Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1994/63, K.1994/60 Sayılı Karar - 21/07/1994

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

 

 

Esas Sayısı: 1994/63

Karar Sayısı: 1994/60

Karar Günü: 21/7/1994

 

İPTALDAVASINI AÇAN: Ana muhalefet (Anavatan) Partisi Tür­kiye Büyük Millet MeclisiGrubu adına Grup Başkanvekili Hasan KORMAZCAN

İPTALDAVASININ KONUSU : 6.6.1994 günlü Resmî Gazete'de yayımlanan 530 sayılı"Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması HakkındaKanunun Bazı Maddelerinde ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin EkiCetvellerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin 3987sayılı Yetki Yasası'nın ipta­li nedeniyle Anayasal dayanaktan yoksun bulunduğuve Anayasa'nın 2., 6., 7., 8., 10., 11., 87., 91., 123., 128., 138., 153., 161.ve 163. maddelerine aykırılığı savıyla iptali ve yürürlüğünün durdurulmasıistemidir.

II-YASA METİNLERİ:

A. İptaliİstenilen Kurallar:

İptaliistenilen 530 sayılı "Tasarrufların Teşviki ve Kamu YatırımlarınınHızlandırılması Hakkında Kanun’un Bazı Maddelerinde ve 190 Sayılı KanunHükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına Dair KanunHükmünde Kararname" şöyledir:

29/2/1984 tarihli ve2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının HızlandırılmasıHakkında Kanun’un bazı maddele­rinde ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nineki cetvellerde değişiklik yapılması; 5/5/1994 tarih ve 3987 sayılı Kanun’unverdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulunca 30/5/1994 tarihindekararlaştırılmıştır.

Madde 1- 29/2/1984tarihli ve 2983 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesi madde başlığı ile birlikteaşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Kamu Ortaklığı Fonuve Özelleştirme Fonu

Madde 4-A) KamuOrtaklığı Fonu;

Kamu Ortaklığı Fonundanfinanse edilen proje ve işlerle ilgili olarak ihraç edilecek gelir ortaklığısenetleri ve ihraç edilecek her türlü menkul kıymetler ile diğer kıymetlievrakın satışı, altyapı tesislerinin işletilmesi ve işletme hakkı verilmesindensağlanan gelirler ile diğer mevzuatla tahsis edilen kaynaklar, ilgilikuruluşların bütçeleri dışında T.C. Merkez Bankasında kurulacak Kamu OrtaklığıFonunda toplanır.

B)Özelleştirme Fonu;

Özelleştirmeişlemleri sonucu sağlanan tüm gelirler ile Özelleştirme İdaresi Başkanlığınadevredilen kuruluşlardan elde edilen temettüler, özelleştirme uygulamalarıçerçevesinde ihraç edilecek her türlü menkul kıymet ile diğer kıymetli evrakınsatışından sağlanan gelirler, Özelleştirme İdaresi Başkanlığına devredilenkuruluşlara sağlanan finansmandan elde edilen gelirler ve diğer mevzuat iletahsis edilen kaynaklar ilgili kuruluşların bütçeleri dışında T.C. MerkezBankasında kurulacak Özelleştirme Fonu’nda toplanır.

KamuOrtaklığı Fonu Hazine Müsteşarlığınca, Özelleştirme Fonu Özelleştirme İdaresiBaşkanlığınca yönetilir.”

Madde2- 2983 sayılı Kanun’un 5’inci maddesi madde başlığı ile birlikte aşağıdakişekilde değiştirilmiştir.

"KamuOrtaklığı Fonunun ve Özelleştirme Fonunun kullanım alanları

Madde5- A) Kamu Ortaklığı Fonu;

a) KamuOrtaklığı Fonundan finanse edilecek tesislerin fi­nansmanında, bunlarınişletme, bakım, onarım, idame ve benzeri her türlü masraflarınınkarşılanmasında,

b) İleridegelir ortaklığı senedi çıkarılacak veya işletme hakkı verilecek altyapıtesisleri ile diğer tesislerin finansmanında,

c) Gelirortaklığı senetleri için yapılacak her türlü ödemelerde,

d) Gerekligörülen hâllerde, piyasaya arz edilmiş olan gelir ortaklığı senetlerinin ve hertürlü kıymetli evrakın satın alınma­sında,

e) KamuOrtaklığı Fonunun mevzuatla belirlenen kullanım alanları ile ilgili her türlüişlemin yürütülebilmesi için gerekli harcamalarda kullanılır.

AyrıcaKamu Ortaklığı Fonu gelirlerinin asgari %10 u, kal­kınmada öncelikli yörelerdeve diğer bölgelerde istihdamı artırıcı her nevi yatırımlarda ve bunlarınişletme finansmanında kullanılır.

B) ÖzelleştirmeFonu;

a) Özelleştirmeİdaresi Başkanlığının, pay sahibi olduğu şirketlerin sermaye artırımlarınakatılınmasında,

b) Hissesenetleri ve her türlü kıymetli evrakın satın alın­masında,

c) Özelleştirmeuygulamalarının yerine getirilebilmesi için gereken her türlü mal ve hizmetalımında,

d) İşkaybı tazminatı ödenmesi ve iş kaybı ile ilgili veri­lecek hizmetlerinsağlanması amacıyla kurulacak hesaba özelleştirme gelirlerinden ÖzelleştirmeYüksek Kurulunca belirlenecek miktarlarda yapılacak ödemeler ile gerektiğindebu hesaba yapılacak aktarmalarda,

e) Özelleştirilmeküzere özelleştirme İdaresi Başkanlığına devredilen kuruluşlara bu idarecebelirlenecek esas ve usuller çerçevesinde borç olarak finansman sağlanmasında,

f) Özelleştirmeİdaresi Başkanlığının bütçesi için gerekli miktarların ayrılmasında,

g) Özelleştirilmeküzere özelleştirme İdaresi Başkanlığına devredilen kuruluşlarda idari, mali,hukuki ve teknik yönden yapıla­cak düzenlemelerin gerektirdiği giderlerinkarşılanmasında,

h) Gerektiğindeözelleştirilen kuruluşların kalan borçlarının tasfiyesinde,

ı)Mevzuatla Özelleştirme İdaresi Başkanlığına verilen görevlerin yerinegetirilmesinde kullanılır.

Fonbakiyelerinin kısmen veya tamamen; kamu bankalarında nemalandırılmasına ilişkinusul ve esaslar Kamu Ortaklığı Fonu için Hazine Müsteşarlığınca özelleştirmefonu için Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca, kamu bankaları dışındanemalandırılmasına ilişkin usul ve esaslar ise ilgisine göre Hazine Müsteşarıveya Özelleştirme İdaresi Başkanının teklifi ve Başbakan onayı ile belirlenir.

Bu Kanun’un 4’üncümaddesi gereğince Özelleştirme Fonu’nda toplanan tutarlardan; öncelikleözelleştirme işlemlerinin gerektirdiği her türlü harcamalar ile bu maddedebelirtilen Özelleştirme Fonu’nun kullanım alanlarına ilişkin giderlerdüşüldükten sonra kalan miktarın ne şekilde kullanılacağı ve buna ilişkin usulve esaslar, Özelleştirme Fonu’nun gelecek dönemdeki ihtiyaçları ve diğer maliyükümlülükleri de dikkate alınarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığının teklifive başbakan onayı ile belirlenir.”

Madde3- 2983 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesi madde başlığı ile birlikte aşağıdakişekilde değiştirilmiştir.

"ÖzelleştirmeYüksek Kurulu ve Görevleri

Madde6- Başbakanın başkanlığında, başbakanın uygun göreceği üç bakan ile Özelleştirmeİdaresi Başkanından oluşan Özelleştirme Yüksek Kurulu kurulmuştur.

Kuruluntüm sekreterya görevlerini Özelleştirme İdaresi Başkanlığı yürütür.

KurulunGörevleri;

a) Özelleştirmeİdaresi Başkanlığına devredilen kuruluşların; "Özelleştirmekapsamı"na alınarak "mali ve hukuki yönden yenidenyapılandırılmalarına", yeniden yapılandırma işlemleri tamamlananların, buişlemlerin ikmalini müteakip "özelleştirme programı"na alınmasına,yeniden yapılandırılmasına lüzum görülmeyenlerin doğrudan doğruya özelleştirmeprogramına alınmasına karar vermek,

b) Özelleştirmeİdaresi Başkanlığına devredilen kuruluşların satış, devir, kiralama, işletmehakkı devri, mülkiyetin gayri aynî hakların tesisi ve işin gereğine uygun sairakitler ve diğer yöntemlerle devredilmesi suretiyle Özelleştirme İdaresiBaşkanlığınca sonuçlandırılan özelleştirme uygulamaları hakkında nihai kararvermek,

c) Özelleştirmeİdaresi Başkanlığına devredilen kuruluşlardan gerekli görülenlerinküçültülmesine, faaliyetlerinin süreli ve süresiz olarak durdurulmasına, kısmenveya tamamen kapatılmasına veya tasfiyesine karar vermek,

d) Özelleştirmeİdaresi Başkanlığına devredilen kuruluşların yönetim kurullarında alınacakkararlarda, ekonomi ve güvenlik ile ilgili olarak milli yararın korunması içinsöz ve onay hakkı verecek imtiyazlı hisselerin miktarını ve bu paylaradayanarak devletin sahip olacağı imtiyazlı hakları belirlemek,

e) Yurtiçi ve yurt dışından Özelleştirme Fonu’nun kullanım alanlarında yararlanmaküzere kredi almaya ve bu amaçla devlet garantili ve garantisiz iç ve dıştahviller ile gerekli görülen hâllerde her türlü menkul kıymet ihracı ve diğerkıymetli evrakın düzenlenmesine karar vermek,

f) Gerekligörülen hâllerde, hisse senetleri ve her türlü menkul kıymet ile diğer kıymetlievrakın satın alınmasına ve tekrar satılmasına karar vermek,

g) ÖzelleştirmeFonu ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı bütçelerini görüşerek onaylamak,

h) Özelleştirmeİdaresi Başkanlığının gelecek yıl programla­rı ile yıl içindeki programlarının uygulanmasınıdeğerlendirerek varsa aksaklıkları giderecek tedbirleri almak,

ı)Kanunlarla ve diğer mevzuatla verilen işleri karara bağlamak.

ÖzelleştirmeYüksek Kurulu görev ve yetkilerinin bir kısmını hizmetin ifası için yarargörülen hâllerde özelleştirme İdaresi Başkanlığına devredebilir."

Madde4- 2983 sayılı Kanun’un 7’nci maddesi madde başlığı ile birlikte aşağıdakişekilde değiştirilmiştir.

"Özelleştirmeİdaresi Başkanlığı

Madde7- Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı; başbakana bağlı, kamu tüzel kişiliğinesahip Özelleştirme İdaresi Başkanlığına dönüştürülmüştür.

Özelleştirmeİdaresi Başkanlığının görevleri aşağıda belir­tilmiştir;

a) ÖzelleştirmeYüksek Kurulu kararlarını uygulamak,

b) ÖzelleştirmeYüksek Kurulunca devredilen görev ve yetki­lerle ilgili konularda karar vermekve gerekli işlemleri yürütmek,

c) Özelleştirmeİdaresi Başkanlığına devredilen kuruluşların özelleştirilmelerine ilişkin hertürlü işlemler ile, bunların özelleştirilmelerine hazırlık amacıyla stratejikyönlendirilmeleri­ni, sevk ve idarelerini, faaliyetlerinin takip vekoordinasyonunu yürütmek,

d) Özelleştirmeyöntemlerini (özelleştirilecek kuruluşların satış, devir, kiralama, işletmehakkı devri, mülkiyetin gayri aynî hakların tesisi ve işin gereğine uygun sairakitler ve diğer yöntemleri ile devredilmeleri) ve uygulama esaslarınıbelirlemek ve bu doğrultuda özelleştirme uygulamalarının gerektirdiği her türlüişlemi yürütmek,

e) Özelleştirmeİdaresi Başkanlığına devredilen kuruluşların mali, idari, hukuki ve teknikyapıları ile hesapları ve faaliyetlerine ilişkin olarak her türlü düzenlemeyiyapmak ve bu işlemleri kolaylaştırıcı tedbirleri almak,

f) Özelleştirmeİdaresi Başkanlığına devredilen kuruluşların; kaynak kullanımlarına,gayrimenkul edinmelerine, kiralamalarına ve bu gayrimenkuller üzerinde sairakitler yoluyla tasarruf etmelerine, yurt içi ve yurt dışı borçlanmalarına,yeni yatırımlarına, personel alımı ve indirimlerine, çalışma şartlarına,personelin yurt dışı geçici görevlendirilmelerine ilişkin işlemleri (yetkilimakamların onay yetkileri saklı kalmak kaydıyla) onaylamak,

g) Özelleştirmeİdaresi Başkanlığına devredilen kuruluşların yönetim, denetim ve tasfiye kuruluüyelikleri ile genel müdürlüklerine yapılacak atamalar ve bu görevlerden alınmaişlemlerine ilişkin olarak başbakana teklifte bulunmak,

h) Özelleştirmeİdaresi Başkanlığına devredilen kuruluşlardan anonim şirkete dönüştürülmelerinegerek görülmeyen müesseselerde, müessese müdürü ve yönetim komitesinin, işletmeve işletme birimlerinde bunların müdürlerinin atanma ve görevden alın­malarınakarar vermek,

ı) ÖzelleştirmeYüksek Kurulunca ihracına karar verilen her türlü menkul kıymet ile diğerkıymetli evrakın düzenlenmesine yöne­lik olarak bunların adedi, değeri veilgili diğer hususları tespit etmek,

j) Özelleştirmeİdaresi Başkanlığına devredilen kuruluşların sermayelerine aynî sermayekonulması hâllerinde aynî sermayenin değerlendirmesini yapmak veya yaptırmak,

k) ÖzelleştirmeFonu’nu idare etmek,

l) Gerektiğindeher çeşit araştırma, proje işleri, reklam, tanıtım, halkla ilişkiler işlemleriile mali, hukuki, teknik ve idari denetim ve değerleme işlemlerini yapmak veyabu işlerin danışman görevlendirilmesi suretiyle yaptırılmasını temin etmek,

m) Özelleştirmeİdaresi Başkanlığına devredilen kuruluşlara, özelleştirme uygulamalarının gerektirdiğihâllerde borç vermek, Özelleştirme Fonu’ndan sağlanacak bu finansmanauygulanacak faiz oranlarını ve şartlarını belirlemek,

n)Kanunlarla ve diğer mevzuatla verilen görevleri yapmak.

Özelleştirmeİdaresi Başkanlığı, Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından kendisine devredilen görevve yetkiler ile mevzuatla kendisine verilen diğer görev ve yetkilerinin birkısmını hizmetin ifası için yarar görülen hâllerde kamu payının %50’ninüzerinde bulunan ilgili kuruluşların yönetim kurullarına devredebilir.

Başbakan,Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile ilgili yetki­lerini görevlendireceği birbakan vasıtasıyla kullanabilir.’’

Madde5- 2983 sayılı Kanun’un 8’inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde8- Özelleştirme İdaresi Başkanlığı personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunuhükümlerine tabidir.

Başkanmüşterek kararname ile başkan yardımcıları başbakan tarafından, diğer personelise başkan tarafından atanır.

Özelleştirmeİdaresi Başkanlığında Başkan, Başkan Yardımcı­sı, Müşavir, I. Hukuk Müşaviri,Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Müşavir Avukat, Uzman, Uzman Yardımcısı, ŞubeMüdürü (Uzman), Daire Tabibi, Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri, APK Uzmanıkadroları karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli personel çalıştırılabilir.Bunlar, istekleri hâlinde T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler.

Özelleştirmeİdaresi Başkanlığında 657 sayılı Devlet Memur­ları Kanunu ile diğer kanunlarınsözleşmeli personel çalıştırılmasına dair hükümlerine bağlı kalınmaksızın özelbilgi ve ihtisası gerektiren konularda sözleşmeli personel çalıştırılabilir. Bufıkra hükmüne göre çalıştırılacak olanlar sosyal güvenlik açısından istekleri hâlindeT.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler.

Genelve Katma Bütçeli İdareler, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarındaçalışanlar kurumlarının muvafakati ile özelleştirme İdaresi Başkanlığındasözleşmeli olarak istihdam edile­bilirler. Özelleştirme İdaresi Başkanlığınınbu konudaki talepleri, ilgili kurum ve kuruluşlarca öncelikle sonuçlandırılır.Bu perso­nel, kurumundan aylıksız izinli sayılır. İzinli oldukları sürecememuriyetleri ile ilgili özlük hakları devam ettiği gibi, bu süreler kendikuranlarında çalışıyormuş gibi addedilerek terfi ve emeklilik­lerinde hesabakatılır ve herhangi bir işleme gerek kalmaksızın süresinde terfileri yapılır.Bu personelin, kurumlarından maaşsız izinli olarak Özelleştirme İdaresiBaşkanlığında çalıştıkları müddet karşılığı asıl bağlı oldukları teşkilatakarşı herhangi bir mecburi hizmet mükellefiyeti doğmaz.

Bumadde hükümlerine göre sözleşmeli olarak çalıştırılacakların sözleşme usul veesasları ile mali hakları Bakanlar Kurulunca tespit edilir.

Özelleştirmeprogramına alınan kuruluşlarda çalışan perso­nel, ücreti ve özlük hakları kendikuruluşu tarafından karşılanmak kaydıyla Özelleştirme İdaresi Başkanlığınınresen vereceği karar ile bu idarede görevlendirilebilir. Bu personel Özelleştirmeİdaresi Başkanlığında görevli oldukları süre içinde kendi kuruluşlarındaücretli izinli sayılır.

Özelleştirmeİdaresi Başkanlığında çalışan her statüdeki personele 10/10/1984 tarihli ve3056 sayılı Kanun’un değişik 31’inci maddesinde yer alan fazla çalışma ücretiaynı esas ve usullere göre ödenir.

Mahkemeve icra dairelerince Özelleştirme İdaresi Başkanlığı lehine hükmedilip karşıtaraftan tahsil olunan vekalet ücretlerinin Hukuk Müşavirliği bünyesindeçalışan avukatlara ve diğer personele dağıtımında 1389 sayılı Kanun ile 657sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanır."

Madde6- 2983 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesi madde başlığı ile birlikte aşağıdakişekilde değiştirilmiştir.

"Özelleştirmeİdaresinin Bütçesi

Madde9- Özelleştirme İdaresi Başkanlığının giderleri Özelleştirme Fonu’nun %1’ini(yüzde bir) aşmayacak şekilde Özelleştirme Yüksek Kurulunca belirlenenözelleştirme İaresi Başkanlığının bütçesinden karşılanır.”

Madde7- 2983 sayılı Kanun’un 15’inci maddesi madde başlığı ile birlikte aşağıdakişekilde değiştirilmiştir.

"KamuOrtaklığı Fonu ile Özelleştirme Fonu ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığınındenetimi

Madde15- Kamu Ortaklığı Fonu ile özelleştirme Fonu ve Özelleştirme İdaresiBaşkanlığının denetimi 20/10/1993 tarihli ve 72 sayılı Başbakanlık YüksekDenetleme Kurulu hakkındaki Kanun Hükmünde Kararname esaslarına tabidir."

Madde8- 2983 sayılı Kanuna aşağıdaki ek maddeler eklenmiştir.

"EkMadde 1- Özelleştirme İdaresi Başkanlığına ait kadrola­rın tespit, ihdas,kullanım ve iptali ile kadrolara ilişkin diğer hususlar 190 sayılı Genel Kadrove Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre düzenlenir."

"EkMadde 2- Kamu Ortaklığı Yüksek Kurulu kaldırılarak yeri­ne Özelleştirme YüksekKurulu kurulmuş ve Kamu Ortaklığı Yüksek Kurulunun özelleştirmeye ilişkinkonular dışındaki yetkileri Yüksek Planlama Kuruluna devredilmiştir.

Bugörev ve yetkiler aşağıda belirtilmiştir.

a) Gelirortaklığı senetleri ve her türlü menkul kıymet ihracı ile diğer kıymetlievrakın düzenlenmesine ve altyapı tesis­leri için işletme hakkı verilmesinekarar vermek,

b) Gelirortaklığı senetleri için piyasa şartlarına uygun ve bu senetlerin değeriniartıracak yönde her yıl gelir dağıtım esasla­rını tespit etmek,

c) İhraçedilecek gelir ortaklığı senetleri ve her türlü menkul kıymet ile diğerkıymetli evrakın adedi, değeri ve bunlarla ilgili diğer hususlar hakkında kararvermek,

d) Gelirortaklığı senetleri ihracı suretiyle gelirleri satılan ve/veya satılacak olan altyapıtesislerinin tarifi ve ücret­lerini tespit etmek,

e) İleridegelir ortaklığı senetleri çıkarılacak veya işletme hakkı verilecek altyapıtesisleri ile Kamu Ortaklığı Fonu’n­dan finanse edilecek diğer tesisleribelirlemek ve bu tesislerin finansmanı ile bunların işletme, bakım, onarım,idame ve benzeri her türlü masraflarının kısmen veya tamamen Kamu OrtaklığıFonu’ndan karşılanması hakkında karar vermek,

f) BakanlarKurulunca yatırım programına alman projelerden ileride gelir ortaklığıuygulamasına dahil edilecek altyapı tesis­lerini tespit etmek,

g) Yurtiçi ve yurt dışından Kamu Ortaklığı Fonu’nun kullanım alanlarında yararlanmaküzere kredi almaya, Devlet garantili ve garantisiz iç ve dış tahviller ve hertürlü menkul kıymet ihracı ile diğer kıymetli evrakın düzenlenmesine kararvermek,

h) KamuOrtaklığı Fonu bütçesini görüşerek karara bağlamak,

ı)Kalkınmada öncelikli yörelere sağlanan finansman ve diğer bölgelerdekiistihdamı artırıcı projelerin desteklenmesi ile ilgili esaslar hakkında kararvermek.”

Madde9- 2983 sayılı Kanun’a aşağıdaki geçici maddeler eklen­miştir.

"GeçiciMadde 2- Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığına ait ekli bir sayılı listedegösterilen kadrolar iptal edilerek 190 sayı­lı Kanun Hükmünde Kararname’nin ekicetvellerden çıkarılmış ve ekli 2 sayılı listede yer alan kadrolar ihdasedilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellere özelleştirmeİdaresi Başkanlığı bölümü olarak eklenmiştir.

GeçiciMadde 3- Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığına ait bütün personel ile her türlütaşıt, menkul, gayrimenkul, araç, gereç, malzeme, döşeme ve demirbaşlarÖzelleştirme İdaresi Başkanlığına devredilmiştir.

BuKanun Hükmündeki Kararname’nin yürürlüğe girdiği tarihteki Kamu Ortaklığıİdaresi Başkanı, Özelleştirme İdaresi Başkanı, kadrosuna atanmış sayılır.

Kadrolarıkaldırılanlar yeni bir kadroya atanıncaya kadar durumlarına uygun işlerdegörevlendirilirler. Bunların eski kadrolarına ait aylık ek gösterge ve hertürlü zam ve tazminatları, sözleşmeden doğan ücret, ikramiye ile diğer özlükhakları yeni bir kadroya atanıncaya kadar şahıslarına bağlı olarak saklıtutulur.

Kadrosuzsözleşmeli personelin sözleşmelerinden doğan hakla­rı aynen devam eder.Bunlardan memuriyete geçirilenlerin öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleritavanı aşmamak kaydı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek Geçici 1, 2ve 3’üncü madde hükümleri ile 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 2’ncimaddesin­de sayılan kuruluşlarda 1/3/1979 veya 3/10/1991 tarihlerinde görevliolanların, ayrıca 2182 sayılı Kanun veya 458 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamehükümleri de dikkate alınarak derece ve kademeleri tespit edilir.

GeçiciMadde 4- Bu Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan yeni düzenlemelere paralelolarak "Özelleştirme İdaresi Başkanlığında Çalıştırılacak SözleşmeliPersonel Hakkında Hizmet Sözleşmesi Esasları" bu Kanun Hükmünde Kararname’ninyürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde çıkarılır.

GeçiciMadde 5- Bu Kanun Hükmünde Kararname’de öngörülen konulara ilişkin olarakyapılacak düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar mevcut mevzuatın bu KanunHükmünde Kararname’ye aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.Söz konusu düzenlemeler altı ay içinde yürürlüğe konulur.

GeçiciMadde 6- Özelleştirme Yüksek Kurulunca aksine karar verilmedikçe YüksekPlanlama Kurulu ve Kamu Ortaklığı Yüksek Kurulu tarafından daha önce alınmışolan kararların uygulanmasına devam olunur.

GeçiciMadde 7- Bu Kanun Hükmünde Kararname’ye göre yeniden düzenleme yapılıncayakadar Özelleştirme İdaresi Başkanlığında değişen veya yeniden kurulan birimlereverilen görevler daha önce bu görevleri yapmakta olan birimler tarafındanyapılmaya devam edilir, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı teşkilat ve kadrolarınıaltı ay içinde bu Kanun Hükmünde Kararname’ye uygun hâle getirir.

GeçiciMadde 8- Kamu Ortaklığı Fonu’nun yönetimi ve buna ilişkin belge ve kayıtlar, buKanun Hükmünde Kararname’nin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz günlükbir süre içinde Hazine Müsteşarlığı ile Özelleştirme İdaresi Başkanlığıarasında yapılacak bir protokol ile Hazine Müsteşarlığına devredilir. KamuOrtaklığı Fonu’nun yönetimine ilişkin işlemler, devir protokolü tarihine kadar,Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca, bu tarihten sonra ise HazineMüsteşarlığınca yürütülür. Devir protokolünün yürürlüğe girdiği tarihte KamuOrtaklığı Fonu mevcudunda bulunan Özelleştirme Gelir hesabı ile TemettüHesabındaki tutarlardan Yüksek Planlama Kurulu kararları uyarınca evvelce KamuOrtaklığı İdaresinin yönetimindeki Kamu Ortaklığı Fonuna bırakılan kısmı ÖzelleştirmeFonuna aktırılır.

GeçiciMadde 9- Bu Kanun Hükmünde Kararname’nin yürürlüğe girdiği tarihten önce KamuOrtaklığı İdaresi projeleri kapsamında yer alan ve/veya Kamu Ortaklığı Fonu’ndanfinanse edilen altyapı projeleri bu kapsamdan çıkarılarak ilgili kurumlarınprojeleri ara­sına alınmış sayılır. Bunların finansmanının Kamu Ortaklığı Fonu’n­dansağlanmasına devam olunur.

GeçiciMadde 10- Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 1994 yılı harcamaları KamuOrtaklığı İdaresi Başkanlığı bütçesinden karşılanır.

GeçiciMadde 11- 657 sayılı Kanun’un 59’uncu maddesinde Kamu Ortaklığı İdaresiBaşkanlığına yapılan atıflar Özelleştirme İdaresi Başkanlığına,

2983sayılı Kanun ile diğer mevzuatta yer alan;

a) KamuOrtaklığı Yüksek Kuruluna, Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığına ve KamuOrtaklığı İdaresi Başkanına yapılmış atıflar bu Kanun Hükmünde Kararname ileyapılan düzenlemeler çerçevesinde, ilgisine ve hizmetin özelliğine göre Özelleştirmeİdaresi Başkanına, Özelleştirme İdaresi Başkanlığına, Hazine Müsteşarına,Hazine Müsteşarlığına, Özelleştirme Yüksek Kuruluna ve Yüksek PlanlamaKuruluna,

b) KamuOrtaklığı Fonuna yapılmış olan atıflar ise ilgisine göre, bu Kanun HükmündeKararname ile oluşturulan özelleştirme Fonu­na ve Kamu Ortaklığı Fonu’na yapılmışsayılır."

Madde10- Bu Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde11- Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

 

ISAYILI LİSTE

KURUMU:Başbakanlık Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı

TEŞKİLATI:Merkez

1SAYILI CETVEL İPTAL EDİLEN KADROLARIN

UNVANI

SINIFI

SERBEST KADRO ADEDİ

TOPLAM

1. DERECE

 

 

 

Başkan

G.İ.H.

1

1

Başkan Yardımcısı

G.İ.H.

3

3

Gelir Ortaklığı Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

Proje Değerlendirme ve Araştırma Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

Kamu İktisadi Teşebbüsleri Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

Dış İlişkiler Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

Finansman Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

Personel ve Eğitim Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

I. Hukuk Müşaviri

G.İ.H.

1

1

Hukuk Müşaviri

G.İ.H.

1

1

Daire Tabibi

S.H.S.

1

1

Uzman

G.İ.H.

8

8

Uzman

T.H.S.

5

5

Şube Müdürü (Uzman)

G.İ.H.

1

1

TOPLAM

 

28

28

 

2. DERECE

 

 

 

Savunma Uzmanı

G.İ.H.

1

1

Uzman

G.İ.H.

9

9

Uzman

T.H.S.

2

2

Müşavir Avukat

A.H.S.

2

2

Şube Müdürü (Uzman)

G.İ.H.

4

4

Sivil Savunma Uzmanı

G.İ.H.

1

1

TOPLAM

 

19

19

 

3. DERECE

 

 

 

Uzman

G.İ.H.

17

17

Uzman

T.H.S.

4

4

Müşavir Avukat

A.H.S.

1

1

TOPLAM

 

22

22

 

4. DERECE

 

 

 

Uzman

G.İ.H.

17

17

Uzman

T.H.S.

1

1

İstatistikçi

T.H.S.

1

1

TOPLAM

 

19

19

 

5. DERECE

 

 

 

Uzman

T.S.H.

3

3

Uzman

G.İ.H.

2

2

Şef

G.İ.H.

2

2

TOPLAM

 

7

7

 

6. DERECE

 

 

 

Uzman

G.İ.H.

8

8

Şef

G.İ.H.

2

2

Veznedar

G.İ.H.

1

1

Teknik Ressam

T.H.S.

1

1

Memur

G.İ.H.

1

1

Santral Memuru

G.İ.H.

1

1

TOPLAM

 

14

14

 

7. DERECE

 

 

 

Uzman Yardımcısı

T.H.S.

2

2

Ayniyat Saymanı

G.İ.H.

1

1

Şef

G.İ.H.

2

2

Bilgisayar İşletmeni

G.İ.H.

2

2

Şoför

G.İ.H.

1

1

Dağıtıcı

Y.H.S.

1

1

Kaloriferci

Y.H.S.

1

1

Bekçi

Y.H.S.

1

1

Hizmetli

Y.H.S.

3

3

Bahçıvan

Y.H.S.

1

1

TOPLAM

 

15

15

 

8. DERECE

 

 

 

Uzman Yardımcısı

T.H.S.

4

4

Uzman Yardımcısı

G.İ.H.

14

14

Memur

G.İ.H.

1

1

Ambar Memuru

G.İ.H.

1

1

Santral Memuru

G.İ.H.

1

1

Bilgisayar İşletmeni

G.İ.H.

2

2

Şoför

G.İ.H.

1

1

Teknisyen

T.H.S.

1

1

Hizmetli

Y.H.S.

1

1

TOPLAM

 

26

26

 

9. DERECE

 

 

 

Uzman Yardımcısı

G.İ.H.

3

3

Veznedar

G.İ.H.

1

1

Memur

G.İ.H.

2

2

Şoför

G.İ.H.

1

1

Teknisyen Yardımcısı

Y.H.S.

1

1

Bekçi

Y.H.S.

1

1

Hizmetli

Y.H.S.

1

1

TOPLAM

 

10

10

 

10. DERECE

 

 

 

Santral Memuru

G.İ.H.

1

1

Şoför

G.İ.H.

1

1

Kaloriferci

Y.H.S.

1

1

Hizmetli

Y.H.S.

1

1

TOPLAM

 

4

4

 

11. DERECE

 

 

 

Şoför

G.İ.H.

1

1

Hizmetli

Y.H.S.

1

1

TOPLAM

 

2

2

 

KURUMU:Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı

TEŞKİLATI:Taşra

2 SAYILI CETVEL İHDAS EDİLEN KADROLARIN

UNVANI

SINIFI

SERBEST KADRO ADEDİ

TOPLAM

2. DERECE

 

 

 

Şube Müdürü (Uzman)

G.İ.H.

2

2

Uzman

G.İ.H.

2

2

3. DERECE

 

 

 

Uzman

G.İ.H.

5

5

4. DERECE

 

 

 

Uzman

G.İ.H.

7

7

8. DERECE

 

 

 

Uzman Yardımcısı

G.İ.H.

2

2

9. DERECE

 

 

 

Uzman Yardımcısı

G.İ.H.

2

2

10. DERECE

 

 

 

Memur

G.İ.H.

2

2

Daktilo

G.İ.H.

2

2

12. DERECE

 

 

 

Şoför

G.İ.H.

2

2

Hizmetli

Y.H.S.

2

2

TOPLAM

 

28

28

MERKEZ VE TAŞRA GENEL TOPLAMI

 

355

355

 

8. DERECE

 

 

 

Uzman Yardımcısı

T.H.S.

4

4

Uzman Yardımcısı

G.İ.H.

12

12

Memur

G.İ.H.

3

3

Bilgisayar İşletmeni

G.İ.H.

2

2

Teknisyen

T.H.S.

1

1

Hizmetli

Y.H.S.

2

2

TOPLAM

 

24

24

 

9. DERECE

 

 

 

Uzman Yardımcısı

G.İ.H.

3

3

Veznedar

G.İ.H.

1

1

Memur

G.İ.H.

2

2

Ambar Memuru

G.İ.H.

2

2

Bekçi

Y.H.S.

1

1

Hizmetli

Y.H.S.

3

3

TOPLAM

 

12

12

 

10. DERECE

 

 

 

Bilgisayar İşletmeni

G.İ.H.

3

3

Veznedar

G.İ.H.

3

3

Memur

G.İ.H.

2

2

Santral Memuru

G.İ.H.

3

3

Şoför

G.İ.H.

2

2

Kaloriferci

Y.H.S.

1

1

Hizmetli

Y.H.S.

1

1

TOPLAM

 

15

15

 

11. DERECE

 

 

 

Şoför

G.İ.H.

2

2

Hizmetli

Y.H.S.

2

2

Bekçi

Y.H.S.

1

1

Hizmetli

Y.H.S.

2

2

TOPLAM

 

7

7

 

12. DERECE

 

 

 

Şoför

G.İ.H.

6

6

Teknisyen Yardımcısı

Y.H.S.

2

2

Dağıtıcı

Y.H.S.

4

4

Bekçi

Y.H.S.

3

3

Hizmetli

Y.H.S.

1

1

Kaloriferci

Y.H.S.

2

2

TOPLAM

 

18

18

GENEL TOPLAM

 

327

327

 

2. DERECE

 

 

 

Sivil Savunma Uzmanı

G.İ.H.

1

1

Uzman

G.İ.H.

7

7

Uzman

T.H.S.

5

5

Müşavir Avukat

A.H.S.

3

3

Şube Müdürü (Uzman)

G.İ.H.

10

10

TOPLAM

 

26

26

 

3. DERECE

 

 

 

Uzman

G.İ.H.

15

15

Uzman

T.H.S.

5

5

Müşavir Avukat

A.H.S.

5

5

Şube Müdürü (Uzman)

G.İ.H.

13

13

TOPLAM

 

38

38

 

4. DERECE

 

 

 

Uzman

G.İ.H.

25

25

Uzman

T.H.S.

3

3

İstatistikçi

T.H.S.

1

1

TOPLAM

 

29

29

 

5. DERECE

 

 

 

Uzman

T.H.S.

7

7

Uzman

G.İ.H.

9

9

Şef

G.İ.H.

3

3

Memur

G.İ.H.

2

2

TOPLAM

 

21

21

 

6. DERECE

 

 

 

Uzman

G.İ.H.

10

10

Şef

G.İ.H.

2

2

Teknik Ressam

T.H.S

1

1

Memur

G.İ.H.

2

2

TOPLAM

 

15

15

 

7. DERECE

 

 

 

Uzman Yardımcısı

T.H.S

11

11

Uzman Yardımcısı

G.İ.H.

6

6

Ayniyat Saymanı

G.İ.H.

1

1

Şef

G.İ.H.

2

2

Memur

G.İ.H.

2

2

Santral Memuru

G.İ.H.

1

1

Bekçi

Y.H.S.

1

1

Hizmetli

Y.H.S.

5

5

TOPLAM

 

29

29

 

 

II SAYILI LİSTE

KURUMU: Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı

TEŞKİLATI: Merkez

1SAYILI CETVEL İHDAS EDİLEN KADROLARIN

UNVANI

SINIFI

SERBEST KADRO ADEDİ

TOPLAM

1. DERECE

 

 

 

Başkan

G.İ.H.

1

1

Başkan Yardımcısı

G.İ.H.

5

5

I. Hukuk Müşaviri

G.İ.H.

1

1

Proje Değerlendirme Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

Finansman ve Fon Yönetimi Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

İstihdam ve Sosyal Planlama Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

Madencilik ve Enerji Sektörü Özl. Uyg. Dai. Bşk.

G.İ.H.

1

1

Ulaştırma ve İletişim Sektörü Özl. Uyg. Dai. Bşk.

G.İ.H.

1

1

İmalat Sektörü Özl. Uyg. Dai. Bşk.

G.İ.H.

1

1

Ticaret ve Hizmet Sektörü Özl. Uyg. Dai. Bşk.

G.İ.H.

1

1

Tarım ve Gıda Sektörü Özelleştirme Uyg. Dai. Bşk.

G.İ.H.

1

1

İştirakler Yönetimi Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

Sermaye Piyasası İşlemleri Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

Danışmanlık Hizmetleri Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

İhale İşlemleri Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

Personel ve Eğitim Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

APK Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

Özelleştirme Sonrası Takip Dairesi Başkanı

G.İ.H.

1

1

Hukuk Müşaviri

G.İ.H.

3

3

Müşavir Avukat

A.H.S.

3

3

Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri

G.İ.H.

1

1

Müşavir

G.İ.H.

10

10

Daire Tabibi

S.H.S.

1

1

APK Uzmanı

G.İ.H.

6

6

Şube Müdürü (Uzman)

G.İ.H.

7

7

Uzman

G.İ.H.

5

5

Uzman

T.H.S.

5

5

Sivil Savunma Uzmanı

G.İ.H.

1

1

TOPLAM

 

65

65

 

12. DERECE

 

 

 

Dağıtıcı

Y.H.S.

1

1

Bekçi

Y.H.S.

1

1

Hizmetli

Y.H.S.

2

2

TOPLAM

 

4

4

GENEL TOPLAM

 

170

170

 

 

KURUMU:Başbakanlık Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı

TEŞKİLATI:Taşra

2SAYILI CETVEL İPTAL EDİLEN KADROLARIN

UNVANI

SINIFI

SERBEST KADRO ADEDİ

TOPLAM

2. DERECE

 

 

 

Müdür

G.İ.H.

1

1

Uzman

G.İ.H.

1

1

3. DERECE

 

 

 

Uzman

G.İ.H.

2

2

4. DERECE

 

 

 

Uzman

G.İ.H.

1

1

8. DERECE

 

 

 

Uzman Yardımcısı

G.İ.H.

1

1

9. DERECE

 

 

 

Uzman Yardımcısı

G.İ.H.

1

1

10. DERECE

 

 

 

Memur

G.İ.H.

1

1

Daktilo

G.İ.H.

1

1

12. DERECE

 

 

 

Şoför

G.İ.H.

1

1

Hizmetli

Y.H.S.

1

1

TOPLAM

 

11

11

 

 

 

 

 

ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI

 

BAŞKAN

BAŞKAN YARDIMCISI

ANA HİZMET BİRİMLERİ

Başkan

Başkan Yardımcısı

Proje Değerlendirme Dai.Bşk.lığı

 

Başkan Yardımcısı

Finansman ve Fon Yön.Dai.Bşk.lığı

 

Başkan Yardımcısı

İstihdam ve Sosyal Planlama Dai.Bşk.lığı

 

Başkan Yardımcısı

Madencilik ve Enerji Sektörü Özelleştirme Uygulamaları Daire Bşk.lığı

 

 

Ulaştırma ve İletişim Sektörü Özelleştirme Uygulamaları Daire Başkanlığı

 

 

İmalat Sektörü Özelleştirme Uygulamaları Daire Başkanlığı

 

 

Ticaret ve Hizmet Sektörü Özelleştirme Uygulamaları Daire Başkanlığı

 

 

Tarım ve Gıda Sektörü Özelleştirme Uygulamaları Daire Başkanlığı

 

 

İştirakler Yönetimi Daire Başkanlığı

 

 

Sermaye Piyasası İşlemleri Daire Bşk.lığı

 

 

Danışmanlık Hizmetleri Daire Başkanlığı

 

 

İhale İşlemleri Daire Başkanlığı

 

 

Özelleştirme Sonrası Takip Daire Bşk.lığı

 

DANIŞMA BİRİMLERİ

YARDIMCI BİRİMLER

Hukuk Müşavirliği

İdari ve Mali İşler Dai. Bşk.

Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği

Personel ve Eğitim Dai. Bşk.lığı

 

Araştırma, Planlama, Koordinasyon Daire Bşk.

 

Savunma Uzmanlığı

 

B.Dayanılan Anayasa Kuralları:

İptalisteminin gerekçesinde dayanılan Anayasa kuralları şunlardır:

1. "MADDE2.- Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışıiçinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçtabelirtilen temel ilkele­re dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devletidir."

2. "MADDE6.- Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir. Türk milleti, egemenliğini,Anayasa’nın koyduğu esaslara göre, yetki­li eliyle kullanır.

Egemenliğinkullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz.Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir devlet yetkisikullanamaz."

3. "MADDE7.- Yasama yetkisi Türk milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Buyetki devredilemez."

4. "MADDE8.- Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından,Anayasa’ya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir."

5. "MADDE10- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din,mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.

Hiçbirkişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

Devletorganları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesineuygun olarak hareket etmek zorundadırlar."

6. "MADDE11.- Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarınıve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır.

KanunlarAnayasa’ya aykırı olamaz."

7. "MADDE87.- Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, kanun koymak,değiştirmek ve kaldırmak; Bakanlar Kurulu­nu ve bakanları denetlemek; Bakanlar Kurulunabelli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek; bütçe ve kesinhesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaşilânına karar vermek; milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak,Anayasa’nın 14’üncü maddesindeki fiiller­den dolayı hüküm giyenler hariç olmaküzere, genel ve özel af ilâ­nına, mahkemelerce verilip kesinleşen ölümcezalarının yerine getirilmesine karar vermek ve Anayasa’nın diğer maddelerindeöngörü­len yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir."

8. "MADDE91.- Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuru­luna kanun hükmünde kararnameçıkarma yetkisi verebilir. Ancak sıkıyönetim ve olağanüstü hâller saklı kalmaküzere. Anayasa’nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alantemel hak­lar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasîhaklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemez.

Yetkikanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, ama­cını, kapsamını,ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazla kararname çıkarılıpçıkarılamayacağını gösterir.

BakanlarKurulunun istifası, düşürülmesi veya yasama dönemi­nin bitmesi, belli süre içinverilmiş olan yetkinin sona ermesine sebep olmaz.

Kanunhükmünde kararnamenin, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından süre bitimindenönce onaylanması sırasında, yetkinin son bulduğu veya süre bitimine kadar devamettiği de belirtilir.

Sıkıyönetimve olağanüstü hâllerde, Cumhurbaşkanının Başkanlığında toplanan BakanlarKurulunun kanun hükmünde kararname çıkarmasına ilişkin hükümler saklıdır.

Kanunhükmünde kararnameler, Resmî Gazete’de yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler.Ancak kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarih degösterilebilir.

Kararnameler,Resmî Gazete’de yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisi …

Yetkikanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararname­ler, Türkiye Büyük MilletMeclisi komisyonları ve genel kurulunda öncelikle ve ivedilikle görüşülür.

Yayımlandıklarıgün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulma­yan kararnameler bu tarihte, TürkiyeBüyük Millet Meclisince redde­dilen kararnameler bu kararın Resmî Gazete’deyayımlandığı tarihte, yürürlükten kalkar. Değiştirilerek kabul edilenkararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, bu değişikliklerin Resmî Gazete’deyayımlan­dığı gün yürürlüğe girer."

9. "MADDE123.- İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.

İdareninkuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır.

Kamutüzel kişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarakkurulur."

10. "MADDE128.- Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişileriningenel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetleriningerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlilerieliyle görülür.

Memurlarınve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanma­ları, görev ve yetkileri,hakları ve yükümlülükleri, aylık ve öde­nekleri ve diğer özlük işleri kanunladüzenlenir.

Üstkademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarakdüzenlenir."

11. "MADDE138.- Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygunolarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler.

Hiçbirorgan, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere vehâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkindebulunamaz.

Görülmekteolan bir dava hakkında yasama meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ileilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.

Yasamave yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; buorganlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunlarınyerine getirilmesini geciktiremez."

12. "MADDE153.- Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. İptal kararları gerekçesiyazılmadan açıklanamaz.

AnayasaMahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünüiptal ederken, kanun koyucu gibi hareket­le, yeni bir uygulamaya yol açacakbiçimde hüküm tesis edemez.

Kanun,kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya dabunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihteyürürlükten kalkar. Gereken hâllerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğegireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazete’deyayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.

İptalkararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük MilletMeclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı huku­kî boşluğu dolduracak kanuntasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.

İptalkararları geriye yürümez.

AnayasaMahkemesi kararları Resmî Gazete’de hemen yayımlanır ve yasama, yürütme veyargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar."

13. "MADDE161.- Devletin ve kamu İktisadî teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerininharcamaları, yıllık bütçelerle yapı­lır.

Malîyıl başlangıcı ile genel ve katma bütçelerin nasıl hazırlanacağı veuygulanacağı kanunla belirlenir.

Kanun,kalkınma planları ile ilgili yatırımlar veya bir yıldan fazla sürecek iş vehizmetler için özel süre ve usuller koya­bilir.

Bütçekanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz."

14. "MADDE163.- Genel ve katma bütçelerle verilen ödenek, harcanabilecek miktarınsınırını gösterir. Harcanabilecek miktarın sınırının Bakanlar Kurulu kararıylaaşılabileceğine dair bütçelere hüküm konulamaz. Bakanlar Kuruluna kanunhükmünde kararname ile bütçede değişiklik yapmak yetkisi verilemez. Cari yılbütçesindeki ödenek artışını öngören değişiklik tasarılarında ve cari veileriki yıl bütçelerine malî yük getirecek nitelikteki kanun tasarı ve tek­liflerinde,belirtilen giderleri karşılayabilecek malî kaynak göste­rilmesizorunludur."

III-İLK İNCELEME ve ESASIN İNCELENMESİ:

AnayasaMahkemesi İçtüzüğü’nün 8. maddesi gereğince Yekta Güngör ÖZDEN, Güven DİNÇER,İhsan PEKEL, Selçuk TÜZÜN, Ahmet N. SEZER, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, MustafaBUMÎN, Sacit ADALI, Ali HÜNER ve Lütfi F. TUNCEL'in katılmalarıyla 21.7.1994günü yapılan ilk inceleme toplantısında, konunun özelliği nedeniyle başka husus­larüzerinde durulmaksızın işin esasına geçilerek incelemenin sürdü­rülmesineoybirliğiyle karar verilmiştir.

Yürürlüğüdurdurma istemine ilişkin görüşleri de içeren işin esasına ilişkin rapor, davadilekçesi ve ekleri, iptali istenilen Kanun Hükmünde Kararname kurallarıyladayanılan Anayasa kuralları, bunların gerekçeleri ve öteki yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A-YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ:

530sayılı Kanun Hükmünde Kararname kurallarından anlaşılacağı gibi olası bir iptalkararının yürürlüğe girmesine kadar, KHK'nın uygulanması durumunda ileridegiderilmesi güç ya da olanaksız durum ve zararlar doğabilecektir. Böyleceverilebilecek bir iptal kararı belki de sonuçsuz kalacaktır.

Bunedenle, davalının istemi doğrultusunda 530 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'niniptaline yönelik istem karara bağlanıp karar yürürlüğe girinceye kadaruygulanmasından doğabilecek ve ileride giderilmesi güç ve olanaksız durum vezararları önlemek için KHK'nın yürürlüğünün durdurulmasına Esas 1994/63, Karar1994/60-1 sayı ile karar verilmiştir.

MustafaBUMİN ve Lütfi F. TUNCEL bu düşüncelere katılmamışlardır.

B-ANAYASA'YA AYKIRILIK SORUNU:

1- KanunHükmünde Kararname Hakkında Genel Açıklama:

KanunHükmünde Kararname (KHK) Kurumu, 22.9.1971 günlü ve 1488 sayılı Yasa ile 1961Anayasası'nın 64. maddesinde yapılan değişiklik sonucu hukukumuza girmiştir. Budeğişikliğin gerekçesinde "Parlamenter rejimlerde, kanun yapmanın belliusullere uyulmak zorunluluğu sebebiyle zaman aldığı ve gecikmeler meydanagetirdiği bir gerçektir. Değişen iktisadî ve sosyal şartların gereği olarak bazıhukuk kurallarının bu usuller dışında yürürlüğe konulabilmesi çağdaş devletanlayışının tabii sonucu olarak karşımıza çıkmaktadır.

Anayasa'nın5. maddesi hükmünün prensibini bozmamak ve herhâlde önceden yasama meclislerinceesasları bir kanunla tespit olu­nan sınırlar içerisinde kalmak kaydıylahükümete KHK'lar çıkarma yetkisinin verilmesi ve bu yetkiyi düzenleyen hükmünTBMM’nin genel olarak görev ve yetkilerini belirleyen 64. maddesine eklenmesiuygun görülmüştür." denilmektedir. KHK'lar, temelde 1961 Anayasası'ndançok farklı olmamakla birlikte 1982 Anayasası’nda kimi yeniliklerle ve fakatbenzer gerekçelerle 91. maddede düzenlenmiştir. Böylece hem yürütme organınıgüçlendirmek hem de değişen ekonomik ve sosyal konuların ortaya çıkardığısorunlara ivedi çözümler bulmak amacına ulaşılmak istenilmiştir.

Olağandönemlerde çıkarılan KHK'ların mutlaka bir yetki yasasına dayanması zorunludur.Yetki Yasası'nın içeriği ve öğeleri de Anayasa'nın 91. maddesindebelirlenmiştir. 87. maddede ise Bakanlar Kuruluna "belli konularda"KHK çıkarma yetkisi vermek TBMM'nin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

BakanlarKurulunun belli bir konuda KHK çıkarabilmesi için öncelikle TBMM tarafındankendisine bu konuda yasa ile bir yetkinin verilmiş olması gerekir. BakanlarKurulu, bir yasa ile önceden yetkilendirilmedikçe, kendiliğinden KHKçıkartamaz. Yasa ile verilen yetkiye dayanılarak çıkartılan KHK, yürürlüktekiyasa hükümlerini kaldırabilmekte ve değiştirebilmekte, başka bir anlatımlayasanın hukuksal gücüne sahip bulunmaktadır. Yasama yetkisinin, “kanun koymak, değiştirmekve kaldırmak” öğelerini içerdiği kuşkusuzdur. KHK, yürürlükteki yasahükümlerini kaldırabilmekte ve değiştirebilmektedir.

Anayasa’daöngörüldüğü biçimi ile KHK’lar yapısal (organik-uzvi) bakımdan yürütme organıişlemi, işlevsel (fonksiyonel) yönden ise yasama işlemi niteliğindedirler.Ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi verdiği yetkiyi bir yasa ile her zaman gerialabileceği gibi kendisine sunulan KHK’ları aynen kabul etmek ya da reddetmekzorunda olmayıp dilediğinde değiştirerek de kabul edebilir. Bakanlar KurulunaKHK çıkarma yetkisinin verilmesi, yasayla düzenlemesi gereken konuların yasamaalanından çıkarılıp yürütme organının düzenleme alanına sokulması sonucunu doğurmaz.Bu nedenle Bakanlar Kuruluna KHK çıkarma yetkisinin verilmiş olması Anayasa'nın7. maddesinde öngörülen "Yasama yetkisinin devredilmezliği" ilkesiniortadan kaldırmaz.

BakanlarKuruluna KHK çıkarılabilmesine yetki veren yasada yer alması zorunlu ögelerAnayasa'nın bu konuya ilişkin 91. madde­sinin ikinci fıkrasında gösterilmiştir.Buna göre:

"Yetkikanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin ama­cını, kapsamını,ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazla kararname çıkarılıpçıkarılamayacağını gösterir. "Bun­dan anlaşılacağı gibi yetki yasası,yürürlüğe konulacak KHK'nın amacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresinive bu süre içinde birden çok kararname yürürlüğe konulup konulamayacağınıbelirtmek zorundadır. Bakanlar Kuruluna verilen türevsel yetki, yasadaöngörülen amaç, ilke, kapsam ve süre ile sınırlı bir yetkidir. O hâlde, yetkiyasasında Anayasa'nın belirlediği öğelerin belli bir içeriğe kavuşturularaksomutlaştırılması gerekir.

BakanlarKuruluna KHK çıkarma yetkisinin "belli konularda" verilebileceği 1961Anayasası'nın 64. maddesinde açıkça belirtildiği hâlde, 1982 Anayasası'nınyetki yasasının sahip olması gereken öğelerini gösteren 91. maddesinde bu koşulyer almamaktadır. Ancak 1982 Anayasası'nın 87. maddesinde "... Ba­kanlarKuruluna belli konularda Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisivermek..." TBMM'nin görev ve yetkileri arasında sayılmış bulunmaktadır. Bunedenle, 91. maddede "belli konularda" ifadesi­nin yer almaması birnoksanlık sayılamaz. Çünkü 87. maddede, Bakanlar Kuruluna verilecek KHK çıkarmayetkisinin ancak belli konularda olabileceği açıkça gösterilmektedir. Budurumda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuruluna ancak belli konulardabu yetkiyi verebilir; her konuyu kapsayacak biçimde bir KHK çıkarma yetkisiveremez. KHK’nın konusunun yetki yasasında belirlenmesi zorunludur. Yetki,somutlaştırılmış ve belli bir konuda tanınmalıdır. Bakanlar Kuruluna sınırlarıbelirsiz bir konuda KHK çıkarma yetkisi verilemez. KHK’nın konusu da yetkiyasasında belirlenen çerçevenin dışına çıkamaz. KHK’nın yetki yasasındabelirtilen amaç, kapsam ve ilkelere de uygun olması gerekir. Verilen yetkininkonusunun yasada gösterilmesi zorunluluğunun bu yasaya dayanılarak yürürlüğekonulan KHK’ların yetki yasası kapsamı içinde kalıp kalmadıklarının hemyargısal hem de siyasal denetimlerinin yapılması yönünden çok büyük bir önemivardır. Yetki Yasası’nın kapsamı dışında yürürlüğe konulan veya başka biranlatımla yasanın öngörmediği bir konuda düzenleme yapan bir KHK’nın Anayasa’yaaykırı olacağı kuşkusuzdur.

Anayasa'dakimi konuların KHK'larla düzenlenmesi yasaklanmaktadır. 91. maddenin birincifıkrasında "Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuruluna kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak, sıkıyönetim ve olağanüstü hâllersaklı kalmak üzere, Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümle­rindeyer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alansiyasî haklar ve ödevler kanun hükmünde kararna­melerle düzenlenemez."denilmektedir.

Bunagöre, Anayasa'nın KHK'larla düzenlenemeyeceğini belir­lediği konularda TBMMtarafından Bakanlar Kuruluna düzenlemede bulunması için bir yetki verilmesi deolanaksızdır. Verilen yetki­nin konusunun belli olmasının, Anayasa'nın 91.maddesindeki "yetki verilemeyecek konular"ı da kapsayıpkapsamadığının incelenebilmesi yönünden de önemi büyüktür.

Bunedenlerle. Bakanlar Kurulunun hangi konularda KHK çıkarabileceği YetkiYasası'nda açıkça belirtilmeli ve verilen yetki konu yönünden mutlaka belirginolmalıdır. Anayasa'nın 91. maddesine göre Yetki Yasası'nda çıkarılacak KHK'nın"amacı", "kapsamı" ve "ilkeleri"nin debelirtilmesi gerekir. Amaç, Bakanlar Kurulunun kendisine verilen yetki ileneleri gerçekleştirmesinin istendiğini belirlediğinden yetki yasasında KHK'nınamacı da somut olarak açıklanmalıdır. KHK'nın amacı ve kapsamı da konusu gibigeniş içerikli her yöne çekilebilecek biçimde genel anlatımlarlagösterilmemeli; değişik yorumlamaya elverişli olmamalıdır. KHK'nın yetkiyasasında gösterilen amaç ve kapsam doğrultusunda, verilen ilkelere uygunçıkarılıp çıkarılmadığının saptanması hem yargısal hem de siyasal denetimyönünden zorunludur. KHK, yasada gösterilen amacı dışında yürürlüğe konulmuşsaya da yetkinin kapsamını aşıyorsa veya ilkelere uygun değilse bu durumu onuyetki yasasına ve dolayısıyla Anayasa'ya aykırı düşürür.

Anayasa'yagöre yetki yasasında, Bakanlar Kuruluna verilen yetkinin süresinin degösterilmesi zorunludur. Bu zorunluluk, Türkiye Büyük Millet Meclisininyetkilerini çok uzun bir süre yürütme organına vermekten alıkoymaktadır.

Yasadaöngörülen sürenin bitiminden sonra çıkarılan KHK'nın Anayasa'ya aykırı düşeceğikuşkusuzdur. Ancak yetki süresi içerisinde çıkarılmış olan KHK'lar yasadakisürenin bitiminden sonra da Türkiye Büyük Millet Meclisince onaylanmışolmasalar da geçerliliklerini korurlar.

Anayasa'nın91. maddesinde ayrıca "Kanun hükmünde kararna­meler, Resmî Gazete’deyayımlandıkları gün yürürlüğe girerler. Ancak kararnamede yürürlük tarihiolarak daha sonraki bir tarih de gösterilebilir.

Kararnameler,Resmî Gazete’de yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.

Yetkikanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararname­ler, Türkiye Büyük MilletMeclisi komisyonları ve genel kurulunda öncelikle ve ivedilikle görüşülür.

Yayımlandıklarıgün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulma­yan kararnameler bu tarihte, TürkiyeBüyük Millet Meclisince redde­dilen kararnameler bu kararın Resmî Gazete’deyayımlandığı tarihte, yürürlükten kalkar. Değiştirilerek kabul edilenkararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, bu değişikliklerin Resmî Gazetedeyayımlan­dığı gün yürürlüğe girer." denilmektedir.

2- KHK'ninYargısal Denetimi:

Anayasa'yagöre KHK'ler Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin denetimine bağlıdırlar.Anayasa'nm 91. maddesinde "Kararnameler, Resmî Gazete'de yayımlandıklarıgün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.

Yetkikanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler, Türkiye Büyük MilletMeclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelik ve ivedilikle görüşülür."denilmektedir. Öncelik ve ivedilik koşuluyla, yetki yasalarının gecikmedençıkarılabilmesi ve çıkarıldıktan sonra da yürürlüğe konulan KHK'ların aynıbiçimde Türkiye Büyük Millet Meclisinde karara bağlanması istenilmiştir.

Anayasa'daKHK'ların siyasal denetimi yanında yargısal denetimi de öngörülmüştür. KHK'lar,işlevsel (fonksiyonel) yönden yasama işlemi niteliğinde olduklarında bunlarınyargısal denetimlerinin yapılması görev ve yetkisi de Anayasa Mahkemesineverilmiştir. Anayasa'nın 148., 150., 151., 152. ve 153. maddeleri hükümlerinegöre, KHK'ların Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarından uygunluğunu AnayasaMahkemesi denetler.

KHK'nınyargısal denetiminin söz konusu olduğunda KHK'nın dayandığı yetki yasasınınöncelikle Anayasa'ya daha sonra da KHK'nın kendisinin hem yetki yasasına hem deAnayasa'ya uygunluğu sorunlarının çözümlenmesi gerekir. Her ne kadarAnayasa'nın 148. maddesinde KHK'ların yetki yasalarına uygunluğunundenetlemesinden değil yalnızca Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarındanuygunluğunun denetlenmesinden söz edilmekte ise de Anayasa'ya uygunlukdenetiminin içerisine öncelikle KHK'nın yetki yasasına uygunluğunun denetimigirer. Çünkü Anayasa'da Bakanlar Kuruluna ancak yetki yasasında belirtilensınırlar içerisinde KHK çıkarma yetkisi verilmiştir. Yetki yasası olmazsa(Anayasa mad. 121 dışında) KHK olamaz. Bu yetkinin dışına çıkılması KHK'yıAnayasa'ya aykırı duruma getirir. Böylece KHK'nın yetki yasasına aykırı olmasıAnayasa'ya aykırı olması ile özdeşleşir. Nitekim, 335 ve 347 sayılı KHK'lardayandırıldıkları 3268, 3347 ve 3479 sayılı Yetki Yasalarının kapsamı dışındakalmaları nedeniyle; 493, 501, 502, 503, 508, 509, 510, 511, 512, 513, 514,515, 516, 517, 518, 519, 520, 521 ve 524 sayılı KHK'lar ise dayandıkları 3911sayılı Yetki Yasası’nın iptali nedeniyle Anayasa'ya aykırı görülerek iptaledilmişlerdir.

OlağanüstüHâl KHK'ları dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa’dan (mad. 121) alırlar. Butür KHK'ların bir yetki yasasına dayanması gerekli değildir. Buna karşın olağanKHK'ların bir yetki yasasına dayanmaları zorunludur. KHK'lar, yasa gücünüdayandıkları yetki yasasından alırlar. Bu nedenle KHK'lar ile dayandıklarıyetki yasası arasında çok sıkı bir bağ vardır.

YetkiYasası, KHK ve KHK'nın Türkiye Büyük Meclisi’nce aynen ya da değiştirilerekkabulü birbirinden bağımsız işlemler olmayıp Anayasa'da öngörülen bir sürecin değişikaşamalarıdır. KHK'nın yetki yasası ile olan bağı, KHK'yı aynen ya dadeğiştirerek kabul eden yasa ile kesilir. Bu yasa, KHK’yı kendi bünyesinealarak genel anlamda bir yasa niteliğine dönüştürür. Bu nedenle, KHK iledayandığı yetki yasası arasındaki bağ KHK'nın aynen ya da değiştirilerek yasayadönüşmesine kadar devam etmektedir. KHK, yasa gücünü, dayandığı yetki yasasıile konulan esaslara uygunluğu ve yetki yasasının da Anayasa'ya uygunluğuvarsayıldığı için kazanmaktadır. Yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığınınsaptanması ya da bu nedenle iptaline karar verilmesi durumunda, bu varsayımgerçekleşmediğinden, bu yasaya dayanılarak çıkartılan KHK Anayasal dayanaktanyoksun kalır. Bu durumda KHK, Anayasa'nın uygun gördüğü ölçünün ötesindeverilen bir yetkinin kullanılması sonucu çıkartılmış olması nedeniyle Anayasa'yaaykırılık oluşturur. KHK; yetki yasasına ve içeriği yönünden de Anayasa'yaaykırı bulunmasa bile dayandığı yetki yasası Anayasa'ya aykırı ise bu nedenleiptali gerekir.

KHK'nınAnayasa’ya uygun bir yetki yasasına dayanması geçerliliğin önkoşuludur. Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan veya dayandığı yetki yasasıAnayasa'ya aykırı olan bir KHK'nın kuralları, içerikleri yönünden Anayasa'yaaykırılık oluşturmasalar bile, Anayasa'ya uygunluğundan söz edilemez.

Öbüryönden, KHK'ların Anayasa'ya uygunluk denetimleri yasa­ların denetimlerindenfarklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde; "Kanunlar Anayasa’ya aykırıolamaz." denilmektedir. Bu nedenle yasaların denetimde, onların yalnızcaAnayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. KHK'lar ise konu, amaç,kapsam ve ilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki yasasına hem de Anayasa'yauygun olmak zorundadırlar. Bu nedenlerle KHK kurallarının içerikler yönünden deAnayasa'ya uygunluk denetiminin yapılabilmesi için öncelikle ortada Anayasa'yauygun bir yetki yasasının varlığı gerekir.

KHK'larınAnayasa'ya aykırılığı saptanmış ya da bu nedenle iptal edilmiş bir yetkiyasasına uygun olup olmadığının incelenmesi ise denetimi anlamsız kalır. ÇünküAnayasa'ya aykırı bir yetki yasasına dayanılarak çıkartılan KHK'larınAnayasa'ya uygun görülmesi olanaksızdır.

Yetkiyasasının iptalinin, bu yasaya dayanılarak çıkartılan KHK'lara etkisininAnayasa'nın 153. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi uygun değildir. ÇünküAnayasa'nın 153. maddesindeki "İptal kararları geriye yürümez."kuralına dayanarak, yetki yasasının iptaline ilişkin kararın, Resmî Gazete’deyayımı gününe kadar çıkarılan KHK'ları etkilenmeyeceği biçiminde bir ilke dekonulamaz.

Bütünbu nedenlerle dayandığı yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığı saptanan ya daiptaline karar verilen KHK'ları, Anayasa'nın Başlangıç'ındaki "Hiçbir kişive kuruluşun, bu Anayasa’da gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bununicaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı", 2. maddesindeki"Hukuk devleti" ilkeleriyle 6. maddesindeki "Hiç kimse veyaorgan kaynağını Anayasa’dan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz." kuralıve KHK çıkarma yetkisine ilişkin 91. maddesiyle bağdaştırılmaları olanaksızdır.

Biryetki yasasına dayanmadan çıkartılan, yetki yasasının kapsamı dışında kalan,dayandığı yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığı saptanan ya da Anayasa'yaaykırılığı nedeniyle iptal edi­len KHK'ların anayasal konumları birbirindenfarksızdır. Böyle durumlarda KHK'lar anayasal dayanaktan yoksunbulunduklarından içerikleri Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dava açıldığındaiptal­leri gerekir.

3- 530Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Anayasa'ya Aykırılığı Sorunu:

Davakonusu edilen 530 sayılı Kanun Hükmünde Kararname 5.5.1994 gün ve 3987 sayılıYetki Yasası'na dayanılarak çıkartılmıştır. KHK'nın dayandığı 3987 sayılı YetkiYasası ise Anayasa Mahkemesinin 7.7.1994 gün ve Esas 1994/49, Karar 1994/45-2sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Böylece, 530 sayılı KHK anayasal dayanaktanyoksun kalmıştır.

KHK'larınyargısal denetimi bölümünde açıklanan nedenlerle Anayasa'ya aykırı görülerekiptal edilen 3987 sayılı Yetki Yasası'na dayanılarak çıkarılmış bulunan 530sayılı KHK'nın Anayasa'nın Başlangıç'ında yer alan egemenliği "Milletadına kullanmağa yetkili kılınan hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasa’dagösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzenidışına çıkamayacağı", 2. maddesindeki "hukuk devleti", 6.maddesindeki "Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasa’dan almayan bir devletyetkisi kullanamaz." ilkeleriyle, KHK çıkarma yetkisine ilişkin 91.maddesine aykırıdır. Bu gerekçe karşısında dava dilekçesinde ileri sürülendiğer aykırılık nedenleri üzerinde durulmaksızın KHK'nın iptali gerekir.

HaşimKILIÇ ve Sacit ADALI bu görüşe katılmamışlardır.

IV-SONUÇ:

30.5.1994günlü, 530 sayılı "Tasarrufların Teşviki ve Kamu YatırımlarınınHızlandırılması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinde ve 190 Sayılı Kanun HükmündeKararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun HükmündeKararname"nin, dayanağını oluşturan 5.5.1994 günlü, 3987 sayılı YetkiYasası'nın Anayasa Mahkemesi'nin 7.7.1994 günlü, Esas 1994/49, Karar 1994/45—2sayılı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle Anayasa'ya aykırı olduğuna veİPTALİNE, Haşim KILIÇ ile Sacit ADALI'nın "Kararnamenin dayanağınıoluşturan Yetki Yasası'nın iptali, önceden çıkarılmış kararnamenin iptalgerekçesi olamayacağı" yolundaki karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

21.7.1994 günündekarar verildi.

 

Başkan

Yekta Güngör ÖZDEN

Başkan vekili

Güven DİNÇER

Üye

İhsan PEKEL

Üye

Selçuk TÜZÜN

Üye

Ahmet N. SEZER

 Üye

Haşim KILIÇ

Üye

Yalçın ACARGÜN

Üye

Mustafa BUMİN

Üye

Sacit ADALI

Üye

Ali HÜNER

Üye

Lütfi F. TUNCEL

 

 

 

KARŞIOYGEREKÇESİ

Çoğunlukgerekçesinde özetle; 3987 sayılı Yetki Yasası iptal edilmiş olduğundan bunadayanılarak çıkarılmış KHK'larında yasal dayanağı kalmayacağından esasınincelenmesine geçmeden iptali gerekir denilmektedir.

Davakonusu KHK'nın esasına geçilerek Anayasal denetimi yapılmalı idi. Salt"yasal dayanağı kalmadığı gerekçesinden" hare­ketle esasa geçmedenAnayasa'ya aykırı görüp iptal etmek mümkün değildir.

KHK'larAnayasa'nın 91. maddesi gereğince yetki yasasında belirtilen çerçeve içindeçıkarılabilir. Yani KHK'yı çıkarma yetki­si bu yasa ile verilir. KHK'nınçıktığı tarihte yetki yasası yürür­lükte olduğuna, yani buna dayanarakçıkarıldığına göre "Yasal daya­naktan yoksundur." demek hukuka uygundüşmez. KHK hukuk alemine çıktığı tarihte yetki yasası var mıdır, yok mudurbuna bakılmalıdır. Yetki Yasası, KHK'ya bu hayatiyeti verdikten sonra onunyürürlükten kaldırılması, süresinin sona ermesi KHK'nın yasal dayanaktan yoksunkaldığı anlamına gelemez.

Aynıdurum Yetki Yasası’nın Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmesi hâlinde de devameder. "Dayanak" yönünden, bir yasanın yürürlükten kaldırılması,süresinin sona ermesi ya da iptal edilmesi arasında hiçbir fark yoktur. Bu üç hâldede sonuçta yasa varmışçasına hukukî tasarrufta bulunulamaz. Ama yasa sonaermeden evvel doğan hukukî neticeler hayattadır ve varlığını devam ettirirler.

Ancakbu yasalara dayanılarak yapılan tasarruflar hakkında hukuka aykırılık gerekçesiile dava açılmışsa yasal dayanak yönünden değil, esastan inceleme yapılarakvarsa aykırılık iptal edilir.

YetkiYasası esastan Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Konusu, amacı,kapsamı ve ilkeleri yönünden tespit edilen anayasal aykırılıklar ilgili KHK'larıda mutlaka etkiler. Yetki Yasası’nın belirtilen unsurlarındaki bu aykırıklarKHK'lara intikal eder. Ama bu aykırılık "Yasal Dayanak" gibi şeklideğil esasa ilişkin bir aykırılıktır. Bu da ancak KHK'nın esasına geçilerekyapılacak bir inceleme sonunda tespit edilebilir.

YetkiYasası’nın iptali nedeniyle KHK'nın yasal dayanağının kalmadığını söylemek,iptal kararının etkisini KHK’nın hukuk alanına çıktığı tarihe kadar çekmekanlamını taşır. Böyle bir anlayışa Anayasa'nın 153. maddesindeki iptalkararlarının geriye yürüyemeyeceği ilkesi izin vermez.

Bu nedenle KHK'nınesasının incelenmesine geçmeden sadece "Yasal Dayanaktan YoksunKalması" sebebine dayalı bir Anayasa'ya aykırılık gerekçesine katılmıyoruz.

Üye

Haşim KILIÇ

Üye

Sacit ADALI

 

 

Full & Egal Universal Law Academy