ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2006/112
Karar Sayısı : 2009/150
Karar Günü : 5.11.2009
R.G Tarih-Sayı: Yayımlanmaz(Tebliğ edildi).
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN:Bodrum 1. Sulh CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU:23.06.1983 günlü, 2860sayılı Yardım Toplama Kanunu'nun 'Cezalar' başlıklı 29. maddesinin, 4854 sayılıYasa'nın 3. maddesiyle eklenen 'Yukarıdaki fıkralara aykırı davranış sonucuizinsiz toplanan mal ve paralara idarece verilen cezalar kesinleşinceye kadarelkonulur. Para cezasının kesinleşmesinden sonra elkonulan mal ve paralarınmüsaderesine sulh ceza mahkemesince karar verilir.' biçimindeki son fıkrasınınAnayasanın 13, 35 ve 48. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
İzinsiz toplandığı ileri sürülerek el konulan kurban derilerininmüsaderesine karar verilmesi istemiyle açılan kamu davasında, itiraz konusukuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
2860 sayılı Yasa'nın itiraz konusu fıkrayı da içeren 29. maddesişöyledir:
'MADDE 29 - Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak izinsiz yardımtoplayanlar, (Değişik ibare: 4854 - 24.4.2003 / m.1/A-31) 'altıyüzonmilyon liraidari para cezasıyla cezalandırılırlar.' İzin verilen yer dışında yardımtoplayanlar ise, (Değişik ibare: 4854 - 24.4.2003 / m.1/A-31)'dörtyüzotuzbeşmilyon lira idari para cezasıyla cezalandırılırlar.'
(...) (Madde 29 un 2. fıkrası, 29.5.1986 tarih ve 3294 sayılıKanunun10. maddesihükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Bu Kanunun diğer hükümlerine aykırı (Değişik ibare: 4854 -24.4.2003 / m.1/A-31) 'davranışta bulunanlara eylemleri ayrı bir suçoluşturmadığı takdirde yüzyetmişbeşmilyon lira idari para cezası verilir.'
(Ek fıkra: 4854 - 24.4.2003 / m.3) Bu maddede yazılı olan paracezaları o yerin en büyük mülki amiri tarafından verilir. Verilen kararlarilgililere 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayılı TebligatKanunuhükümlerine göretebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi güniçinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilencezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir.İtiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısasürede sonuçlandırılır. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları 21.7.1953tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunhükümlerine göre tahsil olunur.
(Ek fıkra: 4854 - 24.4.2003 / m.3) Yukarıdaki fıkralara aykırıdavranış sonucu izinsiz toplanan mal ve paralara idarece verilen cezalarkesinleşinceye kadar elkonulur. Para cezasının kesinleşmesinden sonra elkonulanmal ve paraların müsaderesine sulh ceza mahkemesince karar verilir.'
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Tülay TUĞCU,Haşim KILIÇ, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, MustafaYILDIRIM, Cafer ŞAT, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK ve SerruhKALELİ'nin katılımlarıyla 25.07.2006 günü yapılan ilk inceleme toplantısında,dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle kararverilmiştir.
IV- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralı buna ilişkin yasama belgeleri ve gerekçeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
İtiraz konusu kural,izinsiz olarak toplanan mal ve paralara,idarece verilen cezalar kesinleşinceye kadar elkonulmasını ve para cezasınınkesinleşmesinden sonra da elkonulan mal ve paraların müsaderesine sulh cezamahkemesince karar verilmesini öngörmektedir.
23.06.1983 günlü, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu'nun 4854sayılı Kanun'un 3. maddesiyle değişik 29. maddesi, itiraz konusu son fıkrasınıda içerir şekilde, 23.1.2008 günlü, 5728 sayılıTemel Ceza Kanunlarına UyumAmacıyla Çeşitli Kanunlarda ve Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik YapılmasınaDair Kanun'un407. maddesiyle değiştirilmiştir.
Söz konusu değişiklikle, 2860 sayılı Kanun hükümlerine aykırıolarak gerçekleştirilen yardım toplama fiili, Kabahatler Kanunu hükümlerinegöre kabahat olarak nitelendirilmesi gereken bir eylem ve bu eylem nedeniylesulh ceza mahkemesinden istenilen 'müsadere kararı' da 'mülkiyetin kamuyageçirilmesi' adı altında mülkî amirler tarafından verilebilecek bir idariyaptırım haline dönüştürülmüştür.
Öte yandan, 5728 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesinde daha öncesoruşturma ve kovuşturma evrelerinde yapılmış olan işlem ve kararların hukukîgeçerliliklerini sürdürecekleri; geçici3. maddesinde de, bu Kanun hükümlerinegöre suç karşılığı uygulanan yaptırımı idari yaptırıma dönüşen fiillernedeniyle, kovuşturma evresinde mahkemece idari yaptırım kararı verileceğibelirtilmiştir.5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nda da, kabahati oluşturan fiilinaynı zamanda suç oluşturması halinde suça ilişkin dava zamanaşımı hükümlerininuygulanacağını öngören kuralın da içinde yer aldığı Kanun'un genelhükümlerinin, idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı öngörülmüştür.
Buna göre, 5728 sayılıTemel Ceza Kanunlarına Uyum Amacıyla ÇeşitliKanunlarda ve Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'unyürürlüktarihinden önce, öngörülen yaptırımların uygulanmasına ilişkin sürecibaşlatılmış, toplanan mal veya paralara el koyma işlemi gerçekleştirilmiş,idarece uygulanan para cezası kesinleşmiş, soruşturma aşaması tamamlanmış,müsadere kararı verilmesi için sulh ceza mahkemesinde dava açılmakla birlikteesas yönünden karara bağlanmamış olaylarda, 2860 sayılı Kanun'un 29. maddesinin5728 sayılı Kanunun 407. maddesi ile değişik yeni hükmü ile 5728 sayılı Kanunungeçici 2 ve 3. maddelerinin ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun ilgilihükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Dolayısıyla bakılmakta olan davada,itiraza konu kuralın uygulanma niteliği ortadan kalkmış bulunmaktadır.
Bu nedenle konusu kalmayan istem hakkında karar verilmesine yerolmadığına karar verilmesi gerekir.
V- SONUÇ
23.6.1983 günlü, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu'nun 29.maddesi, 23.1.2008 günlü, 5728 sayılı Yasa'nın 407. maddesiyledeğiştirildiğinden, 2860 sayılı Yasa'nın 29. maddesine 24.4.2003 günlü, 4854sayılı Yasa'nın 3. maddesiyle eklenen 'Yukarıdaki fıkralara aykırı davranışsonucu izinsiz toplanan mal ve paralara idarece verilen cezalar kesinleşinceyekadar elkonulur. Para cezasının kesinleşmesinden sonra elkonulan mal veparaların müsaderesine sulh ceza mahkemesince karar verilir.' biçimindeki son fıkrayailişkin KONUSU KALMAYAN İSTEM HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,5.11.2009 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ