ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2003/49
Karar Sayısı : 2008/76
Karar Günü : 11.3.2008
R.G. Tarih-Sayı :28.05.2008-26889
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 8. İdareMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 14.7.1965 günlü, 657 sayılıDevlet Memurları Kanunu'nun 20.3.1997 günlü, 570 sayılı KHK'nin 10. maddesiyledeğiştirilen "IV Sayılı Makam Tazminatı Cetveli"nin 8. sırasının (a)bendinin Anayasa'nın 10. ve 55. maddelerine aykırılığı savıyla iptaliistemidir.
I- OLAY
657 sayılı Yasa'nın (IV) Sayılı Makam Tazminatı Cetveli'nin 8.sırasının (a) bendi hükmünden yararlandırılarak makam tazminatı ödenmesi talebiile açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısınavaran Mahkeme iptali için başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 20.3.1997günlü, 570 sayılı KHK ile değiştirilen "IV Sayılı Makam TazminatıCetveli"nin 8. sırasının itiraz konusu (a) bendi şöyledir:
"IV SAYILI MAKAM TAZMİNATI CETVELİ
Sıra No
Kadro ve Görev Ünvan
Tazminat Göstergeleri
...
8
....
a) En az dört yıl süreli yükseköğrenim veren fakülte veya yüksekokulları bitirmiş, birinci dereceli kadroya atanmış ve Türkiye düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme yetkisine sahip merkez denetim elemanlarından; Başbakanlık Müfettişleri, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Denetçileri, Bakanlık Müfettişleri, Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları, Hazine Müsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıpları, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Müfettişleri ile Sigorta Müfettişleri, Müsteşarlık ve Genel Müdürlük Müfettişleri, Diyanet İşleri Başkanlığı Müfettişleri, Müsteşarlık Kontrolörleri, Bakanlıkların merkez teşkilatına dahil Genel Müdürlüklerin Kontrolörleri ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri, Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı Müfettişleri
...
2000
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Başvuru kararında, Anayasa'nın 10. ve 55. maddelerinedayanılmıştır.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, Mustafa BUMİN,Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, FulyaKANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN ve Mehmet ERTEN'inkatılımlarıyla 11.6.2003 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyadaeksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, oybirliğiyle kararverilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Başvuru kararında, sigorta denetleme uzmanı ile diğer denetimhizmetlerinde çalışan denetim elemanlarının yaptıkları iş ve görev ünvanlarıarasında fark bulunmadığı, buna karşılık IV sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin8. sırasının (a) bendindeki listede sigorta denetleme uzmanlarının yeralmadığı, bu nedenle kuralın Anayasa'nın 10. ve 55. maddelerine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 570 sayılı KHK iledeğiştirilen IV Sayılı Makam Tazminatı Cetveli'nin 8. sırasının itiraz konusu(a) bendinde"En az dört yıl süreli yükseköğrenim veren fakülte veyayüksekokulları bitirmiş, birinci dereceli kadroya atanmış ve Türkiye düzeyindeteftiş, denetim veya inceleme yetkisine sahip merkez denetim elemanlarından;Başbakanlık Müfettişleri, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Denetçileri,Bakanlık Müfettişleri, Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları, Hazine MüsteşarlığıBankalar Yeminli Murakıpları, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Müfettişleriile Sigorta Müfettişleri, Müsteşarlık ve Genel Müdürlük Müfettişleri, Diyanetİşleri Başkanlığı Müfettişleri, Müsteşarlık Kontrolörleri, Bakanlıkların merkezteşkilatına dahil Genel Müdürlüklerin Kontrolörleri ile Çalışma ve SosyalGüvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri, Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal veNATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı Müfettişleri"ne2000 göstergeüzerinden makam tazminatı ödenmesi öngörülmektedir.
Anayasa'nın 10. maddesindeki eşitlik ilkesi, birbiriyle aynıdurumda olanlara ayrı kuralların uygulanmasını ve ayrıcalıklı kişi veyatoplulukların yaratılmasını engellemektedir. Durum ve konumlarındakiözellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve değişikuygulamaları gerekli kılabilir. Aynı durumda olanlar için ayrı düzenlemeaykırılık oluşturur. Anayasa'nın amaçladığı eşitlik, eylemli değil hukuksaleşitliktir. Aynı hukuksal durumların aynı, ayrı hukuksal durumların ayrıkurallara bağlı tutulursa Anayasa'nın öngördüğü eşitlik ilkesi çiğnenmiş olmaz.
İtiraz konusu kuralda sayılan kadro ve görev ünvanlarına sahipkişiler, farklı yasalara tabi olarak farklı görev ve yetkileri yerinegetirmekte, genel bütçeli kurumlardan özel bütçeli kurum ve kuruluşlara,bakanlıklardan genel müdürlüklere, özel şirketlere ve kuruluşlara kadar genişve değişik denetim alanında görev yapmaktadırlar.
Sigorta denetleme uzmanları ise, Hazine MüsteşarlığıSigorta Denetleme Kurulu mensuplarıdır.Sigorta Denetleme Kurulu, 7397 sayılıSigorta Murakabe Kanunu ve 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış TicaretMüşteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile diğer kanunlardaöngörülen görevleri yerine getirmek üzere kanunla kurulmuş bir denetim birimiolup, Sigorta Murakabe Kanunu ile diğer kanunların özel sigortacılıkla ilgilihükümlerinin ve her türlü sigortacılık işleminin denetimini gerçekleştirmek,sigorta şirketlerinin varlıkları, alacakları, özkaynakları, borçları ile kar vezarar hesapları arasındaki ilgi ve dengelerin ve mali bünyelerini etkileyendiğer tüm unsurların inceleme, araştırma, tespit ve tahlilini yapmak ve busuretle sigortacılıktan beklenen faydanın sağlanması için sistemindevamlılığının korunması ile ekonomik kalkınmanın gereklerine göresigortacılığın daha etkin rol almasını sağlamak amacıyla görev yapmaktadırlar.
Buna göre, sigorta denetleme uzmanlarının, itiraz konusukuralda belirtilen"En az dört yıl süreli yükseköğrenim veren fakülteveya yüksekokulları bitirmiş, birinci dereceli kadroya atanmış ve Türkiyedüzeyinde teftiş, denetim veya inceleme yetkisine sahip merkez denetimelemanlarından olma"şeklindeki genel koşulları taşıdığı anlaşılmaklaberaber, yaptıkları işin niteliği, kapsamı, görev alanları ve yetkilerindekifarklılıklar gözetildiğinde aynı hukuki durumda bulundukları söylenemez.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa'nın 10. maddesineaykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
İtiraz konusu kuralın, Anayasa'nın 55. maddesi ile ilgisigörülmemiştir.
Serdar ÖZGÜLDÜR ve Serruh KALELİ bu görüşe değişik gerekçe ilekatılmışlardır
VI- SONUÇ
14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 20.3.1997günlü, 570 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 10. maddesiyle değiştirilen"IV SAYILI MAKAM TAZMİNATI CETVELİ"nin 8. sırasının (a) bendininAnayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 11.3.2008 gününde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
DEĞİŞİKGEREKÇE
Davaya konu yapılan "sigorta denetleme uzmanları"namakam tazminatı öngörülmemesine dair "eksik düzenleme"nin, bustatüdeki kamu görevlileri ile kendilerine makam tazminatı öngörülen diğerdenetim elemanlarının aynı konumda olmadıkları, bu nedenle aralarında eşitlikilkesi yönünden bir ayniyetin söz konusu olmadığı, dolayısiyle iptal istemininreddi gerektiği yolundaki çoğunluk gerekçesine katılamıyoruz. Çünkü, hangi kamugörevlilerine makam tazminatı verileceği konusu tamamen yasa koyucunun takdirhakkı içerisinde olup, yargı kararıyla yasa koyucuyu bu yönde bir düzenlemeyapmaya zorlamaya imkân bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, iptal isteminin bu gerekçe ile reddine kararverilmesi gerektiği düşüncesindeyiz.
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ