Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1996/53, K.1996/31 Sayılı Karar - 03/09/1996

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 1996/53

Karar Sayısı : 1996/31

Karar Günü : 3.9.1996

R.G. Tarih-Sayı :R.G.'de yayımlanmamıştır. (Red)

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Nevşehir Asliye Ceza Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU : 1.3.1926 günlü, 765 sayılı "Türk CezaKanunu"nun 434. maddesinin ikinci fıkrasının, Anayasa'nın 2. ve 10.maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

Sanığın, rızasıyla kaçırıp ırzına geçerek kızlığını bozduğumağdureyle evlenmesi üzerine Cumhuriyet Başsavcılığı'nın "Mağdure ilesanığın resmî nikâhla evlenmiş bulunmaları nedeniyle Türk Ceza Kanunu'nun434/1. maddesi gereğince sanık hakkındaki kamu davasının teciline kararverilmesi ..." istemiyle açtığı kamu davasına bakan mahkeme, Türk CezaYasası'nın 434. maddesinin ikinci fıkrasını Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerineaykırı görerek, iptali istemiyle, doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştur.

III- YASA METİNLERİ

A- İptali İstenen Yasa Kuralı

1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 434. maddesininiptali istenilen ikinci fıkrası şöyledir :

"MADDE 434- (Değişik 11.6.1936-3038/1 md)

...

Müruru zaman haddine kadar erkek tarafından haksız olarak vukuagetirilmiş bir sebeple boşanmaya hükmedilirse takibat yenilenir. Evvelce hükümverilmiş ise ceza çektirilir.

..."

B- Dayanılan Anayasa Kuralları

İptal istemine gerekçe yapılan Anayasa kuralları şunlardır :

1. "MADDE 2.- Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millîdayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürkmilliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan,demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir."

2. "MADDE 10.- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasîdüşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırımgözetilmeksizin kanun önünde eşittir.

Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanunönünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar."

IV- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilkinceleme toplantısında, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin, iptalini istediğikuralın bakmakta olduğu dâvada uygulanıp uygulanamayacağı sorunu önceliktaşıdığından, ilk inceleme raporu, dâva dosyası ve ekleri, iptali istenilenYasa ve dayanılan Anayasa kurallarıyla bunların gerekçeleri ile diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra bu konu öne alınarak gereği düşünüldü :

Anayasa'nın 152., 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Yasa'nın 28. maddesi gereğince, bir dâvaya bakmaktaolan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnameninhükümlerini Anayasa'ya aykırı görür ya da taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık iddiasının ciddî olduğu kanısına varırsa o kuralın iptali içinAnayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Burada sözü edilen"uygulanacak yasa kuralı" bakılmakta olan dâvayı yürütmeye,uyuşmazlığı çözmeye ve sona erdirmeye yarayacak kurallardır.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre kaçırılan ve alıkonulan mağdureile sanığın sonradan evlendikleri ve yargılama sırasında evliliklerinin sürdüğüanlaşılmaktadır.

Türk Ceza Yasası'nın 434. maddesinin itiraz konusu ikincifıkrasının bu dâvada uygulanabilmesi için, tarafların boşanmış olmalarıgerektiğinden iptali istenilen kuralın bakılmakta olan dâvada, bu aşamada,uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

V- SONUÇ

İtiraz konusu kuralın bakılmakta olan dâvanın bu aşamasındauygulanma olanağı bulunmadığından mahkemenin yetkisizliği nedeniyle başvurununREDDİNE,

3.9.1996 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.