ANAYASAMAHKEMESI KARARI
Esas Sayisi : 2001/282
Karar Sayisi : 2004/34
Karar Günü : 17.3.2004
R.G. Tarih-Sayi :07.05.2004-25455
ITIRAZ YOLUNA BASVURAN : Danistay Onuncu Daire
ITIRAZIN KONUSU : 10.7.1953 günlü, 6136 sayiliAtesli Silahlar ve Biçaklar ile Diger Aletler Hakkinda Kanun'un 7. maddesinin4534 sayili Yasa ile degistirilen son fikrasinda yer alan "... (bumaddenin birinci fikrasinin 1 numarali bendinde sayilanlar hariç) ..."ibaresinin, Anayasa'nin 2. ve 10. maddelerine aykiriligi saviyla iptaliistemidir.
I- OLAY
Atesli Silahlar ve Biçaklar ile Diger Aletler HakkindaYönetmeligin degisik 16. maddesinin birinci fikrasinda yer alan "Kanunun 7nci maddesinin (1) numarali bendinde sayilanlar hariç..." ibaresininiptali istemiyle açilan davada, itiraz konusu kuralin Anayasa'nin 2. ve 10.maddelerine aykiri oldugu kanisina varan Danistay Onuncu Daire iptali içinbasvurmustur.
III- YASA METINLERI
A- Itiraz Konusu Yasa Kurali
10.7.1953 günlü, 6136 sayili Atesli Silahlar ve Biçaklar ile DigerAletler Hakkinda Kanun'un 7. maddesinin 4534 sayili Kanun ile degistirilen, itirazkonusu kuralin da yer aldigi son fikrasi söyledir:
"Atesli silahla islenen cürümlerden hükümlü bulunanlar iletaksirli suçlar hariç olmak üzere bir yildan fazla hürriyeti baglayici cezayamahkum olanlara (bu maddenin birinci fikrasinin 1 numarali bendinde sayilanlarhariç); affa ugramis olsalar bile hiçbir suretle atesli silah tasima vebulundurma izni verilemez."
B- Ilgili Yasa Kurali
6136 sayili Yasa'nin 7. maddesinin ilgili bölümü söyledir:
"Atesli silahlari ancak;
1. Cumhurbaskani, Basbakan ve Bakanlar, Yasama Organi Üyeleri ilebu görevlerde bulunmus olanlar,
...
Tasiyabilirler veya mesken ya da isyerindebulundurabilirler."
C- Dayanilan Anayasa Kurallari
Basvuru kararinda, Anayasa'nin 2. ve 10. maddelerine dayanilmistir.
IV- ILK INCELEME
Anayasa Mahkemesi Içtüzügü'nün 8. maddesi uyarinca, Mustafa BUMIN,Samia AKBULUT, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOGLU, Aysel PEKINER, MahirCan ILICAK, Rüstü SÖNMEZ, Ertugrul ERSOY, Tülay TUGCU ve Ahmet AKYALÇIN'in katilimlariyla17.5.2001 günü yapilan ilk inceleme toplantisinda dosyada eksiklikbulunmadigindan isin esasinin incelenmesine oybirligiyle karar verilmistir.
V- ESASIN INCELENMESI
Basvuru karari ve ekleri, isin esasina iliskin rapor, itirazkonusu kural, dayanilan Anayasa kurallari ve bunlarin gerekçeleri ile digeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra geregi görüsülüp düsünüldü:
Basvuru kararinda, 6136 sayili Yasa'nin 4534 sayili Yasa iledegistirilen 7. maddesinin son fikrasinda, affa ugramis olsalar bile ateslisilahla islenen cürümlerden hükümlü bulunanlar ile taksirli suçlar hariç olmaküzere bir yildan fazla hürriyeti baglayici cezaya mahkum olanlara hiç birsuretle atesli silah tasima ve bulundurma izni verilemeyecegi kabul edilmisken,ayni maddenin birinci fikrasinin 1 numarali bendinde sayilanlarin hariçtutulmasi, bu fikrada belirtilen suçlardan hükümlü olmalari nedeniyle hukuksaldurumlari ayni olan kisiler arasinda hakli bir nedene dayanilmadan ayirimyapilmasina yol açtigindan esitlik ilkesiyle bagdasmadigi, bu nedenle sözkonusu ibarenin Anayasa'nin 2. ve 10. maddelerine aykiri oldugu ilerisürülmüstür.
6136 sayili Atesli Silahlar ve Biçaklar Ile Diger Aletler HakkindaKanun'un itiraz konusu ibarenin yer aldigi 7. maddesinin 4534 sayiliYasa ile degisik son fikrasinda, "Atesli silahla islenencürümlerden hükümlü bulunanlar ile taksirli suçlar hariç olmak üzere bir yildanfazla hürriyeti baglayici cezaya mahkum olanlara (bu maddenin birincifikrasinin 1 numarali bendinde sayilanlar hariç); affa ugramis olsalar bilehiçbir suretle atesli silah tasima ve bulundurma izni verilemez." denilmektedir.6136 sayili Yasa'nin 7. maddesinin yollamada bulunulan birinci fikrasinin 1numarali bendinde sayilanlar ise, Cumhurbaskani, Basbakan ve Bakanlar, YasamaOrgani Üyeleri ile bu görevlerde bulunmus olanlardir.
Anayasa'nin 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem veislemleri hukuka uygun, insan haklarina saygili, bu hak ve özgürlükleri koruyupgüçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu gelistirereksürdüren, Anayasa'ya aykiri durum ve tutumlardan kaçinan, hukukun üstünkurallariyla kendini bagli sayan, yargi denetimine açik, yasalarin üstündeyasakoyucunun da uymasi gereken temel hukuk ilkeleri ve Anayasa'nin bulundugubilincinde olan devlettir. Bu baglamda hukuk devletinde yasakoyucu yalnizyasalarin Anayasa'ya degil, Anayasa'nin da hukukun evrensel temel ilkelerineuygun olmasini saglamakla yükümlüdür.
Anayasa'nin 10. maddesinde "Herkes, dil, irk, renk,cinsiyet, siyasî düsünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerleayirim gözetilmeksizin kanun önünde esittir. Hiçbir kisiye, aileye, zümreyeveya sinifa imtiyaz taninamaz. Devlet organlari ve idare makamlari bütünislemlerinde kanun önünde esitlik ilkesine uygun olarak hareket etmekzorundadirlar." denilmektedir. Bu yasak, insan haklaribelgelerinde oldugu gibi, birbirinin ayni durumunda olanlara ayri kurallarinuygulanmasini, ayrica ve açikça ayricalikli kisi ve topluluklarin yaratilmasiniengellemektedir. Ayni durumda olanlar için farkli düzenleme, esitlige aykirilikolusturur. Anayasa'nin amaçladigi esitlik, mutlak ve eylemli esitlik degilhukuksal esitliktir. Ayni hukuksal durumlar ayni, ayri hukuksal durumlar ayrikurallara bagli tutulursa Anayasa'nin öngördügü esitlik çignenmis olmaz. Baskabir anlatimla, kisisel nitelikleri ve durumlari özdes olanlar arasinda,yasalara konulan kurallarla degisik uygulamalar yapilamaz.
6136 sayili Yasa'nin 7. maddesinin son fikrasinda, kamu düzeni vegüvenligi bakimindan silah tasimalarinin ve bulundurmalarinin sakincali oldugukabul edilerek, atesli silahla islenen cürümlerden hükümlü bulunanlar iletaksirli suçlar hariç olmak üzere bir yildan fazla hürriyeti baglayici cezayamahkum olanlara, affa ugramis olsalar bile hiçbir suretle atesli silah tasimave bulundurma izni verilmeyecegi öngörülmüsken, ayni fikradaki parantez içindeyer alan itiraz konusu ibare ile Yasa'nin 7. maddesinin 1 numarali bendindesayilan Cumhurbaskani, Basbakan ve Bakanlar, Yasama Organi Üyeleri ile bu görevlerdebulunmus olanlar anilan kuralin disinda tutulmustur. Sayilan bu kisiler baskayönlerden farkli statüde bulunsalar bile, Yasa'nin sözü edilen fikrasindabelirtilen suç ve cezalar bakimindan diger kisiler ile ayni hukuki durumdaolduklarindan, anilan
mahkumiyetlere bagli olarak silah tasima ve bulundurmalarininyasaklanmasinda da fark gözetilemez. Söz konusu kural, sayilan kisilere, aynihukuksal durumdaki diger kisilerin hiç birisine taninmayan ve adalet duygusuylabagdasmayan bir biçimde ayricalik getirmistir.
Açiklanan nedenlerle kural, Anayasa'nin 2. ve 10. maddelerineaykiridir. Iptali gerekir.
VI- SONUÇ
10.7.1953 günlü, 6136 sayili "Atesli Silahlar ve Biçaklar ileDiger Aletler Hakkinda Kanun"un 7. maddesinin 4534 sayili Yasa iledegistirilen son fikrasinda yer alan "...(bu maddenin birinci fikrasinin 1numarali bendinde sayilanlar hariç) ..." ibaresinin Anayasa'ya aykiriolduguna ve IPTALINE, 17.3.2004 gününde OYBIRLIGIYLE karar verildi.
Baskan
Üye
Üye
Mustafa BUMIN
Sacit ADALI
Ali HÜNER
Üye
Üye
Üye
Fulya KANTARCIOGLU
Aysel PEKINER
Ertugrul ERSOY
Üye
Üye
Üye
Tülay TUGCU
Ahmet AKYALÇIN
Mehmet ERTEN
Üye
Üye
Fazil SAGLAM
A. Necmi ÖZLER