ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1995/29
Karar Sayısı : 1995/17
Karar Günü : 27.6.1995
R.G. Tarih-Sayı :R.G.'de yayımlanmamıştır. (Red)
Dâvacı vekilinin, ayrıntılarıyla açıkladığı istemlerini, sonucundada öncelikle "506 sayılı Kanunun Ek 24/L maddesinin dâvacının hukukîdurumu itibariyle değerlendirerek madde kapsamında olup olmadığının tesbitiile" biçiminde yinelediği dilekçesiyle açtığı dâva, içerdiği Anayasa'yaaykırılık savı, dâvacının SSK'na borçlu bulunmadığının tesbiti ve sataşmanınönlenmesi bölümlerinden oluşan kademeli bir dâvadır.
Bu tür bir dâvada tesbit isteminin gereği, olumlu ya da olumsuz,yerine getirilmeden öbür isteme geçilmesi ve çözüm sağlayan bir yargıyavarılması uygun olmadığı gibi tesbit sorunu aşılmadan öze ilişkin uygulamanındayanağı olan bir kural hakkında itirazyoluna başvurulması da olanaksızdır.
Anayasa'nın 152. maddesinin birinci fıkrasıyla AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında 2949 sayılı Kanun'un 28.maddesinin birinci fıkrasının 2. bendine göre; bir dâvaya bakmakta olanmahkemenin, uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerineilişkin olarak taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık savının ciddî olduğukanısına vararak Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi, o kuralın bakılan dâvadauygulanabilmesi koşuluna bağlıdır.
Kademeli dâvaların tesbit bölümünde, tesbitle ilgili kurallaruygulanma durumundadır. Tesbit istemini olumlu ya da olumsuz sonuçlandırırkenuygulanan ya da uygulama olasılığı bulunan bir kural için başvurulabilir.Tesbit istemi çözümlenip eda bölümüne geçilmiş gibi bu evrede uygulanabilecekbir kuralın iptali istemiyle tesbit evresinde itiraz yoluna başvurulamaz.Kaldıki yerel mahkeme tesbit istemini karara bağlarken ya da bağlamak için buyola başvurduğu açıklığına yer vermemiştir. Başvuru kararındaki "...olayımızda dâvacının kanunla kurulan diğer kuruluşlar kapsamındaolduğu..." tümcesi, tesbit isteminin incelenip bu konuda bir yargıyavarıldığı anlamında değildir. Bu durumda, tesbit istemini sonuçlandırırkenitiraz konusu 24/L maddesinin uygulanmayeri yoktur. Tesbit, dâvacının bu maddekapsamına girip girmediğidir. Madde kapsamında olup olmadığına göre maddeninuygulanıp uygulanmayacağı söz konusu olacak, gündeme gelecektir. Tesbitinsonucunda, dâvacının anılan madde kapsamına girmediği saptanırsauygulanmasıdüşünülmeyecektir.
Bu durum karşısında, itiraz yoluna başvuran mahkemenin bakmaktaolduğu davanın bu evresinde iptalini istediği kuralın uygulanma niteliğibulunmadığından mahkemenin yetkisizliği nedeniyle başvurunun reddine kararverilmesigerekir.
SONUÇ :
Dâvanın kademeli olması ve ilk kademeyi oluşturan tesbitinsonuçlanmaması nedeniyle, iptali istenen kuralın bu evrede uygulanma niteliğibulunmadığından başvuran Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle itirazın REDDİNE,
27.6.1995 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Yekta Güngör ÖZDEN
Başkanvekili
Yılmaz ALİEFENDİOĞLU
Üye
İhsan PEKEL
Üye
Selçuk TÜZÜN
Üye
Ahmet N. SEZER
Üye
Samia AKBULUT
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Nurettin TURAN