada öngörülen amaç, ilke ve süre ile sınırlı olarak yasal düzenleme yapmaklayetkili kılınmasıdır. Bu hususlar, Anayasamızın 87. ve 91. maddelerinde kuralabağlanmıştır.

Yürütme tarafından yasal düzenleme yetkisinin KHK olarakkullanılması yürütmenin diğer yetkilerinin kullanılmasından farklı değildir.Yetkinin, kullanıldığı gün yasal temeller ve sınırlar içinde kullanılmış olmasıyeterlidir. Yetkinin kullanılmasından sonra yetkili organın yetkisinin kaldırılmasıo organın daha önce yaptığı işlemleri yetki yönünden kusurlu hale getirmez.Ortada yetki yasasına dayanılarak ve yasal usullere göre konulmuş bir KHKvardır. Sırf daha sonra kalkan bir yetki nedeniyle KHK'nin Anayasa'ya aykırısayılması yürütmeye verilen "yetki"nin doğasına ve devletindevamlılığı anlayışına aykırıdır.

4- Daha önce Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilen 3911 sayılı YetkiYasası'na dayanılarak çıkarılan pek çok KHK, (503, 508, 514, 520 ve 524 sayılıKHK'ler) dayandıkları yetki yasasının iptali gerekçesiyle iptal edildiklerihalde Anayasa Mahkemesi'nce altı ay süreyle ayrıca yürürlükte bırakılmışlardır.

İptal edilen KHK'lere bir süre yaşam hakkı veren anlayış ile yetkiyasasının iptalinden sonra ona dayanılarak çıkarılan KHK'lerin başka bir nedenve gerekçe aramadan iptali gereğini benimseyen anlayış birbirleriyle çelişkiiçindedirler.

5- Anayasamız, 146-153. maddeleri ile Anayasa'ya uygunlukdenetiminde "dava" esasına dayanan bir denetim biçimini ve yargısalsistemi kabul etmiştir. Bu yüzden, Anayasa Mahkemesi, ancak, Anayasaca yetkilikılınan siyasal organlar veya mahkemelerce önüne getirilen davalarıinceleyebilir. Anayasamız, Anayasa Mahkemesi'nce bir yasanın veya yasakuralınıniptali halinde benzeri bir yasa veya yasa kuralının talep olmadankendiliğinden incelenip iptaline imkan tanımamaktadır.

Daha önce bazı örneklerde gördüğümüz gibi Yetki Yasası iptaledilmesine rağmen bu Yasaya dayanılarak çıkarılan bir çok KHK dava edilmediğiiçin yürürlüktedir. Bu durum iptal öncesinde çıkarılan KHK'lerin Anayasa'yaaykırılık yönünden herhangi bir rahatsızlık yaratmadığı gerçeğinigöstermektedir.

Yukarıdaki nedenlerle iptal kararını, yetki yasasının iptalinedayandıran ve her yönüyle Anayasa'ya uygunluk incelemesine yer vermeyen iptalgerekçesine katılmıyoruz.

II- İptal kararının bir bölümüne katılma gerekçesi :

Anayasa'nın 161. maddesine göre devletin ve (kamu iktisaditeşebbüsleri dışında kalan) bütün kamu tüzel kişilerin harcamaları yıllıkbütçelerle yapılır.

160. maddeye göre Genel ve Katma bütçeli idarelerin gelir vegiderleri ile malları TBMM adına Sayıştay'ca denetlenir.

87. maddede ise, Kanun biçiminde oluşan bütçeler yapma ve kabuletme görevi TBMM'ne aittir.

Anayasa'nın Devlet harcamalarını düzenleyen bu üç maddesi,Devletin malî yapısının temelini oluşturur.

KİT istisnası dışında, bütün Devlet gelirleri ve giderleri bütçedegörülmelidir. Devlet gelirlerini yasalaştırmak ve bunların bütçe yılı içindetoplanmasına ve harcanmasına izin vermek TBMM varlık nedenlerindendir ve hiçbirorgana devredilemez.

Bütçe harcamalarının en önemli bir bölümünü personel harcamalarıteşkil eder. Personel harcamaları ise kamu görevlilerine ödenecek aylıklarınağırlıklı olduğu bir harcamabölümüdür.

Personelle ilgili yasalar ve personel istihdamına izin veren kadroyasaları, bütçe harcama kalemleri olarak mutlaka yasa biçimindedüzenlenmelidirler.

Yekti yasaları ile kamu personeline ait harcamalar ve kadrotahsisine ilişkin düzenleme yapma yetkisi KHK.lerle Bakanlar Kurulunabırakılamaz. Yetki Kanunlarında personelle ilgili olarak verilen yetkiler,harcama kalemleri veya yeni personel kadroları ihdası biçiminde yorumlanamaz.

Bu nedenlerle KHK'nin kamu personeline yeni özlük haklar tanıyanve personel kadrosu ihdas eden bölümlerini Anayasa'nın 87.,160 ve 161. maddelerineaykırı buluyor ve ilgili bölümün iptaline bu gerekçelerle katılıyoruz. AncakKHK'nin bu hükümleri dışında kalan kuruluş, görev ve yetki ile ilgilidüzenlemelerinin iptaline

de karşıyız.

KARŞIOYGEREKÇESİ

Esas Sayısı : 1994/65

Karar Sayısı : 1994/62

Çoğunluk gerekçesinde özetle; 3990 sayılı Yetki Yasası iptaledilmiş olduğundan buna dayanılarak çıkarılmış KHK'lerinde yasal dayanağıkalmayacağından esasın incelenmesine geçmeden iptali gerekir denilmektedir.

Dava konusu KHK'nin esasına geçilerek Anayasal denetimi yapılmalıidi. Salt "yasal dayanağı kalmadığı gerekçesinden" hareketle esasageçmeden Anayasa'ya aykırı görüp iptal etmek mümkün değildir.

KHK'ler Anayasa'nın 91. maddesi gereğince yetki yasasındabelirtilen çerçeve içinde çıkarılabilir. Yani KHK'yi çıkarma yetkisi bu yasaile verilir. KHK'nin çıktığı tarihte yetki yasası yürürlükte olduğuna, yanibuna dayanarak çıkarıldığına göre "yasal dayanaktan yoksundur" demekhukuka uygun düşmez. KHK hukuk alemine çıktığı tarihte yetki yasası varmıdıryokmudur buna bakılmalıdır. Yetki Yasası, KHK'ye bu hayatiyeti verdikten sonraonun yürürlükten kaldırılması, süresinin sona ermesi KHK'nin yasal dayanaktanyoksun kaldığı anlamına gelemez.

Aynı durum Yetki Yasasının Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmesihalinde de devam eder. "Dayanak" yönünden, bir yasanın yürürlüktenkaldırılması, süresinin sona ermesi ya da iptal edilmesi arasında hiç bir farkyoktur. Bu üç halde de sonuçta yasa varmışcasına hukukî tasarrufta bulunulamaz.Ama yasa sona ermeden evvel doğan hukukî neticeler hayattadır ve varlığınıdevam ettirirler.

Ancak bu yasalara dayanılarak yapılan tasarruflar hakkında hukukaaykırılık gerekçesi ile dava açılmışsa yasal dayanak yönünden değil, esastaninceleme yapılarak varsa aykırılık iptal edilir.

Yetki Yasası esastan Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiştir.Konusu, amacı, kapsamı ve ilkeleri yönünden tesbit edilen anayasal aykırılıklarilgili KHK'leri de mutlaka etkiler. Yetki Yasasının belirtilen unsurlarındakibu aykırıklar KHK'lere intikal eder. Ama bu aykırılık "Yasal Dayanak"gibi şekli değil esasa ilişkin bir aykırılıktır. Bu da ancak KHK'nin esasınageçilerek yapılacak bir inceleme sonunda tesbit edilebilir.

Yetki Yasası'nın iptali nedeniyle KHK'nin yasal dayanağınınkalmadığını söylemek, iptal kararının etkisini KHK'nin hukuk alanına çıktığıtarihe kadar çekmek anlamını taşır. Böyle bir anlayışa Anayasa'nın 153.maddesindeki iptal kararlarının geriye yürüyemeyeceği ilkesi izin vermez.

Bu nedenle KHK'nin esasının incelenmesine geçmeden sadece"Yasal Dayanaktan Yoksun Kalması" sebebine dayalı bir Anayasa'yaaykırılık gerekçesine katılmıyoruz.

Full & Egal Universal Law Academy