ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2003/94
Karar Sayısı : 2008/123
Karar Günü : 19.6.2008
R.G. Tarih-Sayı :05.11.2008-27045
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Hamur Sulh CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 1.3.1926 günlü, 765sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 3038 sayılı Yasa'nın 1. maddesiyle değiştirilen 81.maddesinin birinci fıkrasında yer alan "... cezasını çektiği veya cezadüştüğü tarihten itibaren..." ibaresinin, Anayasa'nın 10. maddesineaykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Meraya el atma suçundan sanıklar hakkında açılan kamu davasındaitiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptaliiçin başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İptali İstenilen Yasa Kuralı
1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 3038 sayılıYasa'nın 1. maddesiyle değiştirilen 81. maddesinin itiraz konusu ibareyi deiçeren birinci fıkrası şöyledir:
"MADDE 81- Bir kimse beş seneden ziyade müddetle birmahkûmiyete uğradıktan sonra cezasını çektiği veya ceza düştüğü tarihtenitibaren on sene ve diğer cezalarda beş sene içinde başka bir suç daha işlerseyeni suça verilecek ceza altıda bire kadar artırılır."
B- Dayanılan Anayasa Kuralı
Başvuru kararında Anayasa'nın 10. maddesine dayanılmıştır.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8.maddesi gereğince, Mustafa BUMİN, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, FulyaKANTARCIOĞLU, Aysel PEKİNER, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN,Mehmet ERTEN ve Fazıl SAĞLAM'ın katılımlarıyla 18.11.2003 gününde yapılan ilkinceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işinesasına ilişkin rapor, itiraz konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralı vebunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:
A- Kuralın Anlam ve Kapsamı
İtiraz konusu ibareyi içeren1.3.1926 günlü 765 sayılı Türk Ceza Kanunu, 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğegiren 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli HakkındaKanun'un 12. maddesi uyarınca yürürlükten kalkmıştır.
1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğegiren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 58. maddesi, tekerrür kurumunu yenidendüzenlemiştir. 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2. maddesi ile 5237 sayılı TürkCeza Kanunu'nun 7. ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve UygulamaŞekli Hakkındaki Kanun'un 9. maddeleri uyarınca, sanıklara yüklenen meraya elatma suçunda tekerrür hükümlerinin uygulanmasında infaz şartının aranmasınedeniyle sanık lehine olan 765 sayılı Yasa hükümlerinin uygulanacağı sonucunavarılmıştır.
Tekerrür, bir suçtan dolayı kesin surettemahkûm olduktan sonra yeniden suç işleyen kimsenin kişisel durumunu ifade eder.Bu durumdaki kimseye "mükerrir" denir.
765 sayılı Türk CezaKanunu'nun 81. maddesinde "Bir kimse beş seneden ziyademüddetle bir mahkûmiyete uğradıktan sonra cezasını çektiği veya ceza düştüğütarihten itibaren on sene ve diğer cezalarda beş sene içinde başka bir suç dahaişlerse yeni suça verilecek ceza altıda bire kadar artırılır." denilereksonradan işlenen suça verilecek cezanın tekerrür nedeniyle artırılabilmesiiçin, tekerrüre esas olan suçun cezasının çekilmesi ya da cezanın düşmesigerektiği belirtilmektedir. Buna göre bir kimsenin mükerrir sayılabilmesi için;önceden tekerrüre esas olabilecek bir ceza mahkûmiyetinin bulunması, bumahkûmiyete ilişkin cezanın çekilmiş ya da düşmüş olması, cezanın çekilmesi yada düşmesinden sonra yasada belirtilen süreler içinde başka bir suçun işlenmesikoşullarının gerçekleşmesi gerekmektedir.
B- Anayasa'ya Aykırılık Sorunu
Başvuru kararında, sonradan işlenen suça verilecek cezanıntekerrür nedeniyle artırılabilmesi için tekerrüre esas olan suçun cezasınınçekilmesi ya da cezanın düşmesi koşulunun öngörüldüğü, bu durumun ise tekerrüreesas olan cezasını çeken ya da cezası düşen sanıklarla cezasını çekmeyen ya dacezası düşmeyen sanıklar arasında eşitsizlik yarattığı savıyla itiraz konusukuralın Anayasa'nın 10. maddesine aykırılığı ileri sürülmüştür.
Anayasa'nın 10. maddesinin birinci fıkrasında herkesin, dil, ırk,renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzerisebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu belirtilmiştir.Anayasa'nın 10. maddesinde belirtilen yasa önünde eşitlik ilkesi, hukuksaldurumları aynı olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli değil, hukuksaleşitlik öngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerinyasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayırım yapılmasınıve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişive topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısında eşitliğin çiğnenmesiyasaklanmıştır. Yasa önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağıanlamına gelmez. Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar içindeğişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilir. Aynı hukuksal durumlar aynı,ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa Anayasa'da öngörüleneşitlik ilkesi zedelenmez.
Anayasa'nın ve ceza hukukunun temel ilkelerine bağlı kalmakkoşuluyla, suçlara verilecek cezaların artırım ve indirim nedenleri ileoranlarının belirlenmesi ceza siyaseti gereği yasa koyucunun takdirindedir.
Türk Ceza Kanunu'nun 81. maddesinde suç işledikten sonra bu suçuncezasını çeken ya da cezası düşen sanığın belirli süreler içinde yeniden suçişlemesi halinde, önceki cezadan korkmadığı ve uslanmadığı, suç işlemekteısrarlı olduğu düşüncesiyle daha sonra işlenen suç için verilen cezanınartırılması öngörülmektedir. Yasa koyucu, cezanın caydırıcılığı ve ıslahediciliği özelliğine rağmen, cezasını çeken ya da cezası düşen sanıklarınyeniden suç işlemeleri halinde, sonradan işledikleri suça verilecek cezanınartırılmasını kabul ederek bu kişilerin durumlarını farklı değerlendirmiştir.Bu sebeple, önceki cezasını çeken ya da cezası düşenler ile cezasını çekmeyenya da cezası düşmeyen sanıklar aynı hukuksal durumda olmadıklarından, bukişilerin daha sonra işledikleri suç nedeniyle alacakları cezaların farklıkurallara bağlı kılınması eşitlik ilkesine aykırı değildir.
Bu nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa'nın 10. maddesineaykırı değildir. İtirazın reddi gerekir.
VI- SONUÇ
1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 11.6.1936günlü, 3038 sayılı Yasa'nın 1. maddesiyle değiştirilen 81. maddesinin birincifıkrasında yer alan "... cezasını çektiği veya ceza düştüğü tarihtenitibaren ..." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olmadığına veitirazın REDDİNE, 19.6.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ