Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1998/32, K.1998/27 Sayılı Karar - 23/06/1998

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı: 1998/32

Karar Sayısı : 1998/27

Karar Günü : 23.6.1998

R.G. Tarih-Sayı :R.G.'de yayımlanmamıştır. (Red)

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Bigadiç Sulh CezaMahkemesi

İTİRAZIN KONUSU : 13.10.1983 günlü,2918 sayılı "Karayolları Trafik Kanunu"nun 3493 sayılı Yasa iledeğişik 115. maddesinin son fıkrasının, Anayasa'nın 2., 11. ve 125. maddelerineaykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

Yük nakli yapılan araca azami toplam ağırlığın üzerinde yüklemeyapılması nedeniyle açılan davada, 2918 sayılı Yasa'nın 3493 sayılı Yasaile değiştirilen 115. maddesinin son fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğukanısına varan Mahkeme, iptali için doğrudan başvuruda bulunmuştur.

III- YASA METNİ

İtiraz Konusu Yasa Kuralı

2918 sayılı Yasa'nın 115. maddesinin itiraz konusu son fıkrasışöyledir :

"116 ncı maddede öngörülen itiraza ilişkin hüküm saklı kalmaküzere, para cezaları ile mahkemelerce verilen ve sadece hafif para cezalarınaait olan hükümler kesindir."

IV- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, ilk inceleme raporu, dava dosyası ve ekleri, iptaliistenilen yasa kuralları ve dayanılan Anayasa kuralları ile bunlarıngerekçeleri ve öbür yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü :

Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre itiraz yoluyla yapılanbaşvurularda, Anayasa Mahkemesi'nin görev alanı, başvuran mahkemenin bakmaktaolduğu davada uygulayacağı yasa kuralı ile sınırlıdır.

Uygulanacak yasa kuralından amaç, bir davanın değişik evrelerindeortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya daolumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan ya da tarafların istek vesavunmaları çerçevesinde bir karar vermek için göz önünde tutulması gerekenkurallardır.

Mahkemenin bakmakta olduğu dava 2918 sayılı Yasa'nın 65.maddesinin beşinci fıkrasına göre düzenlenen "Trafik Ceza Tutanağı"nasürücünün itirazına ilişkindir.

Yasa'nın 112. maddesinde "Bu Kanundaki hafif para cezasınıveya bununla birlikte hafif hapis cezasını belgelerin geri alınması ve iptalicezasını veya işyerlerinin kapatılma cezasını gerektiren suçlarla ilgilidavalara trafik mahkemelerinde, bunların bulunmadığı yerlerde yetki verilensulh ceza mahkemelerinde bakılır", 115. maddesinin itiraz konusu sonfıkrasında da, "116 ncı maddede öngörülen itiraza ilişkin hüküm saklıkalmak üzere, para cezaları ile mahkemelerce verilen ve sadece hafif paracezalarına ait olan hükümler kesindir" denilmiş, Ek madde 3'ün sonfıkrasında ise "Bir fiil 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun idarîpara cezasını gerektiren muhtelif yasaklarını ihlal eder nitelikte ise faile,en ağır idarî para cezası uygulanır" kuralına yer verilmiştir.

Yasa'nın bu kurallarının birlikte incelenmesinden, trafikmahkemelerinin, bunların bulunmadığı yerlerde de yetki verilen sulh cezamahkemelerinin, Yasa'nın 115. maddesinin son fıkrasına göre, idarece kesinolarak verilen idarî para cezaları nedeniyle açılan davalarda, görevliolmadıkları anlaşılmaktadır.

Bu durumda, başvurunun görevli olmayan Mahkemenin yetkisizliğinedeniyle reddi gerekir.

V- SONUÇ

13.10.1983 günlü, 2918 sayılı "Karayolları TrafikKanunu"nun 3493 sayılı Yasa ile değiştirilen 115. maddesinin son fıkrasıhakkındaki itiraz başvurusunun görevli olmayan Mahkeme'nin yetkisizliğinedeniyle REDDİNE, Ahmet Necdet SEZER, Güven DİNÇER, Samia AKBULUT, Lütfi F.TUNCEL ile Mahir Can ILICAK'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 23.6.1998 günündekarar verildi.

KARŞIOYYAZISI

Dosyadaki bilgilerden, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun65. maddesinin 4262 sayılı Yasa'yla değişik beşinci fıkrası uyarınca, yüksınırını aşan sürücüye trafik para cezası uygulandığı; aynı Yasa'nın 112.maddesinin ilk fıkrasındaki, "...bu Kanundaki, hafif para cezasını veyabununla birlikte hafif hapis cezasını, belgelerin geri alınması ve iptalicezasını veya işyerlerinin kapatılması cezasını gerektiren suçlarla ilgilidavalara trafik mahkemelerinde, bunların bulunmadığı yerlerde yetki verilen sulhceza mahkemelerinde bakılır" kuralı uyarınca da, cezanın kaldırılması içinBigadiç Sulh Ceza Mahkemesi'ne başvurulduğu anlaşılmaktadır.

İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, davada uygulayacağı 2918 sayılıYasa'nın 3493 sayılı Yasa'yla değişik 115. maddesinin son fıkrasındaki,"116. maddede öngörülen itiraza ilişkin hüküm saklı kalmak üzere, paracezaları ile mahkemelerce verilen ve sadece hafif para cezalarına ait hükümlerkesindir." kuralının iptalini istemektedir.

2918 sayılı Yasa'nın 112. maddesinde, trafik mahkemelerinin,bunların bulunmadığı yerlerde, yetkili sulh ceza mahkemelerinin bakabileceğidava konuları belirtilmiş; Yasa'nın değişik 115. maddesinin itiraz konusu sonfıkrasında da, verilen para cezalarının kesin olduğu vurgulanmıştır.

Görülmekte olan davada Mahkeme, görevsizlik kararı verebilmesiiçin itiraz konusu kuralın kapsamına bakmak durumundadır. İtiraz konusu kural,Mahkeme'nin, bakmakta olduğu davada "olumsuz yönde"de olsauygulayacağı kural olduğundan, çoğunluk görüşüne katılmıyorum.

KARŞIOYYAZISI

Çoğunluk görüşünde özetle, 2918 sayılı Karayolları TrafikYasası'na göre verilen para cezalarının idarî nitelikte olduğu ve idarî paracezaları yönünden de trafik mahkemelerine verilmiş bir görev bulunmadığıbelirtilerek, başvurunun, görevli olmayan mahkemenin yetkisizliği nedeniylereddine karar verilmiştir.

2918 sayılı Yasa'nın dokuzuncu kısmının, "Adlîkovuşturma" ile ilgili birinci bölümünün, "Bu kanundaki suçlarlailgili davalara bakacak mahkemeler ve yetkileri" başlıklı 112. maddesininilk fıkrasında; "Bu kanundaki; hafif para cezasını veya bununla birliktehafif hapis cezasını, belgelerin geri alınması ve iptali cezasını veyaişlerlerinin kapatılması cezasını gerektiren suçlarla ilgili davalaratrafik mahkemelerinde, bunların bulunmadığı yerlerde yetki verilen sulh cezamahkemelerinde bakılır" denilmektedir.

Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanan kural, 2918 sayılıYasa'nın "Araçların Yüklenmesi" başlıklı 65. maddesinin beşincifıkrasıdır. 4262 sayılı Yasa'nın 4. maddesi ile değiştirilmiş olan bu fıkrada,olayla ilgili olarak sürekli ve süreksiz yük naklettiren gerçek kişilere aitişletmelerin, yük nakli yaptırdıkları araçların azami toplam ağırlıklarınıdikkate alarak yükleme yapmak zorunda oldukları, bu hükme aykırı hareketedenler hakkında her araç için 72.000.000.- lira para cezası uygulanacağıgibi araçların trafikten men edileceği kurala bağlanmıştır.

Yasa'nın "para cezalarının ödenme süresi" başlıklı 115.maddesinin son fıkrasında da "116. maddede öngörülen itiraza ilişkin hükümsaklı kalmak üzere, para cezaları ile mahkemelerce verilen ve sadece hafif paracezalarına ait olan hükümler kesindir" denilmiştir.

2918 sayılı Yasa'nın 112. maddesinde sözü edilen "TrafikMahkemeleri", bu Yasa'daki hafif para cezasını ve bununla birliktehafif hapis cezasını, belgelerin geri alınması ve iptali cezasını veyaişyerlerinin kapatılması cezasını gerektiren suçlarla ilgili davalarabakacaktır. Trafik mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde de bu görevi, yetkiverilen Sulh Ceza Mahkemeleri yerine getirecektir. Başvuru da bu kural uyarıncayetkili Bigadiç Sulh Ceza Mahkemesi tarafından yapılmıştır.

Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Yasa'nın 28. maddesine göre itiraz yoluyla yapılanabaşvurularda, Anayasa Mahkemesinin görev alanı, başvuran mahkemenin bakmaktaolduğu davada uygulayacağı yasa kuralı ile sınırlıdır. Uygulanacak yasakuralından amaç, bir davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunlarınçözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz biçimde etki yapacaknitelikte bulunan ya da tarafların istek ve savunmaları çerçevesinde bir kararvermek için gözönünde tutulması gereken kurallardır.

2918 sayılı Yasa'da trafik suçları ile ilgili olarak özel birdüzenleme yapılmış ve bu Yasa'da belirlenen suçlarla ilgili davalara bakacakmahkemelerle, bunların yetkileri, Yasa'nın 112. maddesinde kurala bağlanmıştır.

Burada belirtilen suçlar, Trafik Yasası'nın kimi kurallarınınihlâlinden doğmakta ve bu suçlara ilişkin davaların süratle sonuçlandırılabilmesiiçin de kamu yararı ve kamu düzeni gözetilerek yasakoyucu tarafından özeltrafik mahkemeleri kurulmakta, bu mahkemelerin bulunmadığı yerlerde de görev,yine bu konuda yetkili olan sulh hukuk mahkemelerine verilmektedir.

Böylece Anayasa'nın 141. maddesinde de uygun biçimde, davaların enaz giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması sağlanmış olmaktadır.

Bu nedenlerle, bakmakta olduğu dava, başvuran Mahkeme'nin göreviiçinde bulunduğundan, "başvurunun görevli olmayan mahkemenin yetkisizliğinedeniyle reddi" gerekir yolundaki çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.

KARŞIOYYAZISI

Anayasa Mahkemesi'nin 10.6.1997 günlü, Esas: 1997/46, Karar:1997/54 sayılı kararında bildirdiğim karşıoyumu yineliyorum.