ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2002/35
Karar Sayısı : 2007/95
Karar Günü :12.12.2007
Resmi gazete tarihi ve Sayısı : 22.01.2008 - 26764
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Danıştay BeşinciDairesi
İTİRAZIN KONUSU: 27.1.2000 günlü, 4502sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu, Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun, Telsiz Kanunu ve Posta, Telgraf ve Telefon İdaresininBiriktirme ve Yardım Sandığı Hakkında Kanun ile Genel Kadro ve Usulü HakkındaKanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına DairKanun'un 14. maddesiyle değiştirilen 5.4.1983 günlü, 2813 sayılı TelsizKanunu'nun, 5. maddesinin sekizinci fıkrasının ilk tümcesi ile 4502 sayılıKanun'un geçici 1. maddesinin Anayasa'nın 2., 7., 123. ve 128. maddelerineaykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Telsiz Genel Müdürlüğü'nde başmüfettiş olarak çalışmakta iken, bukurumun görev ve faaliyetlerinin sona erdirilmesi nedeniyle, 15.8.2000 tarihiitibarıyla Telekomünikasyon Kurumu Bilgi Teknolojileri ve Koordinasyon DairesiBaşkanlığı'na uzman olarak atanan kişi tarafından, Telekomünikasyon Kurulunayapılan atamalara ilişkin 2000/311 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2000/1006sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Telekomünikasyon Kurumundaki Teftiş KuruluBaşkanı ve Müfettiş kadrolarının kaldırılmasına ilişkin kısmının ve uzmanlığaatanmasına dair işlemin iptali istemiyle açılan davada, itiraz konusu kuralınAnayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Danıştay Beşinci Dairesi, iptali içinbaşvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları
1- 5.4.1983 Günlü, 2813 Sayılı Telsiz Kanunu'nun, 27.1.2000günlü, 4502 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle değiştirilen ve iptali istenilenkuralı da içeren 5. maddesi şöyledir:
"4 üncü maddede belirtilen genel esaslar çerçevesinde Devletyetki ve sorumluluğunu uygulamak ve Kanunla verilen diğer görevleri yapmaküzere; Haberleşme Yüksek Kurulu kurulmuştur.
Bu Kanun ile 4.2.1924 tarihli ve 406 sayılı Telgraf ve TelefonKanununda belirtilen genel esaslar çerçevesinde, Kanunlarla öngörülen yetki vesorumlulukları uygulamak ve verilen diğer görevleri yapmak üzere kamu tüzelkişiliğini ve idari ve mali özerkliği haiz özel bütçeli Telekominikasyon kurumukurulmuştur. Kurum görevlerini yerine getirirken bağımsızdır.
Kurum'un ilişkili olduğu bakanlık Ulaştırma Bakanlığıdır.
4 üncü maddenin (g) fıkrasında sayılan hizmetlerin ifası için;telsiz sistemlerinin belirlenen tekniklere ve usullere uygun olarakçalıştırılmasının kontrolü, enterferansların tespiti ve giderilmesi, Devlet vekişi güvenliğini ilgilendiren telsiz faaliyeti konularında yürürlükteki mevzuatdahilinde Devlet güvenlik makamlarıyla işbirliği yapılması ve milli vemilletlerarası teknik monitör hizmeti ve faaliyetleri Kurum tarafındanyürütülür.
Kurum'un karar organı bir kurul başkanı ve altı üyeden oluşanTelekominikasyon Kurulu'dur.
Kurul Başkanı kurumun en üst amiri olup, Kurumun genel yönetim vetemsilinden sorumludur. Kurul başkanının teklifi üzerine üyelerden biriniikinci başkan olarak seçer, İkinci başkan izin, hastalık, yurt içi-yurt dışıgörevlendirme, görevden alınma ve görevde bulunmadığı diğer hallerde Başkan'avekalet eder.
Kurul başkan ve üyelerinin aylık ücretleri, en yüksek Devletmemurunun her türlü ödemeler dahil aylık net ücretinin iki katını geçmemeküzere ilgili Bakanın önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir.
Kurum personelinden kadro karşılığı sözleşmeli olarakçalıştırılacak personelin unvan, sayısı, nitelikleri, ücretleri, diğer mali vesosyal hakları, sözleşme esasları ile bu Kanuna ekli kadro unvan vederecelerinde değişiklik yapılması Kurulun teklifi ve Devlet PersonelBaşkanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir. Kurumkadrolarında çalışan memurlara, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundabelirtilen en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil),
a) 15 ila 11 inci derecelerden aylık alanlara %20'sini,
b) 10 ila 7 nci derecelerden aylık alanlara %25'ini,
c) 6 ila 4 üncü derecelerden aylık alanlara %30'unu,
d) 3 ila 1 inci derecelerden aylık alanlara %35'ini,
Geçmemek üzere Kurulca tespit edilecek usül ve esaslarçerçevesinde her ay aylıkla birlikte gelir vergisine tabi olmaksızın fazlaçalışma ücreti ödenir.
Kurul başkan ve üyeleri ile kadro karşılığı sözleşmeli olarakçalıştırılacak sözleşmeli personele çalıştıkları günlerle orantılı olarak mart,haziran, eylül ve aralık aylarında birer aylık ücretleri tutarında ikramiyeödenebilir. Ayrıca, iş verimliliği ve benzeri hususlar dikkate alınarak ikiikramiye daha ödenebilir.
Kurum personeli, bu Kanunda yer alan hükümler saklı kalmak üzere,657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabidir.
Kurul üyeleri ve Kurum personeli, denetleme ve incelemelerisırasında ilgililere ve üçüncü kişilere ait öğrendikleri gizli bilgileri,ticari sırları bu konuda kanunen yetkili kılınan mercilerden başkasınaaçıklayamaz ve kendi yararlarına kullanamazlar. Bu yükümlülük görevdenayrılmalarından sonra da devam eder. Kurum'un para, evrak, dosya ve her çeşitmalları Devlet malı hükmündedir. Kurul üyeleri ve Kurum personeli, görevlerisırasında veya görevleri nedeniyle işledikleri veya kendilerine karşı işlenensuçlar bakımından Devlet memuru sayılırlar.
Bu Kanunda ve diğer mevzuatta Telsiz İşleri Genel Müdürlüğü veTelsiz Genel Müdürlüğüne yapılan tüm atıflar Telekomünikasyon Kurumu'na, Telsizİşleri Genel Müdürü ve Telsiz Genel Müdürüne yapılmış tüm atıflar KurulBaşkanına yapılmış sayılır.
Kurum, 8.9.1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu,10.2.1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile vize ve tescil açısından26.5.1927 tarihli ve 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu ile 21.2.1967tarihli ve 832 sayılı Sayıştay Kanunu hükümlerine tabi değildir. Kurum, Sayıştaytarafından denetlenir. Kurumun gelirleri her türlü vergi, resim ve harçtanmuaftır.
Kurum mevzuata uygun olarak taşra teşkilatı kurabilir.
Kurum'un gelirleri aşağıda belirtilmiştir:
a) 27 nci maddeye göre alınacak ücretler,
b) 4.2.1924 tarihli ve 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunuçerçevesinde imtiyaz sözleşmesi imzalayan ya da telekomünikasyon ruhsatı alanişletmecilerden aynı Kanunun ek 19 uncu maddesi çerçevesinde alınacakücretlerin %00 5'i (onbinde beşi) ve ilgili imtiyaz sözleşmesi veyatelekomünikasyon ruhsatında gösterilmiş olması kaydıyla işletmecilerden Kurummasraflarına katkı amacıyla alınacak diğer ücretler,
c) Kurum'un, amatör telsizcilik belgesi ve operatör ehliyetnamesivermek üzere açacağı sınavlara katılanlardan alınacak sınav ücretleri,
d) Her türlü basılı evrak, form ve yayınlardan elde edilecekgelirler,
e) Müşavirlik hizmetlerinden elde edilecek gelirler,
f) Kurs, toplantı, seminer ve eğitim faaliyetlerinden sağlanacakgelirler,
g) Genel Bütçeden gerektiğinde yapılacak yardımlar,
h) Kurum lehine takdir edilen ve dağıtıma tabi tutulan bölümdışında kalan vekalet ücretleri,
ı) Kurum tarafından uygulanacak idari para cezaları,
j) Yapılacak her türlü bağış, yardım ve diğer gelirler.
Kurumun, gelir ve harcamalarına ilişkin usul ve esaslaryönetmelikle düzenlenir.
(Ek fıkra: 4/5/2007-5651/12 md.) Kurulca belirlenecekesas ve usûller çerçevesinde, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamuİhale Kanununun 22 nci maddesinde belirtilen doğrudan temin usûlüyleserbest avukatlar veya avukatlık ortaklıklarıyla avukat sözleşmeleriakdedilebilir."
2- 27.1.2000 günlü, 4502 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesişöyledir:
"Telsiz Genel Müdürlüğüne ait ekli (1) sayılı listedegösterilen kadrolar 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (1) sayılıcetvelin ilgili bölümünden çıkarılmıştır. Telekomünikasyon Kurumu için ekli (2)sayılı listede gösterilen kadrolar ihdas edilmiştir.
Bu Kanun ile Telsiz Kanununda yapılan yeni düzenlemeler ve verilenyetki doğrultusunda Bakanlar Kurulunca yapılacak düzenlemeler ile kadro vegörev unvanları değişmeyenler aynı unvanlı yeni kadrolara atanmış sayılırlar.
Kadro ve görev unvanı değişenler veya kaldırılanlar yeni birkadroya atanıncaya kadar durumlarına uygun işlerde görevlendirilebilirler.Bunların atandıkları yeni kadrolarda alacakları aylık, ek gösterge, her türlüzam ve tazminatların toplamı, eski kadrolarında almakta olduğu aylık, ekgösterge ile zam ve tazminatlardan az olduğu takdirde, bu durum giderilinceyekadar aradaki fark herhangi bir vergi ve kesintiye tabi olmaksızın tazminatolarak ödenir.
5.4.1983 tarihli ve 2813 sayılı Telsiz Kanununda UlaştırmaBakanlığına yapılan atıflar hizmet alanları itibariyle Bakanlık veya Kurum'ayapılmış sayılır."
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Başvuru kararında, Anayasa'nın 2., 7., 123. ve 128. maddelerinedayanılmıştır.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince, MustafaBUMİN, Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, FulyaKANTARCIOĞLU, Rüştü SÖNMEZ, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN ve EnisTUNGA'nın katılmaları ile 28.02.2002 gününde yaptığı ilk incelemetoplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesineoybirliği ile karar verilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu yasa kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
İtiraz başvurusunda, Telekomünikasyon Kurumu'nun, öğretide"Bağımsız İdari Otoriteler" olarak adlandırılan idari kuruluşlararasında yer aldığı, kamusal yaşamı etkileyen belli sektörlerde düzenleme vedenetleme işlevini yerine getirmek üzere kurulan bağımsız idari otoritelerin,klasik idari yapının dışında, kamu tüzel kişiliğine sahip kamu kurumuniteliğini taşıdıkları, bu nedenle bu kuruluşların, kuruluş ve faaliyetleriyle,personellerine ilişkin temel ilke ve esasların yasayla düzenlenmesinin Anayasalbir zorunluluk olduğu, Telekomünikasyon Kurumunun Ulaştırma Bakanlığına bağlıTelsiz Genel Müdürlüğünün kaldırılması suretiyle kurulmasının ve anılan GenelMüdürlükteki personelin kadrolarıyla birlikte kuruma geçmesinin, devletmemurlarının statülerinin Kuruma intibakı sorununu ortaya çıkardığı, busorunun, Kurumun personel rejiminin Yasa'da özel olarak düzenlenmesi suretiyleçözümlenmesi gerekirken, 4502 sayılı Yasa'nın, Telsiz Genel Müdürlüğüne aitkadroları ekindeki cetvelde sayıp, Telekomünikasyon Kurumuna devretmekleyetindiği, söz konusu kadro ve görev unvanlarıyla, çalışanların statülerikonusunda herhangi bir temel ilke ve esas getirmediği, Kurumun personelrejimini saptama ve Kuruma intikal ettiği yasa ekindeki cetvelde gösterilenkadro ve görev unvanlarında değişiklik yapma yetkisini, ölçüt konulup sınırlamagetirmeksizin Bakanlar Kuruluna verdiği, bu yetkiyi kullanan BakanlarKurulu'nun da, yasa eki cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarınıdeğiştirdiği, bunun sonucunda da görev, yetki, hak ve yükümlülükleri ancakyasayla düzenlenmesi gereken ve Telsiz Genel Müdürlüğünde başmüfettiş olarakçalışan davacının uzman olarak atandığı, bu nedenle iptali istenilenkuralların, Anayasanın 2., 7., 123. ve 128 inci maddelerine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.
A- 2813 Sayılı Telsiz Kanunu'nun, 4502 Sayılı Kanun'un 14.Maddesiyle Değiştirilen 5. Maddesinin Sekizinci Fıkrasının İlk Tümcesininİncelenmesi
2813 sayılı Telsiz Kanunu'nun, 4502 sayılı Kanun'un 14. maddesiyledeğiştirilen 5. maddesinin sekizinci fıkrasının iptali istenilen birincitümcesine göre, Telekomünikasyon Kurumu personelinden kadro karşılığısözleşmeli olarak çalıştırılacak personel ile kadro aylığı ödenmek suretiyleçalıştırılacak personelin unvan, sayı, nitelik, ücret, diğer mali ve sosyalhakları ile sözleşme esaslarını belirlemek amacıyla, 2000/1006 sayılı BakanlarKurulu kararı oluşturulmuş, kararın kapsamına Telekomünikasyon Kurumunda,karara ekli (I) ve (II) sayılı listelerde unvan, sayı ve nitelikleri belirtilenpersonelin girdiği, sözleşmeli personel kavramının, Telekomünikasyon Kurumununbu esaslara göre kadro karşılık gösterilmek suretiyle 657 sayılı DevletMemurları Kanunu ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılmasıhakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılacakpersoneli, kadro aylığı ödenmek suretiyle çalıştırılacak personel kavramının,657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre çalıştırılan personeliifade ettiği, kadro karşılığı çalıştırılacak sözleşmeli personel ile kadroaylığı ödenmek suretiyle çalıştırılacak personelin, 657 sayılı Devlet MemurlarıKanununun 48 ve 68. maddelerinde belirtilen şartların yanında ekli listelerdegörev unvanları itibariyle belirlenen şartları da taşımaları gerektiği,karşılık gösterilen kadrolara başka atama yapılamayacağı ve sözleşmelipersonelin kadrolarının her türlü yetki ve sorumluluğunu taşıyacakları, TelsizGenel Müdürlüğünden kadro ve görev unvanları değişmediği için Kurumun aynıunvanlı kadrolarına atanmış sayılanlar ile kadro ve görev unvanı değiştiği veyakaldırıldığı için başka unvanlı kadrolarına atananlarda ekli (I) ve (II) sayılılistelerde belirtilen niteliklerin aranmayacağı belirtilmiş ve karar ekinde,III sayılı liste ile 4502 sayılı Kanunla Telekomünikasyon Kurumu için ihdasedilen kadro unvan ve derecelerinde değişiklikler yapılmış, bu bağlamdabaşmüfettişlik kadrosu da iptal edilmiştir.
Temel işlevi, telekomünikasyon alanındaki kamusal ve özel kesimetkinliklerini kurallar koyarak düzenlemek, konulan kurallara uyulupuyulmadığını izlemek, denetlemek ve bu kurallara uyulmaması halinde de, yadoğrudan doğruya yaptırım uygulamak veya bazen de kanunlarda gösterilenyaptırımların uygulanması için adli mercileri harekete geçirmek olanTelekomünikasyon Kurumu, idarenin bütünlüğü içerisinde yer alan, tüzel kişiliğesahip, görev alanına ilişkin sektörde kamu hukuku ilke ve düzenlemelerine bağlıolarak, kamu yararı amacıyla düzenleyici işlemler yapan, genel idare esaslarınagöre faaliyet gösteren, gördüğü hizmet sürekli ve asli nitelik taşıyanbir kuruluştur.
Öte yandan, 2813 Sayılı Telsiz Kanunu'nun, 4502 Sayılı Yasa'nın14. maddesi ile değiştirilen 5. maddesi hükmüne göre, Kurumpersoneli, bu Kanunda yer alan hükümler saklı kalmak üzere, 657 sayılı DevletMemurları Kanununa tabi olup, kadro karşılığı sözleşmeli olarak çalıştırılacakpersonel de dahil olmak üzere, Telekomünikasyon Kurumu'ndaçalışacak personelin, Anayasa'nın 128. maddesinde sözü edilen kamu görevlilerikapsamında olduğunda kuşku bulunmamaktadır.
Anayasa'nın 128. maddesinde "Devletin, kamu iktisadîteşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göreyürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekligörevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurlarınve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri,hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunladüzenlenir. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunlaözel olarak düzenlenir." denilmektedir.
Anayasa'nın 128. maddesi kapsamında olan Kurumpersonelinden, kadro karşılığı sözleşmeli olarak çalıştırılacak personelinunvanının, sayısının, niteliklerinin, ücretlerinin, diğer mali ve sosyalhaklarının ve sözleşme esaslarının belirlenmesi ve kanuna ekli kadro unvan vederecelerinde değişiklik yapılması yetkisi, itiraz konusu kuralla, Kurulunteklifi ve Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlar Kurulunabırakılmıştır.
Buna göre, Kurum'da çalışan memurların ve diğer kamugörevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları veyükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işlerinin yasayladüzenlenmesi gerekirken, buna ilişkin düzenlemelerin Bakanlar Kurulu'nabırakılması, Anayasa'nın 128. maddesine aykırıdır.
Bu nedenle kuralın iptali gerekir.
Serdar ÖZGÜLDÜR bu sonuca, kuralın " ... bu Kanunaekli kadro unvan ve derecelerinde değişiklik yapılması Kurulun teklifi veDevlet Personel Başkanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlar Kuruluncabelirlenir." kısmı yönünden farklı gerekçelerle katılmıştır.
Kural iptal edilmiş olduğundan ayrıca Anayasa'nın 2. ve 7.maddeleri yönünden incelenmesine gerek duyulmamış, 123. madde ile de ilgisigörülmemiştir.
B- 4502 sayılı Kanun'un Geçici 1. Maddesinin İncelenmesi
1- Maddenin Birinci Fıkrasının İncelenmesi
4502 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin birinci fıkrasında,Telsiz Genel Müdürlüğüne ait kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Genel Kadro veUsulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerden çıkarılmış veTelekomünikasyon Kurumu için ekli (2) sayılı listede belirtilen kadrolar ihdasedilmiştir. Söz konusu (1) ve (2)sayılı listeler incelendiğinde, Telsiz Genel Müdürlüğüne ait bir adetbirinci derece başmüfettişlik kadrosu iptal edilirken, TelekomünikasyonKurumuna, birinci dereceden iki adet başmüfettişlik kadrosu ihdas edildiğigörülmektedir.
Anayasa'nın 123. maddesinin birinci fıkrasında, "İdare,kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir." hükmü yeralmış, maddenin gerekçesinde, "İdarenin kuruluş ve görevlerinin kanunladüzenleneceği ilkesinin bir sonucu olarak, kamu tüzel kişilerinin de ancakkanunla veya kanunun açık yetki vermesi halinde idarî işlemle kurulabileceğiöngörülmektedir." denilmiş, 128. maddesinde de memurların ve diğer kamugörevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarınınve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin yasayladüzenlenmesi öngörülmüştür.
İdarenin yasallığı ilkesi, idarenin hizmet birimleri ile bubirimlerin kadro ve görev unvanlarının ve görevlerinin yasayla düzenlenmesinide içerir. Kadrolar, bir kamu hizmetinin teşkilatlanmasının ön koşuludur. Kadrounvanı, personelin yerine getireceği görevlerini, yetkilerini, haklarını veyükümlülüklerini, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük haklarını ifade etmektedir.Kadro derecesi ile personelin özellikle aylık ve ödenekleri ve diğer özlükhakları bakımından sıkı bir bağ bulunmaktadır. Kadro ile birlikte, ana hizmet,danışma ve yardımcı hizmet birimlerinde istihdam edilecek personelinniteliklerinin Yasa ile belirlenmesi Anayasa'nın 128. maddesinin gereğidir.
Buna göre, bir kamu kurumunun, buna bağlı olarak bu kurumungördüğü kamu hizmetinin kaldırılıp kaldırılmayacağına ilişkin karar vermeyetkisi kapsamında, yasa koyucu tarafından varlığına yasayla son verilmiş olanTelsiz Genel Müdürlüğüne ait kadroların, bir yasa kuralı ile iptal edilmesindeve idarenin bütünlüğü içinde kamu tüzel kişiliğini haiz olarak 4502 sayılıYasa'yla kurulmuş olan Telekomünikasyon Kurumu'na ait kadroların da yine aynıyasayla belirlenmiş olmasında Anayasa'ya aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle iptali istenilen kural Anayasa'nın 123 ve128. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
Kuralın Anayasa'nın 2. ve 7. maddeleri ile ilgisi görülmemiştir.
2- Maddenin İkinci Fıkrasının İncelenmesi
Maddenin ikinci fıkrasında, " Bu Kanun ile TelsizKanununda yapılan yeni düzenlemeler ve verilen yetki doğrultusunda BakanlarKurulunca yapılacak düzenlemeler ile kadro ve görev unvanları değişmeyenleraynı unvanlı yeni kadrolara atanmış sayılırlar."hükmü yer almıştır.
2813 sayılı Telsiz Kanunu'nun 5. maddesinde, 4502 sayılı Yasa'nın14. maddesi ile değişiklikler yapılmış, bu değişikliklerle bir yandan TelsizGenel Müdürlüğünün varlığına son verilerek Telsiz Genel Müdürlüğüne aitkadrolar iptal edilmiş, diğer yandan Haberleşme Yüksek Kurulu ileTelekomünikasyon Kurumu kurulmuş ve Telekomünikasyon Kurumu için yeni kadrolarihdas edilmiş, ayrıca ihdas edilen kadro unvan ve derecelerinde değişiklikyapma konusunda Bakanlar Kurulu'na yetki verilmiştir. Söz konusu yetkiyikullanan Bakanlar Kurulunca da Telekomünikasyon Kurumu için ihdas edilen bazıkadro unvan ve derecelerinde değişiklikler yapılmıştır.
a- Fıkranın, " ... ve verilen yetki doğrultusundaBakanlar Kurulunca yapılacak düzenlemeler..." Bölümününİncelenmesi
Geçici 1. maddenin ikinci fıkrasının incelenen bölümünde, 2813sayılı Telsiz Kanunu'nun, 4502 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değişik 5.maddesinin sekizinci fıkrasının ilk tümcesinde verilen yetkinin kullanılmasıylaoluşturulan Bakanlar Kurulu kararıyla yapılacak düzenlemeler sonucu kadrove görev unvanları değişmeyenlerin aynı unvanlı yeni kadrolara atanmışsayılacakları öngörülmektedir.
2813 sayılı Telsiz Kanunu'nun, 4502 sayılı Kanun'un 14. maddesiile değişik 5. maddesinin sekizinci fıkrasının ilk tümcesi, Anayasa'nın 128.maddesine aykırı görülerek iptal edildiğinden, geçici 1. maddenin ikincifıkrasının, "...ve verilen yetki doğrultusunda Bakanlar Kuruluncayapılacak düzenlemeler..." bölümü de, Anayasa'nın 2. ve 128.maddelerine aykırıdır. İptali gerekir.
Serdar ÖZGÜLDÜR bu sonuca farklı gerekçelerle katılmıştır.
Kural iptal edilmiş olduğundan ayrıca Anayasa'nın 7. maddesiyönünden incelenmesine gerek duyulmamış, 123. madde ile de ilgisigörülmemiştir.
b- Fıkranın Kalan Bölümünün İncelenmesi
Geçici 1. maddenin ikinci fıkrasının kalan bölümünde, 4502 sayılıKanun ile Telsiz Kanununda yapılan yeni düzenlemeler sonucu kadrove görev unvanları değişmeyenlerin aynı unvanlı yeni kadrolara atanmışsayılacakları öngörülmektedir.
Yukarıda da değinildiği üzere, bir kamu kurumunun, buna bağlıolarak bu kurumun gördüğü kamu hizmetinin kaldırılıp kaldırılmayacağına ilişkinkarar verme yetkisi yasa koyucuya ait olduğundan ve kuralda çalışanlarınkazanılmış hakları ihlal edilmediğinden, yasa koyucu tarafından anılan yetkikapsamında varlığına son verilen Telsiz Genel Müdürlüğünde çalışanlardan, 4502sayılı Yasa ile yapılan yeni düzenlemeler sonucu kadro vegörev unvanları değişmeyenlerin, Telekomünikasyon Kurumu'ndaki aynı unvanlıyeni kadrolara atanmış sayılacaklarının öngörülmesinde, Anayasa'nın 123. ve128. maddelerine aykırılık bulunmamaktadır.
Bu nedenle iptal isteminin reddi gerekir.
Kuralın Anayasa'nın 2. ve 7. maddeleri ile ilgisi görülmemiştir.
3- Maddenin Üçüncü Fıkrasının İncelenmesi
Maddenin üçüncü fıkrasında, " Kadro ve görev unvanıdeğişenler veya kaldırılanlar yeni bir kadroya atanıncaya kadar durumlarınauygun işlerde görevlendirilebilirler. Bunların atandıkları yeni kadrolardaalacakları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatların toplamı, eskikadrolarında almakta olduğu aylık, ek gösterge ile zam ve tazminatlardan azolduğu takdirde, bu durum giderilinceye kadar aradaki fark herhangi bir vergive kesintiye tabi olmaksızın tazminat olarak ödenir." denilmektedir.
a- Üçüncü Fıkranın Birinci Tümcesinin İncelenmesi
Tümcede, 4502 sayılı Yasa ile yapılan düzenlemeler ile bu Yasa'nınverdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulu'nca yapılan düzenlemeler ayrımıyapılmaksızın, söz konusu düzenlemeler sonucu Telsiz Genel Müdürlüğündeki kadrove görev unvanları değişenlerin veya kaldırılanların, yeni bir kadroyaatanıncaya kadar durumlarına uygun işlerde görevlendirilebilecekleriöngörülmektedir.
Anayasa'nın 128. maddesi kapsamında olan TelekomünikasyonKurumu personelinin kadro ve görev unvanlarının değiştirilmesi ya dakaldırılması, aynı madde gereğince ancak yasayla yapılabilir.
Birinci tümce, bir kısım personelin kadro ve görev unvanlarınınBakanlar Kurulu kararıyla değiştirilmesine ya da kaldırılmasına olanaksağladığından, kadro ve görev unvanları Bakanlar Kurulu kararıyla değişenler yada kaldırılanlar bakımından, 2813 sayılı Telsiz Kanunu'nun, 4502 sayılıKanun'un 14. maddesiyle değiştirilen 5. maddesinin sekizinci fıkrasının birincitümcesi için yukarıda belirtilen gerekçelerle, Anayasa'nın 128. maddesineaykırıdır.
Bu nedenle 4502 sayılı Yasa'nın geçici 1. maddesinin üçüncüfıkrasının birinci tümcesinin, Bakanlar Kurulu'na verilen yetki yönünden iptaligerekir.
Serdar ÖZGÜLDÜR bu sonuca farklı gerekçelerle katılmıştır.
Kuralın, Anayasa'nın 2., 7. ve 123. maddeleri yönündenincelenmesine gerek görülmemiştir.
b- Üçüncü Fıkranın İkinci Tümcesinin İncelenmesi
Tümcede, Telsiz Genel Müdürlüğündeki kadro ve görev unvanlarınındeğiştirilmesi veya kaldırılması nedeniyle, yeni bir kadroya atanıncaya kadardurumlarına uygun işlerde görevlendirilenlerin, atandıkları yeni kadrolardaalacakları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatların toplamının, eskikadrolarında almakta oldukları aylık, ek gösterge ile zam ve tazminatlardan azolması halinde, bu durumun giderilmesine kadar aradaki farkın herhangi birvergi ve kesintiye tabi olmaksızın tazminat olarak ödenmesi öngörülmektedir.
Kuralda, kaldırılan Telsiz Genel Müdürlüğü'nden yeni kurulanTelekomünikasyon Kurumuna intikal ettirilen personelin kazanılmış haklarınınkorunması ve bu durum nedeniyle oluşabilecek maddi kayıplarının önlenmesiamaçlandığından, Anayasa'nın 2. ve 128. maddelerine aykırılık bulunmamaktadır.
Bu nedenle iptal isteminin reddi gerekir.
Kuralın, Anayasa'nın 7. ve 123. maddeleri ile ilgisigörülmemiştir.
4- Maddenin Dördüncü Fıkrasının İncelenmesi
Maddenin dördüncü fıkrasında, 2813 sayılı Telsiz KanunundaUlaştırma Bakanlığına yapılan atıfların, hizmet alanları itibariyle Bakanlıkveya Kurum'a yapılmış sayılacağı hükme bağlanmıştır.
4502 sayılı Kanun'la, Türkiye'nin telekomünikasyon sektörünüdüzenleyen temel kanunlarda değişiklikler yapılmış, bir anlamda sektörün yapısıdeğiştirilmiştir. Anılan Yasa'yla, Telekomünikasyon Kurumu kurulmuş; sektördekipolitika ve strateji belirleme ile düzenleme ve işletme fonksiyonlarıbirbirinden ayrılmış, politika ve strateji belirleme görevi UlaştırmaBakanlığında bırakılırken, düzenleyici fonksiyonlar Telekomünikasyon Kurumunaverilmiştir.
Telekomünikasyon sektörünün yeniden yapılandırılması nedeniyle,2813 sayılı Telsiz Kanununda Ulaştırma Bakanlığına yapılan atıfların, kamununyararı ve kamu hizmetinin gereği olarak, hizmet alanları itibariyle Bakanlıkveya Kurum'a yapılmış sayılacağının öngörülmesinde Anayasa'nın 2. maddesineaykırılık bulunmamaktadır.
Bu nedenle iptal isteminin reddi gerekir.
Kuralın, Anayasa'nın 7., 123. ve 128. maddeleri ile ilgisigörülmemiştir.
VI- İPTAL HÜKMÜNÜN YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU
Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Kanun,kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya dabunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihteyürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğegireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetedeyayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez" denilmektedir.2949 sayılı Yasa'nın 53. maddesinin dördüncü fıkrasında da bu kuraltekrarlanmakta, maddenin beşinci fıkrasında ise, Anayasa Mahkemesi'nin, iptalsonucunda meydana gelecek hukuksal boşluğu, kamu düzenini tehdit veya kamuyararını ihlal edici mahiyette görmesi halinde, dördüncü fıkradaki hükmüuygulayacağı belirtilmektedir.
4502 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu, Ulaştırma BakanlığınınTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, Telsiz Kanunu ve Posta, Telgraf veTelefon İdaresinin Biriktirme ve Yardım Sandığı Hakkında Kanun ile Genel Kadrove Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik YapılmasınaDair Kanun'un 14. maddesiyle değiştirilen 2813 sayılı Telsiz Kanunu'nun 5.maddesinin sekizinci fıkrasının "Kurum personelinden kadro karşılığısözleşmeli olarak çalıştırılacak personelin unvan, sayısı, nitelikleri,ücretleri, diğer mali ve sosyal hakları, sözleşme esasları ile bu Kanuna eklikadro unvan ve derecelerinde değişiklik yapılması Kurulun teklifi ve DevletPersonel Başkanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlar Kuruluncabelirlenir." biçimindeki ilk tümcesi ile 4502 sayılı Kanun'un geçici 1.maddesinin ikinci fıkrasının, "... ve verilen yetki doğrultusunda BakanlarKurulunca yapılacak düzenlemeler ..." bölümünün ve üçüncü fıkrasınınbirinci tümcesinin Bakanlar Kuruluna verilen yetki yönünden iptali nedeniyledoğan hukuksal boşluk, kamu düzenini tehdit ve kamu yararını ihlal edicinitelikte görüldüğünden, iptal kararının, kararın Resmî Gazete'deyayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.
VII- SONUÇ
27.1.2000 günlü, 4502 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu, UlaştırmaBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, Telsiz Kanunu ve Posta,Telgraf ve Telefon İdaresinin Biriktirme ve Yardım Sandığı Hakkında Kanun ileGenel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki CetvellerdeDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un:
A- 14. maddesiyle değiştirilen 5.4.1983 günlü, 2813 sayılı TelsizKanunu'nun 5. maddesinin sekizinci fıkrasının "Kurum personelindenkadro karşılığı sözleşmeli olarak çalıştırılacak personelin unvan, sayısı,nitelikleri, ücretleri, diğer mali ve sosyal hakları, sözleşme esasları ile buKanuna ekli kadro unvan ve derecelerinde değişiklik yapılması Kurulun teklifive Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlar Kuruluncabelirlenir." biçimindeki ilk tümcesinin Anayasa'ya aykırı olduğuna veİPTALİNE,
B- Geçici 1. maddesinin;
1- Birinci fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına veitirazın REDDİNE,
2- İkinci fıkrasının,
a- "... ve verilen yetki doğrultusunda BakanlarKurulunca yapılacak düzenlemeler ..." bölümünün Anayasa'ya aykırı olduğunave İPTALİNE,
b- Kalan bölümünün Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazınREDDİNE,
3- Üçüncü fıkrasının,
a- Birinci tümcesinin Bakanlar Kuruluna verilen yetki yönündenAnayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,
b- İkinci tümcesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına veitirazın REDDİNE,
4- Dördüncü fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına veitirazın REDDİNE,
C- İptal edilen, tümceler ve bölümün doğuracağı hukuksal boşlukkamu yararını ihlal edici nitelikte görüldüğünden, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 2949 sayılı Yasa'nın 53. maddesinin dördüncü vebeşinci fıkraları gereğince BU TÜMCELER VE BÖLÜME İLİŞKİN İPTAL HÜKÜMLERİNİN,KARARIN RESMÎ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AY SONRA YÜRÜRLÜĞEGİRMESİNE,
12.12.2007 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
DEĞİŞİKGEREKÇE
1- 5.4.1983 günlü, 2813 sayılı Telsiz Kanunu'nun 27.1.2000 günlü,4502 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle değiştirilen 5. maddesinin iptali istenensekizinci fıkrasının ilk tümcesindeki kuralın "...kadro unvan (vederecelerinde) değişiklik yapılması..." bölümü dışındaki iptal gerekçesineaynen katılıyorum.
Ancak, anılan kuralla Bakanlar Kurulu'na TelekomünikasyonKurulu'nun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığı'nın uygun görüşü üzerine, bukanuna ekli kadro unvanlarında değişiklik yapma konusundaverilen yetkinin, dolu kadro-boş kadro ayırımı yapılmaksızın ve sadece boşkadrolar yönünden böyle bir yetki devri Anayasa'ya aykırı düşmeyeceğigözetilerek, dolu kadrolarda istihdam edilmekte olanların hak kaybına yolaçabilecek biçimde öngörülmesi nedeniyle Anayasa'nın 2. maddesine aykırıdüştüğü kanısındayım.
2- 27.1.2000 günlü, 4502 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesininikinci fıkrasının iptaline karar verilen bölümü ile üçüncü fıkrasının birincitümcesi için verilen iptal kararına, aynı kurallarla dolu kadrolarda istihdamedilenlerin hak kaybına yol açacak biçimde düzenleme yapılması suretiyleAnayasa'nın 2. maddesine aykırılık oluşturduğu kanısıyla, bu değişik gerekçeylekatılıyorum.
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR