Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2004/57, K.2004/100 Sayılı Karar - 15/07/2004

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2004/57

Karar Sayısı : 2004/100

Karar Günü : 15.7.2004

Resmi Gazete tarih/sayı: Tebliğ edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME:

Ortaca Asliye Ceza Mahkemesi(Esas : 2004/57)

(Esas :.2004/58)

İTİRAZLARIN KONUSU :4.4.1929 günlü, 1412 sayılıCeza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun değişik 390. maddesinin Anayasa'nın 36.maddesine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

l- OLAY

Ruhsatsız av tüfeği bulundurmak ve meskun mahalde silah atmaksuçuyla ilgili olarak Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 386. maddesi uyarıncaişi ceza kararnamesi ile sonuçlandıran Mahkeme'nin kararına itiraz edilmesiüzerine, incelemenin duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden kesin olaraksonuçlandırılmasını öngören aynı Yasa'nın 390. maddesinin Anayasa'ya aykırıolduğu kanısına varan Mahkeme iptali için başvurmuştur.

II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI

1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun itiraz konusu 390.maddesi şöyledir:

“Madde 390.- (Değişik: 5/3/1973-1696/50 md.)

Ceza kararnamesi ile hafif hapis cezasına hükmedilmişse itirazüzerine duruşma yapılır. Şu kadar ki, sanık duruşmadan evvel itirazındanvazgeçerse duruşmaya mahal kalmaz.

Duruşmada sanığı müdafii temsil edebilir. Hakim itiraz üzerinevereceği hükümde evvelki karar ile bağlı değildir.

(Değişik: 7/1/1981- 2369/11 md.)Ceza kararnamesiylehafif veya ağır para cezasına ya da muayyen bir meslek veya sanatın tatilineveya müsadereye yahut bunlardan birkaçına veya hepsine hükmedilmişse itirazüzerine asliye mahkemesi başkan veya hakimi 301, 302 ve 303 ncü maddehükümlerine göre itirazı inceler. Bu halde itiraz dilekçesinin verilmesi,aleyhine itiraz olunan ceza kararnamesinin icrasını durdurur”.

III- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca birleştirilendosyalarla ilgili 15.7.2004 gününde yapılan ilk inceleme toplantılarındadosyalarda eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiylekarar verilmiştir.

IV- ESASIN İNCELENMESİ

İşin esasına ilişkin raporlar, başvuru kararları ve ekleri, itirazkonusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A- Birleştirme Kararı

1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun değişik 390.maddesinin iptali istemiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin 2004/58 esassayılı davanın, aralarındaki hukuki irtibat nedeniyle 2004/57 esas sayılı davaile birleştirilerek esasının kapatılmasına, esas incelemenin 2000/57 esassayılı dosya üzerinden yürütülmesine 15.7.2004 gününde oybirliğiyle kararverilmiştir.

B- Davada Uygulanacak Kural Sorunu

Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddelerine göre, mahkemeler, bakmaktaoldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için AnayasaMahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca bir mahkemeninAnayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış vemahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın da odavada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanındeğişik evrelerinde, ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktekikurallardır.

Maddenin birinci fıkrasında ceza kararnamesi ile “hafif hapis”cezasına hükmedilmişse itiraz üzerine duruşma yapılacağı, ikinci fıkrasında iseduruşmada sanığı müdafiinin temsil edebileceği, hakimin itiraz üzerine vereceğihükümde önceki kararla bağlı olmayacağı belirtilmektedir. Başvuru kararlarınailişkin davalarda ceza kararnamelerinin konusunu ağır para cezası ve müsadereoluşturduğundan Asliye Ceza Mahkemesi'nde itirazen görülmekte olan davalardauygulanacak kural niteliğinde olmayan bu fıkralara ilişkin başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine karar verilmiştir.

C- Anayasa'ya Aykırılık Sorunu

Başvuran Mahkeme'nin iptalini istediği 1412 sayılı CezaMuhakemeleri Usulü Kanunu'nun 390. maddesinin üçüncü fıkrası, AnayasaMahkemesi'nin 30.6.2004 tarih ve Esas: 2001/481; Karar: 2004/91 sayılı kararıile iptal edildiğinden, bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığınakarar verilmesi gerekir.

V- SONUÇ

4.4.1929 günlü, 1412 sayılı “Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu”nun390. maddesinin 2369 sayılı Yasa ile değiştirilen son fıkrası, 30.6.2004 günlü,E. 2001/481, K. 2004/91 sayılı kararla iptal edildiğinden, İTİRAZ KONUSU KURALHAKKINDA YENİDEN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 15.7.2004 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.