Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1997/47, K.1997/55 Sayılı Karar - 10/06/1997

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 1997/47

Karar Sayısı : 1997/55

Karar Günü : 10.6.1997

R.G. Tarih-Sayı :02.08.1997-23068

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara Asliye 19. Hukuk Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU : 17.6.1992 günlü, 3813 sayılı "TürkiyeFutbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun"un 29. maddesininikinci tümcesinin, Anayasa'nın 48. maddesine aykırılığı savıyla iptaliistemidir.

I- OLAY

Prime Prodüksiyon Hizmetleri AŞ. ile İstanbulspor SporFaaliyetleri AŞ. arasında imzalanan yayın sözleşmesinin Türkiye FutbolFederasyonu Başkanlığı tarafından onaylanmaması nedeniyle "sözleşmeninaynen ifası, "muavazanın ve müdahalenin önlenmesi" için açılan davayabakan Mahkeme, 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve GörevleriHakkındaki Kanun'un 29. maddesinin ikinci tümcesinin Anayasa'nın 48. maddesineaykırılığı savıyla itiraz yoluna başvurarak iptal isteminde bulunmuştur.

III- YASA METİNLERİ

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı

3813 sayılı Yasa'nın iptali istenilen ikinci tümceyi de içeren 29.maddesi şöyledir :

"Madde 29- Futbol müsabakalarının televizyon ve radyodan yayınlanmasınındüzenlenmesi ve programlanmasına Federasyon yetkilidir. Kulüplerin bu konudayayın kuruluşları ile yapacakları sözleşmeler, Federasyonun gözetim, denetim veonayına tâbidir."

B- İlgili Yasa Kuralı

3813 sayılı Yasa'nın konuyla ilgili maddesi şöyledir:

"Madde 14- Tahkim Kurulu, Federasyon ile kulüpler; federasyonile hakemler; federasyon ile teknik direktör ve antrenörler; kulüpler ileteknik direktörler ve antrenörler; kulüpler ile oyuncular; kulüpler ilekulüpler arasında çıkacak ihtilaflar hakkında Yönetim Kurulunca verilecekkararlar ile disiplin kurulu kararlarını, ilgililerin itirazı üzerineinceleyerek kesin karara bağlar."

C- Dayanılan Anayasa Kuralı

İtiraz başvurusunda dayanılan Anayasa'nın 48. maddesi şöyledir :

"MADDE 48.- Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşmehürriyetlerine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbesttir.

Devlet, özel teşebbüslerin millî ekonominin gereklerine ve sosyalamaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacaktedbirleri alır."

IV- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, itiraz yoluna başvuran Mahkeme'nin iptalini istediği3813 sayılı "Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanun"un 29. maddesinin ikinci tümcesinin Mahkemenin bakmakta olduğudavada uygulanması sorunu öncelik taşıdığından, ilk inceleme raporu, davadosyası ve ekleri, iptali istenen Yasa kurallarıyla dayanılan Anayasa kurallarıve bunların gerekçeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü :

17.6.1992 günlü, 3813 sayılı Yasa'nın 1. maddesinde futbolfaaliyetlerini ulusal ve uluslararası kurallara göre yürütmek, örgütlemek,geliştirmek ve Türkiye'yi futbol konusunda yurt içinde ve yurt dışında temsiletmek üzere özel hukuk kurallarına bağlı ve tüzelkişiliğe sahip, özerk TürkiyeFutbol Federasyonu'nun kurulması, örgütün görev ve yetkilerine ilişkin ilke veyöntemlerini düzenlemek amacı güdülmektedir.

Yasa'nın 4. maddesinde de, "Tahkim Kurulu" na,Federasyon'un örgütü içinde yer verilmiştir.

Yasa'nın 14. maddesine göre, federasyon ile kulüpler; federasyonile hakemler, federasyon ile teknik direktör ve antrenörler, kulüpler ve teknikdirektörler ve antrenörler, kulüpler ile oyuncular, kulüpler ile kulüplerarasında çıkacak uyuşmazlıklar hakkında Yönetim Kurulunca verilecek kararlarile disiplin kurulu kararlarını, ilgililerin itirazı üzerine inceleyerek kesinkarara bağlamak, Tahkim Kurulu'nun görevidir.

22.6.1993 günlü ve 21615 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren Türkiye Futbol Federasyonunun Çalışma Usul ve Esaslarına DairAna Satatü'nün yayınların düzenlenmesi başlıklı 63. maddesinde; futbolkarşılaşmalarının televizyon ve radyodan yayınlanması, düzenlenmesi veproğramlanmasının Federasyon'un yetkisinde olduğu, kulüplerin bu konudayayın kuruluşları ile yapacakları sözleşmelerin Federasyon'un gözetim, denetimve onayına bağlı bulunduğu Federasyon tarafından onaylanmayan sözleşmelerin Federasyon'akarşı geçersiz sayılacağı öngörülmüştür.

İstanbulspor Spor Faaliyetleri ve Ticaret AŞ. ile PrimeProdüksiyon Hizmetleri AŞ. arasında yapılan yayın sözleşmesi Futbol Federasyonutarafından onaylanmamıştır.

Bu durumda ve bu aşamada Federasyon ile kulüp arasında yayınsözleşmesinin onaylanmaması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığın dava yoluyladeğil, ilgililerin itirazı üzerine Tahkim Kurulu'nca incelenerek kesin kararabağlanması gerekmektedir.

Açıklanan nedenle Tahkim Kurulu'nca incelenerek kesin kararabağlanması gereken bir konuda, bu yol izlenmeksizin açılan davada Yasa'nın 29.maddesinin ikinci tümcesinin Anayasa'ya aykırılığı savında bulunulmasına olanakgörülmediğinden itirazın, başvuran Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddigerekir.

Selçuk TÜZÜN, Yalçın ACARGÜN ve Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşekatılmamışlardır.

V- SONUÇ

17.6.1992 günlü, 3813 sayılı "Türkiye Futbol FederasyonuKuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun"un 29. maddesinin ikinci tümcesihakkındaki itiraz başvurusunun mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,Selçuk TÜZÜN, Yalçın ACARGÜN ile Fulya KANTARCIOĞLU'nun karşıoyları veOYÇOKLUĞUYLA,

10.6.1997 gününde karar verildi.

KARŞIOYGEREKÇESİ

Esas Sayısı : 1997/47

Karar Sayısı : 1997/55

Olayda, futbol karşılaşmalarının televizyon ve radyodanyayınlanmasına ilişkin olarak futbol kulübü ile yayın kuruluşu arasında yapılansözleşmeyi, 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve GörevleriHakkında Kanun'un 29. maddesi uyarınca onaylamayan Futbol Federasyonu'na karşıyayın kuruluşu tarafından açılan davada, Federasyon'un, sözleşmenin tarafıolmadığı için hasım konumunda da bulunamayacağı yolundaki itirazını reddedenMahkeme, anılan maddenin Federasyon'un onay yetkisini düzenleyen ikinci cümlesininAnayasa'ya aykırı olduğu görüşüyle başvurmuştur.

Sözleşmenin tarafı olan yayın kuruluşunun, Federasyon'un onayvermemesi sonucu zarara uğradığı ve bu nedenle dava yoluna gittiği açıktır.Yasa'da, spor kulübü ile Federasyon arasındaki bu tür uyuşmazlıklarda tahkimyolunun öngörülmüş olması, yayın şirketinin Federasyon'a karşı dava açmahakkını ortadan kaldırmaz. Aksinin kabul edilmesi halinde de davacının,dava ehliyetini saptama yetkisi Mahkeme'nin ve temyiz merciinin tekelindeolduğundan, yayın şirketinin dava açma yetkisinin bulunmadığı, gerekçesiylebaşvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddedilmesi yerinde değildir. Bubağlamda, uyuşmazlığa konu olan 29. maddenin ikinci cümlesi, Mahkeme'nin kabulüdoğrultusunda olayda, uygulanacak kuraldır.

Açıklanan nedenlerle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.