Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2002/123, K.2005/86 Sayılı Karar - 23/11/2005

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2002/123

Karar Sayısı : 2005/86

Karar Günü : 23.11.2005

R.G. Tarih-Sayı :R.G.'de yayımlanmamıştır. (Red)

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Şereflikoçhisar SulhCeza Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU : 1.3.1926 günlü, 765sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 526. maddesinin, Anayasa'nın 5., 13., 38. ve 90.maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

Valilik yazısına aykırı olarak tekel büfesinde içki içilmesineizin verme suçundan açılan kamu davasında Mahkeme, itiraz konusu kuralınAnayasa'ya aykırı olduğu sonucuna vararak iptali için doğrudan başvurmuştur.

II. İTİRAZKONUSU KURAL

1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 526. maddesinin2248 sayılı Yasa ile değiştirilen birinci fıkrası ile 1490 sayılı Yasa iledeğiştirilen ikinci fıkrası şöyledir:

“Yetkili makamlar tarafından adli işlemler dolayısıyla ya dakamu güvenliği ve kamu düzeni veya genel sağlığın korunması düşüncesiyle kanunve nizamlara aykırı olmayarak verilen bir buyruğu dinlemeyen veya bu yoldaalınmış bir önleme uymayan kimse, eylem ayrı bir suç oluşturmadığı takdirde, üçaydan altı aya kadar hafif hapis ve bin liradan üç bin liraya kadar hafif paracezasıyla cezalandırılır.

Şapka iktisası hakkında 671 sayılı Kanunla Türk harflerinin kabulve tatbikine dair 1353 sayılı Kanunun koyduğu memnuiyet veya mecburiyetleremuhalif hareket edenler iki aydan altı aya kadar hafif hapis veya bin liradanbeşbin liraya kadar hafif para cezasiyle cezalandırılır.”

III- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Nurettin TURAN, Aysel PEKİNER, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU,Enis TUNGA ve Mehmet ERTEN'nin katılımlarıyla 11.9.2002 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, öncelikledavada uygulanacak kural sorunu görüşülmüştür.

Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, mahkemeler, bakmaktaoldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddî olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmışve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın dao davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanındeğişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktekurallardır.

Başvuran Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulayacağı kural,sanığın tekel büfesinde Valilik yazısına aykırı olarak içki içilmesine izinverme eylemini cezalandıran 765 sayılı Yasanın 526. maddesinin 2248 sayılı Yasaile değişik birinci fıkrası olduğundan, Şapka iktisası ve Türk harflerininkabul ve tatbikine dair Yasalara aykırılıklar hakkında yaptırım öngören ikincifıkra itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin davada uygulayacağı kuraldeğildir.

Bu nedenle, ikinci fıkraya ilişkin itiraz başvurusunun Mahkeme'ninyetkisizliği nedeniyle REDDİNE, dosyada eksiklik bulunmadığından anılanmaddenin birinci fıkrasının esasının incelenmesine oybirliğiyle kararverilmiştir.

IV- ESASIN İNCELENMESİ

Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu kural ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

765 sayılı Türk Ceza Kanunu, 4.11.2004 günlü, 5252 sayılı TürkCeza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 12. maddesinin (b)bendi uyarınca 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır.

Dava konusu eylem, 30.03.2005 gün ve 5326 sayılı KabahatlerKanununun “Emre aykırı davranış” başlıklı 32. maddesiyle idari paracezasını gerektiren bir kabahat olarak ayrı bir yasada düzenlenmiştir. Bumaddede, “Yetkili makamlar tarafından adli işlemler nedeniyle ya da kamugüvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygunolarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idari paracezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir.

Bu madde, ancak ilgili kanunda açıkça hüküm bulunan hallerdeuygulanabilir.

1.3.1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 526 ncı maddesinediğer kanunlarda yapılan yollamalar, bu maddeye yapılmış sayılır.”denilmektedir.

İtiraz konusu kural yürürlükten kaldırıldığından başvuranmahkemece dava konusu eyleme, sanık lehine olan 5326 sayılı KabahatlerKanunu'nun 32. maddesi uygulanacaktır. Bu durumda iptali istenen kural davadauygulanamayacağından, başvurunun mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddigerekir.

V. SONUÇ

1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 526. maddesininbirinci fıkrasının, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğudavada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu fıkraya ilişkin başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine, 23.11.2005 tarihinde oybirliğiylekarar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy