ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2001/360
Karar Sayısı : 2001/105
Karar Günü : 18.07.2001
R.G. Tarih-Sayı :04.10.2001'de tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Kırıkkale Vergi Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :213 sayılı "Vergi UsulKanunu"nun 23.6.1982 günlü, 2686 sayılı Yasa ile değiştirilen 378.maddesinin ikinci fıkrasının birinci tümcesinin, Anayasanın 2., 36. ve 125.maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, ilk inceleme raporu, dava dosyası ve ekleri, iptaliistenilen yasa kuralı, ilgili Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri veöteki yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın Geçici 15. maddesinde;
"12 Eylül 1980 tarihinden, ilk genel seçimler sonucutoplanacak Türkiye Büyük Millet Meclisinin Başkanlık Divanını oluşturuncayakadar geçecek süre içinde, yasama ve yürütme yetkilerini Türk Milleti adınakullanan, 2356 sayılı Kanunla kurulu Millî Güvenlik Konseyinin, bu Konseyinyönetimi döneminde kurulmuş hükümetlerin, 2485 sayılı Kurucu Meclis HakkındaKanunla görev ifa eden Danışma Meclisinin her türlü karar ve tasarruflarındandolayı haklarında cezaî, malî veya hukukî sorumluluk iddiası ileri sürülemez vebu maksatla herhangi bir yargı merciine başvurulamaz.
Bu karar ve tasarrufların idarece veya yetkili kılınmış organ,merci ve görevlilerce uygulanmasından dolayı, karar alanlar, tasarruftabulunanlar ve uygulayanlar hakkında da yukarıdaki fıkra hükümleri uygulanır.
Bu dönem içinde çıkarılan kanunlar, kanun hükmünde kararnamelerile 2324 sayılı Anayasa Düzeni Hakkında Kanun uyarınca alınan karar vetasarrufların Anayasaya aykırılığı iddia edilemez."
denilmektedir.
Bu kuralla, 12 Eylül 1980 tarihinden, ilk genel seçimler sonucutoplanacak Türkiye Büyük Millet Meclisinin Başkanlık Divanını oluşturuncayakadar geçecek süre içinde, yasama ve yürütme yetkilerini Türk milleti adınakullanan Millî Güvenlik Konseyi'nin çıkardığı yasaların, Anayasa'ya aykırılığısavında bulunulamayacağı öngörülmektedir.
7.11.1982 günlü, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nınhalkoyu ile kabulünden sonra yapılan ilk genel seçimler sonucu oluşan TürkiyeBüyük Millet Meclisi'nin Başkanlık Divanı 6.12.1983 tarihinde toplanmıştır.
Anayasakoyucunun, söz konusu kural ile Millî Güvenlik Konseyi'ninyasama yetkisini tek başına ya da Danışma Meclisi ile birlikte kullandığıdönemde çıkarılan yasalar ve kanun hükmünde kararnameler ile 2324 sayıl AnayasaDüzeni Hakkında Kanun uyarınca alınan karar ve yapılan işlemleri AnayasaMahkemesinin denetimi dışında tutmak amacında olduğu açıktır.
Anayasa'da belirli konuları düzenleyen genel kurallar yanında,özel kurallara da yer verilmiştir. Bir konu özel kurallarla düzenlenmemişse,sorunların çözümünde genel kurallar uygulanır. Ancak, o konuda özeldüzenlemeler varsa artık genel kurallara başvurulmaz.
Anayasa kuralları etki ve değer bakımından eşit olup, hanginedenle olursa olsun birinin ötekine üstün tutulmasına olanak bulunmadığından,bunların bir arada ve hukukun genel kuralları gözönünde tutularak uygulanmalarızorunludur. Sözü edilen maddenin "Geçici Madde" olarak adlandırılmışbulunması etki ve değer bakımından Anayasa'nın öteki maddelerinden daha zayıfve önemsiz olduğu biçiminde yorumlanmasına neden olamaz. Geçici maddeler,genellikle geçiş dönemlerine ilişkin işlemlerin uygulama yöntemini ve kapsamınıgösteren ayrık hükümleri içerirler. Hukukta genel kural olarak, yasalaryayımlanmalarından sonraki olaylara ve durumlara uygulanırlar. Bu ilkenin ençarpıcı ayrıklığı, yasalardaki geçici kurallardır. Bu nedenle yasaların geçicimaddeleri ile esas maddeleri arasında farklılık varsa, özel niteliği nedeniyle,geçicimaddeler esas maddeden önce uygulanırlar. Özel düzenlemenin genel düzenlemedenönce geleceği hukukun genel bir ilkesidir. Anayasa'da da belli bir konuyudüzenleyen özel kural varken, o konuyu da kapsamı içine alabilecek niteliktebir genel kural bulunsa bile, konuya özgü Anayasa kurallarının uygulanmasıgerekir. Genel olarak geçici maddeler uygulanıp sonuçları alındıktan sonraişlevlerini yitirirlerse de Anayasa'nın Geçici 15. maddesi bu niteliktedeğildir.
Geçici 15. madde kapsamındaki, olağanüstü yönetimin olağanüstükoşulları altında çıkarılan yasalarla kanun hükmünde kararnamelerin, geçilendemokratik düzen içinde değiştirilmesine ya da yürürlükten kaldırılmasına değinAnayasa'ya uygunluk denetimi dışında bırakılmasında kamu yararı görülmüştür. Ancak,yasakoyucu, siyasal ve sosyal gelişmelere ve gereksinimlere göre, söz konusuyasal kurallardan gerekli gördüklerini değiştirebileceği ya da kaldırabileceğigibi Anayasa'da öngörülen koşullara uyarak Anayasa'daki geçici maddeleri dekaldırabilir. Bunundışında, yorum yoluyla Anayasa'nın Geçici 15. maddesiningeçersiz ve etkisiz duruma getirilmesi olanaksızdır.
Anayasa'nın Geçici 15. maddesi kapsamına giren kuralların hukukdevleti ilkesine uygun biçimde yargı denetimine açılması, Anayasa'ya aykırılıksavında bulunma ve inceleme yasağının kaldırılmasına bağlı olup bu daAnayasa'nın 87. maddesi uyarınca doğrudan yasama organının görev ve yetkisikapsamına girmektedir.
4.1.1961 günlü, 213 sayılı "Vergi Usul Kanunu"nun,23.6.1982 gününde kabul edilip, 29.6.1982 günlü Resmî Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren 2686 sayılı Yasa'nın 51. maddesi ile değiştirilen 378.maddesinin ikinci fıkrasının birinci tümcesinde, daha sonra herhangi birdeğişiklik yapılmamıştır.
Bu nedenlerle, söz konusu kural hakkında Anayasa'ya aykırılıksavında bulunulmasına Geçici 15. madde olanak vermediğinden, itirazın, başvuranMahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
II- SONUÇ
4.1.1961 günlü, 213 sayılı "Vergi Usul Kanunu"nun 2686sayılı Yasa ile değiştirilen 378. maddesinin ikinci fıkrasının birincitümcesinin, Anayasa'nın Geçici 15. maddesinin son fıkrası kapsamında olmasınedeniyle Anayasa'ya aykırılığı savında bulunulamayacağından Mahkeme'ninyetkisizliği nedeniyle BAŞVURUNUN REDDİNE, 18.7.2001 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Mustafa BUMİN
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Samia AKBULUT
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Rüştü SÖNMEZ
Üye
Ertuğrul ERSOY
Üye
Tülay TUĞCU
Üye
Ahmet AKYALÇIN