ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1997/56
Karar Sayısı : 1997/62
Karar Günü : 4.9.1997
R.G. Tarih-Sayı :14.11.1997-23170
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Bafra Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 765 sayılı Türk Ceza Yasası'nın 258. maddesininüçüncü fıkrasının Anayasa'nın 9., 10., 11. ve 19. maddelerine aykırılığısavıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Görevli memura muhakemet suçundan sanık hakkında açılan kamudavasında, tarafların Anayasa'ya aykırılık savını ciddi bulan Mahkeme TCK'nun258. maddesinin üçüncü fıkrasının iptali istemiyle başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
765 sayılı Türk Ceza Yasası'nın iptali istenen üçüncü fıkrayıiçeren 258. maddesi şöyledir:
"Eğer fiil, kendisini veya akrabasını hapis veya tevkiftenkurtarmak maksadiyle vâkı olmuşsa birinci fıkradaki hal için iki aydan altıaya, ikinci fıkrada yazılı hal için dört aydan bir seneye kadar hapis cezasıverilir."
IV- İLK İNCELEME
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Yasa'nın 28. maddesine göre itiraz yoluyla yapılanbaşvurularda, Anayasa Mahkemesi'nin görev alanı, başvuran Mahkeme'nin bakmaktaolduğu davada uygulayacağı yasa kuralı ile sınırlıdır.
Uygulanacak yasa kuralından amaç, bir davanın değişik evrelerindeortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya daolumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan ya da tarafların istek vesavunmaları çerçevesinde bir karar vermek için gözönünde tutulması gerekenkurallardır.
Mahkeme'nin bakmakta olduğu dava, hakkında yakalama emri bulunanbabasını aramaya gelen görevli jandarma erlerine, sanığın babasının evde olmadığını,evini aratmayacağını bildirerek onlara karşı çıktığı savıyla, Türk CezaYasası'nın 258. maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları uyarıncacezalandırılmasına ilişkindir. Mahkeme, Türk Ceza Yasası'nın 258. maddesininüçüncü fıkrasını uygulayacağı kural kabul ederek iptalini istemiştir.
Türk Ceza Yasası'nın 258. maddesinin birinci fıkrasında suç,"Bir memura veya ona yardım edenlere memuriyetine ait vazifeleri ifasırasında cebir ve şiddet veya tehdit ile mukavemet" etmek eylemi olaraktanımlanmaktadır. 258. maddenin üçüncü fıkrasında ise, birinci fıkradakieylemin kendisini veya akrabasını özgürlüğü bağlayıcı ceza veya tutuklamadankurtarmak amacıyla işlenmesi durumunda cezanın indirileceği öngörülmüştür.Dosya içeriğinden, olay sırasında sanığın babasının evde bulunmadığıanlaşılmaktadır. Bu nedenle davada uygulanacak kural, 258. maddeninbirinci fıkrası olup, üçüncü fıkrasının uygulanma olanağı yoktur.
V- SONUÇ
1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun itiraz konusu 258.maddesinin üçüncü fıkrası, itiraz yoluna başvuran mahkemenin bakmakta olduğudavada uygulanacak kural olmadığından başvurunun mahkemenin yetkisizliğinedeniyle REDDİNE,
4.9.1997 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Yekta Güngör ÖZDEN
Başkanvekili
Güven DİNÇER
Üye
Ahmet N. SEZER
Üye
Samia AKBULUT
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Lütfi F. TUNCEL
Üye
Mustafa YAKUPOĞLU
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU