Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2004/86, K.2004/110 Sayılı Karar - 29/09/2004

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2004/86

Karar Sayısı : 2004/110

Karar Günü : 29.9.2004

Resmi Gazete Tarih-Sayısı : 17.05.2006 - 26171

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Keşap Sulh CezaMahkemesi

İTİRAZIN KONUSU : 31.8.1956 günlü, 6831 sayılı OrmanKanunu'nun 2896 sayılı Yasa ile değiştirilen 91. maddesinin birinci fıkrasınınikinci tümcesi ile üçüncü ve onuncu fıkralarının, Anayasa'nın 10. ve 13.maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

Orman arazisinden kaçak ağaç kesme suçundan açılan kamu davasındaitiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme,iptali için başvurmuştur.

III- YASA METİNLERİ

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı

6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2896 sayılı Yasa iledeğiştirilen ve itiraz konusu kuralları da içeren 91. maddesi şöyledir:

“MADDE 91- 14 üncü maddenin (A) ve (B) bentleriyle yasak edilenfiillerden yapacak emval veren ağaçları kesenler iki aydan bir seneye kadarhapis ve yapacak emvalin beher metre küpü için beşbin liradan yirmibin lirayakadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Ancak yirmi santimetre kutrundanaşağı olanlar için bu cezalar bir misli artırılarak hükmolunur.

14 üncü maddenin (A) ve (B) bentleriyle yasak edilen fiillerdenyapacak emval veren ağaçları keserek odun veya kömür yapanlar bir aydan altıaya kadar hapis ve odunun beher kentali için bin lira, kömürün beher kentaliiçin de beşbin lira ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu suretle verilecekpara cezası üçbin liradan aşağı olamaz.

Yukarıdaki fıkralarda belirtilen ağaç kesme motorlu araç vegereçler kullanılarak yapılmış ise asıl cezaları bir misli artırılarakhükmolunur.

14 üncü maddenin (A) bendinde yazılı yetişmiş veya yetiştirilmişfidanları kesmek, sökmek, ekim sahalarını bozmak, ağaçları boğmak, bunlardanyalamuk, pedavra, hartama çıkarmak fiilleri için verilecek cezalar beş misliartıralarak hükmolunur. Bu maddenin uygulanmasında fidandan maksat sekizsantimetreden daha az orta kuturlu ağaç ve ağaçcıkların fidelik, çırpılık,çubukluk safhalarındaki halidir.

14 üncü maddenin (A) ve (B) bentleriyle yasak edilen ve yukarıdakifıkralarda yazılı bulunmayan fiilleri işleyenler bir aydan üç aya kadar hapisve beşbin liradan otuzbin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.

14 üncü maddenin (C) bendinde yazılı fiilleri işleyenlere“yüzmilyon lira”, (D) bendinde yazılı fiilleri işleyenlere “birmilyar lira”para cezası verilir.

Bu Kanunun 14 üncü maddesinin (A) ve (B) bentlerine muhalifhareket edenler orman sahipleri ise yapılan zarar miktarına göre bir aydan birseneye kadar hapis ve onbin liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasıylacezalandırılır.

Ancak kendi arazisi üzerinde tohum ekmek veya fidan dikmeksuretiyle yetiştirilecek ormanların sahipleri yukarıdaki fıkra hükmüne tabideğildir.

14 üncü maddedeki suçları hayvan beslemek için işleyenler hakkındayukarıdaki cezalar bir misli artırılır.

14 üncü maddedeki suçları, suçun işlendiği orman içi köy nüfusunakayıtlı ve fiilen bu köyde oturanlar dışındakilerin işlemesi halinde yukarıdakicezalar iki misli artırılır.”

B- Dayanılan ve İlgili Görülen Anayasa Kuralları

Başvuru kararında Anayasa'nın 10. ve 13. maddelerine dayanılmış,2. maddesi ile de ilgisi görülmüştür.

IV- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Mustafa BUMİN,Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU,Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Fazıl SAĞLAM, A. Necmi ÖZLER ve SerdarÖZGÜLDÜR'ün katılımlarıyla 29.9.2004 gününde yapılan ilk inceleme toplantısındadosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine karar verilmiştir.

V- ESASIN İNCELENMESİ

Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Başvuru kararında, itiraz konusu kurallarda yer alan suçlar içinöngörülen cezai yaptırımlarla, korunan hukuksal değerler karşılaştırıldığında,cezaların açık bir biçimde hak, nesafet ve eşitlik kurallarıyla bağdaşmadığınıngörüldüğü belirtilerek bu durumun, Anayasa'nın 10. ve 13. maddelerine aykırıolduğu ileri sürülmektedir.

2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un 29. maddesine göre Anayasa Mahkemesi kanunların, kanunhükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün Anayasa'yaaykırılığı hususunda ilgililer tarafından ileri sürülen gerekçelere dayanmayamecbur değildir. Anayasa Mahkemesi taleple bağlı kalmak kaydıyla başka gerekçeile de Anayasa'ya aykırılık kararı verebilir. Bu nedenle, itiraz konusu kuralilgisi nedeniyle Anayasa'nın 2. maddesi yönünden incelenmiştir.

6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2896 sayılı Kanun'la değiştirilen 91.maddesinin birinci fıkrasının ilk tümcesinde, aynı Kanun'un 14. maddesinin (A)ve (B) bentleriyle yasak edilen fiillerden yapacak emval veren ağaçlarıkesenlere verilecek cezalar düzenlenmiş, ikinci tümcesinde, bu fiillerin 20 cmkutrundan aşağı ağaçlar üzerinde işlenmesi, üçüncü fıkrasında, birinci veikinci fıkralarda belirtilen ağaç kesme işlemlerinin motorlu araç ve gereçlerkullanılarak yapılması, son fıkrasında da, 14. maddedeki suçları, suçunişlendiği yerin orman içi köy nüfusuna kayıtlı ve fiilen bu köyde oturanlardışındakilerin işlemesi hâlleri şiddet sebebi olarak kabul edilmiştir.

91. maddenin gerekçesinde de, “...Yetişmiş veya yetiştirilmişfidanları kesmek, sökmek, ekim sahalarını bozmak, dikili yaş ve kuru ağaçlarıkesmek gibi 14. maddenin (A) ve (B) fıkralarında yazılı fiilleri ika ormanlarıntahribinde en mühlik neticeler tevlid etmektedir. Bu itibarla mezkur fiilleriişleyenlere hapis veya para cezası tertip edilmiş, ayrıca ormanın ümidi veistikbali bulunan genç ağaçlarda yapılacak tahribat ve hayvan beslemeksuretiyle ika edilecek suçlar için cezaların teşdidi cihetine gidilmiştir...” denilmektedir.

Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti, eylem veişlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyupgüçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup, bunu geliştirereksürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstünkurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık, yasaların üstündeAnayasa'nın ve yasakoyucunun da uyması gereken temel hukuk ilkeleri bulunduğubilincinde olan devlettir.

Yasa koyucu, Anayasa ve Ceza Hukukunun temel ilkelerine bağlıkalmak koşulu ile kamu yararı, kamu düzeni gibi nedenleri gözeterek hangieylemlerin suç sayılacağı ve bunlara verilecek cezaların tür ve miktarınısaptayabileceği gibi, kimi suçlar için artırım nedenleri de öngörebilir.

Yasa koyucunun işgal ve faydalanma suçunun temel cezasını emvalkesme suçundan ağır tutup, buna karşılık emval kesme eyleminin şiddet sebepleriile birleşmesi hâlinde, sonuç cezayı işgal ve faydalanma suçundan ağır hâlegetirmesi korunan hukuksal değerin niteliğinden kaynaklanmakta olup yasakoyucunun takdir alanı içindedir.

Bu nedenle, Kanun'un 91. maddesinin ilk fıkrasının ikinci tümcesiile üçüncü ve son fıkralarının, ilk fıkrasının ilk tümcesinde belirtilen suçlariçin şiddet sebebi olarak kabul edilmesiyle cezanın, Kanun'un 93. maddesindebelirtilen işgâl ve faydalanma suçu için öngörülen sonuç cezayı aşmasıAnayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesine aykırılıkoluşturmaz. İptal isteminin reddi gerekir.

İtiraz konusu kuralların, Anayasa'nın 10. ve 13. maddeleriyleilgisi görülmemiştir.

VI- SONUÇ

31.8.1956 günlü, 6831 sayılı “Orman Kanunu”nun 2896 sayılı Yasaile değiştirilen 91. maddesinin, birinci fıkrasının ikinci tümcesi ile üçüncüve onuncu fıkralarının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 29.9.2004gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy