Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1994/58, K.1994/53 Sayılı Karar - 08/07/1994

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 1994/58

Karar Sayısı : 1994/53

Karar Günü : 8.7.1994

R.G. Tarih-Sayı :28.07.1994-22004

İPTAL DAVASINI AÇAN : Anamuhalefet (Anavatan) Partisi TürkiyeBüyük Millet Meclisi Grubu Adına Grup Başkanvekili M. Oltan Sungurlu.

İPTAL DAVASININ KONUSU : 8.6.1994 günlü Resmî Gazete'de yayımlanan536 sayılı "Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığının Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname"nin Anayasa'nın 6., 7., 10.,87., 91., 138., 153., 160., 161. ve 163. maddelerine aykırılığı savıyla iptalive yürürlüğün durdurulmasına karar verilmesi istemidir.

II- YASA METİNLERİ :

A- İptali İstenilen Kurallar :

İptali istenilen 536 sayılı "Kadın ve Sosyal HizmetlerMüsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname"şöyledir :

Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığının kurulması; 18.5.1994tarihli ve 3990 sayılı Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulu'nca2/6/1994 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Amaç

Madde 1- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, kadın haklarınıkorumak ve geliştirmek, kadınların sosyal, ekonomik, kültürel ve siyasiyaşamdaki işlevlerini güçlendirmek, eşit haklara sahip bireyler olarak toplumsalyaşamda yer almalarını ve kalkınma sürecine etkin katılımlarınıgerçekleştirerek kalkınmanın nimetlerinden eşit biçimde yararlanmalarınısağlamak, aileyi korumak ve desteklemek, sosyal hizmetleri devletin temel ilke,politika ve planlarına uygunolarak yürütmek için Başbakanlığa bağlı Kadın veSosyal Hizmetler Müsteşarlığının kurulmasına, teşkilat ve görevlerine ilişkinesasları düzenlemektir.

Başbakan bu Müsteşarlığının yönetimi ile ilgili yetkisini birDevlet Bakanı eliyle kullanabilir.

Görev

Madde 2- Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığının görevlerişunlardır:

a) Kadına karşı her türlü ayrımcılığı önlemek, kadın haklarınıgeliştirmek, kadını ekonomik, sosyal ve kültürel yaşamın tüm alanlarında etkinhale getirmek ve kalkınmanın nimetlerinden eşit biçimde yararlanabilmek içintemel politika ve programlara esas olacak inceleme ve araştırmaları yapmak,yaptırmak ve bunları uygulamaya koymak,

b) Aileyi korumak ve desteklemek, bu alanda politika ve projelerüretmek, inceleme ve araştırmalar yapmak, yaptırmak,

c) Korunmaya, bakıma veya yardıma muhtaç bireylere götürüleceksosyal hizmetlerin düzenlenmesini ve bağlı kuruluşu aracılığı ile yürütülmesinitakip ve kontrol etmek,

d) Müsteşarlığın görev alanları ile ilgili eğitim faaliyetleriyapmak, bu faaliyetlerin kitle iletişim araçlarıyla kamuoyuna yansıtılmasınısağlamak,

e) Müsteşarlığın görev alanına giren konularda Bakanlıklar, tüzelkişiler, yerel yönetimler ve gönüllü kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonusağlamak,

f) 1173 sayılı Kanun çerçevesinde, hizmet alanı ile ilgiliuluslararası örgüt ve organizasyonlara üye olmak ve katılmak,gerçekleştirilecek her türlü çalışma ve etkinlikte Türkiye'yi temsil etmek,

g) Kadın, aile, çocuk, yaşlı ve özürlülere hizmet verecek vakıf vegönüllü kuruluşların kurulmasını teşvik etmek,

h) Uluslararası sözleşmeler, belgeler ve kararların öngördüğüyükümlülükler ve görevler doğrultusunda kadın politikaları oluşturmak,

ı) Müsteşarlığın görev alanına giren konularda enformasyonsistemleri, bilgi bankalar, kütüphane, arşiv ve dökümantasyon merkezi kurmak,görsel ve yazılı basım, yayın ve tanıtma faaliyetlerinde bulunmak,

j) Kadınların aile içi ve sosyal yaşamdan kaynaklanan yardımcıolmak için gerekli tesisleri kurmak, işletmek, bu alanda hizmet veren yerelyönetimler, gerçek ve tüzel kişiler ile gönüllü kuruluşları teşvik etmek,işbirliği yapmak ve koordinasyonu sağlamak,

k) Ulusal ve uluslararası kutlama günlerinin gerektirdiğietkinliklerde bulunmak,

Teşkilat

Madde 3- Müsteşarlık, merkez ve taşra teşkilatı ile bağlıkuruluşlardan oluşur.

Merkez Teşkilatı

Madde 4- Müsteşarlık Merkez Teşkilatı ana hizmet birimleri iledanışma birimi ve yardımcı birimlerden oluşur. Bu birimler EK-1 sayılı cetveldegösterilmiştir.

Müsteşar

Madde 5- Müsteşar, Müsteşarlık kuruluşunun en üst amiridir.Müsteşarlık hizmetlerinin Başbakan veya ilgili Devlet Bakanının direktifleriyönünden mevzuata, Hükümetin genel siyasetine, milli güvenlik siyasetine,kalkınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmekle veMüsteşarlığın faaliyetalanına giren konularda diğer kamu kurum ve kuruluşlarıile işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla görevlidir.

Müsteşar, ayrıca emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden desorumlu olup, Müsteşarlık merkez, taşra ve bağlı kuruluşun faaliyetlerini,işlemlerini ve hesaplarını denetlemekle görevli ve yetkilidir.

Müsteşar Yardımcıları

Madde 6- Müsteşarlıkta, Müsteşara yardımcı olmak üzere ikimüsteşar yardımcı görevlendirilebilir.

Ana Hizmet Birimleri

Madde 7- Müsteşarlığın ana hizmet birimleri şunlardır:

a) Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü,

b) Aile ve Sosyal Araştırma Genel Müdürlüğü,

c) Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı,

Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü

Madde 8- Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü'nüngörevleri şunlardır:

a)Kadının sosyal, ekonomik ve siyasi kararlara eşit bir biçimdekatılımını sağlayacak, toplumsal yaşamın her alanında işlevlerinigüçlendirecek, kalkınma sürecine katılımını ve kalkınmanın nimetlerinden eşitölçüde yararlanmasını sağlayacak çalışmalarda bulunmak,

b) Kırsal ve kentsel alanda yaşayan kadınlara evde ve işyerindeçalışarak ekonomik açıdan güçlenmelerini sağlayacak bilgi ve becerikazandırmak, bilgi ve beceriye sahip olanların ise ürettiklerini sürekli vegüvenli bir kazanca dönüştürmek için gerekli çalışmaları yapmak,

c) Uluslararası sözleşmeler, belgeler ve kararların getirdiğiyükümlülükler ve görevler çerçevesinde gerekli yasal düzenlemelerin yapılmasıve uygulamadan kaynaklanan olumsuzlukların giderilmesi için çalışmalardabulunmak,

d) Kadına ilişkin politikaların oluşkurulması için hükümet dışıkuruluşlar ile üniversiteler, bilimsel nitelikli kuruluşlar ve yerelyönetimlerin kadınlarla ilgili çalışmalarında işbirliği ve koordinasyonusağlamak,

e) Kadınlara yasalarla verilen hakların tam ve eşit bir biçimdekullanılabilmesi için kamuoyu oluşturmak, sağlık, çalışma, sosyal güvenlik,kültür, eğitim alanlarında yönlendirici çalışmalarda bulunmak,

f) Kadına yönelik her türlü şiddet, taciz ve istismarınengellenmesi için çalışmalarda bulunmak,

g) Kadınla ilgili istatistikleri derlemek, toplamak ve bu alandakiçalışmaların kurumsallaştırılması ile ilgili faaliyetlerde bulunmak,

h) Kadınla ilgili konularda araştırma yapmak veya yaptırmak,kongre, seminer ve benzeri bilimsel toplantılar düzenlemek,

ı) Kırsal kesimdeki ve yeni yerleşim merkezlerindeki kadınlarıeğitmek, gelir sağlayıcı ve toplumsal amaçlı çalışmalara katmak konusundafaaliyette bulunan gönüllü kuruluşlara destek vermek ve ortak çalışmalardabulunmak,

j) Kadın sorunları ile ilgili olarak Müsteşarlıkça verilecek diğergörevleri yapmak,

Aile ve Sosyal Araştırma Genel Müdürlüğü

Madde 9- Aile ve Sosyal Araştırma Genel Müdürlüğü'nün görevlerişunlardır:

a) Aileyi korumak ve desteklemek amacıyla; aile yapıları, tipleri,fonksiyonlarındaki değişme, ailenin oluşumu, bütünleşmesi ve çözülmesi,sosyalleşme süreci, aile içi ilişkilerde hak ve görevler, iç ve dış göçün aileüzerindeki etkileri, sorunlu aileler, ailelerin diğer sosyal yapı ve kurumlarlaolan ilişkileri gibi konularda araştırma ve inceleme yapmak ve yaptırmak,

b) Kalkınma planları doğrultusunda toplumsal sorunların etüd veanalizini yapmak, sosyal gelişme dinamiklerini öngörmek üzere bilim, sanat vekültür çevreleri ile işbirliği yapmak,

c) İnceleme ve araştırma alanlarında elde edilen bilgilerideğerlendirmek ve sonuçlarını sosyal ve kültürel tedbirler haline dönüştürecekdevlet politikalarının oluşumuna katkıda bulunmak üzere uygulayıcı kurum vekuruluşlara aktararak, varolan hizmetlerin geliştirilmesi ve yeni hizmetmodellerinin yaratılmasına bilimsel ve teknik destek sağlamak,

d) Üniversiteler ve ilgili araştırma kuruluşları ile koordineliçalışmalar yapmak,

e) Kongre, seminer, kollekyum ve benzeri bilimsel toplantılaryapmak, katılmak,

f) Yurt içi ve yurt dışında karşılaştırmalı sosyal yapıaraştırmaları yapmak veya yaptırmak,

g) Bu konularda Müsteşarlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı

Madde 10- Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı'nın görevleri

şunlardır:

a) Müsteşarlığın görev alanına giren konularda uluslararasıdüzeyde yapılan toplantılara 1173 sayılı Kanun çerçevesinde Türkiye'ninkatılımını ve katkısını sağlamak,

b) Uluslararası toplantılarda alınan kararlar ve aktedilensözleşmeler konusunda Müsteşarlık ana hizmet birimleri ve bağlı kuruluşlarabilgi vermek,

c) Müsteşarlığın görev alanına giren konularda çalışmalardabulunan uluslararası kuruluşların yaptığı toplantılar sonucunda ortaya çıkanbelge ve yayınları izlemek, alınan kararları ilgili yerlere iletip sonuçlarınıtakip etmek,

d) Müsteşarlığın görev alanı ili ilgili konularda uluslararasıtoplantılar düzenlemek,

e) Gönüllü kuruluşları uluslararası ilişkiler konusundabilgilendirmek, gönüllü kuruluşların uluslararası ilişkilerini koordine etmek,

f) Dış ilişkiler konusunda verilecek diğer görevleri yapmak,

Danışma Birimleri

Madde 11- Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığının danışmabirimleri şunlardır.

a) Hukuk Müşavirliği,

b) Müsteşarlık Müşavirliği,

Hukuk Müşavirliği

Madde 12- Hukuk Müşavirliğinin görevleri şunlardır:

a) Müsteşarlığın diğer birimlerinden sorulan hukuki konular ilehukuki, mali, cezai sonuçlar doğuracak işlemler hakkında görüş bildirmek,

b) Müsteşarlığın menfaatlerini koruyucu, anlaşmazlıkları önleyicihukuki tedbirleri zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygunolarak yapılmasına yardımcı olmak,

c) 8 Ocak 1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre adlive idari davalarda Müsteşarlığı temsil etmek,

Müsteşarlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, planve programa uygun çalışmalarını temin etmek amacıyla gerekli hukuki tekliflerihazırlamak ve Müsteşara sunmak,

e) Müsteşarlık kuruluşları tarafından hazırlanan veya diğerbakanlıklardan yahut Başbakanlıktan gönderilen kanun, tüzük ve yönetmeliktasarılarını hukuki açıdan inceleyerek görüşlerini bildirmek,

Müsteşarlık Müşavirleri

Madde 13- Müsteşarlığın görev alanına giren, özel önem ve önceliktaşıyan konularda Müsteşara yardımcı olmak üzere onbeş Müşavirgörevlendirebilir.

Yardımcı Birimler

Madde 14- Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığının merkezkuruluşundaki yardımcı birimler şunlardır:

a) Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığı,

b) İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı,

c) Savunma Uzmanlığı.

Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığı

Madde 15- Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığı'nın görevlerişunlardır:

a) Müsteşarlığın insan gücü planlaması ve personel politikası ileilgili çalışmalarını yapmak, personel sisteminin geliştirilmesi ile ilgilitekliflerde bulunmak,

b) Müsteşarlık personelinin atama, özlük ve emeklilik işleriniyürütmek,

c)Müsteşarlık personel ile ilgili hizmet öncesi ve hizmetiçieğitim programlarını düzenlemek ve uygulamak,

d) Müsteşarlık merkez ile taşra teşkilatının eğitim planınıhazırlamak, yayınlamak ve uygulamasını takip etmek,

e) Müsteşarlıkça verilecek benzeri işleri yapmak,

İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı

Madde 16- İdari ve Mali İşler Dairesi başkanlığı'nın görevlerişunlardır:

a) Müsteşarlık için gerekli araç, gereç ve malzemenin temini ileilgili hizmetleri yürütmek,

b) İhtiyaç duyulan bina ve arazinin kiralama, satınalmaişlemlerini yürütmek,

c) Müsteşarlığın mali işlerle ilgili hizmetlerini yürütmek,

d) Temizlik, aydınlatma, ısıtma, bakım-onarım ve taşımahizmetlerini yapmak,

e) Sosyal tesislerin kurulması ve yönetimi ile ilgili hizmetleridüzenlemek veyürütmek,

f) Müsteşarlık personelinin ve ailelerin sağlık hizmetlerindenyararlanmalarını sağlamak,

g) Müsteşarlığa gelen yazı ve mesajlardan gerekenlerin Müsteşarasunulmasını sağlamak,

h) Bakan ve Müsteşarın direktif ve emirlerini ilgililere duyurmake işlemlerini takip etmek, Müsteşarlığın iç ve dış protokol hizmetleriniyürütmek,

ı) Süreli evrakın zamanında işleme konulmasını sağlamak,

j) Müsteşarlığı ilgilendiren toplantı, brifing ve görüşmeleridüzenlemek, bunlara ait önemli not ve tutanakları tutmakve yaymak,

k) Genel evrak, arşiv ve haber merkezinin hizmet ve faaliyetlerinidüzenlemek ve yürütmek,

l) Müstaşarlıkça verilecek diğer görevleri yapmak,

Savunma Uzmanlığı

Madde 17- Savunma Uzmanlığı, özel kanununda ve diğer kanunlardagösterilen görevleri yerine getirir.

Yöneticilerin Sorumlulukları

Madde 18- Müsteşarlık merkez ve taşra teşkilatı ile bağlıkuruluşların her kademedeki yöneticileri yapmakla yükümlü oldukları hizmet vegörevleri, Müsteşarlık emir ve direktifleri yönünde mevzuata, plan ve programlarauygun olarak düzenlemek ve yürütmekten bir üst kademeye karşı sorumludur.

Koordinasyon ve işbirliği

Madde 19- Müsteşarlık, görevleri ile ilgili konularda bakanlıklar,kamu kurum ve kuruluşları ile kaynak israfını önleyecek ve koordinasyonusağlayacak tedbirleri almakla görevli ve yetkilidir.

Müsteşarlık, diğer Bakanlıkların hizmet alanına giren konularailişkin faaliyetlerinde ilgili bakanlıklara danışmak ve gerekli işbirliği vekoordinasyonu sağlamaktan sorumludur.

Yerel yönetimlerle koordinasyon

Madde 20- Müsteşarlık, hizmet alanına giren konularda yerel

yönetimlerle koordinasyonu sağlamaktan sorumludur.

Müsteşarlığın düzenleme görev ve yetkisi

Madde 21- Müsteşarlık, görevleri ile ilgili konularda tüzük,yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğeridari metinleri düzenlemekle görevli veyetkilidir.

Yetki devri

Madde 22- Müsteşar ve her kademedeki Müsteşarlık yöneticileri,gerektiğinde sınırlarını yazılı olarak açıkça belirlemek şartıyla yetkilerindenbir kısmını astlarına devredebilirler. Ancak yetki devri, yetki devreden amirinsorumluluğunu kaldırmaz.

Sürekli kurullar

Madde 23- Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığının süreklikurulları, Kadının Statüsü Yüksek Danışma Kurulu ve Aile Araştırma Kuruludur.Sürekli Kurullar yılda iki kez toplanır.

Kadının Statüsü Yüksek Danışma Kurulu

Madde 24- Kadının Statüsü ile ilgili sorunları incelemek ve kadınayönelik diğer konularda Müsteşarlığa görüş bildirmek ve önerilerde bulunmaküzere Müsteşarlık bünyesinde Kadının Statüsü Yüksek Danışma Kurulu oluşturulur.

Kurulun Oluşumu

Madde 25- Kadının Statüsü Yüksek Danışma Kurulu, Kadın ve SosyalHizmetler Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın veya Bakan Tarafından yetkilikılınması halinde Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarının başkanlığında Adalet,İçişleri, Dışişleri, Maliye, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Milli Eğitim, Sağlık,Kültür, Tarım ve Köyişleri, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Müsteşarları ileTürkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürü, Üniversitelerin ilgili

bölümlerinden Yüksek Öğretim Kurulunca seçilecek iki öğretimüyesi, toplantıya başkanlık etmiyorsa Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarı,Müsteşarlık ana hizmet birimleri ve bağlı kuruluşların Genel Müdürleri ileBakan tarafından seçilecek dört üyeden oluşur.

Kurulun Görevleri

Madde 26- Kadının Statüsü Yüksek Danışma Kurulunun görevlerişunlardır:

a) Çeşitli Bakanlıkların faaliyet alanına giren, kadının statüsüve sorunları ile ilgili genel politika, plan ve programların uygulanmasındakoordinasyonu sağlamak,

b) Bakan tarafından istene, Müsteşarlıkça tesbit edilen veya kurulüyelerinin teklif ettiği kadının statüsü ve sorunlarına ilişkin konularıincelemek, değerlendirmek ve bu konularda görüş bildirmek ve önerilerdebulunmak,

c) Sosyal amaçlı vakıf, dernek, federasyonlar ve gönüllükuruluşlarla işbirliği yapılması konusunda görüş bildirmek ve önerilerdebulunmak,

Aile Araştırma Kurulu

Madde 27- Aileye ilişkin sorunları incelemek, araştırmak ve bukonularda Müsteşarlığa önerilerde bulunmak üzere Müsteşarlık bünyesinde AileAraştırma Kurulu kurulur.

Kurulun Oluşumu

Madde 28- Aile Araştırma Kurulu, Müsteşarlığın bağlı olduğuBakanın veya Bakan tarafından yetkili kılınması halinde Kadın ve SosyalHizmetler Müsteşarlığının başkanlığında;

a) Toplantıya başkanlık etmiyorsa, Kadın ve Sosyal HizmetlerMüsteşarı,

b) Bakan tarafından, biri üniversite öğretim elemanlarından olmakkaydıyla aile ile ilgili konularda çalışmalarıyla temayüz etmiş kişilerarasında seçilecek dört üye,

c) Adalet Bakanı tarafından, aile hukuku sahasında temayüz etmişkişiler arasından seçilecek bir üye,

d) Milli Eğitim Bakanı tarafından, Talim ve Terbiye Kurulu üyeleriarasından seçilecek bir üye,

e) Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca görevlendirilecek birüye,

f) Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Sosyal Planlama GenelMüdürü,

g) Müsteşarlık ana hizmet birimleri ve bağlı kuruluşların GenelMüdürlerinden, oluşur.

Kurulun Görevleri

Madde 29- Aile Araştırma Kurulunun görevleri şunlardır :

a) Aile ve Sosyal Araştırma Genel Müdürlüğünün görevleri içindeyer alan araştırma projelerinin önceliklerini tesbit etmek, uygulanacakprojeler konusunda önerilerde bulunmak,

b) Sosyal amaçlı vakıf, dernek, federasyonlarla ve gönüllükuruluşlarla işbirliği yapılması konusunda görüş bildirmek ve önerilerdebulunmak,

c) Sosyal, ekonomik ve kültürel faktörleri itibariyle aileyapısına etkili olabilecek yayınlar konusunda ilgili kuruluşlara görüşbildirmek,

d) Görev alanına giren mevzuat konusunda görüş bildirmek.

Sürekli Kurullarla İlgili Yönetmelik Düzenlenmesi

Madde 30- Kadının Statüsü Yüksek Danışma Kurulu ve Aile AraştırmaKurulunun çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar Müsteşarlıkçahazırlanarak Bakan onayı ile yürürlüğe konulacak bir yönetmelikle belirlenir.

Özel İhtisas Komisyonları

Madde 31- Araştırma, etüt ve projelerin ön değerlendirmesininyapılması, izlenmesi ve kabulü aşamalarında, uzman yardımcılarının tezlerinindeğerlendirilmesinde ve ihtisası gerektiren diğer konularda görev yapmak üzereözel ihtisas komisyonları kurulabilir. Özel ihtisas komisyonlarının oluşumu,çalışma usul ve esaslarıile diğer hususlar Bakan onayı ile yürürlüğe konulacakbir yönetmelikle belirlenir.

Taşra Teşkilatı

Madde 32- Müsteşarlık, bakanlıkların kuruluş ve görev esaslarınıdüzenleyen 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanun, Genel Kadro ve UsulüHakkında 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunuhükümlerine uygun olarak taşra teşkilatı kurmaya yetkilidir.

Bağlı Kuruluş

Madde 33- Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu GenelMüdürlüğü, Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığının bağlı kuruluşudur.

Atama

Madde 34- 23/4/1981 tarihli ve 2451 sayılı Kanun hükümleri dışındakalan memurların atamaları Başbakan veya görevlendireceği Devlet Bakanıtarafından yapılır. Başbakan veya Devlet Bakanı bu yetkisini, Müsteşar veyaMüsteşar Yardımcılarından birine devredebilir. Müsteşarlık bağlı kuruluşununkuruluş kanunundaki atamaya ilişkin hükümler saklıdır.

Üst Yönetim Kadrolarına Atamada Aranacak Nitelikler

Madde 35- Müsteşar Yardımcıları ile Genel Müdürler; sosyal ilimleralanında öğretim yapan dört yıllık fakülte mezunları veya bu alanda lisansüstüöğrenim yapmış, görev ve hizmetlerin gerektirdiği deneyim ve niteliklere sahipolanlar arasından atanır.

Sosyal Araştırma Uzman Yardımcılığı

Madde 36- Sosyal Araştırma Uzman Yardımcılığına atanabilmek için,657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan şartlara ekolarak aşağıdaki nitelikler aranır.

a) Hukuk, iktisat, siyasal bilgiler fakülteleri ile sosyal hizmetve sosyal ilimler alanında eğitim veren en az diğer dört yıllık fakülte veyüksekokullar ile bunlara denkliği Yüksek Öğretim Kurulu tarafından kabuledilen yurt içi ve yurt dışındaki öğretim kurumlarından mezun olmak,

b) Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak,

c) Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk gününde 30 yaşınıdoldurmamış olmak.

Sosyal Araştırma Uzman Yardımcılığına atananlar, üç yıl çalışmakve olumlu sicil almak kaydıyla açılacak yeterlik sınavına girmek hakkını eldeederler. Sınavda başarılı olanlar Sosyal Araştırma Uzmanı unvanını kazanırlar.

Yeterlik sınavında iki defa başarı gösteremeyenler, durumlarınauygun memur kadrolarına atanırlar.

Sosyal Araştırma Uzman Yardımcısı ve Sosyal Araştırma Uzmanlarınınmesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma, yeterlik sınavı ve diğerhususlar yönetmelikle düzenlenir.

Kadrolar

Madde 37- Kadroların tesbit, ihdas, kullanımı ve iptali ilekadrolara ilişkin diğer hususlar genel hükümlere göre düzenlenir.

Kamu Kurumlarının Yükümlülüğü

Madde 38- Müsteşarlık, kendi görev alanı ile ilgili olarak lüzumlugördüğü bilgileri, kamu kurum ve kuruluşlarından ve diğer gerçek ve tüzelkişilerden doğrudan istemeye yetkilidir. Kendilerinden bilgi istenen bütün kamukurum ve kuruluşları ile diğer gerçek ve tüzel kişiler bu bilgileri mümkün olanen kısa zamanda vermekle yükümlüdürler.

Sözleşme ile Araştırma, Etüd ve Proje Yaptırma

Madde 39- Müsteşarlık görev alanına giren konularda araştırma,etüd ve proje hazırlama işlerini üniversite öğretim üyeleri ile yerli veyabancı gerçek ve tüzel kişilere sözleşme ile yaptırabilir. Bu hususta 1050sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 832sayılı Sayıştay Kanununun vizeye ilişkin hükümleri uygulanmaz.

Bu ihalelere ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Kişi ve kurumların hizmetlerinden yararlanma

Madde 40- Genel ve katma bütçeli daireler, döner sermayelikuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, belediyeler, özel idareler, sermayesininyüzde ellisinden fazlası kamuya ait kuruluşlar, iktisadi devlet teşekkülleri,kamu iktisadi kuruluşları ve bunları bağlı ortaklıklarda çalışan personelkurumlarının, hakim ve savcılarla bu meslekten sayılanlar için kendilerininmuvafakatı ile; aylık, ödenek, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali hakve yardımları kurumlarınca ödenmek kaydıyla geçici olarak Kadın ve SosyalHizmetler Müsteşarlığında görevlendirilebilirler.

Bu kişiler kurumlarından maaşsız izinli sayılırlar. İzinlioldukları sürece memuriyetleri ile ilgili özlük hakları devam ettiği gibi, busüreler kendi kurumlarından asli görevlerinde çalışmış gibi değerlendirilerekterfi ve emekliliklerinde hesaba katılır.

Ayrıca, birinci fıkrada belirtilen kurumlarda görevli personel,aylık, ödenek, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali ve sosyal hak veyardımları kurumlarınca ödenmek kaydıyla geçici olarak Kadın ve SosyalHizmetler Müsteşarlığında görevlendirilebilirler.

Üniversite öğretim elemanları 2547 sayıl Yüksek Öğretim Kanununun38'inci madde hükümlerine göre Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığında görevlendirilebilirler.

Bu madde hükmüne göre görevlendirilecek personel sayısı mevcutpersonelin % 5'inden fazla olamaz.

Fazla Çalışma Ücreti

Madde 41- Müsteşarlık merkez teşkilatında görevli memurlara10/10/1984 tarihli ve 3056 sayılı Kanunun değişik 31'inci maddesinde yer alanfazla çalışma ücreti aynı esas ve usullere göre ödenir.

40'ıncı maddenin birinci fıkrasına göre Müsteşarlıktagörevlendirilen personel hakkında da birinci fıkra hükmü uygulanır.

İntikal Eden Görevler

Madde 42- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girmesindenönce kadın, aile ve sosyal hizmetlerle ilgili konulardan sorumlu DevletBakanına verilen görevler, yetkiler, sorumluluklar ve haklar Kadın ve SosyalHizmetler Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanına intikal eder.

Diğer mevzuatta, Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı, Kadının Statüsüve Sorunları Genel Müdürlüğüne yapılan atıflar bu Kanun Hükmünde Kararnameninilgili hükümlerine yapılmış sayılır.

Sosyal Araştırma Uzmanı Ünvanı Eklenmesi

Madde 43- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;

a) 36 ncı maddesinin, ortak hükümler bölümünün A-11 numaralıbendine "Çevre Uzman Yardımcıları" ibaresinden sonra gelmek üzere"Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığı Sosyal Araştırma UzmanYardımcıları", "Çevre Uzmanlığına" ibaresinden sonra gelmeküzere "Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığı Sosyal AraştırmaUzmanlığına" ibaresi,

b) "Zam ve tazminatlar" başlıklı ek maddesinin (A) ÖzelHizmet Tazminatı bölümünün (i) bendine "Kadın ve Sosyal HizmetlerMüsteşarlığı Sosyal Araştırma Uzmanı" ibaresi,

c) Aynı kanuna ekli I sayılı ek gösterge cetveline (I/h) bölümüne"Çevre Uzmanları" ibaresinden sonra gelmek üzere "Kadın veSosyal Hizmetler Müsteşarlığı Sosyal Araştırma Uzmanı" ibaresi,eklenmiştir.

Yürürlükten Kaldırılan Hükümler

Madde 44- Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğününkurulmasını düzenleyen 25/10/1990 tarihli ve 3670 sayılı Kanunun, bu GenelMüdürlükle ilgili 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9'uncu maddeleri ile 6/12/1989tarihli ve 396 sayılı Aile Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanun HükmündeKararname yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1- Ek-1 sayılı listede yer alan kadrolar iptaledilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye bağlı cetvellerin Kadın veSosyal Hizmetler Müsteşarlığı bölümünden çıkarılmıştır. Ekli (2) sayılı listedeyeralan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye bağlı (I)sayılı cetvelin Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığı bölümüne eklenmiştir.

Geçici Madde 2- Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Genel Müdür, GenelMüdür Yardımcısı kadrolarında görevlendirilenler yeni bir atama yapılıncayakadar bu görevlerini yapmaya devam ederler.

Bu Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan düzenleme nedeniyle kadrogörev ünvanları değişmeyen diğer personel yeni kadrolarına atanmış sayılırlar.

Kadro ve görev ünvanları değişenler veya kaldırılanlar yenikadrolarına atanıncaya kadar durumlarına uygun işlerde görevlendirilirler veeski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her türlük özlük hakları bugörevlerinde kaldıkları sürece şahıslarına bağlı olarak saklı tutulur. Ancakbunların atandıkları yeni kadroların aylık, ek gösterge ilezam ve tazminatlartoplamının, almakta oldukları ek gösterge, zam ve tazminatlar toplamından azolması halinde, aradaki fark giderilinceye kadar tazminat olarak ödenir.

Geçici Madde 3- Sosyal Araştırma Uzman Yardımcıları, 36'ıncımaddede öngörülen 3 yıllık süre ile diğer niteliklere (yaş sınırı hariç) sahipolmak şartıyla açılacak yeterlik sınavına katılabilirler. Yeterlik sınavındabaşarılı olanlar Sosyal Araştırma Uzmanı kadrolarına atanırlar. Sınavdabaşarılı olamayanlar veya geçerli bir mazereti olmadankatılmayanlar durumlarınauygun diğer kadrolara atanırlar.

Geçici Madde 4- Müsteşarlığın il teşkilatının kurulmadığı illerdeveya ilçelerde Müsteşarlığa ait hizmetler Sosyal Hizmetler ve Çoçcuk EsirgemeKurumunun il müdürlükleri eliyle yürütülebilir.

Geçici Madde 5- Müsteşarlık bağlı kuruluşunun daimi kadrolarındagörevli (kadro karşılığı sözleşmeli çalışanlar hariç) memurlara 10/10/1984tarihli ve 3056 sayılı kanunun 31'inci maddesinde yer alan fazla çalışma ücretiaynı esas ve usullere göre ödenir.

GeçiciMadde 6- Bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülenyönetmelikler altı ay içinde hazırlanarak yürürlüğe konulur. Bu süre zarfındamevcut mevzuatın bu Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı olmayan hükümlerininuygulanmasına devam olunur.

Yürürlük

Madde 45- Bu Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğegirer.

Yürütme

Madde 46- Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kuruluyürütür.

EK: Cetvel 1

KADIN VE SOSYAL HİZMETLER MÜSTEŞARLIĞI

Müsteşar Müsteşar Yardımcısı Ana Hizmet Birimleri

Müsteşar Müsteşar Yardımcısı Kadının Statüsü ve Sorunları

Genel Müdürlüğü

Müsteşar Yardımcısı Aile ve Sosyal Araştırma

Genel Müdürlüğü

Dış İlişkiler Dairesi

Başkanlığı

Danışma Birimleri Yardımcı Birimler

Hukuk Müşavirliği Personel ve Eğitim Dairesi

Başkanlığı

Müsteşarlık Müşavirleri İdarî ve Malî İşler

Daire Başkanlığı

Savunma Uzmanlığı

1 SAYILI LİSTE

İPTAL EDİLEN KADROLAR

KURUMU : KADIN VE SOSYAL HİZMETLER MÜSTEŞARLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

Sınıfı

Unvanı

Kadro Derecesi

Serbest Kadro Adedi

Tutulan Kadro Adedi

Toplam

GİH

Müsteşar

1

1

-

1

GİH

Müsteşar Yardımcısı

1

2

-

2

GİH

Kadının Stat.ve Sor.Genel Md.ğü

1

1

-

1

GİH

Aile ve Sosyal Araştırma Gn.Md.ğü

1

1

-

1

GİH

Dış İlişkiler Dairesi Başkanı

1

1

-

1

GİH

Genel Müdür Yardımcısı

1

4

-

4

GİH

Müsteşarlık Müşaviri

1

20

-

20

GİH

1. Hukuk Müşaviri

1

1

-

1

GİH

Pers. ve Eğit.Dai.Başkanı

1

1

-

1

GİH

İd. ve Malî İşler Daire Başkanı

1

1

-

1

GİH

Daire Başkanı

1

8

-

8

GİH

Hukuk Müşaviri

2

1

-

1

GİH

Hukuk Müşaviri

3

2

-

2

GİH

Savunma Uzmanı

2

1

-

1

GİH

Şube Müdürü

1

11

-

11

GİH

Şube Müdürü

2

11

-

11

GİH

Şube Müdürü

3

13

-

13

GİH

İdari İşler Şube Müdürü

1

1

-

1

GİH

Bilgi İşlem Şube Müdürü

1

1

-

1

GİH

Uzman

1

2

-

2

GİH

Uzman

2

4

-

4

GİH

Uzman

3

5

-

5

GİH

Uzman

4

2

-

2

GİH

Sosyal Araştırma Uzmanı

4

10

-

10

GİH

Sosyal Araştırma Uzmanı

5

12

-

12

GİH

Sosyal Araştırma Uzmanı

6

8

-

8

GİH

Sosyal Araştırma Uzmanı

7

10

-

10

GİH

Sosyal Araştırma Uzman Yard.

5

10

-

10

GİH

Sosyal Araştırma Uzman Yrd.

6

12

-

12

GİH

Sosyal Araştırma Uzman Yrd.

7

8

-

8

GİH

Sosyal Araştırma Uzman Yrd.

8

10

-

10

GİH

Şef

3

20

-

20

GİH

Şef

4

13

-

13

GİH

Şef

5

20

-

20

GİH

Şef

6

4

-

4

GİH

Şef

7

10

-

10

GİH

Memur

5

15

15

GİH

Memur

6

15

-

15

GİH

Memur

7

10

-

10

GİH

Memur

8

10

-

10

GİH

Memur

11

20

-

20

GİH

Memur

12

20

-

20

SHS

Sosyal Çalışmacı

7

9

-

9

SHS

Sosyal Çalışmacı

8

12

-

12

SHS

Psikolog

3

2

-

2

SHS

Psikolog

5

3

-

3

SHS

Psikolog

7

6

-

6

GİH

Sosyolog

6

5

-

5

GİH

Sosyolog

8

5

-

5

THS

İstatistikçi

3

2

-

2

THS

İstatistikçi

4

2

-

2

THS

İstatistikçi

5

2

-

2

THS

Ekonomist

5

1

-

1

SHS

Tabip

1

3

-

3

SHS

Tabip

5

1

-

1

SHS

Hemşire

5

1

-

1

SHS

Hemşire

7

1

-

1

GİH

Mütercim

3

1

-

1

GİH

Mütercim

4

1

-

1

GİH

Mütercim

5

2

-

2

GİH

Kütüphaneci

6

2

-

2

GİH

Çözümleyici

7

5

-

5

GİH

Programcı

5

3

-

3

GİH

Programcı

4

2

-

2

GİH

Veri Hazırl.ve Kont.İşl.

7

4

-

4

GİH

Veri Hazırl.ve Kont.İşl.

9

4

-

4

GİH

Veri Hazırl. ve Kont.İşl.

10

4

-

4

GİH

Bilgisayar İşletmeni

7

4

-

4

GİH

Bilgisayar İşletmeni

8

4

-

4

GİH

Santral Memuru

8

1

-

1

GİH

Santral Memuru

9

1

-

1

GİH

Santral Memuru

10

1

-

1

GİH

Santral Memuru

11

1

-

1

GİH

Kameraman

9

2

-

2

GİH

Fotoğrafçı

10

2

-

2

GİH

Sekreter

5

5

-

5

GİH

Sekreter

7

5

-

5

GİH

Sekreter

9

5

-

5

GİH

Mutemet

10

1

-

1

GİH

Ayniyat Saymanı

6

2

-

2

GİH

Ambar Memuru

10

2

-

2

GİH

Daktilograf

8

10

-

10

GİH

Daktilograf

9

10

-

10

GİH

Daktilograf

11

12

-

12

GİH

Şoför

8

6

-

6

GİH

Şoför

9

6

-

6

GİH

Şoför

10

8

-

8

GİH

Şoför

12

10

-

10

THS

Teknisyen

7

3

-

3

THS

Teknisyen

9

3

-

3

THS

Teknisyen

11

3

-

3

YHS

Hizmetli

6

2

-

2

YHS

Hizmetli

7

3

-

3

YHS

Hizmetli

8

5

-

5

YHS

Hizmetli

9

5

-

5

YHS

Hizmetli

10

5

-

5

YHS

Hizmetli

11

5

-

5

YHS

Hizmetli

12

10

-

10

YHS

Teknisyen Yardımcısı

11

3

-

3

YHS

Dağıtıcı

11

3

-

3

YHS

Bekçi

11

2

-

2

YHS

Bekçi

12

2

-

2

YHS

Kaloriferci

10

1

-

1

YHS

Kaloriferci

11

2

-

2

YHS

Aşçı

9

1

-

1

YHS

Aşçı

11

2

-

2

KURUMU : KADIN VE SOSYAL HİZMETLER MÜSTEŞARLIĞI

TEŞKİLATI : TAŞRA

İPTAL EDİLEN KADROLAR

Sınıfı

Unvanı

Kadro Derecesi

Serbest Kadro Adedi

Tutulan Kadro Adedi

Toplam

GİH

İl Müdürü

1

20

-

20

GİH

İl Müdür Yardımcısı

1

20

-

20

GİH

Müdür

1

20

-

20

GİH

Şef

3

10

-

10

GİH

Şef

4

5

-

5

GİH

Şef

7

5

-

5

GİH

Memur

6

5

-

5

GİH

Memur

8

10

-

10

GİH

Memur

10

15

-

15

GİH

Memur

11

5

-

5

GİH

Memur

12

10

-

10

GİH

Daktilograf

5

2

-

2

GİH

Daktilograf

7

3

-

3

GİH

Daktilograf

10

10

-

10

GİH

Daktilograf

12

10

-

10

GİH

Santral Memuru

10

10

-

10

GİH

Santral Memuru

11

5

-

5

GİH

Santral Memuru

12

5

-

5

GİH

Uzman

1

5

-

5

GİH

Uzman

2

5

-

5

GİH

Uzman

3

5

-

5

GİH

Uzman

4

5

-

5

SHS

Psikolog

1

3

-

3

SHS

Psikolog

2

2

-

2

SHS

Psikolog

6

10

-

10

SHS

Psikolog

7

15

-

15

GİH

Sosyolog

1

4

-

4

GİH

Sosyolog

2

4

-

4

GİH

Sosyolog

3

6

-

6

GİH

Sosyolog

6

5

-

5

GİH

Sosyolog

7

10

-

10

SHS

Sosyal Çalışmacı

4

4

-

4

SHS

Sosyal Çalışmacı

5

14

-

14

SHS

Sosyal Çalışmacı

6

10

-

10

SHS

Sosyal Çalışmacı

7

20

-

20

GİH

Şoför

6

2

-

2

GİH

Şoför

8

2

-

2

GİH

Şoför

11

7

-

7

GİH

Şoför

12

10

-

10

YHS

Hizmetli

6

2

-

2

YHS

Hizmetli

8

5

-

5

YHS

Hizmetli

10

3

-

3

YHS

Hizmetli

12

5

-

5

YHS

Hizmetli

13

10

-

10

YHS

Bekçi

10

2

-

2

YHS

Bekçi

12

3

-

3

YHS

Bekçi

13

5

-

5

İPTAL EDİLEN KADROLAR

KURUMU : KADIN VE SOSYAL HİZMETLER MÜSTEŞARLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

(ŞAHSA BAĞLI KADROLAR)

Sınıfı

Unvanı

Kadro Derecesi

Kadro

Adedi

GİH

Başkan

1

1

GİH

Başkan Yardımcısı

1

2

GİH

Aile Eğitimi Dairesi Başkanı

1

1

GİH

Araştırma Dairesi Başkanı

1

1

GİH

Personel Dairesi Başkanı

1

1

GİH

İdari ve Malî İşler Daire Başkanı

1

1

GİH

Koordinasyon Dairesi Başkanı

1

1

2 SAYILI LİSTE

İHDAS EDİLEN KADROLAR

KURUMU : KADIN VE SOSYAL HİZMETLER MÜSTEŞARLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

Sınıfı

Unvanı

Kadro Derecesi

Serbest Kadro Adedi

Tutulan Kadro Adedi

Toplam

GİH

Müsteşar

1

1

-

1

GİH

Müsteşar Yardımcısı

1

2

-

2

GİH

Kadının Stat.ve Sor.Genel Müdürü

1

1

-

1

GİH

Aile ve Sosyal Araştırma Gn.Müd.

1

1

-

1

GİH

Dış İlişkiler Dairesi Başkanı

1

1

-

1

GİH

Genel Müdür Yardımcısı

1

4

-

4

GİH

Müsteşarlık Müşaviri

1

15

-

15

GİH

1. Hukuk Müşaviri

1

1

-

1

GİH

Pers. ve Eğit.Dai.Başkanı

1

1

-

1

GİH

İd. ve Malî İşler Daire Başkanı

1

1

-

1

GİH

Daire Başkanı

1

8

-

8

GİH

Hukuk Müşaviri

2

1

-

1

GİH

Hukuk Müşaviri

3

2

-

2

GİH

Savunma Uzmanı

2

1

-

1

GİH

Şube Müdürü

1

13

-

13

GİH

Şube Müdürü

2

11

-

11

GİH

Şube Müdürü

3

13

-

13

GİH

Uzman

1

7

-

7

GİH

Uzman

2

5

-

5

GİH

Uzman

3

5

-

5

GİH

Uzman

4

2

-

2

GİH

Sosyal Araştırma Uzmanı

1

1

-

1

GİH

Sosyal Araştırma Uzmanı

4

9

-

9

GİH

Sosyal Araştırma Uzmanı

5

12

-

12

GİH

Sosyal Araştırma Uzmanı

6

8

-

8

GİH

Sosyal Araştırma Uzman

7

10

-

10

GİH

Sosyal Araştırma Uzman Yrd.

5

10

-

10

GİH

Sosyal Araştırma Uzman Yrd.

6

12

-

12

GİH

Sosyal Araştırma Uzman Yrd.

7

11

-

11

GİH

Sosyal Araştırma Uzman Yrd.

8

7

-

7

GİH

Şef

3

20

-

20

GİH

Şef

4

13

-

13

GİH

Şef

5

20

-

20

GİH

Şef

6

5

-

5

GİH

Şef

7

9

-

9

GİH

Memur

5

15

-

15

GİH

Memur

6

15

-

15

GİH

Memur

7

11

-

11

GİH

Memur

8

9

-

9

GİH

Memur

9

1

-

1

GİH

Memur

11

17

-

17

GİH

Memur

12

19

-

19

SHS

Sosyal Çalışmacı

5

2

-

2

SHS

Sosyal Çalışmacı

7

7

-

7

SHS

Sosyal Çalışmacı

8

12

-

12

SHS

Psikolog

3

2

-

2

SHS

Psikolog

5

4

-

4

SHS

Psikolog

7

5

-

5

SHS

Çocuk Gelişimcisi

5

3

-

3

GİH

Sosyolog

6

5

-

5

GİH

Sosyolog

8

5

-

5

THS

İstatistikçi

3

2

-

2

THS

İstatistikçi

4

2

-

2

THS

İstatistikçi

5

2

-

2

THS

Ekonomist

3

1

-

1

SHS

Tabip

1

3

-

3

SHS

Tabip

3

1

-

1

SHS

Hemşire

5

1

-

1

SHS

Hemşire

7

1

-

1

GİH

Mütercim

3

1

-

1

GİH

Mütercim

4

1

-

1

GİH

Mütercim

5

2

-

2

GİH

Mütercim

6

2

-

2

GİH

Kütüphaneci

6

2

-

2

GİH

Çözümleyici

7

5

-

5

GİH

Programcı

4

2

-

2

GİH

Programcı

5

3

-

3

GİH

Veri Hazırl.ve Kont.İşl.

7

4

-

4

GİH

Veri Hazırl.ve Kont.İşl.

9

4

-

4

GİH

Veri Hazırl. ve Kont.İşl.

10

4

-

4

GİH

Bilgisayar İşletmeni

7

4

-

4

GİH

Bilgisayar İşletmeni

8

4

-

4

GİH

Santral Memuru

8

1

-

1

GİH

Santral Memuru

9

1

-

1

GİH

Santral Memuru

10

1

-

1

GİH

Santral Memuru

11

1

-

1

GİH

Kameraman

9

2

-

2

GİH

Fotoğrafçı

10

2

-

2

GİH

Sekreter

5

5

-

5

GİH

Sekreter

7

5

-

5

GİH

Sekreter

9

5

-

5

GİH

Mutemet

10

1

-

1

GİH

Ayniyat Saymanı

6

2

-

2

GİH

Ambar Memuru

10

2

-

2

GİH

Daktilograf

7

1

-

1

GİH

Daktilograf

8

9

-

9

GİH

Daktilograf

9

10

-

10

GİH

Daktilograf

11

12

-

12

GİH

Şoför

6

1

-

1

GİH

Şoför

8

5

-

5

GİH

Şoför

9

6

-

6

GİH

Şoför

10

8

-

8

GİH

Şoför

12

7

-

7

THS

Teknisyen

7

3

-

3

THS

Teknisyen

9

3

-

3

THS

Teknisyen

11

3

-

3

YHS

Hizmetli

6

2

-

2

YHS

Hizmetli

7

2

-

2

YHS

Hizmetli

8

3

-

3

YHS

Hizmetli

9

6

-

6

YHS

Hizmetli

10

3

-

3

YHS

Hizmetli

11

1

-

1

YHS

Hizmetli

12

1

-

1

YHS

Teknisyen Yardımcısı

10

1

-

1

YHS

Dağıtıcı

11

2

-

2

YHS

Bekçi

9

1

-

1

YHS

Bekçi

12

1

-

1

YHS

Kaloriferci

6

1

-

1

YHS

Kaloriferci

11

1

-

1

YHS

Aşçı

9

1

-

1

KURUMU : KADIN VE SOSYAL HİZMETLER MÜSTEŞARLIĞI

TEŞKİLATI : TAŞRA

İHDAS EDİLEN KADROLAR

Sınıfı

Unvanı

Kadro Derecesi

Serbest Kadro Adedi

Tutulan Kadro Adedi

Toplam

GİH

İl Müdürü

1

20

-

20

GİH

İl Müdür Yardımcısı

1

20

-

20

GİH

Müdür

1

20

-

20

GİH

Şef

3

10

-

10

GİH

Şef

4

5

-

5

GİH

Şef

7

5

-

5

GİH

Memur

6

5

-

5

GİH

Memur

8

10

-

10

GİH

Memur

10

15

-

15

GİH

Memur

11

5

-

5

GİH

Memur

12

10

-

10

GİH

Daktilograf

5

2

-

2

GİH

Daktilograf

7

3

-

3

GİH

Daktilograf

10

10

-

10

GİH

Daktilograf

12

10

-

10

GİH

Santral Memuru

10

10

-

10

GİH

Santral Memuru

11

5

-

5

GİH

Santral Memuru

12

5

-

5

GİH

Uzman

1

5

-

5

GİH

Uzman

2

5

-

5

GİH

Uzman

3

5

-

5

GİH

Uzman

4

5

-

5

SHS

Psikolog

1

3

-

3

SHS

Psikolog

2

2

-

2

SHS

Psikolog

6

10

-

10

SHS

Psikolog

7

15

-

15

GİH

Sosyolog

1

4

-

4

GİH

Sosyolog

2

4

-

4

GİH

Sosyolog

3

6

-

6

GİH

Sosyolog

6

5

-

5

GİH

Sosyolog

7

10

-

10

SHS

Sosyal Çalışmacı

4

4

-

4

SHS

Sosyal Çalışmacı

5

14

-

14

SHS

Sosyal Çalışmacı

6

10

-

10

SHS

Sosyal Çalışmacı

7

20

-

20

GİH

Şoför

6

2

-

2

GİH

Şoför

8

2

-

2

GİH

Şoför

11

7

-

7

GİH

Şoför

12

10

-

10

YHS

Hizmetli

6

2

-

2

YHS

Hizmetli

8

5

-

5

YHS

Hizmetli

10

3

-

3

YHS

Hizmetli

12

1

-

1

YHS

Bekçi

10

2

-

2

YHS

Bekçi

12

3

-

3

B- Dayanılan Anayasa Kuralları :

İptal isteminin gerekçesinde dayanılan Anayasa kurallarışunlardır:

1- "MADDE 6.- Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir. TürkMilleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organlarıeliyle kullanır.

Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreyeveya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayanbir Devlet yetki kullanamaz."

2- "MADDE 7.- Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye BüyükMillet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez."

3- "MADDE 10.- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasîdüşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırımgözetilmeksizin kanun önünde eşittir.

Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanunönünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar."

4- "MADDE 87.- Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev veyetkileri, kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; Bakanlar Kurulunu vebakanları denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi vermek; bütçe ve kesinhesap kanun tasarılarınıgörüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek;milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, Anayasanın 14 üncümaddesindeki fiillerden dolayı hüküm giyenler hariç olmak üzere genel ve özelaf ilânına, mahkemelerce verilip kesinleşen ölüm cezalarının yerinegetirilmesine karar vermek ve Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkilerikullanmak ve görevleri yerine getirmektir."

5. "MADDE 91.- Türkiye Büyük Millet Meclisi, BakanlarKuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci iveikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemez.

Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, amacını,kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazlakararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir.

Bakanlar Kurulunun istifası, düşürülmesi veya yasama dönemininbitmesi, belli süre için verilmiş olan yetkinin sona ermesine sebep olmaz.

Kanun hükmünde kararnamenin, Türkiye Büyük Millet Meclisitarafından süre bitiminden önce onaylanması sırasında, yetkinin son bulduğuveya süre bitimine kadar devam ettiği de belirtilir.

Sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde, Cumhurbaşkanının Başkanlığındatoplanan Bakanlar Kurulunun kanun hükmünde kararname çıkarmasına ilişkinhükümler saklıdır.

Kanun hükmünde kararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları günyürürlüğe girerler. Ancak, kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki birtarih de gösterilebilir.

Kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye BüyükMillet Meclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle veivedilikle görüşülür.

Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayankararnameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilenkararnameler bu kararın Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlüktenkalkar. Değiştirilerek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, budeğişikliklerin Resmî Gazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer."

6. "MADDE 138.- Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar;Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hükümverirler.

Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasındamahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiyeve telkinde bulunamaz.

Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargıyetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veyaherhangi bir beyanda bulunulamaz.

Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymakzorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretledeğiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez."

7. "MADDE 153.- Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir.İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.

Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenintamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle yeni biruygulamayayol açacak biçimde hüküm tesis edemez.

Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisiİçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetedeyayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesiiptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih,kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.

İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda,Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukukî boşluğudolduracak kanun tasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.

İptal kararları geriye yürümez.

Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır veyasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek vetüzelkişileri bağlar."

8- "MADDE 160.- Sayıştay, genel ve katma bütçeli dairelerinbütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adınadenetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak vekanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmaklagörevlidir. Sayıştayın kesin hükümleri hakkında ilgililer yazılı bildirimtarihinden itibaren on beş gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karardüzeltilmesi isteminde

bulunabilirler. Bu kararlar dolayısıyla idarî yargı yolunabaşvurulamaz.

Vergi, benzeri malî yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ileSayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

Sayıştayın kuruluşu, işleyişi, denetim usulleri, mensuplarınınnitelikleri, atanmaları, ödev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri ve diğerözlük işleri, Başkan ve üyelerinin teminatı kanunla düzenlenir.

Silahlı Kuvvetler elinde bulunan Devlet mallarının Türkiye BüyükMillet Meclisi adına denetlenmesi usulleri, Millî Savunma hizmetleriningerektirdiği gizlilik esaslarına uygun olarak kanunla düzenlenir."

9- "MADDE 161.- Devletin ve kamu iktisadî teşebbüsleridışındaki kamu tüzelkişilerinin harcamaları, yıllık bütçelerle yapılır.

Malî yıl başlangıcı ile genel ve katma bütçelerin nasılhazırlanacağı ve uygulanacağı kanunla belirlenir.

Kanun, kalkınma planları ile ilgili yatırımlar veya bir yıldanfazla sürecek iş ve hizmetler için özel süre ve usuller koyabilir.

Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hükümkonulamaz."

10- "MADDE 163.- Genel ve katma bütçelerle verilen ödenek,harcanabilecek miktarın sınırını gösterir. Harcanabilecek miktar sınırınınBakanlar Kurulu kararıyla aşılabileceğine dair bütçelere hüküm konulamaz.Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname ile bütçede değişiklik yapmak yetkisiverilemez. Cari yıl bütçesindeki ödenek artışını öngören değişikliktasarılarında ve cari ve ileriki yıl bütçelerine malî yük getirecek niteliktekikanun tasarı ve tekliflerinde, belirtilen giderleri karşılayabilecek malîkaynak gösterilmesi zorunludur."

III- İLK İNCELEME :

Anayasa mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince, Yekta GüngörÖZDEN, Güven DİNÇER, Yılmaz ALİEFENDİOĞLU, Selçuk TÜZÜN, Ahmet N. SEZER, HaşimKILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Mustafa BUMİN, SAcit

ADALI, Ali HÜNER ve Lütfi F. TUNCEL'in katılmalarıyla 4.7.1994gününde yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığındanişin esasının incelenmesine, yürürlüğün durdurulması isteminin Başkanlıkçabelirlenecek başka bir günde incelenmesineoybirliğiyle karar verilmiştir.

IV- ESASIN İNCELENMESİ :

Davanın esasına ilişkin rapor, dava dilekçesi ve ekleri,yürürlüğün durdurulması ve iptali istenilen Kanun Hükmünde Kararname kuralları,dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve öteki yasama belgeleriokunduktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A- Kanun Hükmünde Kararname Hakkında Genel Açıklama :

Kanun Hükmünde Kararname (KHK) Kurumu, 22.9.1971 günlü ve 1488sayılı Yasa ile 1961 Anayasası'nın 64. maddesinde yapılan değişiklik sonucuhukukumuza girmiştir. Bu değişikliğin gerekçesinde "Parlamenterrejimlerde, kanun yapmanın belli usullere uyulmak zorunluluğu sebebiyle zamanaldığı ve gecikmeler meydana getirdiği bir gerçektir. Değişen iktisadî vesosyal şartların gereği olarak bazı hukuk kurallarının bu usuller dışında yürürlüğekonulabilmesi çağdaş devlet anlayışının tabiî sonucu olarak

karşımıza çıkmaktadır.

Anayasa'nın 5. maddesi hükmünün prensibini bozmamak ve her haldeönceden yasama meclislerince esasları bir kanunla tesbit olunan sınırlariçerisinde kalmak kaydıyla hükümete KHK'ler çıkarma yetkisinin verilmesi ve buyetkiyi düzenleyen hükmün T.B.M.M.nin genel olarak görev ve yetkilerinibelirleyen 64. maddesine eklenmesi uygun görülmüştür." denilmektedir.KHK'ler, temelde 1961 Anayasası'ndan çok farklı olmamakla birlikte 1982Anayasası'nda kimi yeniliklerle ve fakat benzer gerekçelerle 91. Maddededüzenlenmiştir. Böylece, hem yürütme organını güçlendirmek hem de

değişen ekonomik ve sosyal konuların ortaya çıkardığı sorunlaraivedi çözümler bulmak amacına ulaşılmak istenilmiştir.

Olağan dönemlerde çıkarılan KHK'lerin mutlaka bir yetki yasasınadayanması zorunludur. Yetki Yasası'nın içeriği ve öğeleri de Anayasa'nın 91.maddesinde belirlenmiştir. 87. maddede ise Bakanlar Kurulu'na "bellikonularda" KHK çıkarma yetkisi vermek TBMM'nin görev ve yetkileri arasındasayılmıştır.

Bakanlar Kurulu'nun belli bir konuda KHK çıkarabilmesi içinöncelikle TBMM tarafından kendisine bu konuda yasa ile bir yetkinin verilmişolması gerekir. Bakanlar Kurulu, bir yasa ile önceden yetkilendirilmedikçe,kendiliğinden KHK çıkartamaz. Yasa ile verilen yetkiye dayanılarak çıkartılanKHK, yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte ve değiştirebilmekte, başkabir anlatımla yasanın hukuksal gücüne sahip bulunmaktadır. Yasama yetkisinin,"kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak" öğelerini içerdiğikuşkusuzdur. KHK, yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte vedeğiştirebilmektedir.

Anayasa'da öngörüldüğü biçimi ile KHK'ler yapısal (organik-uzvî)bakımdan yürütme organı işlemi, işlevsel (fonksiyonel) yönden ise yasama işleminiteliğindedirler. Ancak, Türkiye Büyük Millet Meclisi verdiği yetkiyi bir yasaile her zaman geri alabileceği gibi kendisine sunulan KHK'leri aynen kabuletmek ya da reddetmek zorunda olmayıp dilediğinde değiştirerek de kabul edebilir.Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin verilmesi, yasayla düzenlemesigereken konuların yasama alanından çıkarılıp yürütme organının düzenlemealanına sokulması sonucunu doğurmaz. Bu nedenle, Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarmayetkisinin verilmiş olması Anayasa'nın 7. maddesinde öngörülen "Yasamayetkisinin devredilmezliği" ilkesini ortadan kaldırmaz.

Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarılabilmesine yetki veren yasada yeralması zorunlu öğeler Anayasa'nın bu konuya ilişkin 91. maddesinin ikincifıkrasında gösterilmiştir. Buna göre :

"Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnameninamacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazlakararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir." Bundan anlaşılacağı gibiyetki yasası, yürürlüğe konulacak KHK'nin amacını, kapsamını, ilkelerini,kullanma süresini ve bu süre içinde birden çok kararname yürürlüğe konulupkonulamayacağını belirtmek zorundadır. Bakanlar Kurulu'na verilen türevselyetki, yasadaöngörülen amaç, ilke, kapsam ve süre ile sınırlı bir yetkidir. Ohalde, yetki yasasında Anayasa'nın belirlediği öğelerin belli bir içeriğekavuşturularak somutlaştırılması gerekir.

Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin "bellikonularda" verilebileceği 1961 Anayasası'nın 64. maddesinde açıkçabelirtildiği halde, 1982 Anayasası'nın yetki yasasının sahip olması gerekenöğelerini gösteren 91. maddesinde bu koşul yer almamaktadır. Ancak, 1982Anayasası'nın 87. maddesinde "... Bakanlar Kuruluna belli konularda KanunHükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermek..." TBMM'nin görev ve yetkileriarasında sayılmış bulunmaktadır. Bu nedenle, 91. maddede "bellikonularda" ifadesinin yer almaması bir noksanlık sayılamaz. Çünkü, 87.maddede, Bakanlar Kurulu'na verilecekKHK çıkarma yetkisinin ancak belli konulardaolabileceği açıkça gösterilmektedir. Bu durumda, Türkiye Büyük Millet Meclisi,Bakanlar Kurulu'na ancak belli konularda bu yetkiyi verebilir; her konuyukapsayacak biçimde bir KHK çıkarma yetkisi veremez. KHK'nin konusunun yetkiyasasında belirlenmesi

zorunludur. Yetki, somutlaştırılmış ve belli bir konudatanınmalıdır. Bakanlar Kuruluna sınırları belirsiz bir konuda KHK çıkarmayetkisi verilemez. KHK'nin konusu da yetki yasasında belirlenen çerçevenindışına çıkamaz. KHK'nin yetki yasasında belirtilen amaç, kapsam ve ilkelere deuygun olması gerekir. Verilen yetkinin konusunun yasada gösterilmesizorunluluğunun bu yasaya dayanılarak yürürlüğe konulan KHK'lerin yetki yasasıkapsamı içinde kalıp kalmadıklarının hemyargısal hem de siyasal denetimlerininyapılması yönünden çok büyük bir önemi vardır. Yetki Yasası'nın kapsamı dışındayürürlüğe konulan veya başka bir anlatımla yasanın öngörmediği bir konudadüzenleme yapan bir KHK'nin Anayasa'ya aykırı olacağı kuşkusuzdur.

Anayasa'da kimi konuların KHK'lerle düzenlenmesi yasaklanmaktadır.91. maddenin birinci fıkrasında "Türkiye Büyük Millet Meclisi, BakanlarKuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak, sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasa'nın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemez." denilmektedir.

Buna göre, Anayasa'nın KHK'lerle düzenlenemeyeceğini belirlediğikonularda TBMM tarafından Bakanlar Kurulu'na düzenlemede bulunması için biryetki verilmesi de olanaksızdır. Verilen yetkinin konusunun belli olmasının,Anayasa'nın 91. maddesindeki "yetki verilemeyecek konular"ıdakapsayıp kapsamadığının incelenebilmesi yönünden de önemi büyüktür.

Bu nedenlerle, Bakanlar Kurulu'nun hangi konularda KHKçıkarabileceği Yetki Yasası'nda açıkça belirtilmeli ve verilen yetki konuyönünden mutlaka belirgin olmalıdır. Anayasa'nın 91. maddesine göre YetkiYasası'nda çıkarılacak KHK'nin "amacı", "kapsamı" ve"ilkeleri"nin de belirtilmesi gerekir. Amaç, Bakanlar Kurulu'nunkendisine verilen yetki ile neleri gerçekleştirmesinin istendiğinibelirlediğinden yetki yasasında KHK'nin amacı da somutolarak açıklanmalıdır.KHK'nin amacı ve kapsamı da konusu gibi geniş içerikli her yöne çekilebilecekbiçimde genel anlatımlarla gösterilmemeli; değişik yorumlamaya elverişliolmamalıdır. KHK'nin yetki yasasında gösterilen amaç ve kapsam doğrultusunda,verilen ilkelere uygun çıkarılıp çıkarılmadığının saptanması hem yargısal hemde siyasal denetim yönünden zorunludur. KHK, yasada gösterilen amacı dışındayürürlüğe konulmuşsa ya da yetkinin kapsamını aşıyorsa veya ilkelere uygundeğilse bu durumu onu yetkiyasasına ve dolayısıyla Anayasa'ya aykırı düşürür.

Anayasa'ya göre yetki yasasında, Bakanlar Kurulu'na verilenyetkinin süresinin de gösterilmesi zorunludur. Bu zorunluluk, Türkiye BüyükMillet Meclisi'nin yetkilerini çok uzun bir süre yürütme organına vermektenalıkoymaktadır.

Yasada öngörülen sürenin bitiminden sonra çıkarılan KHK'ninAnayasa'ya aykırı düşeceği kuşkusuzdur. Ancak, yetki süresi içerisindeçıkarılmış olan KHK'ler yasadaki sürenin bitiminden sonra da Türkiye BüyükMillet Meclisi'nce onaylanmış olmasalar da geçerliliklerini korurlar.

Anayasa'nın 91. maddesinde ayrıca "Kanun hükmündekararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler. Ancak,kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarih de gösterilebilir.

Kararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye BüyükMillet Meclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle veivedilikle görüşülür.

Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayankararnameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilenkararnameler bu kararın Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlüktenkalkar. Değiştirilerek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, budeğişikliklerin Resmî Gazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer."denilmektedir.

B- KHK'nin Yargısal Denetimi :

Anayasa'ya göre KHK'ler Türkiye Büyük Millet Meclisi'nindenetimine bağlıdırlar. Anayasa'nın 91. maddesinde "Kararnameler, ResmîGazete'de yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelik veivedilikle görüşülür." denilmektedir. Öncelik ve ivedilik koşuluyla, yetkiyasalarının gecikmeden çıkarılabilmesi ve çıkarıldıktan sonra da yürürlüğekonulan KHK'lerin aynı biçimde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kararabağlanması istenilmiştir.

Anayasa'da KHK'lerin siyasal denetimi yanında yargısal denetimi deöngörülmüştür. KHK'ler, işlevsel (fonksiyonel) yönden yasama işlemi niteliğindeolduklarında bunların yargısal denetimlerinin yapılması görev ve yetkisi deAnayasa Mahkemesi'ne verilmiştir. Anayasa'nın 148., 150., 151., 152. ve 153.Maddeleri hükümlerine göre, KHK'lerin Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarındanuygunluğunu Anayasa Mahkemesi denetler.

KHK'nin yargısal denetiminin sözkonusu olduğunda KHK'nin dayandığıyetki yasasının öncelikle Anayasa'ya daha sonra da KHK'nin kendisinin hem yetkiyasasına hemde Anayasa'ya uygunluğu sorunlarının çözümlenmesi gerekir.Hernekadar, Anayasa'nın 148. maddesinde KHK'lerin yetki yasalarına uygunluğunundenetlemesinden değil yalnızca Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarındanuygunluğunun denetlenmesinden söz edilmekte ise de, Anayasa'ya uygunlukdenetiminin içerisine öncelikle KHK'nin yetki yasasına uygunluğunun denetimigirer. Çünkü, Anayasa'da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki yasasında belirtilensınırlar içerisinde KHK çıkarma yetkisi verilmiştir. Yetki yasası olmazsa(Anayasa mad. 121 dışında) KHK olamaz. Bu yetkinin dışına çıkılması KHK'yiAnayasa'ya aykırı duruma getirir. Böylece, KHK'nin yetki yasasına aykırı olmasıAnayasa'ya aykırı olması ile özdeşleşir. Nitekim, 335 ve 347 sayılı KHK'lerdayandırıldıkları 3268, 3347 ve 3479 sayılı Yetki Yasalarının kapsamı dışındakalmaları nedeniyle; 493, 501, 502, 503, 508, 509, 510, 511, 512, 513, 514,515, 516, 517, 518, 519, 520, 521 ve 524 sayılı KHK'ler ise dayandıkları 3911sayılı Yetki Yasası'nın iptali nedeniyle Anayasa'ya aykırı görülerek iptaledilmişlerdir.

Olağanüstü Hal KHK'leri dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan(mad. 121) alırlar. Bu tür KHK'lerin bir yetki yasasına dayanması gereklideğildir. Buna karşın, olağan HKH'lerin bir yetki yasasına dayanmalarızorunludur. KHK'ler, yasa gücünü dayandıkları yetki yasasından alırlar. Bunedenle KHK'ler ile dayandıkları yetki yasası arasında çok sıkı bir bağ vardır.

Yetki Yasası, KHK ve KHK'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nceaynen ya da değiştirilerek kabulü birbirinden bağımsız işlemler olmayıpAnayasa'da öngörülen bir sürecin değişik aşamalarıdır. KHK'nin yetki yasası ileolan bağı, KHK'yi aynen ya da değiştirerek kabul eden yasa ile kesilir. Buyasa, KHK'yi kendi bünyesine alarak genel anlamda bir yasa niteliğinedönüştürür. Bu nedenle, KHK ile dayandığı yetki yasası arasındaki bağ KHK'ninaynen ya da değiştirilerek yasaya dönüşmesine kadar devam etmektedir. KHK, yasagücünü, dayandığı yetki yasası ile konulan esaslara uygunluğu ve yetkiyasasının da Anayasa'yauygunluğu varsayıldığı için kazanmaktadır. Yetkiyasasının Anayasa'ya aykırılığının saptanması ya da bu nedenle iptaline kararverilmesi durumunda, bu varsayım gerçekleşmediğinden, bu yasaya dayanılarakçıkartılan KHK Anayasal dayanaktan yoksun kalır. Bu durumda KHK, Anayasa'nınuygun gördüğü ölçünün ötesinde verilen bir yetkinin kullanılması sonucuçıkartılmış olması nedeniyle Anayasa'ya aykırılık oluşturur. KHK; yetkiyasasına ve içeriği yönünden de Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dayandığıyetki yasasıAnayasa'ya aykırı ise bu nedenle iptali gerekir.

KHK'nin Anayasa'ya uygun bir yetki yasasına dayanması geçerliliğinön koşuludur. Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan veya dayandığı yetkiyasası Anayasa'ya aykırı olan bir KHK'nin kuralları, içerikleri yönündenAnayasa'ya aykırılık oluşturmasalar bile, Anayasa'ya uygunluğundan sözedilemez.

Öbür yönden, KHK'lerin Anayasa'ya uygunluk denetimleri yasalarındenetimlerinden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde; "Kanunlar Anayasayaaykırı olamaz." denilmektedir. Bu nedenle yasaların denetimde, onlarınyalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. KHK'ler ise konu,amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki yasasına hem deAnayasa'ya uygun olmak zorundadırlar. Bu nedenlerle, KHKkurallarının içerikleryönünden de Anayasa'ya uygunluk denetiminin yapılabilmesi için öncelikle ortadaAnayasa'ya uygun bir yetki yasasının varlığı gerekir.

KHK'lerin Anayasa'ya aykırılığı saptanmış ya da bu nedenle iptaledilmiş bir yetki yasasına uygun olup olmadığının incelenmesi ise denetimi anlamsızkalır. Çünkü Anayasa'ya aykırı bir yetki yasasına dayanılarak çıkartılanKHK'lerin Anayasa'ya uygun görülmesi olanaksızdır.

Yetki yasasının iptalinin, bu yasaya dayanılarak çıkartılanKHK'lere etkisinin Anayasa'nın 153. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesiuygun değildir. Çünkü, Anayasa'nın 153. maddesindeki "İptal kararlarıgeriye yürümez." kuralına dayanarak, yetki yasasının iptaline ilişkinkararın, Resmî Gazetede yayımı gününe kadar çıkarılan KHK'lerinetkilenmeyeceğibiçiminde bir ilke de konulamaz.

Bütün bu nedenlerle dayandığı yetki yasasının Anayasa'yaaykırılığı saptanan ya da iptaline karar verilen KHK'lerin, Anayasa'nınBaşlangıç'ındaki "Hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilenhürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışınaçıkamayacağı", 2. maddesindeki "Hukuk devleti" ilkeleriyle 6.maddesindeki "Hiç kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devletyetkisi kullanamaz." kuralı ve KHK çıkarma yetkisine ilişkin 91. maddesiylebağdaştırılmaları

olanaksızdır.

Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan, yetki yasasının kapsamıdışında kalan, dayandığı yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığı saptanan ya daAnayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilen KHK'lerin anayasal konumlarıbirbirinden farksızdır. Böyle durumlarda KHK'ler anayasal dayanaktan yoksunbulunduklarından içerikleri Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dava açıldığındaiptalleri gerekir.

C- 536 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Anayasa'ya AykırılığıSorunu :

Dava dilekçesinde, 536 sayılı "Kadın ve Sosyal HizmetlerMüsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararname"nin Anayasa'nın 6., 7., 10., 87., 91., 138., 153., 160., 161. Ve163. maddelerine aykırı olması nedeniyle iptaline karar verilmesiistenilmiştir. Ancak, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun'un 29. maddesi hükmü gereğince Anayasa Mahkemesi,Anayasa'ya aykırılık konusunda ilgililer tarafından ileri sürülen gerekçeleredayanmak zorundadeğildir. İstemle bağlı kalmak koşuluyla başka bir gerekçe ilede Anayasa'ya aykırılık kararı verebilir.

Dava konusu edilen 536 sayılı Kanun Hükmünde Kararname 18.5.1994gün ve 3990 sayılı Yetki Yasası'na dayanılarak çıkartılmıştır. KHK'nindayandığı 3990 sayılı Yetki Yasası ise Anayasa Mahkemesi'nin 5.7.1994 gün veEsas 1994/50, Karar 1994/44-2 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.

Böylece, 536 sayılı KHK anayasal dayanaktan yoksun kalmıştır.

KHK'lerin yargısal denetimi bölümünde açıklanan nedenlerleAnayasa'ya aykırı görülerek iptal edilen 3990 sayılı Yetki Yasası'nadayanılarak çıkarılmış bulunan 536 sayılı KHK Anayasa'nın Başlangıç'ında yeralan egemenliği "Millet adına kullanmağa yetkili kılınan hiçbir kişi vekuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçidemokrasi ve bunun icaplarıylabelirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı", 2. maddesindeki "hukukdevleti", 6. Maddesindeki "Hiçbir kimse veya organ kaynağınıAnayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz" ilkeleriyle, KHK çıkarmayetkisine ilişkin91. maddesine aykırıdır. Bu gerekçe karşısında davadilekçesinde ileri sürülen diğer aykırılık nedenleri üzerinde durulmaksızınKHK'nin iptali gerekir.

Güven DİNÇER, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI ve Lütfi F. TUNCEL bugörüşe katılmamışlardır.

V- SONUÇ :

2.6.1994günlü, 536 sayılı "Kadın ve Sosyal HizmetlerMüsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararname"nin;

A- Yürürlüğünün durdurulması isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,

B- Dayanağını oluşturan 18.5.1994 günlü, 3990 sayılı YetkiYasası'nın Anayasa Mahkemesi'nin 5.7.1994 günlü, Esas 1994/50, Karar 1994/44-2sayılı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle Anayasa'ya aykırı olduğuna veİPTALİNE, Güven DİNÇER ve Lütfi F. TUNCEL'in "Kanun HükmündeKararname'nin, kamu görevlileri için yeni kadrolar ihdasına ve kamugörevlilerine yeni mali haklar verilmesine imkân tanıyan hükümleri yönündeniptali gerektiği", Haşim KILIÇ ile Sacit ADALI'nın ise "Kararnamenindayanağını oluşturan Yetki Yasası'nın iptali, önceden çıkarılmış kararnameniniptal gerekçesi olamayacağı" yolundaki karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

8.7.1994 gününde karar verildi.

KARŞIOYYAZISI VE DEĞİŞİK İPTAL GEREKÇESİ

I. İptal Kararının Gerekçesine Katılmama Nedenlerimiz :

İptal gerekçesi, yetki kanununun iptali halinde ona dayanırılarakçıkarılan KHK'lerin de başkaca bir Anayasaya uygunluk incelemesi yapılmasınagerek olmadan iptali gerektiği düşüncesine dayanmaktadır:

1- Anayasa Mahkemesi'nin 17.7.1990 tarihli ve E. 1990/1, K.1990/21sayılı GAP kararında bu konu tartışılmış ve aşağıdaki görüş benimsenmiştir.

"Anayasa'nın 153. maddesinde, Anayasa Mahkemesi'nin iptalkararlarının geriye yürüyemeyeceği öngörülmüştür. Geriye yürümezlik ilkesi,böylece, Anayasa yargısında benimsenen bir sistem olarak Anayasa'da dayeralmıştır. Ancak öğretide, Anayasa Mahkemesi ve diğer yüksek mahkemekararlarında, geriye yürümezlik ilkesine zaman zaman değişik yorumlargetirilmiştir. İptal kararları, idarî yargıda "bildirici" nitelikteolmasına karşılık günümüz Anayasa yargısında, "kurucu" niteliktekararlardır. Bu yüzden, Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının genelde idarîyargı kararları gibi geçmişe değil, geleceğe yönelik olması doğaldır. İptalkararının geriye yürümezliği ilkesi ve bu kararların sonuçları genelde yönetselve yargısal uygulamaya yönelikolmakta, anlam ve etkileri idarece kurulanyönetsel işlemler ya da yargı organları tarafından alınan kararlarla hayatiyetkazanmaktadır. Yönetsel işlemlere karşı açılan iptal davalarının idarî yargı,diğer uyuşmazlıkların adlî yargı yerinde görülmeleri sırasında sorun, yargısalçözüme kavuşmaktadır. Yetki yasalarına dayanılarak çıkarılan ve yapısı veetkileri yönünden yasa benzeri bulunan KHK'lerin Anayasa'ya uygunluğunundenetlenmesi Anayasa Mahkemesi'nin görevi olduğundan yetki yasasının iptalinin,bunadayanan KHK'lere etkisi doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin değerlendirme alanıiçinde kalmaktadır.

Yetki yasasının iptalinin, buna dayanılarak çıkartılan KHK'lereetkisi konusunda tek ve kesin bir esas koymaya ve bu doğrultuda yorum yapmayaolanak yoktur. Olayın Anayasa Mahkemesi önüne getiriliş biçimi, yani iptaldavası ya da itiraz yolu ile aykırılık savında bulunulmuş olması değişiksonuçlar ortaya çıkarabilir. Ayrıca, KHK'nin dayandığı yetki yasasının iptal

gerekçesi, iptali istenen KHK'nin anayasal durumunu belirleyecektir.Bu bakımdan, öncelikle 3479 sayılı Yetki Yasası'nın Anayasa'ya aykırılığınedeniyle iptali gerekçesi üzerinde durmak gerekir."

Bu karar, yetki kanununun iptalinin, buna dayanan KHK'lerinmutlaka iptalinin gerektiği düşüncesini kabul etmemektedir.

İptal kararında KHK'nin dayandığı yetki kanununun iptali konusudışında herhangi bir gerekçenin gözönünde tutulmaması ve tartışılmamasıdüşüncesine katılmıyoruz.

2- Anayasa Mahkemesi'nin KHK'lerle ilgili davalarda yaptığıinceleme bir bütün olarak Anayasa'ya uygunluk denetimidir. Yoksa KHK'nin yetkiyasasına göre incelenip denetlenmesi değildir.

Yetki yasasında verilen yetkinin varlığının ve sınırlarınıntartışılması anayasal yetkinin ve unsurlarının tartışılmasıdır. Bu nedenlerleincelemenin yalnızca yetki yasasının yürürlüğü ile sınırlı tutulması, biçimselunsurların öne çıkarılarak özün ihmali ve sonuç olarak da anayasal denetimindaraltılmasıdır. Anayasa'ya uygunluk denetiminde, çeşitli yollardan AnayasaMahkemesi önüne gelenkonuların esastan incelenerek bunların üzerindekiAnayasa'ya

aykırılık gölgesinin kaldırılması temel yorum kuralı olmalıdır. Buamaçla incelemede şekil unsurlarını ve ön meseleleri olabildiğince azaltarakişin özünün incelenmesi yoluna gidilmelidir.

3- İptal davasına konu edilen KHK, çıkarılmasına yetki veren 3911sayılı Yetki Kanunu iptal edilmeden önce ve yetki yasasının Anayasa'yaaykırılığı hususunda Anayasa Mahkemesi'nce herhangi bir tesbit yapılmadığı veyetkinin eksiksiz var olduğu bir dönemde çıkarılmış ve yürürlüğe girmiştir.

Yetki yasaları, yasama organınca yürütmenin belirli konularda veyasada öngörülen amaç, ilke ve süre ile sınırlı olarak yasal düzenleme yapmaklayetkili kılınmasıdır. Bu hususlar, Anayasamızın 87. ve 91. maddelerinde kuralabağlanmıştır.

Yürütme tarafından yasal düzenleme yetkisinin KHK olarakkullanılması yürütmenin diğer yetkilerinin kullanılmasından farklı değildir.Yetkinin, kullanıldığı gün yasal temeller ve sınırlar içinde kullanılmış olmasıyeterlidir. Yetkinin kullanılmasından sonra yetkili organın yetkisininkaldırılması o organın daha önce yaptığı işlemleri yetki yönünden kusurlu halegetirmez. Ortada

yetki yasasına dayanılarak ve yasal usullere göre konulmuş bir KHKvardır. Sırf daha sonra kalkan bir yetki nedeniyle KHK'nin Anayasa'ya aykırısayılması yürütmeye verilen "yetki"nin doğasına ve devletindevamlılığı anlayışına aykırıdır.

4- Daha önce Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilen 3911 sayılı YetkiYasası'na dayanılarak çıkarılan pek çok KHK, (503, 508, 514, 520 ve 524 sayılıKHK'ler) dayandıkları yetki yasasının iptali gerekçesiyle iptal edildiklerihalde Anayasa Mahkemesi'nce altı ay süreyle ayrıca yürürlükte bırakılmışlardır.

İptal edilen KHK'lere bir süre yaşam hakkı veren anlayış ile yetkiyasasının iptalinden sonra ona dayanılarak çıkarılan KHK'lerin başka bir nedenve gerekçe aramadan iptali gereğini benimseyen anlayış birbirleriyle çelişkiiçindedirler.

5- Anayasamız, 146-153. maddeleri ile Anayasa'ya uygunlukdenetiminde "dava" esasına dayanan bir denetim biçimini ve yargısalsistemi kabul etmiştir. Bu yüzden, Anayasa Mahkemesi, ancak, Anayasaca yetkilikılınan siyasal organlar veya mahkemelerce önüne getirilen davalarıinceleyebilir. Anayasamız, Anayasa Mahkemesi'nce bir yasanın veya yasakuralının iptali halindebenzeri bir yasa veya yasa kuralının talep olmadankendiliğinden incelenip iptaline imkan tanımamaktadır.

Daha önce bazı örneklerde gördüğümüz gibi Yetki Yasası iptaledilmesine rağmen bu Yasaya dayanılarak çıkarılan bir çok KHK dava edilmediğiiçin yürürlüktedir. Bu durum iptal öncesinde çıkarılan KHK'lerin Anayasa'yaaykırılık yönünden herhangi bir rahatsızlık yaratmadığı gerçeğinigöstermektedir.

Yukarıdaki nedenlerle iptal kararını, yetki yasasının iptalinedayandıran ve her yönüyle Anayasa'ya uygunluk incelemesine yer vermeyen iptalgerekçesine katılmıyoruz.

II- İptal kararının bir bölümüne katılma gerekçesi :

Anayasa'nın 161. maddesine göre devletin ve (kamu iktisaditeşebbüsleri dışında kalan) bütün kamu tüzel kişilerin harcamaları yıllıkbütçelerle yapılır.

160. maddeye göre Genel ve Katma bütçeli idarelerin gelir vegiderleri ile malları TBMM adına Sayıştay'ca denetlenir.

87. maddede ise, Kanun biçiminde oluşan bütçeler yapma ve kabuletme görevi TBMM'ne aittir.

Anayasa'nın Devlet harcamalarını düzenleyen bu üç maddesi, Devletinmalî yapısının temelini oluşturur.

KİT istisnası dışında, bütün Devlet gelirleri ve giderleri bütçedegörülmelidir. Devlet gelirlerini yasalaştırmak ve bunların bütçe yılı içindetoplanmasına ve harcanmasına izin vermek TBMM varlık nedenlerindendir ve hiçbirorgana devredilemez.

Bütçe harcamalarının en önemli bir bölümünü personel harcamalarıteşkil eder. Personel harcamaları ise kamu görevlilerine ödenecek aylıklarınağırlıklı olduğu bir harcama bölümüdür.

Personelle ilgili yasalar ve personel istihdamına izin veren kadroyasaları, bütçe harcama kalemleri olarak mutlaka yasa biçimindedüzenlenmelidirler.

Yekti yasaları ile kamu personeline ait harcamalar ve kadrotahsisine ilişkin düzenleme yapma yetkisi KHK.lerle Bakanlar Kurulunabırakılamaz. Yetki Kanunlarında personelle ilgili olarak verilen yetkiler,harcama kalemleri veya yeni personel kadroları ihdası biçiminde yorumlanamaz.

Bu nedenlerle KHK'nin kamu personeline yeni özlük haklar tanıyanve personel kadrosu ihdas eden bölümlerini Anayasa'nın 87., 160 ve 161.maddelerine aykırı buluyor ve ilgili bölümün iptaline bu gerekçelerlekatılıyoruz. Ancak KHK'nin bu hükümleri dışında kalan kuruluş, görev ve yetkiile ilgili düzenlemelerinin iptaline de karşıyız.

KARŞIOYGEREKÇESİ

Çoğunluk gerekçesinde özetle; 3990 sayılı Yetki Yasası iptaledilmiş olduğundan buna dayanılarak çıkarılmış KHK'lerinde yasal dayanağıkalmayacağından esasın incelenmesine geçmeden iptaligerekir denilmektedir.

Dava konusu KHK'nin esasına geçilerek Anayasal denetimi yapılmalıidi. Salt "yasal dayanağı kalmadığı gerekçesinden" hareketle esasageçmeden Anayasa'ya aykırı görüp iptal etmek mümkün değildir.

KHK'ler Anayasa'nın 91. maddesi gereğince yetki yasasında belirtilençerçeve içinde çıkarılabilir. Yani KHK'yi çıkarma yetkisi bu yasa ile verilir.KHK'nin çıktığı tarihte yetki yasası yürürlükte olduğuna, yani buna dayanarakçıkarıldığına göre "yasal dayanaktan yoksundur" demek hukuka uygundüşmez.KHK hukuk alemine çıktığı tarihte yetki yasası varmıdır yokmudur bunabakılmalıdır. Yetki Yasası, KHK'ye bu hayatiyeti verdikten sonra onunyürürlükten kaldırılması, süresinin sona ermesi KHK'nin yasal dayanaktan yoksunkaldığı anlamına gelemez.

Aynı durum Yetki Yasasının Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmesihalinde de devam eder. "Dayanak" yönünden, bir yasanın yürürlüktenkaldırılması, süresinin sona ermesi ya da iptal edilmesi arasında hiç bir farkyoktur. Bu üç halde de sonuçta yasa varmışcasınahukukî tasarrufta bulunulamaz.Ama yasa sona ermeden evvel doğan hukukî neticeler hayattadır ve varlığınıdevam ettirirler.

Ancak bu yasalara dayanılarak yapılan tasarruflar hakkında hukukaaykırılık gerekçesi ile dava açılmışsa yasal dayanak yönünden değil, esastaninceleme yapılarak varsa aykırılık iptal edilir.

Yetki Yasası esastan Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiştir.Konusu, amacı, kapsamı ve ilkeleri yönünden tesbit edilen anayasal aykırılıklarilgili KHK'leri de mutlaka etkiler. Yetki Yasasının belirtilen unsurlarındakibu aykırıklar KHK'lere intikal eder. Ama bu aykırılık "Yasal Dayanak"gibi şekli değil esasa ilişkin bir aykırılıktır. Bu da ancak KHK'nin esasınageçilerek yapılacak bir inceleme sonunda tesbit edilebilir.

Yetki Yasası'nın iptali nedeniyle KHK'nin yasal dayanağınınkalmadığını söylemek, iptal kararının etkisini KHK'nin hukuk alanına çıktığıtarihe kadar çekmek anlamını taşır. Böyle bir anlayışa Anayasa'nın 153.maddesindeki iptal kararlarının geriye yürüyemeyeceği ilkesi izin vermez.

Bu nedenle KHK'nin esasının incelenmesine geçmeden sadece"Yasal Dayanaktan Yoksun Kalması" sebebine dayalı bir Anayasa'yaaykırılık gerekçesine katılmıyoruz.

Full & Egal Universal Law Academy