Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2003/36, K.2003/91 Sayılı Karar - 15/10/2003

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2003/36

Karar Sayısı : 2003/91

Karar Günü : 15.10.2003

R.G. Tarih/Sayı:14.04.2005/25785

İPTALDAVASINI AÇAN : Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeleri Haluk KOÇ, Oğuz OYAN ve125 Milletvekili

İPTALDAVASININ KONUSU : 16.4.2003 günlü, 4848 sayılı Kültür veTurizm Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun'un şekil ve esas yönündenAnayasa'nın 2., 5., 6., 7., 8., 10., 11., 128. ve 148/2. maddelerine aykırılığısavıyla iptaline ve yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesi istemi ile,aynı yasaya ilişkin tasarının temel kanun olarak görüşülmesi önerisinin,16.4.2003 günlü, 22. Dönem, 1. Yasama Yılının, 67. Birleşimi'nde kabulüneilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararı'nın Anayasa'nın 2., 6., 10., 11. ve88. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

II- YASAMETİNLERİ

A- İptaliİstenilen Yasa Kuralları

16.4.2003günlü, 4848 sayılı "Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilât ve GörevleriHakkında Kanun"un iptali istenilen 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9.,10., 11., 12., 13., 14., 15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23., 24., 25.,26., 27., 28., 29., 30., 31., 32., 33., 34., 35., 36., 37., 38., 39. ve 40.maddeleri ile Geçici 1., 2., 3., 4., 5. ve 6. maddeleri şöyledir:

1- "MADDE1.- Bu Kanunun amacı; kültürel değerleri yaşatmak, geliştirmek, yaymak,tanıtmak, değerlendirmek ve benimsetmek, tarihî ve kültürel varlıklarıntahribini ve yok edilmesini önlemek, yurdun turizme elverişli bütün imkânlarınıülke ekonomisine olumlu katkı sağlayacak şekilde değerlendirmek, turizmingeliştirilmesi, pazarlanması, teşvik ve desteklenmesi için gerekli önlemlerialmak, kültür ve turizm konularıyla ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınıyönlendirmek ve bu kuruluşlarla işbirliğinde bulunmak, yerel yönetimler, siviltoplum kuruluşları ve özel sektör ile iletişimi geliştirmek ve işbirliği yapmaküzere Kültür ve Turizm Bakanlığının kurulmasına, teşkilât ve görevlerineilişkin esasları düzenlemektir."

2-"MADDE 2.- Kültür ve Turizm Bakanlığının görevleri şunlardır:

a) Millî,manevî, tarihî, kültürel ve turistik değerleri araştırmak, geliştirmek,korumak, yaşatmak, değerlendirmek, yaymak, tanıtmak, benimsetmek ve bu suretlemillî bütünlüğün güçlenmesine ve ekonomik gelişmeye katkıda bulunmak,

b) Kültürve turizm konuları ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarını yönlendirmek, bukuruluşlarla işbirliğinde bulunmak, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşlarıve özel sektör ile iletişimi geliştirmek ve işbirliği yapmak,

c) Tarihîve kültürel varlıkları korumak,

d) Turizmi,millî ekonominin verimli bir sektörü haline getirmek için yurdun turizmeelverişli bütün imkânlarını değerlendirmek, geliştirmek ve pazarlamak,

e) Kültürve turizm alanlarında her türlü yatırım, iletişim ve gelişim potansiyeliniyönlendirmek,

f) Kültürve turizm yatırımları ile ilgili taşınmazları temin etmek, gerektiğindekamulaştırmak, bunların etüt, proje ve inşaatını yapmak, yaptırmak,

g)Türkiye'nin turistik varlıklarını her alanda tanıtıcı faaliyetler ile her türlüimkan ve araçlardan faydalanarak kültür ve turizmle ilgili tanıtma hizmetleriniyürütmek,

h)Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak."

3-"MADDE 3.- Kültür ve Turizm Bakanlığı; merkez, taşra ve yurt dışıteşkilâtı ile bağlı kuruluşlardan meydana gelir."

4-"MADDE 4.- Bakanlık merkez teşkilâtı; ana hizmet birimleriyle danışmave denetim birimleri ve yardımcı hizmet birimlerinden meydana gelir.

Bakanlıkmerkez teşkilâtı ekli (I) sayılı cetvelde gösterilmiştir."

5-"MADDE 5.- Bakan; Bakanlık teşkilâtının en üst amiridir ve Bakanlıkhizmetlerini mevzuata, Hükümetin genel siyasetine, millî güvenlik siyasetine,kalkınma plânlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmekle ve Bakanlığınfaaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyonusağlamakla görevli ve Başbakana karşı sorumludur.

Bakan, emrialtındakilerin faaliyet ve işlemlerinden ayrıca sorumlu olup, Bakanlık merkez,taşra ve yurt dışı teşkilâtları ile bağlı kuruluşların faaliyetlerini,işlemlerini ve hesaplarını denetlemekle görevli ve yetkilidir."

6-"MADDE 6.- Müsteşar, Bakanın emrinde ve onun yardımcısı olup, Bakanlıkhizmetlerini, Bakan adına ve Bakanın direktif ve emirleri yönünde, Bakanlığınamaç ve politikalarına, kalkınma planlarına, yıllık programlara ve mevzuathükümlerine uygun olarak düzenler ve yürütür. Bu amaçla, Bakanlık Teftiş Kuruluhariç, Bakanlık kuruluşlarına gereken emirleri verir ve bunların uygulanmasınıtakip ve temin eder.

Müsteşar,yukarıda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden Bakana karşı sorumludur.

Bakanlıkta,Müsteşara yardımcı olmak üzere en çok dört Müsteşar Yardımcısıgörevlendirilebilir."

7- "MADDE7.- Kültür ve Turizm Bakanlığı merkez teşkilâtındaki ana hizmetbirimleri şunlardır:

a) GüzelSanatlar Genel Müdürlüğü,

b) Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü,

c) Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü,

d) Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğü,

e) Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü,

f) Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü,

g) Tanıtma Genel Müdürlüğü,

h) Millî Kütüphane Başkanlığı,

ı) Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanlığı."

8-"MADDE 8.- Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Klasik,çağdaş ve geleneksel-sanat akımlarını takip ederek, yurt içindeki sanatfaaliyetlerinin millî kültür ve çağdaş anlayışa uygun olarak yürütülmesi veyayılmasını, milletin bu yönden bilgi sahibi olmasını sağlamak,

b) Ulusal resimve heykel sanatları ile geleneksel Türk süsleme ve el sanatlarıkoleksiyonlarını geliştirmek,

c) Güzelsanatlara ilişkin çalışmaların sosyal ve kültürel gelişme bakımından verimliolması için tedbirler almak,

d) Güzelsanatlar galerileri ile orkestralar, korolar, çalgı, ses ve halk oyunlarıtoplulukları, resim ve heykel müzeleri kurulmasını teklif etmek ve bunlarailişkin hizmetleri yürütmek,

e) Diğerülke sanatlarının yurt içinde tanıtılması amacıyla tedbirler almak,

f) Bakanlıkmakamınca verilecek benzeri görevleri yapmak."

9-"MADDE 9.- Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün görevlerişunlardır:

a)Yurdumuzdaki korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiatvarlıklarının arkeolojik araştırma ve kazılarla açığa çıkarılmasını,korunmasını, değerlendirilmesini ve tanıtılmasını sağlamak, tahribini vekaçırılmasını önleyici tedbirleri almak,

b) Gerekligörülen yerlerde müzeler, rölöve ve anıtlar müdürlükleri, restorasyon vekonservasyon laboratuvarları kurulmasını teklif etmek ve bunların idare veihtisas işlerini düzenlemek ve yürütmek, özel müzelerin kurulmasına rehberliketmek, desteklemek ve belirli esaslar çerçevesinde bunları kontrol altındabulundurmak,

c) Millîsınırlarımız dışında kalan, korunması gerekli, ata yadigarı taşınmaz kültürvarlıklarını tespit etmek, karşılıklı kültürel anlaşmalar ve kültürel mübadeleprogramları çerçevesinde bunların bakım ve onarımlarını sağlayıcı tedbirlerialmak,

d)Müzelerin geliştirilmesi, korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarınınbakımı ve restorasyonu konularında gerekli tedbirleri almak ve uygulamak,

e) 2863sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile Kültür ve TabiatVarlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ve koruma kurullarına verilen görevlerinyerine getirilmesini sağlamak amacıyla araştırma, inceleme, tespit,değerlendirme ve plânlamaya yönelik hizmetleri yapmak veya yaptırmak,

f) Kültürve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ve koruma kurulları kararlarınınalınmasına ve uygulanmasına dair işlemlerin yürütülmesini ve koordinasyonunusağlamak,

g) Gerekligörülen yerlerde kültür ve tabiat varlıkları koruma kurulları ile büromüdürlükleri kurulmasını Bakanlık makamına teklif etmek ve bunların idare veihtisas işlerini düzenlemek ve yürütmek,

h) Hertürlü imkân ve araçtan faydalanarak, koruma kültürünün geliştirilmesinisağlamak,

ı) Bakanlıkmakamınca verilecek benzeri görevleri yapmak."

10-"MADDE 10.- Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğünün görevlerişunlardır:

a)Vatandaşların kütüphanelerden yararlanması için gerekli tedbirleri almak veuygulamak, yeni kütüphaneler kurulmasını teklif etmek ve bunların idare veihtisas işlerini düzenlemek ve yürütmek,

b)Kütüphane ve kütüphanecilik hizmetleriyle ilgili kural ve ilkelerlestandartları belirlemek ve bunlara uygun hizmet üretimi için gerekli tedbirlerialmak,

c) Yurtiçinde ve yurt dışında basılmış, okuyucuya faydalı yayınları, Türk kültürü ileilgili yazma eser ve belgeleri ve diğer kütüphane malzemelerini temin etmek,kütüphanelerin koleksiyonlarını zenginleştirmek,

d) Kıymetliyazma eserleri, ilgili kütüphanelerde toplayarak araştırmacı ve okuyucununhizmetine sunmak, bunların gelecek nesillere aktarılmasını sağlamak amacı ilebakım ve onarımını yapmak,

e)Halkımızın geçmişteki her çeşit eserlerimizi kolaylıkla bulmasını ve onlardanfaydalanmasını sağlamak,

f) Diğerkamu kurum ve kuruluşlarınca idare olunan kütüphanelerle birlikte, gerçek vetüzel kişiler tarafından kurulan umuma açık kütüphanelerin idari, ilmi veteknik faaliyetlerinin düzenlenmesi, gerçekleştirilmesi ve geliştirilmesineyardımcı olmak ve rehberlik etmek,

g)Bakanlığın görevleri ile ilgili konularda bilgilerin değerlendirilmesi veilgili kuruluş ve birimlere ulaştırılması amacıyla dokümantasyon merkezikurmak,

h) Kültürve turizm alanlarında mesleki eğitim için kaynak oluşturmak üzere ihtisaskütüphanesi ve dokümantasyon merkezi kurmak, yayın, araç ve gereç sağlamak veüretmek,

ı) Millîkültürümüzün yazılı belgelerini, fikir, sanat ve edebi eserler ile turizm vetanıtım amaçlı yayınlar hazırlatarak yayımlamak ve yayımlatmak,

j) Eskieserler ve müzelerle ilgili bilimsel faaliyetleri yansıtan yayınlar yapmak,

k)Kültürümüzün gelişmesine iştiraki sağlamak için yeni kültür eserleri vermeyiteşvik edici ve destekleyici tedbirleri almak,

l) Yayındanışma kurulları teşkil etmek,

m) Bakanlıkmakamınca verilecek benzeri görevleri yapmak."

11-"MADDE 11.- Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğünün görevlerişunlardır:

a) 5846sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile verilen görevleri yürütmek,

b)Birliklerin idari ve mali yönlerden denetimini sağlamak,

c) Esersahipleri ve birliklerle Bakanlık arasındaki ilişkileri düzenlemek,

d) Fikir vesanat eserlerinin işaretlenmesi ile ilgili çalışmaları yürütmek, kontrol etmekve denetlemek,

e) 3257sayılı Sinema, Video ve Müzik Eserleri Kanunu ile verilen görevleri yapmak,

f) Millîvarlıklarımızı yurt içinde ve yurt dışında tanıtmak amacıyla film gösterilerive festivaller düzenlemek veya desteklemek, belgesel filmler sağlamak,yaptırmak ve film satın almak,

g) Film,video ve benzeri konularda arşiv kurmak, geliştirmek ve faydalanılmasınısağlamak,

h) Telifhakları konusunda milletlerarası kuruluşlarla işbirliği yapmak ve gerekliçalışmaları yürütmek,

ı) Bakanlıkmakamınca verilecek benzeri görevleri yapmak."

12-"MADDE 12.- Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünün görevlerişunlardır:

a) Ülkeninturizme tahsis edilebilecek kaynaklarını araştırmak, önceliklerini belirlemek,turizm sektöründe kullanılabilecek doğal kaynakların korunması vedeğerlendirilmesiyle ilgili çalışmaları yürütmek, bu konuyla ilgili olarakdiğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlarla işbirliği yapmak,

b) Turizmtalep ve türlerinde meydana gelen değişme ve gelişmelerle uyumlu turizmpolitikalarının oluşturulmasına ve yatırımların yönlendirilmesine elverişli,her türlü araştırmaları yapmak ve yaptırmak, istatistik verilerini toplamak,değerlendirmek ve sektörün yararına sunmak,

c) 2634sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ile turizm bölge, alan ve merkezlerinin tespiti,ilânı ve bu yerlerin plânları konusunda Bakanlığa verilen görev ve yetkileriyürütmek,

d) Tarihî,kültürel ve turistik potansiyellerin geliştirilerek sektörel kalkınma içindekullanılması amacıyla, sınırları Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenmek üzere,kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri oluşturmak, bu sınırlar dahilindeplânlı gelişimi sağlamak için her ölçekte plân yapmak, yaptırmak, kültür veturizm gelişim bölgelerine yatırımları yönlendirmek ve yatırım yapmak,

e) Sektörünistifadesine sunulacak taşınmazların gerektiğinde kamulaştırma da dahil olmaküzere, temini ile yatırımcılara tahsisi işlemlerini yürütmek,

f) Kültürve turizm alanında yerli ve yabancı yatırımcıları yönlendirmek,

g) Kültürve turizm sektöründe yatırım yapan kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektörünalt yapı ve üst yapı yatırımlarını, sektörün tespit edilen öncelik veihtiyaçlarına göre yönlendirmek, yıllık yatırım programlarını hazırlamak,gerekli görülenlerin uygulamalarını yapmak veya yaptırmak,

h) GenelMüdürlüğün görevleri ile ilgili konularda bilgilerin değerlendirilmesi veilgili kuruluşlar ve birimlere ulaştırılması amacıyla dokümantasyon merkezikurmak,

ı) Sektörünöncelik ve ihtiyaçlarına göre, her türlü teşvik aracından yararlanmak suretiyleturistik yatırım ve işletmelerin daha verimli çalışmalarının temini ilemevcutların kalitesinin yükseltilmesini sağlamak,

j) Turizmyatırım ve işletmelerinin belgelendirme işlemlerini yürütmek,

k) Dünyaturizm piyasasının gerekleri de dikkate alınarak Bakanlıkça belirlenecekpolitika ve esaslara uygun olarak turizm işletmelerinin uygulayacaklarıfiyatların tanzim ve tasdik işlemlerini yürütmek,

l) Turizmişletmelerinin, turizm meslek kuruluşlarının faaliyetlerini denetlemek, denetimsonuçlarına göre, bu işletme, kuruluş ve kişilerin ödüllendirme veyacezalandırma işlemlerini yürütmek,

m) Bumaddede belirtilen hizmetlerin yürütülmesi için ilgili kamu kuruluşları,mahalli idareler, turizm meslek kuruluşları, üniversiteler, iktisadi devletteşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşları ve bunların müesseseleri veiştirakleri ile gerekli işbirliğini sağlamak,

n)Bakanlıktan belgesiz mahal ve tesislerde turistlerin karşılaştıkları sorunlarlailgili olarak araştırma ve inceleme yapmak ve yaptırmak, bu amaçla ilgilikuruluşlardan yardım talep etmek,

o)Bakanlığın hizmetlerine bağlı olarak ihtiyaç duyduğu üst yapılar ile Bakanlıkbirimlerinin yatırım programında bulunan yapı, tesis, restorasyon, restitüsyon,büyük onarımlar ve bunlarla ilgili proje, keşif, ihale ve kontrollük işleriniyapmak ve yaptırmak,

p) 2876sayılı Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Kanununun 104 üncü maddesindebelirtilen esaslar çerçevesinde Bakanlığa tahsis edilmiş ve edilecek tesis vealanların yönetim, işletme, kullanma, devir ve kiraya verilmesi işlemleriniyapmak,

r) Kültürmerkezlerinde millî kültürün tanıtılması çerçevesinde toplantılar, sergiler,kurslar, gösteriler, yarışmalar, sesli ve görüntülü programlar düzenlemek,okuma alışkanlığını ve fikri faaliyetleri geliştirici çalışmalar yapmak,hologram ve yerel etnografya galerileri açmak ve bu amaçla özel ve tüzelkişiliği haiz kurum ve kuruluşlarla ulusal ve uluslararası düzeyde işbirliğiyapmak,

s) İl veilçelerdeki kültür merkezlerinin inşa, onarım, yönetim, işletme ve diğer maliişlerini yürütmek,

t) GenelMüdürlüğün görev alanına giren işlemleri kontrolörleri vasıtasıyla incelemek vedenetlemek,

u) Bakanlıkmakamınca verilecek benzeri görevleri yapmak.

Kontrolörlerin mesleğe giriş ve yeterlik sınavları ile çalışma usul ve esaslarıyönetmelikle düzenlenir."

13-"MADDE 13.- Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Güzelsanatlar alanında bilimsel araştırma, inceleme, yayınlar yapmak, arşiv kurmak,geliştirmek ve faydalanılmasını sağlamak,

b) Halkkültürlerinin, halk edebiyatı ve tiyatrosu, gelenek, görenek ve inançları, halkmüziği ve oyunları, sanatları, mutfağı, giyim, kuşam, süsleme ve benzeri bütündallarında araştırma, derleme, inceleme ve diğer bilimsel çalışmaları yapmak, yaptırmak,yayımlamak, tanıtmak,

c) Halkkültürleri arşivini kurmak,

d)Türkiye'de ve Türkiye dışında yaşayan Türklerin kültür varlıklarını, kültüranlaşmaları ve kültürel mübadele programları çerçevesinde araştırmak,incelemek, derlemek ve diğer bilimsel çalışmaları yapmak, yaptırmak, bunlarıyayımlatmak, tanıtmak, açık hava müzelerine ve halk kültürleri arşivinekazandırmak,

e) Yabancıülkelerde halen konuşulmakta olan Türkçe lehçe ve şiveleri ile bunlara yardımcıdilleri öğretmek ve bu konuda araştırmalar yapmak üzere mevzuat çerçevesindeenstitü kurulmasını sağlamak,

f) Kültürve turizm sektörlerinin eğitilmiş eleman ihtiyacının tespiti ve bu ihtiyacınkarşılanması için gerekli tedbirlerin alınması, eğitim programlarınınhazırlanması ve uygulanmasını sağlamak, bu amaçla eğitim merkezleri kurmak,kurslar açmak, ilgili meslek ve kamu kuruluşlarıyla gerekli işbirliğini yapmak,turist rehberliği kursları açmak, rehberlerin yetiştirilmesini sağlamak,

g) Kültürve turizm eğitimi programlarının geliştirilmesi ve eğitim düzeyininyükseltilmesi amacıyla dış kaynaklardan teknik yardım sağlamak,

h) Toplumdakültür ve turizm bilincinin geliştirilmesi için gerekli çalışmaları yapmak, buamaçla ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği sağlamak,

ı) Kültürve turizmle ilgili kamu kuruluşları personelinin kültür ve turizm konularındaeğitilmesini plânlamak ve gerçekleştirmek,

j) Bakanlıkpersonelinin ve meslek elemanlarının yurt içinde ve yurt dışındayetiştirilmesini plânlamak ve gerçekleştirmek, turist rehberlerininfaaliyetlerini denetlemek,

k) Bakanlıkpersoneli ile ilgili hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programlarınıdüzenlemek ve uygulamak,

l) Bakanlıkmakamınca verilecek benzeri görevleri yapmak."

14-"MADDE 14.- Tanıtma Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Hertürlü imkândan yararlanarak, ülkemizin millî, manevî, tarihî, kültürel,sanatsal ve turistik değerlerinin yurt içi ve yurt dışında tanıtımını yapmak,yaptırmak, bu amaçla yurt içinde ve yurt dışında seminer, sempozyum, kolokyum,kongre, fuar, sergi, festival, yarışma, gösteriler ve benzeri faaliyetleridüzenlemek veya düzenlenmiş olanlara katılmak, bu yönde faaliyet gösteren yerliveya yabancı, kamu veya özel kurum, kuruluş, topluluk ve kişileri desteklemek,yönlendirmek ve bunlar arasında gerekli işbirliğini sağlamak, bu türfaaliyetlerin ülkemizde yapılmasını özendirmek, ödül vermek,

b) Dünyaseyahat ticaretinin ülkemize yönelmesini sağlamak üzere, yurt içi ve yurtdışındaki yerli ve yabancı seyahat ticaret kuruluşları ile ortak projelergeliştirmek, bunların faaliyetlerine yardımcı olmak,

c) Yukarıdabelirtilen faaliyetlerin kolaylaştırılması ve geliştirilmesi amacıyla bufaaliyetleri yürüten, yönlendiren kitle iletişim veya ulaştırma kurumları ileyakın ilişki içinde bulunmak ve yabancı kamuoyunu etkileyebilecek konumdabulunan kişi, kurum, kuruluş, topluluk veya bunların temsilcilerini davet etmekve ağırlamak,

d) Yurt içive yurt dışı tanıtma için gerekli yayın, doküman ve malzemeyi hazırlamak,hazırlatmak, satın almak ve dağıtmak,

e) Ülkemizeyönelik turizm talebinin değerlendirilmesi ve buna uygun politikalarınoluşturulması amacıyla yurt içinde ve yurt dışında her türlü etüt vearaştırmaları yapmak veya yaptırmak, istatistik verilerini derlemek,

f) Ülkemizeyönelik turizm talebini artırmak amacıyla yurt dışında basın, yayın gibitanıtım faaliyetlerine ilişkin mal ve hizmetleri satın almak,

g) Bakanlıkmakamınca verilecek benzeri görevleri yapmak."

15-"MADDE 15.- Millî Kütüphane Başkanlığı, Türkiye'nin millî kültür vebilgi birikimi ile bilgi akımını sağlar ve 5632 sayılı Millî Kütüphane KuruluşuHakkında Kanun ile diğer kanunlarla verilen görevleri yapar.

Ayrıca,Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu tarafından yayımlanan eserlerden, memleketintarihî ve kültürü bakımından önemli olanların çoğaltılmasını ve bir nüshasınınMillî Kütüphanede saklanmasını sağlar."

16-"MADDE 16.- Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Koordinasyon DairesiBaşkanlığının görevleri şunlardır:

a)Ülkemizin dış politikası doğrultusunda, çeşitli ülkeler ve milletlerarasıkuruluşlarla kültür ve turizm ilişkilerini düzenlemek ve geliştirmek,

b) Kültürve turizm alanında çeşitli ülkelerin hükümetleriyle akdedilecek işbirliği anlaşmalarıile mübadele programlarının hazırlanması ve uygulanmasına ilişkin işlemleriyürütmek,

c)Milletlerarası kültür ve turizm kuruluşları ile ilişkileri düzenlemek vebunların yürütülmesinde gerekli koordinasyonu sağlamak,

d) Bakanlığıngörev ve faaliyet alanına giren konularda, Avrupa Birliği ile ilgili hususlardakoordinasyonu sağlamak, bu alanda Hükümetin genel politikasını uygulamayayönelik tedbirleri almak, uyum ve uygulama çalışmaları ile ilgili işleriyürütmek,

e) AvrupaBirliğinin kültür ve turizm konularındaki mevzuat ve politikalarını takip etmekve bunlara ilişkin işlemleri yapmak,

f) Bakanlıkmakamınca verilecek benzeri görevleri yapmak."

17-"MADDE 17.- Kültür ve Turizm Bakanlığı merkez teşkilatındaki danışma vedenetim birimleri şunlardır:

a) TeftişKurulu Başkanlığı,

b) Araştırma, Plânlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı,

c) Hukuk Müşavirliği,

d) Bakanlık Müşavirleri,

e) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği."

18-"MADDE 18.- Teftiş Kurulu Başkanlığı, Bakanın emri ve onayı üzerineBakan adına aşağıdaki görevleri yapar:

a) Bakanlıkmerkez, taşra ve yurt dışı teşkilâtları ile bağlı kuruluşların her türlüfaaliyet ve işlemleriyle ilgili olarak denetim, inceleme ve soruşturma işleriniyürütmek,

b) Denetim,inceleme ve soruşturma sonucunda tespit ettikleri hususlarda Bakanlığın amaçlarınıdaha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, plân ve programa uygun çalışmasını teminetmek amacıyla gerekli teklifleri hazırlamak ve Bakana sunmak,

c)Kanunlarla ve Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.

TeftişKurulunun çalışma usul ve esasları, müfettiş ve müfettiş yardımcılarınınseçilmesi ve yetiştirilmesi ile diğer hususlar tüzükle düzenlenir."

19-"MADDE 19.- Araştırma, Plânlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığınıngörevleri şunlardır:

a) Bakanlığa;Hükümet programı, kalkınma plân ve programları, Bakanlar Kurulu kararları vemillî güvenlik siyaseti çerçevesinde verilen emir ve görevlerin yerinegetirilmesi için çalışma esaslarını tespit etmek, bu esaslara uygun olarakBakanlığın ana hizmet politika ve plânlarının hazırlanmasına yardımcı olmak,

b) Uzunvadeli plânlarla, kalkınma plânlarında ve yıllık programlarda öncelikle yeralması gerekli görülen hizmet ve tedbirlerin ve bunlarla ilgili temelpolitikaların ilmi araştırma esaslarına göre tespitini sağlamak, Bakanınonayını aldıktan sonra Devlet Plânlama Teşkilâtı Müsteşarlığına göndermek,

c) Hizmetve faaliyetlerin ekonomik ve etkin bir şekilde yerine getirilmesi için insan,para ve malzeme gibi mevcut kaynakların en uygun ve verimli bir şekildekullanılmasını sağlamak üzere Bakanlık bütçesini plân ve program esaslarınagöre hazırlamak ve uygulanmasını takip etmek,

d) Bakanlıkyıllık çalışma programlarını hazırlamak, Bakanlık hizmetleriyle ilgili gerekliistatistikleri toplamak ve değerlendirmek,

e) Kalkınmaplân ve programları ile Bakanlık yıllık çalışma programlarının uygulanmasısırasında, Bakanlık teşkilâtında ortaya çıkan sorunları ve aksaklıkları,Bakanlık düzeyinde veya bakanlıklar arası seviyede giderici tedbirleri tespitederek Bakanlık makamına sunmak, organizasyon ve metot hizmetlerini yürütmek,

f) Plânlamave koordinasyon konularında verilen diğer görevleri yerine getirmek, yıllıkçalışma programlarının yürütülmesini takip etmek,

g)Bakanlığın görev alanına giren konularda her türlü istatistik verileriniderlemek ve yayımlamak,

h)Bakanlığın tarihçesini hazırlamak,

ı) Bakanlıkteşkilâtının bilgi işlem ve otomasyon ihtiyacını karşılamak, otomasyonsistemlerinin işletimini sağlamak,

j) Bakanlıkmakamınca verilen konularda araştırma ve inceleme yapmak ve diğer hizmetleriyürütmek."

20-"MADDE 20.- Hukuk Müşavirliğinin görevleri şunlardır:

a)Bakanlığın diğer birimlerinden sorulan hukuki konular ile hukuki, mali ve cezaisonuçlar doğuracak işlemler hakkında görüş bildirmek,

b)Bakanlığın menfaatlerini koruyucu, anlaşmazlıkları önleyici hukuki tedbirlerizamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak yapılmasınayardımcı olmak,

c) 8.1.1943tarihli ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre idari ve adli davalarda gereklibilgileri hazırlamak ve Hazineyi ilgilendirmeyen idari davalarda Bakanlığıtemsil etmek,

d)Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmesini, mevzuata, plân ve programauygun çalışmasını temin etmek amacıyla gerekli hukuki teklifleri hazırlamak veBakanlık makamına sunmak,

e) Bakanlıkbirimleri ve bağlı kuruluşları tarafından hazırlanan veya Başbakanlıktan vediğer bakanlıklardan gönderilen kanun, tüzük ve yönetmelik tasarılarını hukukiaçıdan inceleyerek Bakanlık görüşlerini tespit etmek,

f) Bakanlıkmakamınca verilecek benzeri görevleri yapmak."

21-"MADDE 21.- Bakanlığın görev alanına giren ve özel önem ve önceliktaşıyan konularda Bakana yardımcı olmak üzere otuz bakanlık müşavirigörevlendirilebilir.

Bakanlıkmüşavirleri Bakanlık makamına bağlı olarak çalışır.

Bakanlıkta,basın ve halkla ilişkilerle ilgili faaliyetleri plânlamak ve bu faaliyetlerinbelirlenecek usul ve esaslara göre yürütülmesini sağlamak üzere Basın ve Halklaİlişkiler Müşavirliği teşkil edilebilir."

22-"MADDE 22.- Kültür ve Turizm Bakanlığı merkez teşkilâtındaki yardımcıhizmet birimleri şunlardır:

a) Personel Dairesi Başkanlığı,

b) İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı,

c) Savunma Sekreterliği,

d) Özel Kalem Müdürlüğü."

23-"MADDE 23.- Personel Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:

a)Bakanlığın insan gücü plânlaması ve personel politikasıyla ilgili çalışmalarıyapmak, personel sisteminin geliştirilmesiyle ilgili tekliflerde bulunmak,

b) Bakanlıkpersonelinin atama, özlük, emeklilik ve benzeri işlemlerini yürütmek,

c) Bakanlıkmerkez, taşra ve yurt dışı teşkilâtları ile bağlı kuruluşlarının eğitimplânlarını hazırlamak, yayımlamak ve uygulanmasını takip etmek,

d) Bakanlıkmakamınca verilecek benzeri görevleri yapmak."

24-"MADDE 24.- İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının görevlerişunlardır:

a) Bakanlıkiçin gerekli araç, gereç ve malzemenin temini ile ilgili hizmetleri yürütmek,

b) İhtiyaçduyulan bina ve arazinin kiralanma ve satın alma işlemlerini yürütmek,

c)Bakanlığın mali işlerle ilgili hizmetlerini yürütmek,

d)Temizlik, aydınlatma, ısıtma, bakım, onarım ve taşıma hizmetlerini yapmak veyayaptırmak,

e) Sosyaltesislerin kurulması ve yönetimi ile ilgili hizmetleri düzenlemek ve yürütmek,

f) Bakanlıkpersonelinin ve ailelerinin sağlık hizmetlerinden yararlanmalarını sağlamak,

g)Bakanlığa gelen yazı ve mesajlardan gerekenlerin Bakan veya Müsteşarasunulmasını sağlamak,

h) Bakan veMüsteşarın direktif ve emirlerini ilgililere duyurmak ve işlemlerini takip etmek,Bakanlığın iç ve dış protokol hizmetlerini yürütmek,

ı) Sürelievrakın zamanında işleme konulmasını sağlamak,

j)Bakanlığı ilgilendiren toplantı, brifing ve görüşmeleri düzenlemek, bunlara aitönemli not ve tutanakları tutmak ve yaymak,

k) Genelevrak, arşiv ve haber merkezinin hizmet ve faaliyetlerini düzenlemek veyürütmek,

l) Bakanlıkmakamınca verilecek benzeri görevleri yapmak."

25-"MADDE 25.- Savunma Sekreterliği, özel kanununda ve diğer kanunlardagösterilen görevleri yerine getirir."

26-"MADDE 26.- Özel Kalem Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Bakanınresmi ve özel yazışmalarını yürütmek,

b) Bakanınher türlü protokol ve tören işlerini düzenlemek ve yürütmek,

c) Bakanınziyaret, davet, karşılama, uğurlama, ağırlama ve bayramlarla ilgilihizmetlerini düzenlemek, yürütmek ve diğer kuruluşlarla koordine etmek,

d) Bakanlıkmakamınca verilecek benzeri görevleri yapmak."

27- "MADDE27.- Bakanlık, 27.9.1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanun, 5442 sayılı İlİdaresi Kanunu ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun HükmündeKararname hükümlerine uygun olarak gerekli gördüğü illerde taşra teşkilâtıkurmaya yetkilidir.

Bakanlık,189 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Yurtdışı Teşkilâtı Hakkında KanunHükmünde Kararname hükümlerine göre yurt dışı teşkilâtı kurmaya yetkilidir.

Kültür veTurizm Bakanlığının bağlı kuruluşları şunlardır:

a) DevletTiyatroları Genel Müdürlüğü,

b) Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü."

28- "MADDE28.- Bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilâtları ile bağlıkuruluşlarının her kademedeki yöneticileri, yapmakla yükümlü bulunduklarıhizmet veya görevleri, Bakanlık emir ve direktifleri yönünde, mevzuata, plân veprogramlara uygun olarak düzenlemek ve yürütmekten bir üst yönetici kademeyekarşı sorumludur.

Bakan,Müsteşar ve her kademedeki Bakanlık ve kuruluş yöneticileri sınırlarını yazılıolarak ve açıkça belirlemek şartıyla yetkilerinden bir kısmını astlarınadevredebilir. Yetki devri, devreden amirin sorumluluğunu kaldırmaz."

29-"MADDE 29.- Bakanlık, ana hizmet ve görevleriyle ilgili konularda, diğerbakanlıklar, mahalli idareler ile kamu kurum ve kuruluşlarının uyacaklarıesasları mevzuata uygun olarak belirlemekle, kaynak israfını önleyecek vekoordinasyonu sağlayacak tedbirleri almakla görevli ve yetkilidir.

Bakanlık,diğer bakanlıkların hizmet alanına giren konulara ilişkin faaliyetlerinde,ilgili bakanlıklara danışmak ve gerekli işbirliği ve koordinasyonu sağlamaktansorumludur."

30-"MADDE 30.- Bakanlık, kendi görev alanına giren konularda üstün başarıgöstermiş kişi, topluluk ve kuruluşlara ödül verebilir. Verilecek ödülünmiktarı ile verilme esas ve usulleri Maliye Bakanlığının görüşü alınarakhazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir."

31- "MADDE31.- Kadroların tespit, ihdas, kullanımı ve iptali ile kadrolarailişkin diğer hususlar 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun HükmündeKararname hükümlerine göre düzenlenir.

23.4.1981tarihli ve 2451 sayılı Kanuna ekli cetvellerde sayılanlar dışında kalanmemurların atanmaları, taşra teşkilâtına ilişkin bulunanlar valilik emrineolmak ve bunlar hakkında 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uygulanmak veilk altı ay için Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarınaİlişkin Yönetmeliğe, 3.10.2000 tarihli ve 24189 sayılı Resmi Gazetedeyayımlanan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkinYönetmelikte Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelikle eklenen ek 1 inci maddehükümlerinin uygulanmaması kaydıyla, Bakan tarafından yapılır. Ancak, Bakan buyetkisini gerekli gördüğü alt kademelere devredebilir.

Bakanlıkbağlı kuruluşlarının kuruluş kanunlarındaki atamaya ilişkin hükümler saklıdır.

2003 yılıiçin 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 9uncu maddesinin son fıkrası hükmü uygulanmaz."

32-"MADDE 32.- Bakanlık, Kültür ve Turizm Uzmanı ile Kültür ve Turizm UzmanYardımcısı istihdam eder. Kültür ve Turizm Uzman Yardımcılığına atanabilmekiçin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılanlara ekolarak; Kültür ve Turizm Bakanlığının faaliyet alanına giren konularda en azdört yıllık eğitim veren fakülte veya yüksekokullardan veya bunlara denkliğiYükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretimkurumlarından mezun olmak, sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk günündeotuzbeş yaşını doldurmamış olmak, yabancı dil ve mesleki bilgiyi içeren yarışmasınavında başarılı olmak şartları aranır.

Kültür veTurizm Uzman Yardımcılığına atananlar, en az üç yıl çalışmak ve olumlu sicilalmak kaydıyla, açılacak yeterlik sınavına girme hakkını kazanırlar. Sınavdabaşarılı olanlar Kültür ve Turizm Uzmanı kadrolarına atanırlar. Üst üste ikidefa yeterlik sınavında başarı gösteremeyenler durumlarına uygun başkakadrolara nakledilirler. Kültür ve Turizm Uzman Yardımcılığı yarışma veyeterlik sınavlarının şekil ve uygulama esasları ile Kültür ve Turizm Uzman veUzman Yardımcılarının çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Bakanlıkta,Kültür ve Turizm Uzmanı ile Kültür ve Turizm Uzman Yardımcısı kadrolarındafiilen çalışan personele ayrıca, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek göstergedahil), aşağıda belirtilen oranlarını geçmemek koşuluyla, Kültür ve TurizmBakanının belirleyeceği usul, esas ve miktarlar üzerinden her ay ek ödemedebulunulur. Bu ödemeden damga vergisi dışında herhangi bir vergi ve kesintiyapılmaz.

Unvanı Derecesi Ek Ödeme Oranı

------------------------------- ---------- --------------------

Kültür ve TurizmUzmanı 1 %90

Kültür ve TurizmUzmanı 2 %85

Kültür ve TurizmUzmanı 3 %80

Kültür ve TurizmUzmanı 4 %75

Kültür ve Turizm Uzmanı 5 %70

Kültür ve TurizmUzmanı 6 %65

Kültür ve TurizmUzmanı 7 %60

Kültür ve Turizm Uzman Yrd. - %50

Eködemelerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun aylıklara ilişkin hükümleriuygulanır."

33-"MADDE 33.- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;

a) 36 ncımaddesinin "Ortak Hükümler" bölümünün (A/11) numaralı bendine"Özürlüler Uzman Yardımcıları" ibaresinden sonra gelmek üzere"Kültür ve Turizm Uzman Yardımcıları", ve "ÖzürlülerUzmanlığına" ibaresinden sonra gelmek üzere "Kültür ve TurizmUzmanlığına,",

b) 152 ncimaddesinin "II-Tazminatlar" bölümünün "A- Özel HizmetTazminatı" bendinin, (i) alt bendine "Özürlüler Uzmanları"ibaresinden sonra gelmek üzere "Kültür ve Turizm Uzmanları,",

c) (I)sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı"bölümünün (h) bendine "Özürlüler Uzmanı" ibaresinden sonra gelmeküzere "Kültür ve Turizm Uzmanları,"

İbarelerieklenmiş,

d) (II)sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "1. Başbakanlık ve Bakanlıklarda"bölümünde yer alan "Millî Kütüphane Başkanı" ibaresinin çıkarılarak,(I) sayılı Ek gösterge cetvelinin "I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (f)bölümüne" "Adli Tıp Kurumu Başkanı"ndan sonra gelmek üzere"Millî Kütüphane Başkanı" ibaresi eklenmiş, (II) sayılı Cetvelin"4. Başbakanlık ve Bakanlıklarda" bölümünde yer alan Millî KütüphaneBaşkan Yardımcısı ibaresi çıkarılmış, yine (II) sayılı Cetvelin "1.Başbakanlık ve Bakanlıklarda" bölümüne "Daire Başkanı (Ana veYardımcı Hizmet Birimi)" ibaresinden sonra gelmek üzere "MillîKütüphane Başkan Yardımcısı" eklenmiş ve (IV) sayılı Makam TazminatıCetvelinin 7 nci sırasındaki "Birinci dereceli kadroya atanmış olmakşartıyla; Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık, Kurum Başkanlığı ve MüstakilGenel Müdürlüklerin merkez teşkilâtı Daire Başkanı kadrolarına atananlar (BütçeDairesi Başkanı hariç)" ibaresinden sonra gelmek üzere "MillîKütüphane Başkan Yardımcısı" ibaresi eklenmiştir."

34-"MADDE 34.- 19.6.1979 tarihli ve 2252 sayılı Kültür Bakanlığı DönerSermaye Kanununun 3 üncü maddesinin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

DönerSermaye ayrıca, her türlü baskı, dağıtım ve reklâm işleri ile afişler, turistikve tanıtıcı yayınlar yapmak ve bunlarla ilgili tesisler kurmak, film, fotoğraf,plak ve hatıra eşyası hazırlamak, satış yerleri ve sergiler açmak, radyo vetelevizyon programları, folklor gösterileri, festivaller düzenlemek ve turizmkonularında yerli ve yabancı kuruluşlarla ortaklık kurmak, Fikir ve SanatEserleri Kanunu kapsamındaki her türlü eserin tüm mali haklarını yurt içinde veyurt dışında satın almak, bu hakları kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumve kuruluşu niteliğindeki meslek örgütlerine, mahalli idarelere, Bakanlığınamaç ve görevlerini gerçekleştirmek için bedelsiz kullandırmak veya üçüncü kişileresatmak amacıyla da kullanılır."

35-"MADDE 35.- 2252 sayılı Kültür Bakanlığı Döner Sermaye Kanununun 4 üncümaddesinin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

Dönersermayeden elde edilecek gelirlerden, Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermayeİşletme Merkez Müdürüne fiilen görev yaptığı sürece her ay bir ayda alacağıaylık (ek gösterge dahil), yan ödeme ve her türlü tazminat (makam, temsil vegörev tazminatı hariç) tutarının %100'ünü aşmamak üzere ek ödemeyapılabilir."

36-"MADDE 36.- 2252 sayılı Kültür Bakanlığı Döner Sermaye Kanununun 6 ncımaddesinin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

BakanlıkDöner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü kamu tüzel kişiliğini haizdir. DönerSermaye İşletmesi ayrıca turizm eğitim merkezleri ile bunların uygulamaotellerini ve diğer tesisleri işletebilir."

37-"MADDE 37.- 23.3.1950 tarihli ve 5632 sayılı Millî Kütüphane KuruluşuHakkında Kanunun 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve 4 üncümaddesinde yer alan "Millî Eğitim Bakanlığı" ve 7 nci maddesinde yeralan "Millî Eğitim Bakanı" ibareleri, sırasıyla "Kültür veTurizm Bakanlığı" ve "Kültür ve Turizm Bakanı" olarakdeğiştirilmiştir.

Madde 1.-Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı olarak Ankara'da Millî Kütüphanekurulmuştur."

38-"MADDE 38.- 13.12.1983 tarihli ve 187 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameile bu Kanun Hükmünde Kararnamede değişiklik yapan 8.6.1984 tarihli ve 216sayılı Kanun Hükmünde Kararname; 24.1.1989 tarihli ve 354 sayılı, 24.1.1989tarihli ve 355 sayılı kanun hükmünde kararnameler ile bu kanun hükmündekararnamelerde değişiklik yapan 17.3.1989 tarihli ve 364 sayılı, 13.9.1989tarihli ve 379 sayılı, 25.3.1990 tarihli ve 411 sayılı, 13.12.1991 tarihli ve468 sayılı kanun hükmünde kararnameler yürürlükten kaldırılmıştır."

39-"GEÇİCİ MADDE 1.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiğitarihte Kültür Bakanlığı ve Turizm Bakanlığı merkez, taşra ve yurt dışıteşkilâtlarına ait taşınır ve taşınmaz mallar, araç, gereç, malzeme, demirbaş,taşıtlar ve her türlü hak ve yükümlülükler ile bu bakanlıklarda çalışanpersonel hiç bir işleme gerek kalmaksızın Kültür ve Turizm Bakanlığınadevredilmiş sayılır.

Kültür veTurizm Bakanlığının 2003 Mali Yılı harcamaları, 29.3.2003 tarihli ve 4833sayılı 2003 Mali Yılı Bütçe Kanununun 18/a-8 maddesine istinaden MaliyeBakanlığınca yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar, Kültür Bakanlığı ile TurizmBakanlığının 2003 yılı bütçelerinde yer alan ödeneklerden karşılanır.

24.1.1989tarihli ve 355 sayılı Turizm Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında KanunHükmünde Kararname ile kurulan döner sermaye işletmesine ait her türlü menkulve gayrimenkul, araç, gereç, malzeme, demirbaş ve taşıtlar ile burada çalışanpersonel, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın, 2252 sayılı Kültür BakanlığıDöner Sermaye Kanunu ile kurulan döner sermaye işletmesine devredilir ve KültürBakanlığı Döner Sermaye İşletmesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermayeİşletmesi olarak faaliyetlerine devam eder.

KültürBakanlığı ve Turizm Bakanlığının birleştirilmesi sebebiyle teşkilât, personel,kadro, demirbaş devri ve benzeri hususlarda ortaya çıkabilecek sorunları gidermeyeKültür ve Turizm Bakanı yetkilidir."

40-"GEÇİCİ MADDE 2.- Kültür Bakanlığı ile TurizmBakanlığına ait kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Genel Kadro ve UsulüHakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerden çıkarılmış ve ekli (I) sayılılistede belirtilen kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin eki (I) sayılı cetvele Kültür ve Turizm Bakanlığı bölümü olarakeklenmiştir.

KültürBakanlığı ve Turizm Bakanlığında; Müsteşar, Teftiş Kurulu Başkanı, MüsteşarYardımcısı, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Millî Kütüphane Başkanı, 1inci Hukuk Müşaviri, Araştırma, Plânlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanı, MillîKütüphane Başkan Yardımcısı, Daire Başkanı, İdari ve Mali İşler Daire Başkanı,Personel Dairesi Başkanı, Dış İlişkiler Dairesi Başkanı, Kültür MerkezleriDaire Başkanı, Yayımlar Daire Başkanı ve Eğitim Daire Başkanı, Ataşe, TanıtmaAtaşesi, Kültür Müşaviri, Tanıtma Müşaviri, Tanıtma Ataşe Yardımcısı, TanıtmaMüşaviri Yardımcısı, Özel Kalem Müdürü, Bakanlık Müşaviri, Basın ve Halklaİlişkiler Müşaviri, Savunma Sekreteri ile İl Kültür Müdürü, İl Kültür MüdürYardımcısı, İl Turizm Müdürü ve İl Turizm Müdür Yardımcısı, Halk KültürleriniAraştırma Dairesi Başkanı, Milli Folklor Araştırma Dairesi Başkanı, GüzelSanatlar Galerisi Müdürü, Güzel Sanatlar Galerisi Müdür Yardımcısı, DanışmaMüdürü unvanlı görevlerde bulunanların görevleri, bu Kanunun yayımı tarihindesona erer. Ataşe, Tanıtma Ataşesi, Kültür Müşaviri, Tanıtma Müşaviri, TanıtmaAtaşe Yardımcısı, Tanıtma Müşaviri Yardımcısı kadrolarında bulunanlar üç ayiçerisinde, diğerleri ise bir yıl içinde Bakanlıkta boş bulunan durumlarınauygun kadrolara atanırlar. Bunlar, yeni bir kadroya atanıncaya kadar her türlümali haklarını eski kadrolarına göre almaya devam ederler. Söz konusupersonelin (ataşe, tanıtma ataşesi, kültür müşaviri, tanıtma müşaviri, tanıtmaataşe yardımcısı, tanıtma müşaviri yardımcısı kadrolarında bulunanlar hariç)atandıkları yeni kadroların aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlarile diğer mali hakları toplamının net tutarı, eski kadrosunda en son aydaalmakta oldukları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları ile diğermali hakları toplamı net tutarından az olması halinde, aradaki farkgiderilinceye kadar hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminatolarak ödenir.

Bu Kanununyayımı tarihinde Kültür Bakanlığı ve Turizm Bakanlığına ait kadrolardabulunanlardan, ikinci fıkrada sayılanlar hariç, kadro ve görev unvanıdeğişmeyenler Kültür ve Turizm Bakanlığına ait aynı unvanlı kadrolara atanmışsayılırlar."

41-"GEÇİCİ MADDE 3.- Kültür ve TurizmBakanlığının faaliyet alanına giren konularda en az dört yıllık eğitim verenfakülte veya yüksekokullardan veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafındankabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olup, kamukurum ve kuruluşlarında halen çalışmakta olanlardan, Kamu Personeli Yabancı DilBilgisi Seviye Tespit Sınavından en az yetmiş puan almış olmaları kaydıyla;

a) Mesleğeyarışma sınavı ile giren ve belirli süreli meslek içi eğitimden sonra özel biryeterlik sınavı sonucunda atanmış olanlar ile,

b)Bakanlığın faaliyet alanlarına giren konularda yüksek lisans yapmış olanlar,

Bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde başvurmaları halinde,kurumlarının muvafakati alınmak suretiyle atamaya yetkili amirin onayı ileKültür ve Turizm Uzmanı kadrolarına naklen atanabilirler. Aynı uygulamadan bufıkradaki şartları taşıyan Bakanlık personeli de yararlandırılır.

Kültür veTurizm Bakanlığının faaliyet alanına giren konularda en az dört yıllık eğitimveren fakülte veya yüksekokullardan veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulutarafından kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezunolanlardan, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte en az üç yıldır KültürBakanlığı veya Turizm Bakanlığında çalışmakta olan memurlardan, en geç altı ayiçinde başvuranlar, Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavındanen az altmış puan aldıklarını belgeledikleri takdirde, bu Kanunun 32 ncimaddesine göre yapılacak yeterlik sınavına girme hakkını kazanırlar. Busınavlarda başarılı olanlar Kültür ve Turizm Uzmanı kadrolarınaatanırlar."

42-"GEÇİCİ MADDE 4.- Kültür Bakanlığı il müdürlükleriile Turizm Bakanlığı il müdürlükleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı İl Müdürlüğüadıyla tek birim olarak, yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar faaliyete devamederler. Bu bakanlıklara ait diğer taşra teşkilâtı hakkındaki gereklidüzenlemeler Bakanlar Kurulunca yapılır."

43-"GEÇİCİ MADDE 5.- Turizm Bakanlığı yurt dışıteşkilâtı ile Kültür Bakanlığının; Aşkabat, Almatı, Bişkek, Bakü, Duşanbe,Kahire, Kopenhag, New York, Saraybosna, Taşkent, Tunus ve Üsküp yurt dışı birimleri,Kültür ve Turizm Bakanlığı yurt dışı teşkilâtı olarak faaliyetlerine devameder. Kültür Bakanlığının diğer yurt dışı birimleri kapatılarak üç ayiçerisinde tasfiye edilir. Bu fıkrada belirtilen birimlerin kaldırılması,birleştirilmesi veya değiştirilmesinde 13.12.1983 tarihli ve 189 sayılı KamuKurum ve Kuruluşlarının Yurtdışı Teşkilâtı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamehükümleri uygulanır.

Ancak, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç ay içerisinde, toplam yurt dışıbirim sayısını aşmamak ve çalıştırılabilecek azami kadrolu personel sayısınıgeçmemek üzere, Kültür ve Turizm Bakanının teklifi ve Başbakanın onayı ile,yurt dışı birimlerinin bulundukları merkezler veya ülkelerdeğiştirilebilir."

44-"GEÇİCİ MADDE 6.- Bu Kanunda öngörülen tüzük veyönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, mevcut tüzük ve yönetmeliklerin buKanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

Diğermevzuatta Kültür Bakanlığı veya Turizm Bakanlığına yapılmış olan atıflar Kültürve Turizm Bakanlığına yapılmış sayılır.

Mevzuatta,354 sayılı Kültür Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararname ile 355 sayılı Turizm Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri HakkındaKanun Hükmünde Kararnameye yapılmış olan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır.

Bu Kanunile kurulan Kültür ve Turizm Bakanlığı teşkilâtlanıncaya kadar, Bakanlıkmerkez, taşra ve yurt dışı teşkilâtlarında değişen ve yeniden kurulan birimlereverilen görev ve hizmetler, Kültür Bakanlığı ile Turizm Bakanlığının merkez, taşrave yurt dışı teşkilatları tarafından mevcut personel eliyle yürütülmeye devamolunur."

45-"MADDE 39.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer."

46-"MADDE 40.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür."

B- 4848sayılı Kanunun tüm maddelerinin iptali istemiyle açılan davada; ayrıca, Adaletve Kalkınma Partisi Meclis Grubunun Türkiye Büyük Millet Meclisi GenelKurulunun 16.4.2003 günlü birleşiminde Genel Kurula sunduğu "...112 sırasayılı Kanun Tasarısının, ... İçtüzüğün 91 inci maddesine göre; 1 incimaddesinden 7 nci maddesine kadar 1 inci bölüm, 7 nci maddesinden 17 ncimaddesine kadar 2 inci bölüm, 17 nci maddesinden 22 nci maddesine kadar 3 üncübölüm, 22 nci maddesinden 31 inci maddesine kadar 4 üncü bölüm, 31 incimaddesinden 40 ıncı maddesi dahil 5 inci bölüm olarak görüşülmesi"önerisinin kabulüne ilişkin 16.04.2003 günlü, 22 nci Dönem 1 inci YasamaYılının 67 nci birleşiminde alınmış olan Türkiye Büyük Millet Meclisi kararınında iptali istenilmiştir.

C- Dayanılan Anayasa Kuralları

İptaliistenilen Yasa kurallarının Anayasa'nın 2., 5., 6., 7., 8., 10., 11., 128. ve148. maddelerine; iptali istenilen TBMM kararının ise Anayasa'nın 2., 6., 10.,11. ve 88. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

III-İLK İNCELEME

AnayasaMahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, YalçınACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, TülayTUĞCU, Ahmet AKYALÇIN, Enis TUNGA ve Mehmet ERTEN'in katılımlarıyla 22.05.2003günü yapılan ilk inceleme toplantısında:

A-)16.04.2003 günlü, 4848 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilât ve GörevleriHakkında Kanun'un temel kanun olarak görüşülmesi önerisinin, 16.4.2003 günlü,22. Dönem, 1. Yasama Yılı, 67. Birleşimi'nde kabulüne ilişkin Türkiye BüyükMillet Meclisi Kararı'nın yeni bir içtüzük düzenlemesi ya da değişikliğiniteliğinde olduğu savıyla iptali istemi hakkında, Anayasa Mahkemesi'ningörevli olup olmadığı incelenmiştir:

Anayasa'nın 148. maddesinin birinci fıkrasında, "Anayasa Mahkemesi,kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunudenetler, Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımındaninceler ve denetler. Ancak, olağanüstü hallerde, sıkıyönetim ve savaşhallerinde çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin şekil ve esas bakımındanAnayasaya aykırılığı iddiasıyla, Anayasa Mahkemesinde dâva açılamaz.", 85. maddesindede, "Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya üyeliğin düştüğüne Meclisçe karar verilmesihallerinde, karar tarihinden başlayarak bir hafta içinde, ilgili üye veyaTürkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinden herhangi biri, bu kararın, Anayasaveya İçtüzük hükümlerine aykırılığıiddiasıyla iptali için Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Anayasa Mahkemesi,iptal istemini onbeş gün içinde karara bağlar." denilmektedir. Buna göre, Anayasa'nın 85. maddesinde sözüedilen yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya üyeliğindüşmesine ilişkin ayrık durumlar dışında,TBMM "kararlarını"n anayasal denetimi AnayasaMahkemesi'nin görev alanına girmemektedir. Ancak, bir yasama metnine verilenad, o metnin anayasal yargı denetimine bağlı olup olamayacağı konusunda tek veyeterli ölçüt değildir. Yasama metnininiçeriğinin ve özünün de gözönünde bulundurulması zorunludur. AnayasaMahkemesi'nin birçok kararında belirtildiği gibi, Yasama Meclisi'nce Anayasa'da öngörülenlerdışındaki adlar altında ve başka yöntemler uygulanarak oluşturulan işlemlerin,Anayasa tarafından denetlenmesi öngörülen işlemlerle eşdeğerde olduğunun saptanması halinde bunların da Anayasaldenetime bağlı tutulmaları gerekir.

Bu durumda, Anayasa Mahkemesi'nin dava konusu TBMM kararının Anayasa'yauygunluğunun denetlenmesi konusunda görev alanının belirlenebilmesi için, anılankararın dava dilekçesinde iddia edildiği gibi bir İçtüzük düzenlemesiniteliğinde olup olmadığının saptanması zorunludur.

Anayasa'nın 95. maddesinin birinci fıkrasında, "Türkiye BüyükMillet Meclisi, çalışmalarını kendi yaptığı İçtüzük hükümlerine göreyürütür.", Geçici 6. maddesinde de, "Anayasaya görekurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin toplantı ve çalışmaları için kendi İçtüzükleri yapılıncaya kadar, Millet Meclisinin 12 Eylül 1980tarihinden önce yürürlükte olan İçtüzüğünün, Anayasaya aykırı olmayanhükümleri uygulanır." denilmektedir. TBMM İçtüzüğü'nün 181.maddesinde de İçtüzük değişikliği yapılmasında izlenecek yöntemgösterilmektedir.

TBMM çalışmalarıyla ilgili olarak Anayasa'nın 95. maddesinde öngörülen İçtüzükdüzenlemesi henüz yapılmadığından, Anayasa'nın Geçici 6. maddesi uyarınca, 12Eylül 1980'den önce yürürlükte olan Millet Meclisi İçtüzüğü'nün Anayasa'yaaykırı olmayan hükümleri uygulanmaktadır. Bu İçtüzük'de yapılacakdeğişikliklerin ise Anayasa'nın 150. maddesinde öngörülen iptal davası yoluylaAnayasal denetime bağlı tutulacağı açıktır.

Dava dilekçesinde, İçtüzüğün hiçbir hükmünde "temel kanunlar"ınhangileri olduğu belirlenmediğinden, 91. maddesinin uygulanması bağlamındaherhangi bir kanun teklifinin veya tasarısının temel kanunları bütünüyle veya kapsamlıolarak değiştiren veya yürürlüğe koyan bir tasarı veya teklif olduğununkabulüne ilişkin her TBMM kararının "temel kanun" veya "temelkanunları bütünüyle veya kapsamlı olarak değiştiren veya yürürlüğe koyan tasarıveya teklif" kavramlarının içeriğini belirleyecek eylemsel İçtüzükdüzenlemesi niteliği taşıyacağı ileri sürülmektedir.

TBMM İçtüzüğü'nün dava konusu kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan 91.maddesiyle temel kanunları ve içtüzüğü bütünüyle veya kapsamlı olarakdeğiştiren veya yürürlüğe koyan tasarı veya teklifler için özel bir yasamayöntemi belirlenmiştir. 16.4.2003 günlü 4848 sayılı Kültür ve Turizm BakanlığıTeşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun'un da bu kapsamda genel kanun olarakgörüşülmesi önerisi kabul edilmiş, böylece özel bir usulle yasalaşmasısağlanmıştır. Bu sürecin bir içtüzük uygulaması olduğu açıktır. İçtüzük'ün birkuralının uygulanmasının, dava dilekçesinde ileri sürüldüğü biçimde, Anayasalilkelerle bağdaşmayan durumlara yol açtığı savı ise, ancak bu kurala karşısüresinde açılacak bir iptal davası bağlamında ileri sürülebilir.

Öte yandan, iptali istenilen TBMM kararı oluşturulurken, İçtüzük kuralıkonulması veya değiştirilmesinde izlenecek usule uyulmadığı gibi, bu yönde biristem veya irade de belirtilmemiştir.

İçeriğinden de açık veya eylemli bir İçtüzük düzenlemesi niteliğinde olmadığı;ilgili İçtüzük kuralının uygulanmasına yönelik bulunduğu anlaşılan dava konusuTBMM kararının, Anayasal denetime bağlı tutulması olanaklı değildir.

Açıklanan nedenlerle, iptal başvurusunun görevsizlik nedeniyle reddineOYBİRLİĞİYLE,

B-)16.4.2003 günlü, 4848 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilât ve GörevleriHakkında Kanun'un, şekil ve esas yönünden iptaline ilişkin istemin, dosyadaeksiklik bulunmadığından esasının incelenmesine, Samia AKBULUT, Ali HÜNER,Ahmet AKYALÇIN ile Enis TUNGA'nın "Yasa'nın geçici 2. ve geçici 4.maddeleri dışındaki hükümlerinin, Anayasa'nın hangi maddesi veya maddelerineaykırı olduğunun ve iddianın dayandığı gerekçenin neden ibaret bulunduğununaçıklanması gerektiği" yolundaki karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

kararverilmiştir.

IV- ESASIN İNCELENMESİ

Dava dilekçesi ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, iptali istenilen yasakuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A- Yasa'nın Şekil Yönünden İncelenmesi

Davadilekçesinde tasarının tümü üzerindeki oylamanın son oylama olarak kabuledilemeyeceği, son oylamadan önce, maddeler hakkında teker teker görüşmeaçılıp bunların kabulü veya reddi hakkında ilk oylama niteliğini taşıyabilecekherhangi bir oylama yapılmadığı, bu nedenle 4848 sayılı Yasa'nın tümmaddelerinin Anayasa'nın 148. maddesinin ikinci fıkrasına aykırı olduğuve iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

Anayasa'nın148. maddesinin ikinci fıkrasında "Kanunların şekil bakımındandenetlenmesi, son oylamanın, öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı; Anayasadeğişikliklerinde ise, teklif ve oylama çoğunluğuna ve ivediliklegörüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığı hususları ile sınırlıdır" kuralıyer almaktadır.

Buna göre,biçim denetimi "son oylamanın, öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı "hususu ile sınırlı tutulduğundan, öncelikle "son oylama" ve"öngörülen çoğunluk" kavramlarının ne anlama geldiğinin açıklanmasıgerekmektedir.

Anayasa'nın 88. maddesinde "Kanun tasarı ve tekliflerinin TürkiyeBüyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esasları İçtüzükle düzenlenir" kuralınayer verilmiştir. Başka bir anlatımla, Anayasa Koyucu, yasaların Türkiye BüyükMillet Meclisi'nde görüşülme usul ve esaslarının düzenlenmesini bir içtüzükkonusu olarak değerlendirmiş ve bu konunun ayrıntılarının Anayasa'dadüzenlenmesini gerekli görmemiştir. Bu nedenle de "son oylama"kavramının Anayasa'da tanımı yapılmamışsa da Anayasa'nın 148. maddesiningerekçesinde şu açıklamalar yer almaktadır:

"...Getirilen ikinci bir yenilik, son oylamadan önce yapılan şekil bozukluklarınıniptale neden olamayacağıdır. Son oylama genel kurul tarafından yapılır. Dahaönce vücut bulan şekil bozukluklarını genel kurulun bildiği veya bilmesigerektiği varsayılır. Çünkü onun kararı, yapılan bir incelemeye, tartışmaya veaçıklamaya dayanır.

GenelKurulun oylama yapıp kanunu kabul etmesi, şekil bozukluğunu, o kanunu kabuletmemek için yeterli neden saymadığı yolunda irade tecellisidir. En büyük organgenel kuruldur. Onun iradesi hilafına bir sonuç çıkarmak hukukun ana esaslarınaaykırı düşer. Bu nedenle son oylamadan önceki şekil bozuklukları, iptal sebebisayılmamıştır."

Madde gerekçesiyle birlikte değerlendirildiğinde, son oylamadan öncekiaşamalarda ortaya çıkabilecek şekil bozukluklarının iptal nedeni olarak görülmediği,Anayasa Mahkemesi'nin bu alandaki yetkisinin, yasanın tümünün kabulüne ilişkinson oylamanın, Anayasa'nın 96. maddesinde öngörülen toplantı ve karar yetersayısına uygun olup olmadığının denetimi ile sınırlı tutulduğusonucuna varılmaktadır.

Anayasa'nın"Toplantı ve karar yeter sayısı" başlıklı 96. maddesinde "Anayasada,başkaca bir hüküm yoksa, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en azüçte biri ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile kararverir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birininbir fazlasından az olamaz" denilmektedir.

Buna göre,Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin toplantı yeter sayısının oluşması içinen az 184 milletvekilinin hazır bulunması gerekmektedir. Kararyeter sayısını ise, kural olarak toplantıya katılanların salt çoğunluğuoluşturmakta ise de bu sayı, hiçbir biçimde üye tamsayısının dörttebirinin bir fazlası olan 139'dan az olamamaktadır.

İptaliistenilen 4848 sayılı Yasa'nın son oylaması, Türkiye Büyük Millet Meclisi GenelKurulu'nda elektronik oylama cihazıyla açık oylama şeklinde yapılmış ve sonuçta279 oy kullanıldığı ve bunun da 224'ünün kabul ve 55'inin ret olduğuanlaşılmıştır. Bu durumda, 4848 sayılı Yasa'nın kabulüne ilişkin son oylamanın,Anayasa'da öngörülen çoğunlukla yapıldığı anlaşıldığından şekil yönünden iptalisteminin reddi gerekir.

B- Yasa'nın Esas Yönünden İncelenmesi

1- Yasa'nın Tümünün İncelenmesi

Davadilekçesinde Kültür ve Turizm Bakanlıkları'nın birleştirilerek tek bakanlık halinde teşkilatlandırılmasında "kamu yararı"nınbulunmadığı; kamu yönetiminin reforma tabi tutulmasına ilişkin birtasarının hazırlanmakta olduğu bilgisinin kamuoyuna duyurulmuş olduğu, buçalışmaların sonuçları beklenilmeden münferit olarak iki bakanlığınbirleştirilmesinin akılcılıkla ve yönetimde verimlilik ilkesiyle bağdaşmadığı,1981 ve 1989 yıllarında bu iki bakanlığın aynı şekilde birleştirildiği, fakat bugirişimin devlet yönetiminde hantallığı gidermek yerine daha da artırdığı içinyeniden birbirinden ayrıldığı, bu nedenle Kültür ve TurizmBakanlıkları'nın birleştirilmesinde kamu yararı amacının bulunmadığıbelirtilerek Yasa'nın tümünün Anayasa'nın 2. ve 5. maddelerine aykırı olduğuileri sürülmektedir.

Davadilekçesinde dayanılan "kamu yararı" kavramının, Anayasa'da tanımıyapılmadığı gibi, bu kavramdan ne anlaşılması gerektiği konusundaöğretide de görüş birliği bulunmamaktadır. Bu durumun, böyle kavramlarınbelirgin bir norm alanlarının bulunmamasından kaynaklanması, önceden yapılanbir tanımlama yerine, her olayda somut koşulları yansıtan bir belirlemeyegidilmesini gerekli kılmaktadır. Yasalar, sonuçta kamu yararını gerçekleştirmekamacıyla çıkarılır. Bir yasa kuralının konulmasında kamu yararının bulunduğununkabulü için de yasanın yalnızca özel çıkar veya belli kişilere yararsağlamayı değil, toplumun geneline yönelik yararlar sağlamayıamaçlaması gerekir.

4848 sayılıYasa'nın genel gerekçesinde, Türkiye'de son yıllarda kamu yönetiminin çokgenişlediği ve hantal bir yapıya büründüğü, bu durumun kamu kurumlarındaverimsizlik ve israfa neden olduğu, bürokratik mekanizmanın kamusalfaaliyetlerin etkinliğini ve kalitesini düşürdüğü, kamu hizmetlerindeverimsizliğe ve hizmetin yavaşlamasına yol açtığı, bu sorunlarıngiderilmesi amacıyla, benzer ya da yakın faaliyetler içinde bulunanbakanlıkların ve bakanlık birimlerinin birleştirilmesi, teşkilatın organikyapısında küçültmeye gidilmesi, buna paralel olarak personel sayısınınazaltılması, bunların sonucunda kamunun personel, demirbaş ve benzeriharcamalarında tasarrufa gidilmesinin öngörüldüğü açıklanmakta, bunedenle Kültür Bakanlığı ve Turizm Bakanlığı'nın "Kültür ve Turizm Bakanlığı"adı altında birleştirildiği, bunun yanı sıra benzer veya paralel görevlerüstlenen bakanlık birimlerinin tek birim olarak örgütlendirildiği, KültürBakanlığı'na bağlı bazı yurt dışı birimlerin kapatılması suretiyle Bakanlığınyurt dışı teşkilatının küçültüldüğü, böylece kamu yönetiminde etkinliğinsağlanmasının yanında kamu harcamalarında tasarrufa gidilmesi ve devletteşkilatının küçültülmesi suretiyle devletin hantal bir yapıya dönüşmesininönlenmek istendiği belirtilmektedir.

Anayasa'nın113. maddesinde "Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri,yetkileri ve teşkilatı kanunla düzenlenir" kuralı yer almış isede bakanlıkların sayısısınırlandırılmadığı gibi bakanlıkların adları da sayılmamıştır.

Anayasa'dayer alan düzenlemeler, yasa koyucuya, toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda yenibakanlık kurulması veya mevcut bakanlıkların kaldırılması, birleştirilmesi veyabölünmesi konularında yetki vermektedir. Bu açıdan yasakoyucunun takdiryetkisine sahip olduğu açıktır. Ancak yasakoyucu bu yetkiyi kullanırken, kamuyararı amacını gütmek, Anayasa'nın 5. maddesinde yer alan devletin temel amaçve görevlerine ilişkin kuralların yanısıra Anayasa'nın ilgili diğer kurallarınada uymak zorundadır.

Dava konusuYasa'nın, devletin temel amaç ve görevleriyle uyumsuzluğu veya kamu yararıamacıyla çıkarılmadığı saptanamadığından ve siyasal açıdan yerindeliği iseAnayasal denetim alanı dışında kaldığından, Anayasa'nın 2. ve 5. maddelerineaykırı olmadığı sonucuna varılmıştır. İptal isteminin reddi gerekir.

2- 4848sayılı Yasa'nın Geçici 2. Maddesinin İncelenmesi

Davadilekçesinde, Yasa'nın Geçici 2. maddesinin ikinci fıkrası ile görevleri sonaermiş olan personelden "ataşe, tanıtma ataşesi, kültür müşaviri,tanıtma müşaviri, tanıtma ataşe yardımcısı, tanıtma müşaviri yardımcısı"kadrolarında bulunan personelin üç ay, diğerlerinin ise bir yıl içindedurumlarına uygun yeni kadrolara atanacakları, ayrıca üç ay içinde atanacakolanların da tazminat uygulamasının kapsamı dışında tutuldukları, budurumun makul nedene dayanmayan bir ayrıma yol açtığı ve Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğu, Geçici 2. maddede öngörülentazminatın belirlenmesinde ilgili personelin eski kadrolarında en son almakta olduklarımali haklar toplamının baz alınmasının söz konusu personeli özlük haklarıbakımından mağdur ettiği, oysa kişilerin eski görevlerinde kalmaları halinde,görevde yükselmelerinin karşılığı olarak yeni mali haklar elde edebilecekleri,buna karşılık görevlerinin sona ermesi ve durumlarına uygun yeni bir göreveatanacak olmaları nedeniyle bu ilerleme olanağından yoksun kaldıkları,ayrıca bu düzenlemede memur maaşlarına ileride yapılacak olan zamlarındikkate alınmadığı, bu durumun kazanılmış haklara saygı prensibini ihlalettiği ve dolayısıyla hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu ileri sürülerekiptali istenmekte, anılan maddenin birinci ve üçüncü fıkralarının ise ikinci fıkra ile bağlantısı nedeniyle iptal edilmesi gerektiğibelirtilmektedir.

Geçici 2. maddenin ikinci fıkrasında;

-- Kanununyürürlüğe girmesiyle, Geçici 2. maddenin ikinci fıkrasında görevleribelirtilenlerden bir kısmının görevlerinin sona ereceği,

--Görevleri sona ermiş olan bu personelden, ataşe, tanıtma ataşesi, kültürmüşaviri, tanıtma müşaviri, tanıtma ataşe yardımcısı, tanıtma müşaviriyardımcısı kadrolarında bulunanların üç ay içerisinde, diğerlerinin ise bir yıliçinde Bakanlıkta boş bulunan durumlarına uygun kadrolara atanacakları,

-- Geçici2. maddenin 2. fıkrasında sayılan bu kişilerin yeni bir kadroya atanıncayakadar her türlü mali haklarını eski kadrolarına göre almaya devam edecekleri vesöz konusu personelin (ataşe, tanıtma ataşesi, kültür müşaviri, tanıtma müşaviri,tanıtma ataşe yardımcısı, tanıtma müşaviri yardımcısı kadrolarında bulunanlarhariç) atandıkları yeni kadroların mali hakları toplamının net tutarının eskikadrolarında almakta oldukları tutardan az olması halinde, aradaki farkgiderilinceye kadar bu farkın hiç bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızıntazminat olarak ödeneceği,

hükmebağlanmıştır.

Eşitlikilkesi, herkesin her yönden aynı hukuk kurallarına tabi olması zorunluluğunuifade etmez. Kişilerin durum ve konumlarındaki farklılık, bunlara farklı hukukkurallarının uygulanmasını gerektirebilir. Aynı ya da benzer durumda olanlarınaynı kurallara, farklı durumda olanların da farklı kurallara tabi olmasıhalinde eşitlik ilkesinin zedelendiğinden söz edilemez.

Kültür Bakanlığı ve Turizm Bakanlığının yurt dışı teşkilatında "ataşe,tanıtma ataşesi, kültür müşaviri, tanıtma müşaviri, tanıtma ataşe yardımcısı,tanıtma müşaviri yardımcısı" kadrolarında görevli olan personel,görevlendirilme yöntemi ve sahip oldukları mali haklar bakımından diğer devletmemurlarına göre farklı kurallara bağlı tutulmuştur.

189 sayılıKamu Kurum ve Kuruluşlarının Yurtdışı Teşkilatı Hakkında Kanun HükmündeKararname'nin 10. ve 11. maddelerinde, yurt dışında görevlendirilecek devletmemurlarının atanmalarında özel kurallar öngörülmüş ayrıca, 657sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 156., 157., 180., 181. ve 182.maddelerinde de yurt dışı görevlerde bulunan devlet memurlarının aylıkvb. özlük hakları bakımından özel düzenlemeler yer almıştır.

Sözü edilen yasal düzenlemeler çerçevesinde,sürekli görevle yurt dışında görevlendirilen devlet memurlarının aylıklarınınmiktarı diğer memurlarınkinden farklı usullerle tespit edilmektedir. Bununyanında, 657 sayılı Kanun'un 157. maddesinde, yurt dışı aylıklarının memurungörev yaptığı yabancı ülkenin şartlarına bağlı olarak değişebileceği deöngörülmektedir. Ayrıca aynı Yasa'nın 181. maddesinde belirtilen "en çokbir ay süre ile merkeze çağırma" ve 180. maddesinin ek üçüncüfıkrasında öngörülen sağlık nedeniyle yurt içinde bulunma durumları dışında,yurt dışı aylığının 180. madde uyarınca kural olarak fiilen yurt dışındabulunma ve görev yapma şartına bağlı olarak ödenebileceği anlaşılmaktadır.

Geçici 2.madde gereğince sözü geçen bakanlıkların yurt dışı kadrolarında görevlipersonelin, 4848 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girmesinden sonra yurt içindeki birgöreve atanmasına karşın, yurt dışı maaşını almaya devam etmesi halinde ilgilidiğer yasa kurallarıyla çelişki yaratılmasının yanısıra yurt içinde aynı göreviyapan personelle de arasında açıklanması mümkün olmayan bir ücret farkıdoğabilecektir.

Kültür ve Turizm Bakanlıkları'nın yurt dışı kadrolarında bulunan ve yaptıklarıişin niteliği ve sahip oldukları özlük hakları bakımından özel hükümlere tabiolan "ataşe, tanıtma ataşesi, kültür müşaviri, tanıtma müşaviri, tanıtmaataşe yardımcısı, tanıtma müşaviri yardımcısı" ünvanlı personelin, faklıkonumda olmaları nedeniyle gerek tazminat ve gerekse atanmalarındaki süre yönündenbakanlığın yurt içi kadrolarında görev yapan ve Geçici 2. maddenin ikincifıkrasında sayılan diğer personel ile eşitlik karşılaştırmasına bağlıtutulmaları olanaklı değildir.

Öte yandan,dava konusu 4848 sayılı Yasa ile Kültür ve Turizm Bakanlıkları'nın birleştirilmesi sonucunda bu iki bakanlığa ait kadrolar iptal edilmiş ve bununsonucu olarak söz konusu yasanın Geçici 2. maddesinin ikinci fıkrasındasayılanlardan bir kısmının görevleri sona ermiştir. Buna göre, söz konusu personelinatandıkları yeni kadroların aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlarile diğer mali hakları toplamının net tutarının, eski kadrolarında en son aydaalmakta oldukları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları ile diğermali hakları toplamının net tutarından az olması halinde, aradaki farkgiderilinceye kadar hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminatolarak ödeme yapılacağından, ilgililerin mali yönden kazanılmış haklarındaherhangi bir kayıp olmayacaktır.

Kazanılmışhakkın ihlâl edildiğinin kabul edilebilmesi için öncelikle kişininbulunduğu statüden doğan ve kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacakniteliğine dönüşmüş bir hakkın bulunması gerekir. Dava dilekçesinde de böylebir haktan değil bir statüye bağlı olarak ileriye dönük, beklenen haklarınihlâlinden söz edilmektedir. Henüz kişisel bir hak haline dönüşmemiş ileriyedönük beklenen haklar, kazanılmış hak olarak kabul edilemeyeceğinden Geçici 2.maddesinin ikinci fıkrası hukuk devleti ilkesine aykırı görülmemiştir.

Maddedekisüre ve tazminata ilişkin farklılıklar ise, ilgili personelin ayrı hukuksalstatüde bulunmalarından kaynaklandığından bunlar arasında eşitlikkarşılaştırması yapılması olanağı yoktur.

Açıklanannedenlerle kural, Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı değildir. İptalisteminin reddi gerekir.

3-Yasa'nın Geçici 4. Maddesinin İncelenmesi

Davadilekçesinde, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın il müdürlükleri dışındaki diğertaşra teşkilatı hakkındaki gerekli düzenlemeleri yapma yetkisinin BakanlarKurulu'na bırakılmasının Anayasa'nın 2., 6., 7., 8., 11. ve 128. maddelerineaykırı olduğu ileri sürülmüştür.

4848 sayılıKanun'un iptali istenilen Geçici 4. maddesinde "Kültür Bakanlığıil müdürlükleri ile Turizm Bakanlığı il müdürlükleri, Kültür ve TurizmBakanlığı İl Müdürlüğü adıyla tek birim olarak, yeni bir düzenleme yapılıncayakadar faaliyete devam ederler. Bu bakanlıklara ait diğer taşra teşkilatıhakkındaki gerekli düzenlemeler Bakanlar kurulunca yapılır." denilmektedir.

Anayasa'nın128. maddesinin ikinci fıkrasında, memurların ve diğer kamu görevlilerinnitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylıkve ödemeleri ile diğer özlük işlerinin yasa ile düzenleneceği öngörülmüştür. 7.maddesinde ise yasama yetkisinin devredilemiyeceği belirtilmiştir.

Anayasa'nın 128. maddesine paralel olarak 190 sayılı Genel Kadro ve UsulüHakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 6. maddesinde kamu kurum ve kuruluşlarınınkadrolarının yasa ile ihdas edileceği kuralı yer almıştır. 4848 sayılıYasa'ya ekli (I) Sayılı Liste'de "İhdası Uygun Görülen Kadrolar"başlığı altında Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın taşra teşkilatında yer alankadroların sayısı, bu kadrolarda görevlendirileceklerin sınıfları, unvanları vedereceleri gösterilmiştir. Bu kadrolara atanacak personelin nitelikleri, görevve yetkileri, özlük hakları gibi hususlar başta 657 sayılı Devlet MemurlarıKanunu olmak üzere ilgili mevzuatta düzenlenmiştir.

BakanlarKurulu'nca alınacak bir karar ile diğer taşra birimlerinin düzenlenmesidurumunda belirtilen yasal düzenlemelerin gözetilmesi zorunlu olduğundan,Geçici 4. madde, Anayasa'nın 7. ve 128. maddelerine aykırı değildir.İptal isteminin reddi gerekir.

KonununAnayasa'nın 2., 6., 8. ve 11. maddeleri yönünden incelenmesine gerekgörülmemiştir.

V- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ

16.4.2003günlü, 4848 sayılı "Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilât ve GörevleriHakkında Kanun"un YÜRÜRLÜĞÜNÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE, 15.10.2003gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

VI- SONUÇ

16.4.2003 günlü, 4848sayılı "Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri HakkındaKanun"un şekil ve esas yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptalisteminin REDDİNE, 15.10.2003 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy