ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1998/15
Karar Sayısı : 1998/12
Karar Günü : 5.5.1998
R.G. Tarih-Sayı :R.G.'de yayımlanmamıştır. (Red)
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Gürün Sulh CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 4250 sayılı İspirto veİspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun 31. maddesini yürürlükten kaldıran 560sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinin Anayasa'nın 12., 13., 87. ve 91.maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Sanıklar hakkında, ruhsatsız olarak açıktan içki satışı yapmalarınedeniyle yetkili mercilerin emirlerine uymamak savıyla açılan davada, Mahkeme,560 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname'nin, 4250 sayılı Yasa'nın 31. maddesiniyürürlükten kaldıran hükümlerinin iptali istemi ile doğrudan başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İptali İstenen Yasa Kuralı
24.6.1995 günlü, 560 sayılı "Gıdaların Üretimi, Tüketimi veDenetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin 20. maddesinin itirazkonusu dördüncü fıkrası şöyledir:
"8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkilerİnhisarı Kanunu'nun 1 inci maddesinin 4 üncü fıkrası ile 12, 13, 29, 30, 31 ve34 üncü maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır."
B- İlgili Yasa Kuralı
4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nunyürürlükten kaldırılan konuyla ilgili 19. ve 31. maddeleri şöyledir :
1- "Madde 19- (Değişik: 14/6/1984 - 3023/1 md.)
İspirto ile bira ve şarap dahil her çeşit ispirtolu içki satmakisteyenler İnhisarlar İdaresinden ruhsat almaya mecburdurlar. Bu ruhsatınesasları Maliye ve Gümrük Bakanlığınca objektif kurallar belirlenerekdüzenlenecek bir yönetmelikle tespit edilir.
Açık olarak satanlar 2559 sayılı Polis Vazife ve SalahiyetKanununun 7 nci maddesine göre en büyük mülki amirden, içki yerleri için arananruhsatı almaya mecburdurlar.
Öğrenci yurtları, spor kulüpleri, hertürlü öğretim ve eğitimkurumları, kahvehane, kıraathane, pastahane, bezik ve briç salonlarında ispirtoile bira ve şarap dahil her çeşit ispirtolu içkinin satışına ruhsat verilmez.
İspirto ile bira ve şarap dahil her çeşit ispirtolu içkinin radyo,televizyon ve Devlete ait hertürlü kurum ve kuruluşlar aracılığıyla reklamınınyapılması yasaktır."
2- "Madde 31- (14.6.1984 - 3023) Ondokuzuncu maddeye göreruhsat almadan satış yapanlar üç aydan altı aya kadar hapis ve ellibin liradanikiyüzellibin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır."
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında, ilk inceleme raporu, dava dosyası ve ekleri, iptaliistenilen Kanun Hükmünde Kararname kuralları ve dayanılan Anayasa kuralları ilebunların gerekçeleri ve öbür yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Yasa'anın 28. maddesine göre itiraz yoluyla yapılanbaşvurularda, Anayasa Mahkemesi'nin görev alanı, başvuran Mahkeme'nin bakmaktaolduğu davada uygulayacağı yasa kuralı ile sınırlıdır.
Uygulanacak yasa kuralından amaç, bir davanın değişik evrelerindeortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya daolumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan ya da tarafların istek vesavunmaları çerçevesinde bir karar vermek için gözönünde tutulması gerekenkurallardır.
İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 4250 sayılı İspirto ve İspirtoluİçkiler İnhisarı Kanunu'nun sanıkların eylemine ilişkin özel düzenleme getiren31. maddesini yürürlükten kaldıran 560 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 21.maddesinin dördüncü fıkrasının iptalini istemektedir.
Mahkemenin bakmakta olduğu dava ise, ruhsatsız olarak açıktan içkisattıkları savıyla sanıkların Türk Ceza Yasası'nın 526. maddesine görecezalandırılmaları istemine ilişkindir.
Bu nedenle, 560 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 21. maddesininitiraz konusu dördüncü fıkrası bakılmakta olan davada uygulanacak kuraldeğildir.
Başvurunun, Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
V- SONUÇ
24.6.1995 günlü, 560 sayılı "Gıdaların Üretimi, Tüketimi veDenetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin 21. maddesinin dördüncüfıkrası, bakılmakta olan davada uygulanacak kural olmadığından Mahkemeninyetkisizliği nedeniyle BAŞVURUNUN REDDİNE, 5.5.1998 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Ahmet Necdet SEZER
Başkanvekili
Güven DİNÇER
Üye
Samia AKBULUT
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Lütfi F. TUNCEL
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mahir Can ILICAK