ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2000/39
Karar Sayısı : 2002/35
Karar Günü : 20.3.2002
R.G. Tarih-Sayı :01.06.2002-24772
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kınık Sulh Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 1.3.1926 günlü, 765sayılı "Türk Ceza Kanunu"nun 421. maddesinde yer alan"...genç..." sözcüğünün, Anayasa'nın 2., 10. ve 12. maddelerineaykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Sanık hakkında sarkıntılık suçundan Türk Ceza Kanunu'nun 421.maddesinde yer alan "genç" sözcüğünün Anayasa'ya aykırı olduğukanısına varan Mahkeme iptali için başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun itiraz konusu sözcüğü de içeren421. maddesi şöyledir:
"Madde 421- Kadınlara ve genç erkekleresöz atanlar üç aydan bir seneye ve sarkıntılık edenler altı aydan iki seneyekadar hapsolunur."
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Mahkemenin itiraz başvurusunda dayandığı kuralları şunlardır:
1- "MADDE 2.- Türkiye Cumhuriyeti,toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarınasaygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkeleredayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir."
2- "MADDE 10.- Herkes, dil, ırk,renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzerisebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.
Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.
Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanunönünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar."
3- "MADDE 12.- Herkes, kişiliğinebağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir.
Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğerkişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder."
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Mustafa BUMİN,Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, FulyaKANTARCIOĞLU, Mahir Can ILICAK, Rüştü SÖNMEZ, Ertuğrul ERSOY ve Tülay TUĞCU'nunkatılmalarıyla 27.6.2000 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyadaeksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle kararverilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri vediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
İtiraz konusu "genç" sözcüğünün yer aldığı Türk CezaKanunu'nun 421. maddesinde "kadınlara ve genç erkeklere söz atanlar üçaydan bir seneye ve sarkıntılık edenler altı aydan iki seneye kadarhapsolunur" denilmektedir.
Maddede belirtilen her iki suçun mağduru kadınlar ve gençerkeklerdir. Söz konusu suçlar erkeklere karşı işlenildiğinde, suçun oluşmasıiçin mağdurun "genç" olması koşulu aranmakta, kadınlara karşıişlenmesi durumunda ise bu koşul aranmamaktadır.
Başvuru kararında, şehvet hissi ile ahlâk dışı davranışlara maruzkalan kişilerin, iffet ve edep hislerinin rencide olacağının açık olduğu;belirli bir mağduru hedef alarak yapılan bu tür davranışlardan, genç olmayanbir erkeğin de rahatsız olabileceği belirtilerek itiraz konusu "genç"sözcüğü ile yapılan ayırımın Anayasa'nın 2., 10. ve 12. maddelerine aykırılıkoluşturduğu ileri sürülmüştür.
Anayasa'nın 10. maddesinin ilk fıkrasında, "Herkes, dil, ırk,renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzerisebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir." denilmekte,ikinci fıkrasında da hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaztanınamayacağı belirtilmektedir.
Buna göre yasaların uygulanmasında dil, ırk, renk, cinsiyet,siyasî düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ayrılığı gözetilmeyecek ve bunedenlerle eşitsizliğe yol açılmayacaktır. Bu ilkeyle, birbirlerinin aynıdurumunda olanlara ayrı kuralların uygulanması ve ayrıcalıklı kişi vetoplulukların yaratılması engellenmektedir. Yasa önünde eşitlik, herkesin heryönden aynı kurallara bağlı olacağı anlamına gelmez. Durum ve konumlarındakiözellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve değişikuygulamaları gerektirebilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksaldurumlar ayrı kurallara bağlı tutulursa Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesizedelenmez.
Bu nedenle, yasalar önünde aynı hukuksal konumda bulunan yaşlı ilegencin kadın ile erkeğin cinsiyet farkı gözetilmeksizin eşit haklara sahipolması ve yasalar tarafından eşit olarak korunmaları gerekir.
Kişilerin manevî varlığını bu bağlamda ahlâk duygularını olumsuzyönde etkileyen söz atma ve sarkıntılık suçlarının konusu, edep ve iffetinkorunmasıdır. Genç olmayan erkek mağdurlara sarkıntılığın suç oluşturmaması bueylemlerin onların namus, iffet ve edep duygularının zedelemeyeceğinin kabulüanlamına gelir.
İtiraz konusu sözcüğün yer aldığı 421. maddede belirtileneylemlerin suç sayılmasıyla korunan hukuki değerler bakımından genç olmayanerkeklerle kadınlar ve erkeklerin de gençleriyle yaşlıları arasında bir farkbulunmamaktadır. Bu durumda, bunlar arasında bir ayırım yapılmaksızın aynıkurallara bağlı tutulmaları eşitlik ilkesinin gereğidir.
Eşitlik ilkesi temelinde adil bir hukuk düzeni kurup bunusürdürmekle kendini yükümlü sayan bir hukuk devletinde de aynı hukuksal konumdabulunanlar arasında genç yaşlı, kadın erkek ayırımına yer verilemez.
Açıklanan nedenlerle, Türk Ceza Kanunu'nun 421. maddesinde yeralan "genç" sözcüğü Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırıdır,iptali gerekir.
Konunun Anayasa'nın 12. maddesi ile ilgisigörülmemiştir.
VI- SONUÇ
1.3.1926 günlü, 765 sayılı "Türk Ceza Kanunu"nun 421.maddesinde yer alan "... genç ..." sözcüğünün, Anayasa'ya aykırıolduğuna ve İPTALİNE, 20.3.2002 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Mustafa BUMİN
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Samia AKBULUT
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Rüştü SÖNMEZ
Üye
Ertuğrul ERSOY
Üye
Tülay TUĞCU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Enis TUNGA