ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2004/102
Karar Sayısı : 2005/96
Karar Günü : 29.11.2005
Resmi Gazete Tarih-Sayısı : 07.09.2006-26282
İPTAL DAVASINI AÇAN : Türkiye Büyük Millet MeclisiÜyesi Ali TOPUZ ve K. Kemal ANADOL ile 115 Milletvekili
İPTAL DAVASININ KONUSU : 17.9.2004 günlü, 5234 sayılıBazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına DairKanun'un, 13. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendiyle değiştirilen24.12.2003 günlü, 5027 sayılı “2004 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 17. maddesinin(a) fıkrasının (10) numaralı bendinin, Anayasa'nın Başlangıç Kısmı ile 2., 6.,11., 161. ve 162. maddelerine aykırılığı savıyla iptali ve yürürlüğünündurdurulması istemidir.
II- YASA METİNLERİ
A- İptali İstenilen Yasa Kuralı
17.9.2004 günlü, 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un, 13. maddesinin birincifıkrasının (c) bendiyle değiştirilen 24.12.2003 günlü, 5027 sayılı 2004 MalîYılı Bütçe Kanunu'nun 17. maddesinin (a) fıkrasının (10) numaralı bendişöyledir :
“10. Aynı kuruluş bütçesi içinde fonksiyonel ve ekonomiksınıflandırma ayırımına bakılmaksızın aktarma yapmaya veya kuruluşlarınbütçelerinden Maliye Bakanlığı bütçesinin yedek ödenek tertiplerine aktarmayapmaya,”.
B- Dayanılan ve İlgili Görülen Anayasa Kuralları
Dava dilekçesinde Anayasa'nın Başlangıç Kısmı ile 2., 6., 11.,161. ve 162. maddelerine dayanılmış, 7. maddesi ise ilgili görülmüştür.
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince, MustafaBUMİN, Haşim KILIÇ, Fulya KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, AhmetAKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, Fazıl SAĞLAM, A. Necmi ÖZLER veSerdar ÖZGÜLDÜR'ün katılmalarıyla 18.11.2004 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,yürürlüğü durdurma isteminin bu konudaki raporun hazırlanmasından sonra kararabağlanmasına oybirliğiyle karar verilmiştir.
IV- ESASIN İNCELENMESİ
Dava dilekçesi ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, iptaliistenilen Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü :
Dava dilekçesinde, 5027 sayılı Yasa'nın 17. maddesinin (a)fıkrasının (10) numaralı bendinde yer alan “Mal ve Hizmet Alımları” tertipleriarasında Maliye Bakanına tanınan aktarma yapma yetkisinin sınırlı bir yetkiolduğu, 5234 sayılı Yasa'yla yapılan değişiklikle, kuruluş bütçe ödenekleri üzerindekiaktarma yetkisinin sınırsız bir şekilde genişletildiği, ayrıca kuruluşlarınbütçelerinden Maliye Bakanlığı bütçesindeki yedek ödenek tertibine aktarmayapılabilmesi konusunda da ek bir yetki daha verildiği, böylece TBMM'ninDevletin gelir ve giderlerini Millet adına onaylama hakkını kullanmasınınsınırlandırıldığı ve engellendiği, ayrıca Maliye Bakanına tanınan genişyetkinin, Yasama organının kuruluşların bütçe ödeneklerine ilişkin ortayakoyduğu iradesine de ters düştüğü, bu nedenlerle Kuralın, Anayasa'nın BaşlangıçKısmı ile 2., 6., 11., 161. ve 162. maddelerine aykırılığı ileri sürülmüştür.
2949 sayılı Yasa'nın 29. maddesine göre dava konusu kural,Anayasa'nın 7. maddesi yönünden de incelenmiştir.
5234 sayılı Yasa ile 5027 sayılı 2004 Malî Yılı Bütçe Kanunu'ndadeğişiklik yapılarak “Aynı kuruluş bütçesi içinde fonksiyonel veekonomik sınıflandırma ayırımına bakılmaksızın aktarma yapmaya veyakuruluşların bütçelerinden Maliye Bakanlığı bütçesinin yedek ödenektertiplerine aktarma yapmaya” Maliye Bakanı yetkilikılınmıştır.
Anayasa'nın 7. maddesinde, “Yasama yetkisi Türk Milleti adınaTürkiye Büyük Millet Meclisi'nindir. Bu yetki devredilemez.”;denilmektedir. Buna göre, yasa koyucunun temel ilkeleri koymadan, çerçeveyiçizmeden yürütmeye yetki vermemesi, sınırsız, belirsiz bir alanı, yönetimindüzenlemesine bırakmaması gerekir. Yasa ile yetkilendirme Anayasa'nın öngördüğübiçimde yasa ile düzenleme anlamına gelmez. Yasa koyucu, gerektiğindesınırlarını belirlemek koşuluyla bazı konuların düzenlenmesini idareyebırakabilir. Bu bağlamda, sık sık değişik önlemler alınmasına veya bunlarınkaldırılmasına gerek görülen ekonomik, teknik veya benzeri alanlarda temelkurallar saptandıktan sonra ayrıntıların düzenlenmesinin idareye verilmesi,yasama yetkisinin devri olarak nitelendirilemez.
Dava konusu Kural'la Maliye Bakanı'na çerçevesi çizilmemiş,esasları belirlenmemiş bir alanda hiçbir sınırlamaya bağlı olmaksızın genişyetkiler tanınarak yasama yetkisinin devrine yol açılmıştır.
Bu nedenlerle, dava konusu Kural Anayasa'nın 7. maddesineaykırıdır. İptali gerekir.
Anayasa'nın 7. maddesine aykırı görülerek iptal edilen Kuralın,Anayasa'nın Başlangıç Kısmı ile 2., 6., 11., 161. ve 162. maddeleri yönündenayrıca incelenmesine gerek görülmemiştir.
V- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ
17.9.2004 günlü, 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un, 13. maddesinin birincifıkrasının (c) bendiyle değiştirilen 24.12.2003 günlü, 5027 sayılı 2004 MalîYılı Bütçe Kanunu'nun 17. maddesinin (a) fıkrasının (10) numaralı bendininyürürlüğünün durdurulması isteminin koşulları oluşmadığından REDDİNE,29.11.2005 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
VI- SONUÇ
17.9.2004 günlü, 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un, 13. maddesinin birincifıkrasının (c) bendiyle değiştirilen 24.12.2003 günlü, 5027 sayılı 2004 MalîYılı Bütçe Kanunu'nun 17. maddesinin (a) fıkrasının (10) numaralı bendininAnayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, 29.11.2005 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Tülay TUĞCU
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
A.Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT