ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2005/96
Karar Sayısı : 2005/94
Karar Günü : 29.11.2005
R.G. Tarih-Sayı :R.G.'de yayımlanmamıştır. (Karar verilmesine yerolmadığına)
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Danıştay Onbirinci Daire
İTİRAZIN KONUSU :28.12.2004 günlü, 5277sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin (d) fıkrasınınAnayasa'nın 87., 88., 161. ve 162. maddelerine aykırılığı savıyla iptaliistemidir.
I- OLAY
Davacı hakkında uygulanan işlemin ve bu işlemin dayanağınıoluşturan 01.02.2005 tarihli ve 349 sayılı olur ile yürürlüğe konulan SağlıkBakanlığı'na Bağlı İkinci ve Üçüncü Basamak Sağlık Kurumlarında GörevliPersonele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönerge'niniptali için açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğukanısına varan Danıştay Onbirinci Daire iptali için başvurmuştur.
II-İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin (d)fıkrası şöyledir:
“d) 4.1.1961 tarihli ve 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesininikinci fıkrasından sonra gelen hükümleri aşağıdaki şekilde uygulanır:
Personelin katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirlerinden,14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin(A) fıkrasına göre çalışanlardan döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarındagörevli olan personel ile bu kurum ve kuruluşlarda 10.7.2003 tarihli ve 4924sayılı Kanun uyarınca sözleşmeli olarak istihdam edilen sağlık personeline,mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. Sağlıkkurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları vekriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile usûl veesasları; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmetekatkısı, performansı, serbest çalışıp çalışmaması ile muayene, ameliyat,anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışmagibi unsurlar esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine SağlıkBakanlığınca belirlenir.
Yukarıdaki fıkraya göre personelin katkısıyla elde edilen dönersermaye gelirlerinden personele bir ayda yapılacak ek ödemenin tutarı, ilgilipersonelin bir ayda alacağı aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme ve her türlütazminat (makam, temsil ve görev tazminatı hariç) toplamının, pratisyen tabipve diş tabiplerinden serbest çalışanlara % 250'sini, serbest çalışmayanlara %500'ünü, uzman tabip, Tıpta Uzmanlık Tüzüğünde belirtilen dallarda bu Tüzükhükümlerine göre uzman olanlar ve uzman diş tabiplerinden serbest çalışanlara %350'sini, serbest çalışmayanlara % 700'ünü, serbest çalışmayan klinik şef veşef yardımcılarına % 800'ünü, diğer personele ise % 150'sini geçemez. İşin vehizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, sütçocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, kemik iliği nakil ünitesi ve acil servisgibi özellikli hizmetlerde çalışan personel için % 150 oranı, % 200 olarakuygulanır. 4924 sayılı Kanun uyarınca sözleşmeli olarak istihdam edilen sağlıkpersoneline yapılacak ek ödemenin tutarı ise aynı birimde aynı unvanlı kadrodaçalışan ve hizmet yılı aynı olan emsali sağlık personeli esas alınarakbelirlenir ve bunlara yapılacak ek ödeme, hiçbir şekilde emsaline yapılabilecekek ödeme üst sınırını geçemez. Ancak, söz konusu Kanun uyarınca istihdam edilenpratisyen tabip ve uzman tabiplerden, Devlet Memurlarının Yer DeğiştirmeSuretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğe ekli (1) sayılı cetvelde yer alan 5 ve6 ncı hizmet bölgelerinde bulunan illerden Bakanlıkça belirlenen yerlerdeçalışanlara, görev yaptıkları birimlerin döner sermaye gelirlerinin yetersizolması nedeniyle üst limitin altında ek ödeme yapılması halinde, merkezeaktarılan % 2 oranına kadar olan paya ilave olarak alınacak paydan karşılanmakve görev yapılan birimin döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödeme ilebirlikte hiçbir şekilde bu fıkrada belirlenen üst sınırı geçmemek üzere MaliyeBakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca belirlenecek usûl veesaslara göre ayrıca ilave ek ödeme yapılabilir.
Personelin katkısı ile elde edilen döner sermaye gelirlerinden, obirimde görevli personele yapılacak ek ödeme toplamı, ikinci ve üçüncü basamaksağlık kurumlarında, ilgili birimin carî yıldaki döner sermaye gelirinin %50'sini, birinci basamak sağlık kuruluşlarında ise, ilgili birimin carî yıldakidöner sermaye gelirinin % 65'ini aşamaz.
Sağlık Bakanlığına bağlı döner sermaye işletmeleri; sağlıkhizmetlerinin iyileştirilmesi, kaliteli ve verimli hizmet sunumunun teşvikedilmesi, sağlık kurum ve kuruluşlarının kendi imkânlarıyla karşılayamadıklarıihtiyaçların giderilmesi, eğitim, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinindesteklenmesi, birinci basamak sağlık kuruluşlarının desteklenmesi ve Bakanlıkmerkez teşkilâtında görev yapan memurlar ile sözleşmeli personele ek ödemedebulunulması amacıyla Bakanlıkça yapılacak giderlere iştirak etmek için aylıkgayrisafi hasılattan aylık tahsil edilen tutarın % 2'sini geçmemek üzere SağlıkBakanlığınca belirlenecek oranı Bakanlık Döner Sermaye Merkez Saymanlığı hesabınaaktarırlar. Bu hesapta toplanacak tutarların dağılım ve sarfına ilişkinkriterler ile personele yapılacak ek ödemenin oran, usûl ve esasları MaliyeBakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca belirlenir. Personeleyapılacak ek ödemenin miktarı, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek göstergedahil) % 200'ünü geçemez. Ek ödeme miktarı; görev yapılan birim ve iş hacmi,görevin önem ve güçlüğü, çalışma süresi, personelin sınıfı, kadro unvanı,derecesi ve atanma biçimi gibi kriterler ile personele aylık ve özlük haklarıdışında ilgili mevzuatına göre yapılan diğer ilave ödemeler dikkate alınarakbelirlenir. Merkez teşkilatında görev yapan personele bu fıkra kapsamındayapılacak toplam ek ödeme, döner sermaye işletmelerinden carî yılda aktarılantutarın % 50'sini geçemez ve bu ödemeler gelir vergisine tâbi tutulmaz.
Diğer kamu kurum ve kuruluşlarından Sağlık Bakanlığı merkezteşkilâtında bağımsız daire başkanı veya daha üst unvanlı kadrolaragörevlendirilenlere, bu kadro unvanları için öngörülen tutarda ek ödemeyapılır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göre SağlıkBakanlığı merkez teşkilâtı ve bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarındagörevlendirilenler, aynı maddede belirtilen ilave ödemelerden yararlanmamakkaydıyla, Bakanlık merkez veya bağlı sağlık kurum ve kuruluşunda görevyaptıkları unvan için belirlenen ek ödemeden faydalandırılır.
Birinci basamak ve koruyucu sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi vebölgelerarası gelişmişlik farklarının giderilmesi amacıyla, döner sermayeliişletmelerden uygun görülenlerin merkeze aktaracağı payı % 4'e kadaryükseltmeye Sağlık Bakanı yetkilidir. Merkeze aktarılan % 2 oranına kadar olanpaya ilave olarak alınacak tutarlar, bu fıkrada belirtilen amaçlar dışındakullanılamaz.”
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Tülay TUĞCU,Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN,A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman AlifeyyazPAKSÜT'ün katılmalarıyla 19.9.2005 günü yapılan ilk inceleme toplantısında,dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE kararverilmiştir.
IV- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
İptali istenilen kural Mahkememizin 29.11.2005 günlü, E.2005/6,K.2005/93 sayılı kararı ile iptal edildiğinden konusu kalmayan istem hakkındakarar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.
V- SONUÇ
28.12.2004 günlü, 5277 sayılı “2005 Malî Yılı Bütçe Kanunu”nun 37.maddesinin (d) fıkrası, 29.11.2005 günlü, E. 2005/6, K. 2005/93 sayılı kararlaiptal edildiğinden bu fıkraya ilişkin KONUSU KALMAYAN İSTEM HAKKINDA KARARVERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 29.11.2005 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Tülay TUĞCU
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT