ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2000/55
Karar Sayısı : 2000/26
Karar Günü : 4.10.2000
R.G. Tarih-Sayı :27.10.2000-24213
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Mersin 2. Asliye CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 4.1.1961 günlü, 213sayılı "Vergi Usul Kanunu"nun 4369 sayılı Yasa ile değiştirilen 359.maddesinin (a) bendinin son paragrafında yer alan "...hükümtarihinde..." sözcüklerinin, Anayasa'nın 2., 10., 11. ve 38. maddelerineaykırılığı ileri sürülerek iptali istemidir.
I- OLAY
Verilen süre içinde 1993 yılına ait yasal defter ve belgeleriniibraz etmeyen sanık hakkında açılan kamu davasında 213 sayılı Yasa'nın 344.maddesiyle yollamada bulunulan 358. maddesinin (a) bendinin son paragrafındayer alan "...hüküm tarihinde..." sözcüklerini Anayasa'ya aykırı bulanMahkeme iptali için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
213 sayılı Yasa'nın 359. maddesinin itiraz konusu sözcükleri deiçeren (a) bendi şöyledir:
"Madde 359-
a) Vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma veibraz mecburiyeti bulunan;
1) Defter ve kayıtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapanlar,gerçek olmayan veya kayda konu işlemlerle ilgisi bulunmayan kişiler adına hesapaçanlar veya defterlere kaydı gereken hesap ve işlemleri vergi matrahınınazalması sonucunu doğuracak şekilde tamamen veya kısmen başka defter, belgeveya diğer kayıt ortamlarına kaydedenler,
2) Defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler(Varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olduğu halde,inceleme sırasında vergi incelemesine yetkili kimselere defter ve belgelerinibraz edilmemesi gizleme demektir.) veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgedüzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar (Muhteviyatı itibariyle yanıltıcıbelge, gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veyadurumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtanbelgedir.),
Hakkında altı aydan üç yıla kadar hapis cezası hükmolunur.
Hükmolunan hapis cezasının para cezasına çevrilmesinde, hapiscezasının her bir günü için, sanayi sektöründe çalışan onaltı yaşından büyükişçiler için hüküm tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücretin bir aylık brüttutarının yarısı esas alınır ve hükmolunan bu para cezası ertelenemez."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, iptaliistenen yasa kuralı ve dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri veöteki yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Başvuru kararında itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 2., 10., 11.ve 38. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülerek, 4.1.1961 günlü, 213 sayılıVergi Usul Kanunu'nun 4369 sayılı Yasa ile değişik 359. maddesinin son paragrafındayer alan "...hüküm tarihinde..." sözcüklerinin iptali istenmiştir.
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, mahkemeler, bakmaktaoldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için AnayasaMahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmışve Mahkeme'nin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenenkuralların da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasakuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veyadavayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktekikurallardır.
Vergi mükellefi olan sanıktan 1993 yılına ait vergi ile ilgilidefter ve belgelerin istendiği, 11.5.1998 gününde yapılan tebligata ve verilensüreye karşın mükellefin gereğini yerine getirmediği anlaşıldığından, 30.7.1998günlü iddianame ile sanık hakkında Haziran 1998 tarihinde işlediği vergikaçakçılığı suçundan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesiyleyollamada bulunulan 359. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezalandırılmasıiçin kamu davası açılmıştır.
Türk Ceza Kanunu'nun 2. maddesinde;
"İşlendiği zamanın kanununa göre cürüm veya kabahatsayılmayan fiilden dolayı kimseye ceza verilemez. İşlendikten sonra yapılankanuna göre cürüm veya kabahat sayılmayan bir fiilden dolayı da kimsecezalandırılamaz. Eğer böyle bir ceza hüküm olunmuşsa icrası ve kanunineticeleri kendiliğinden kalkar.
Bir cürüm veya kabahatin işlendiği zamanın kanunu ile sonradanneşirolunan kanunun hükümleri birbirinden farklı ise failin lehinde olan kanuntatbik ve infaz olunur" denilmektedir.
213 sayılı Yasa'nın 359. maddesi 22.7.1998 günlü, 4369 sayılı Yasaile değiştirilmiş başka düzenlemeler yanında itiraz konusu "...hükümtarihinde..." sözcüklerini de içeren kural getirilmiştir.
Ceza hukukunun temel ilkelerinden olan Türk Ceza Kanunu'nun 2.maddesi hükmü uyarınca, sanık hakkında lehe olan değişikliklere uyulmasıkoşuluyla, suç tarihinde yürürlükte olan yasa hükümleri uygulanacağından1.1.1999 gününde yürürlüğe giren itiraz konusu kural, sanık lehine olmamasınedeniyle, mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulayacağı kural değildir.
İstemin başvuran Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
IV- SONUÇ
4.1.1961 günlü, 213 sayılı "Vergi Usul Kanunu"nun 4369sayılı Yasa ile değiştirilen 359. maddesinin (a) bendinin son paragrafında yeralan "...hüküm tarihinde..." sözcükleri başvuruda bulunan Mahkeme'nindavada uygulayacağı kural olmadığından, buna ilişkin itirazın Mahkeme'ninyetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 4.10.2000 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Samia AKBULUT
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mahir Can ILICAK
Üye
Rüştü SÖNMEZ
Üye
Ertuğrul ERSOY
Üye
Tülay TUĞCU
Üye
Ahmet AKYALÇIN