Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2002/98, K.2005/64 Sayılı Karar - 12/10/2005

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2002/98

Karar Sayısı : 2005/64

Karar Günü : 12.10.2005

R.G. Tarih-Sayı :06.02.2006'da tebliğ edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Eleşkirt Sulh CezaMahkemesi

İTİRAZIN KONUSU : 4.4.1929 günlü, 1412 sayılıCeza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 3842 sayılı Kanun ile değiştirilen 104.maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “...suçun toplumda infialuyandırması...” ibaresinin Anayasa'nın 10., 17., 19. ve 38.maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I. OLAY

Hazırlık soruşturması sırasında Cumhuriyet Başsavcılığı'nın istemiüzerine tutuklanan sanık hakkında kamu davasının açılmasından sonra suçuntoplumda infial uyandırması sebebiyle sanığın tutukluluk halinin devamına kararveren Mahkeme, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 104. maddesindeyer alan “...suçun toplumda infial uyandırması...” ibaresininAnayasa'ya aykırı olduğunu re'sen ileri sürerek iptalini istemiştir.

II. İTİRAZKONUSU YASA KURALI

4.4.1929 günlü, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri UsulüKanunu'nun 3842 sayılı Kanun ile değiştirilen, itiraz konusu ibarenin de yeraldığı 104. maddesi şöyledir:

“Madde 104- Suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulanan kişileraşağıdaki hallerde tutuklanabilir.

1- Kaçma şüphesini uyandıracak vakıalar bulunması.

2- Delillerin yok edilmesi, değiştirilmesi, gizlenmesi, şeriklerinuydurma beyana veya tanıkların yalan tanıklığa veya tanıklıktan kaçmaya sevkedildiğini, bilirkişilerin etki altına alınmasına çalışıldığını gösteren hal vedavranışların bulunması.

Soruşturma konusu olan suçun, kanunda öngörülen cezasının üstsınırı yedi yıldan az olmayan hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektirmesi veyasanığın ikametgahı veya meskeninin bulunmaması veya kim olduğunu ispatedememesi durumunda yukarıda 1 ve 2 numaralı bentlerdeki haller varsayılabilir.

Altı aya kadar hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren suçlardasanık ancak, suçun toplumda infial uyandırması veya ikametgahı veya meskenininbulunmaması veya kim olduğunu ispat edememesi halinde tutuklanabilir.

Soruşturma konusu fiilin önemi veya uygulanabilecek ceza veyaemniyet tedbiri dikkate alındığında tutuklama haksızlığa sebep olabilecekseveya tutuklama yerine bir başka yargılama önlemi ile amaca ulaşabilecek isetutuklamaya karar verilemez.”

III- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüğüzü'nün 8. maddesi uyarınca, Mustafa BUMİN,Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Nurettin TURAN, FulyaKANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN ve Enis TUNGA'nınkatılımlarıyla 28.5.2002 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyadaeksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle kararverilmiştir.

IV. ESASINİNCELENMESİ

Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Başvuran Mahkeme, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun3842 sayılı Yasa ile değiştirilen 104. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan“...suçun toplumda infial uyandırması...” ibaresinin Anayasa'ya aykırılığısavıyla iptalini istemiştir.

31 Mart 2005 günlü, 25772 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 23Mart 2005 günlü, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve UygulamaŞekli Hakkındaki Kanun'un 18. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile1 Haziran 2005 tarihi itibariyle 4.4.1929 günlü, 1412 sayılı Ceza MuhakemeleriUsulü Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu nedenle, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 104.maddesi uygulanma olanağını yitirdiğinden konusu kalmayan istem hakkında kararverilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.

V- SONUÇ

4.4.1929 günlü, 1412 sayılı “Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu”,23.3.2005 günlü, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve UygulamaŞekli Hakkında Kanun'un 18. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ileyürürlükten kaldırıldığından, 1412 sayılı Yasa'nın 3842 sayılı Yasa iledeğiştirilen 104. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “... suçun toplumdainfial uyandırması ...” ibaresine ilişkin KONUSU KALMAYAN İSTEM HAKKINDA KARARVERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 12.10.2005 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy