Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2002/120, K.2002/64 Sayılı Karar - 15/07/2002

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2002/120

Karar Sayısı : 2002/64

Karar Günü : 15.7.2002

R.G. Tarih-Sayı :15.11.2002'de tebliğ edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Aksaray Sulh CezaMahkemesi

İTİRAZIN KONUSU : 13.10.1983 günlü, 2918sayılı "Karayolları Trafik Kanunu"nun 3493 sayılı Yasa iledeğiştirilen 115. maddesinin son fıkrasının, Anayasa'nın 36. ve 125.maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 65. maddesinin birincifıkrasının (a) bendi uyarınca uygulanan idarî para cezasının kaldırılmasıistemiyle açılan davada değişik 115. maddenin Anayasa'ya aykırılığı savınıciddî bulan Mahkeme iptali için başvurmuştur.

II- YASA METİNLERİ

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı

2918 sayılı "Karayolları Trafik Kanunu"nun itiraz konususon fıkrayı da içeren değişik 115. maddesi şöyledir:

"Madde 115- Tahsilat derhalyapılmadığı takdirde, para cezalarının tutanağın tebliğ tarihinden itibaren 10gün içinde ödenmesi gerekir. 10 gün içinde ödenmeyen cezalar iki katına çıkarve ödeme süresi 10 gün daha uzar, bu süre içinde de ödenmeyen cezalar üç katınaçıkar.

Süresinde ödenmeyen para cezaları için 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Hükümleri uygulanır.

Bu para cezaları, Maliye ve Gümrük Bakanlığının Saymanmutemetlerine, mal sandıklarına veya 114 üncü maddesinin birinci fıkrasına göreyetkili kılınmış personele ödenebileceği gibi, banka veya PTT aracılığı ile deödenir.

116 ncı maddede öngörülen itiraza ilişkin hüküm saklı kalmaküzere, para cezaları ile mahkemelerce verilen ve sadece hafif para cezalarınaait olan hükümler kesindir."

B- İlgili Yasa Kuralları

2918 sayılı Yasa'nın 3321 sayılı Yasa ile değiştirilen 65.maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 4262 sayılı Yasa ile değiştirilenüçüncü fıkrası ile aynı Yasa'nın 3672 sayılı Yasa ile değiştirilen 116. maddesişöyledir:

"Madde 65- Araçların yüklenmesindeyönetmelikte belirtilen ölçü ve esaslara aykırı olarak:

a) Taşıma sınırı üstünde yolcu alınması,

...

Yasaktır.

...

Birinci fıkranın (a) bendi hükümlerine uymayanlar 1.800.000 lira... para cezası ile cezalandırılırlar."

"Madde 116- Trafiği tehlikeye düşürecek,engel olacak şekilde veya yasaklanmış yerlerde park etmiş araçlara veya trafikkural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenmiş bulunan, karayollarıağırlık kontrol mahallerinde işaret, ışık, ses veya görevlilerin ikazına rağmentartı sistemine girmeden seyrine devam eden ve sürücüsü tespit edilemeyenaraçlara tescil plâklarına göre ceza veya suç tutanağı düzenlenir.

Para cezasının ödenmesi gerektiği hallerde trafik kaydında araçsahibi olarak görülen kişiye cezayı ödemesi için tebligat yapılır ve bu cezalar114 ve 115 inci maddelerde belirtilen şekilde takip ve tahsil olunur.

Bu şekilde uygulanan cezalar için araç sahipleri cezanın tebliğitarihinden itibaren yedi gün içinde yetkili mahkemeye itiraz edebilirler.

İtiraz ödemeyi ve ödeme ile ilgili süreyi durdurur.

İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir."

III- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, dava dosyası ve ekleri, ilk inceleme raporu, itirazkonusu ve ilgili görülen yasa kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ilebunların gerekçeleri ve diğer belgeler okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre mahkemeler, bakmaktaoldukları davalarda uygulayacakları yasa ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddî olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali içinAnayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmışve görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların da odavada uygulanacak olması gerekir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 112. maddesinin birincifıkrasında adlî yargının yetki ve görev alanına giren suçlar belirlenmiştir.Aynı Yasa'nın 115. maddesinin son fıkrasında, 116. maddede öngörülen itirazailişkin hüküm saklı kalmak üzere, para cezaları ile mahkemelerce verilen vesadece hafif para cezalarına ilişkin hükümlerin kesin olduğu, 116. maddesininbirinci fıkrasında, trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenenve sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plâkalarına göre ceza ve suçtutanağı düzenleneceği, üçüncü fıkrasında, birinci fıkraya göre uygulanan paracezaları için araç sahiplerinin yetkili mahkemeye itiraz edebilecekleri; sonfıkrasında da, itiraz üzerine verilen kararların kesin olduğu hükmebağlanmıştır.

Böylece, idarî para cezaları için yalnız 116. maddenin birincifıkrasında gösterilen fiillerle sınırlı olarak adlî yargıya görev verilmiş,maddede belirtilenler dışında kalan eylemler nedeniyle verilen idarî paracezalarının kaldırılması için adlî yargıya başvurma olanağı tanınmamıştır.

Aynı Yasa'nın 65. maddesi birinci fıkrasının (a) bendinde, araçlarataşıma sınırı üstünde yolcu alınması yasaklanmış, üçüncü fıkrasında da, (a)bendi hükümlerine uymayanlara idarî para cezası verileceği öngörülmüştür.

Olayda idarî para cezası tutanağı sürücünün yüzüne karşıdüzenlendiğinden, bu cezanın kaldırılmasına ilişkin itiraz idarî yargı yerindegörülecektir.

Bu nedenle başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddigerekir.

IV- SONUÇ

13.10.1983 günlü, 2918 sayılı "Karayolları TrafikKanunu"nun 3493 sayılı Yasa ile değiştirilen 115. maddesinin son fıkrasınailişkin başvurunun, Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 15.7.2002gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.