ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2005/100
Karar Sayısı : 2008/50
Karar Günü : 31.1.2008
R.G. Tarih-Sayı :19.03.2008-26821
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN:Buldan Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU:13.4.1994 günlü, 3984 sayılıRadyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun'un 34. maddesininbirinci fıkrasının son tümcesinin, Anayasa'nın 11., 22., 26., 28. ve 30.maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Reklam gelirleri Üst Kurul payını ödeme yükümlülüğünü yerinegetirmediği için, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından yayın izni iptaledilmesine rağmen radyo yayını yapmaya devam eden sanık hakkında, izinsiz radyoyayını yapmak suçundan dolayı 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş veYayınları Hakkında Kanun'un 34. ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 36.maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasının yargılamaaşamasında, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu savını ciddi bulanMahkeme, iptali için başvurmuştur.
II- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları HakkındaKanun'un itiraz konusu tümceyi de kapsayan 34. maddesinin birinci fıkrasışöyledir:
"Bu Kanunda belirtilen istisnalar dışında, üst Kuruldan izinalmadan radyo ve televizyon yayını yapan ya da izni üst Kurul tarafından geçiciya da sürekli iptal edilmesine rağmen yayında bulunan kişi veya kuruluşlarınsahip ve yöneticilerine fiilleri başka bir suç oluştursa bile fiilin ağırlığınagöre altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ve yüz milyon Türk lirasından onmilyar Türk lirasına kadar para cezası verilir. 3506 Sayılı Kanun hükümlerisaklıdır.Ayrıca, tüm yayın cihazları 01/03/1926 tarihli ve 765 sayılı TürkCeza Kanunun 36 ncı maddesine göre müsadere edilir."
B- İlgili Yasa Kuralı
3984 sayılı Kanun'a4756 sayılı Kanun'un 17.maddesiyle eklenen Ek 2. maddenin birinci fıkrası şöyledir:
"Bu Kanunda belirtilen istisnalar dışında, Üst Kuruldan izinalmadan radyo ve televizyon yayını yapan ya da Üst Kurul tarafından geçici yada sürekli iptal edilmesine rağmen yayın yapan kişiye, kuruluşların ise sahipve yöneticilerine, fiilleri bir başka suç oluştursa bile, fiilin ağırlığınagöre altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ve bir milyar liradan yüz milyarliraya kadar para cezası verilir. Ancak, Türkiye Cumhuriyetinin varlık vebağımsızlığına, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne karşı yıkıcıve bölücü faaliyetlere sevk edecek şekilde yayın yaptıkları tespit edilerekyayınları durdurulan veya yayın izinleri iptal edilen kişiler, bu kuruluşlarınsahipleri ve yöneticileri ile bu tür yayınlarda görev alanlar Türk CezaKanununun 314 üncü maddesine göre cezalandırılır. Ayrıca tüm yayın cihazlarıTürk Ceza Kanununun 36 ncı maddesine göre müsadere edilir."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince,Tülay TUĞCU,Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ, Osman AlifeyyazPAKSÜT'ün katılımlarıyla 29.9.2005 günü yapılan ilk inceleme toplantısında,dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle kararverilmiştir.
IV- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmaktaolan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birininileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa, bu hükmün iptaliiçin Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarıncabir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yönteminceaçılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenenkuralın o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları isedavanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktekikurallardır.
İzinsiz radyo yayını yapmak suçundan dolayı 3984 sayılı Kanun'un34. maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle sanık hakkında açılan kamudavasında Mahkeme, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğunu ilerisürmüştür.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'ndan izinalmadan radyo ve televizyon yayını yapan ya da izni Üst Kurul tarafından geçiciya da sürekli iptal edilmesine rağmen yayında bulunan kişi veya kuruluşlarınsahip ve yöneticilerinin cezai sorumluluğu, 13.4.1994 günlü, 3984 sayılıKanun'un 34. maddesinde düzenlenmişken, aynı eyleme, sonradan yürürlüğe giren15.5.2002 günlü, 4756 sayılı Kanun'un 17. maddesiyle bu Kanun'a eklenen Ek 2.maddenin birinci fıkrasında da yer verilmiştir. Ancak, Ek 2. maddede öngörülendüzenlemede, 34. maddeden farklı olarak, izinsiz radyo ve televizyon yayınıyapan ya da izni Üst Kurul tarafından geçici ya da sürekli iptal edilmesinerağmen yayında bulunan kişi veya kuruluşların yayın cihazlarının müsadereedileceğine ilişkin bir hükme yer verilmemiştir. Ek 2. maddede yayıncihazlarının müsaderesi, yalnızca birinci fıkranın ikinci tümcesinde yer alan"Türkiye Cumhuriyetinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin ülkesive milletiyle bölünmez bütünlüğüne karşı yıkıcı ve bölücü faaliyetlere sevkedecek şekilde yayın yaptıkları tespit edilerek yayınları durdurulan veya yayınizinleri iptal edilenler" yönünden öngörülmüştür. Bir başka ifadeyle,sonradan yürürlüğe giren Ek 2. madde, 34. maddede öngörülen suçun müsadereyeilişkin hükümlerini değiştirmiştir.
Somut olayda, itiraz yoluna başvuran Mahkeme'nin bakmakta olduğudavada sanığa yüklenen eylemin, reklam gelirleri Üst Kurul payını ödeme yükümlülüğününyerine getirilmemesinden dolayı yayın izni iptal edilmesine rağmen radyo yayınıyapılmaya devam edilmesi olması nedeniyle sanık hakkında Ek 2. maddenin birincifıkrası uyarınca hüküm kurulması gerekeceğinden, itiraz konusu 34. maddeninbirinci fıkrasının son tümcesi, başvuran Mahkeme'ce davada uygulanacak kuraldeğildir.
Bu nedenlerle, başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddigerekir.
V- SONUÇ
13.4.1994 günlü, 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş veYayınları Hakkında Kanun'un 34. maddesinin birinci fıkrasının son tümcesinin,itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanmaolanağı bulunmadığından, bu tümceye ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliğinedeniyle REDDİNE, 31.1.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ