ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2001/296
Karar Sayısı : 2001/83
Karar Günü : 17.5.2001
R.G. Tarih-Sayı :25.07.2001-24473
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 4. Asliye CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 3167 sayılı Çekle ÖdemelerinDüzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun'un 16. maddesininbirinci fıkrasının "...bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ilecezalandırılırlar..." bölümünün, Anayasa'nın 2. ve 90. maddelerine aykırılığısavıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Sanık hakkında karşılıksız çek keşide etmek suçundan açılan kamudavasında, uygulanması söz konusu olan 3167 sayılı Yasa'nın 16. maddesininbirinci fıkrasının "...bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ilecezalandırılırlar..." bölümünün, Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varanMahkeme, iptali için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU KURAL
3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek HamillerininKorunması Hakkında Kanun'un iptali istenilen bölümünü de içeren 16. maddesişöyledir:
"Madde 16- İbraz süresi içinde veya üzerinde yazılı keşidetarihinden önce, 4 üncü maddeye göre ibraz edildiğinde, yeterli karşılığıbulunmaması sebebiyle kısmen de olsa ödenmeyen çeki keşide eden kişiler biryıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar. Mahkeme ayrıcaişlenen suçun mahiyetine göre bir yıl ile beş yıl arasında belirleyeceği birmüddet için failin bankalarda çek hesabı açmasının ve çek keşide etmesininyasaklanmasına karar verir. Yasaklama kararı bütün bankalara duyurulmak üzereT.C. Merkez Bankasına bildirilir.
(Değişik : 14/1/1993-3863/1 md.) Bu fiillerden dolayı takibatyapılması çek hamilinin şikâyetine bağlıdır. Şikâyet süresi çekin bankaya ibraztarihinde başlar. Şikâyetten vazgeçmekle, kamu davasının ve cezanın ortadan kaldırılmasınakarar verileceği gibi, keşidecinin çek bedelinin karşılıksız kalan kısmını %10tazminatı ve gecikme faizi ile birlikte muhatap bankaya veya herhangi birşubesine yatırmış bulunması halinde de, vazgeçme şartı aranmaksızın, kamudavasının ve cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilir. Fiili işleyenin 8inci maddeye göre düzeltme hakkını kullanmak suretiyle hamilin zararınıkarşılamış olması veya düzeltme hakkı yoksa, anılan maddede belirtilenmüddet içinde çek bedelinin karşılıksız kalan kısmını %10 tazminatı vegecikme faizi ile birlikte muhatap bankaya veya herhangi bir şubesine yatırmışbulunması halinde şikâyet hakkı doğmaz."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itirazkonusu yasa kuralı ve ilgili Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri vediğer yasama belgeleri incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü :
3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek HamillerininKorunması Hakkında Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyledaha önce yapılan başvuru 26.09.1995 günlü, Esas:1995/18, Karar:1995/50 sayılıkararla, esastan incelenerek kuralın Anayasa'ya aykırı olmadığıgerekçesiyle reddedilmiş ve karar 15.11.1997 günlü, 23171 sayılı ResmîGazete'de yayımlanmıştır.
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddesine göre,Anayasa Mahkemesi'nin işin esasına girerek verdiği red kararının ResmîGazete'de yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmününAnayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.
Anayasa Mahkemesi'nce işin esasına girilerek reddedilen kuralhakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için, önceki kararın Resmî Gazete'deyayımlandığı 15.11.1997 gününden başlayarak geçmesi gereken on yıllık sürehenüz geçmemiştir.
Bu nedenlerle, 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve ÇekHamillerinin Korunması Hakkında Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasındaki"...bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar..."bölümüne ilişkin başvurunun, Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 28.maddesi gereğince reddi gerekir.
IV- SONUÇ
19.3.1985 günlü, 3167 sayılı "Çekle Ödemelerin Düzenlenmesive Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun"un 16. maddesinin birincifıkrasının "...bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ilecezalandırılırlar..." bölümüne ilişkin itiraz başvurusunun, Anayasa'nın152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddelerinin son fıkraları gereğinceREDDİNE, 17.5.2001 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Mustafa BUMİN
Üye
Samia AKBULUT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Aysel PEKİNER
Üye
Mahir Can ILICAK
Üye
Rüştü SÖNMEZ
Üye
Ertuğrul ERSOY
Üye
Tülay TUĞCU
Üye
Ahmet AKYALÇIN