ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1996/12
Karar Sayısı : 1996/8
Karar Günü : 19.3.1996
R.G. Tarih-Sayı :R.G.'de yayımlanmamıştır. (Red)
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 17.10.1983 günlü, 2924 sayılı "OrmanKöylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun"un 11.maddesinin 30.10.1995 günlü, 4127 sayılı Yasa ile değişik üçüncü fıkrasınınAnayasa'nın 153. maddesine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Davacı Hazine vekili, 25.9.1995 günlü dava dilekçesinde, 6831sayılı Orman Kanunu'nun 2/B maddesine göre, orman sınırları dışına çıkarılıp,kadastro çalışmaları sırasında Hazine adına tespit ve tescil edilen, KızılkayaKöyünde, tapunun 104 ada, 17 parsel numarasında kayıtlı bulunan taşınmazınkadastro tutanağının beyanlar hanesinde, taşınmazı kullanan kişi olarak,davalının gösterildiğini, bu uygulamayı öngören 2924 sayılı Yasa'nın 3763sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin üçüncü fıkrasının Anayasa Mahkemesi'nce iptaledildiğini, bu nedenle dava konusu taşınmazın beyanlar hanesindeki zilyedlikşerhinin hukukî dayanağının kalmadığını belirterek iptalini istemiş, daha sonraverdiği 13.12.1995 günlü dilekçesinde de Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilenhükümlerin, 2924 sayılı Yasa'nın 11. maddesini değiştiren 4127 sayılı Yasa ileyeniden düzenlenmesinin Anayasa'nın 153. maddesine aykırı olduğunu ilerisürmüştür. Mahkeme, bu savın ciddî olduğu kanısına vararak Anayasa Mahkemesi'nebaşvurmuştur.
II- YASA METİNLERİ
A- İptali İstenen Yasa Kuralı:
17.10.1983 günlü, 2924 sayılı Orman Köylülerinin KalkınmalarınınDesteklenmesi Hakkında Kanun'un 11. maddesini değiştiren, 30.10.1995 günlü,4127 sayılı Yasa'nın 1. maddesi şöyledir:
"MADDE 1.- 2924 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin üçüncüfıkrasına "3402 sayılı Kadastro Kanununa göre bu yerlerin kadastrosuöncelikle yapılır." cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümlelereklenmiş ve iptal edilen dördüncü ve beşinci fıkraları yeniden düzenlenmiştir.
Kadastro çalışmaları sırasında, fiilî kullanım durumuna göresınırlandırması ve Hazine adına tespit yapılacak bu yerler üzerindeki muhdesatile tasarruf edenlerin isimleri, kadastro tutanağının beyanlar hanesindegösterilir. 3402 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen askı ilanı hariç,diğer ilanlar yapılmaz. Kadastro çalışmaları sonucunda belirlenen kişilerin, bumaddenin dördüncü fıkrasına göre gerçek hak sahibi olup olmadıkları hususu,ayrıca Orman Bakanlığınca tespit edilir. Hak sahiplerinin bu madde hükmündenyararlandırılmasında, sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönümlük sınırlamayauyulur.
Yararlanacak kişilerin hak sahibi olabilmesi için, orman köyünüfusuna kayıtlı olmaları ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibarengeriye yönelik en az 5 yıl müddetle o yerde ikâmet etmiş bulunmaları gerekir.
Rayiç bedelin belirlenerek hak sahiplerine tebliğinden itibarenhak sahiplerince bir yıl içinde satın alınmayan yerler, ihale ile hak sahipliğitanımına uygun üçüncü kişilere, birinci fıkradaki şartlarla satılır.
31.12.1981 tarihinden itibaren Orman köyü nüfusuna kayıtlı olanlarda hak sahibi sayılırlar."
B- Dayanılan Anayasa Kuralı :
İptal istemine gerekçe yapılan Anayasa kuralı şudur:
"MADDE 153.- Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. İptalkararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.
Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenintamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni biruygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.
Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisiİçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetedeyayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesiiptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih,kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.
İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda,Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukukî boşluğudolduracak kanun tasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.
İptal kararları geriye yürümez.
Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır veyasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek vetüzelkişileri bağlar."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilkinceleme toplantısında, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin, iptalini istediğikuralın bakmakta olduğu davada uygulanıp, uygulanmayacağı sorunu önceliktaşıdığından, ilk inceleme raporu, dava dosyası ve ekleri, iptali istenen Yasave dayanılan Anayasa kurallarıyla bunların gerekçeleri ile diğer yasamabelgeleri incelendikten sonra bu konuya öncelik verilerek gereği düşünüldü :
Anayasa'nın 152., 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Yasa'nın 28. maddesi gereğince, bir davaya bakmaktaolan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnameninhükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık iddiasının ciddî olduğu kanısına varırsa o hükmün iptali için AnayasaMahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Burada sözüedilen "uygulanacak yasakuralı", bakılmakta olan davayı, yürütmeye, uyuşmazlığı çözmeye ve davayısona erdirmeye yarayacak kurallardır.
Dava konusu işlemin, 2924 sayılı Yasa'nın 3763 sayılı Yasa iledeğişik 11. maddesinin üçüncü fıkrasına göre yapılmış olduğu, daha sonrayürürlüğe giren ve işlemin dayanağını oluşturmayan 4127 sayılı Yasa'nın 1.maddesiyle yapılan değişikliğin olayda uygulanacak kural durumunda olmadığıanlaşılmaktadır.
IV- SONUÇ
17.10.1983 günlü, 2924 sayılı "Orman KöylülerininKalkınmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun"un 4127 sayılı Yasa iledeğişik 11. maddesinin üçüncü fıkrası, itiraz yoluna başvuran Mahkemeninbakmakta olduğu davada uygulanma durumunda bulunmadığından, bu fıkraya yönelikitirazın başvuran Mahkemenin yetkisizliğinedeniyle REDDİNE,
19.3.1996 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Yekta Güngör ÖZDEN
Başkanvekili
Güven DİNÇER
Üye
Selçuk TÜZÜN
Üye
Ahmet N. SEZER
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Lütfi F. TUNCEL
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU