ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı :2005/20
Karar Sayısı :2005/13
Karar Günü :9.3.2005
R.G. Tarih-Sayı :Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Danıştay SekizinciDaire
İTİRAZIN KONUSU: 15.5.1957 günlü, 6964sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu'nun 3.6.2004 günlü, 5184sayılı Kanunla değiştirilen 18. maddesinin beşinci, altıncı ve yedincifıkralarının, Anayasa'nın 135. maddesine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yönetim Kurulu'nun, kimiyerlerin ziraat odaları meclis üyeleri ve yönetim kurulu üyelerinin görevdenalınmaları ve Oda Meclislerinin oluşturulması için birlik başkanına yetki verilmesive verilen bu yetkiye istinaden sözü edilen ilçelerin oda meclisleri ileyönetim kurullarının görevden alınmaları, yeni kurucu heyet atanması yolundakiişleminin iptali istemiyle açılan davanın ilk derece mahkemesince reddiüzerine, temyiz aşamasında, itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğukanısına varan Danıştay Sekizinci Dairesi, iptalleri için başvurmuştur.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılanilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu,itiraz konusu yasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü :
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre,mahkemeler, bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları yasa ya da kanunhükmünde kararname kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa ohükmün iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bukurallar uyarınca bir mahkemenin, Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi içinelinde yöntemince açılmış ve görevine giren bir davanın bulunması ve iptaliistenen kuralların davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralıise, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Yönetim Kurulutarafından, 22.1.2003 tarihinde yapılan toplantıda, teftiş raporlarına göre,gündemlerinde belirtilen mahallerin ziraat odaları meclis üyeleri ve yönetimkurulu üyelerinin görevden alınmaları ve Oda Meclislerinin oluşturulması içinbirlik başkanına yetki verilmesi ve verilen bu yetkiye istinaden sözü edilenilçelerin oda meclisleri ile yönetim kurullarının görevden alınmaları,yenikurucu heyet atanması yolundaki işlemin iptali istemiyle açılan davanıntemyiz aşamasında Danıştay Sekizinci Dairesi, itiraz konusu 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanununun 5184 Sayılı Kanunladeğiştirilen 18. maddesinin beşinci, altıncı ve yedinci fıkralarının Anayasa'yaaykırı olduğu kanısına vararak iptalleri için başvurmuştur.
Dava konusu 22.1.2003 tarihli idari işlem, 6964 sayılıZiraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanununun 18. maddesinin yedinci,sekinci ve dokuzuncu fıkralarına dayanılarak tesis edilmiştir.
İdare Mahkemesindeki iptali istenen işlemin dayanağı olan6964 sayılı Yasa'nın 18. maddesinin söz konusu yedinci, sekizinci ve dokuzuncufıkraları, içeriği büyük oranda aynı tutulmak suretiyle 5184 sayılı Yasa iledeğiştirilip aynı maddenin beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları olarak yenidendüzenlenmiştir.
Buna göre dava konusu idari işlemin tesis tarihindeyürürlükte olan kurallar 6964 Sayılı Yasa'nın 18. maddesinin yedinci, sekizincive dokuzuncu fıkraları olup, sonradan yürürlüğe giren 5184 Sayılı Yasayladeğişik 6964 sayılı Yasanın 18. maddesinin beşinci, altıncı ve yedincifıkraları davada uygulanacak yasa kuralları değildir.
Açıklanan nedenlerle, başvurunun Mahkemenin yetkisizliğinedeniyle reddi gerekir.
III- SONUÇ
15.5.1957 günlü, 6964 sayılı"Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu"nun 5184 sayılı Yasaile değiştirilen 18. maddesinin beşinci, altıncı ve yedinci fıkralarının,itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanmaolanağı bulunmadığından, bu fıkralara ilişkin başvurunun Mahkeme'ninyetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 9.3.2005 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Mustafa BUMİN
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
Cafer ŞAT
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Ali GÜZEL
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR