ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2003/76
Karar Sayısı : 2003/80
Karar Günü : 11.9.2003
Resmi Gazete tarih/sayı: 24.09.2003/25239
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Yalova Sulh CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 13.10.1983 günlü, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3493 sayılı Yasa ile değiştirilen 115.maddesinin son fıkrasının, Anayasa'nın 10. ve 125. maddelerine aykırılığısavıyla iptali istemidir.
I- OLAY
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 51. maddesinin ikincifıkrası uyarınca uygulanan idarî para cezasının kaldırılması istemiyle açılandavada, aynı Yasa'nın değişik 115. maddesinin son fıkrasının, Anayasa'ya aykırıolduğu kanısına varan Mahkeme iptali için başvurmuştur.
II- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
2918 sayılı "Karayolları Trafik Kanunu"nun itiraz konusukuralı da içeren değişik 115. maddesi şöyledir:
"Madde 115- Tahsilat derhalyapılmadığı takdirde, para cezalarının tutanağın tebliği tarihinden itibaren 10gün içinde ödenmesi gerekir. 10 gün içinde ödenmeyen cezalar iki katına çıkarve ödeme süresi 10 gün daha uzar, bu süre içinde de ödenmeyen cezalar üç katınaçıkar.
Süresinde ödenmeyen para cezaları için 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Hükümleri uygulanır.
Bu para cezaları, Maliye ve Gümrük Bakanlığının Saymanmutemetlerine, mal sandıklarına veya 114 üncü maddesinin birinci fıkrasına göreyetkili kılınmış personele ödenebileceği gibi, banka veya PTT aracılığı ile deödenir.
116 ncı maddede öngörülen itiraza ilişkin hüküm saklı kalmaküzere, para cezaları ile mahkemelerce verilen ve sadece hafif para cezalarınaait olan hükümler kesindir."
B- İlgili Yasa Kuralları
2918 sayılı Yasa'nın 4262 sayılı Yasa ile değiştirilen 51.maddesinin ikinci fıkrası ile aynı Yasa'nın 3672 sayılı Yasa ile değiştirilen116. maddesi şöyledir:
"Madde 51- ...
Hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli usullerle yapılan tespitsonucu hız sınırlarını; yüzde ondan yüzde elliye (elli dahil) kadar aşansürücüler 3.600.000 lira, yüzde elliden fazla aşan sürücüler 7.200.000 lirapara cezası ile cezalandırılırlar."
"Madde 116- Trafiği tehlikeye düşürecek,engel olacak şekilde veya yasaklanmış yerlerde park etmiş araçlara veya trafikkural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenmiş bulunan, karayollarıağırlık kontrol mahallerinde işaret, ışık, ses veya görevlilerin ikazına rağmentartı sistemine girmeden seyrine devam eden ve sürücüsü tespit edilemeyenaraçlara tescil plâklarına göre ceza veya suç tutanağı düzenlenir.
Para cezasının ödenmesi gerektiği hallerde trafik kaydında araçsahibi olarak görülen kişiye cezayı ödemesi için tebligat yapılır ve bu cezalar114 ve 115 inci maddelerde belirtilen şekilde takip ve tahsil olunur.
Bu şekilde uygulanan cezalar için araç sahipleri cezanın tebliği tarihindenitibaren yedi gün içinde yetkili mahkemeye itiraz edebilirler.
İtiraz ödemeyi ve ödeme ile ilgili süreyi durdurur.
İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, dava dosyası ve ekleri, ilk inceleme raporu, itirazkonusu ve ilgili görülen yasa kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ilebunların gerekçeleri ve diğer belgeler okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre mahkemeler, bakmaktaoldukları davalarda uygulayacakları yasa ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddî olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali içinAnayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmışve görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların da odavada uygulanacak olması gerekir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 112. maddesinin birincifıkrasında adlî yargının görev ve yetkisine giren suçlar belirlenmiş, 115.maddesinin son fıkrasında, 116. maddede öngörülen itiraza ilişkin hüküm saklıkalmak üzere, para cezaları ile mahkemelerce verilen ve sadece hafif paracezalarına ilişkin hükümlerin kesin olduğu, 116. maddesinin birinci fıkrasında,trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenen ve sürücüsü tespitedilemeyen araçlara tescil plâkalarına göre ceza ve suç tutanağı düzenleneceği,üçüncü fıkrasında, birinci fıkraya göre uygulanan para cezaları için araçsahiplerinin yetkili mahkemeye itiraz edebilecekleri; son fıkrasında da, itirazüzerine verilen kararların kesin olduğu hükme bağlanmıştır.
Böylece, idarî para cezaları için yalnız 116. maddenin birincifıkrasında gösterilen fiillerle sınırlı olarak adlî yargıya görev verilmiş, bufıkrada belirtilenler dışında kalan eylemler nedeniyle verilen idarî paracezalarının kaldırılması için adlî yargıya başvurma olanağı tanınmamıştır.
2918 sayılı Yasa'nın 51. maddesinin ikinci fıkrasında, hızsınırlarının aşılması yasaklanarak, bu kurallara uymayanlara idarî para cezasıverileceği öngörülmüştür. Buna göre, olayda sürücünün yüzüne karşı düzenlenentutanakta belirtilen idarî para cezasının kaldırılmasına ilişkin itirazın, adlîyargı yerinde görülemeyeceği açıktır.
Bu durumda, başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddigerekir.
IV- SONUÇ
13.10.1983 günlü, 2918 sayılı "Karayolları TrafikKanunu"nun 3493 sayılı Yasa ile değiştirilen 115. maddesinin son fıkrasınailişkin başvurunun, Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 11.9.2003gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Mustafa BUMİN
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Samia AKBULUT
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Aysel PEKİNER
Üye
Ertuğrul ERSOY
Üye
Tülay TUĞCU
Üye
Mehmet ERTEN