ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı : 2006/136
KararSayısı : 2008/3
Karar Günü : 3.1.2008
Resmi Gazete Tarih ve Sayısı : 31.01.2008 - 26773
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Çat SulhCeza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 26.9.2004 günlü,5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesinin(1) numaralı fıkrasının "Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesiiçin fiilin en az üç kişiyle ihtilât ederek işlenmesi gerekir" biçimindekiikinci tümcesinin, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2. ve 5. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Gıyapta hakaret ve tehdit suçlarından açılan davada, itiraz konusukuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
26.9.2004günlü, 5237 sayılı Yasa'nın itiraz konusu tümceyi içeren 125. maddenin (1)numaralı fıkrası şöyledir:
"Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebileceknitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle birkimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadarhapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabındahakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederekişlenmesi gerekir."
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Başvuru kararında, Anayasa'nın Başlangıç hükümleri ile 2. ve5. maddelerine dayanılmıştır.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince, Tülay TUĞCU,Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, MehmetERTEN, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİve Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün katılımlarıyla 11.10.2006 günündeyapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işinesasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Başvuru kararında, günümüz insan hakları anlayışında maddi vemanevi varlığına saygı gösterilmesini isteme hakkının doğuştan gelen, temel birinsan hakkı olarak görüldüğü, kişilerin temel hak ve özgürlüklerinin toplumsaldüşüncelerle kısıtlanmasına izin verilmediği, Devletin kişilerin şeref ve haysiyetleriniihlal eden davranışları cezalandırmaya yönelik hükümleri tanzim ederken bireyigözetmesi gerektiği belirtilerek, ceza politikası tercihleriyle kişilerin şerefve saygınlığını korumak amacıyla getirilen itiraz konusu düzenlemede hakaretteşkil eden söz ve davranışların ulaştırıldığı şahısların sayısınıncezalandırma koşulu olarak öngörülmesinin Anayasa'nın Başlangıcı, 2. ve 5.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
İtiraza konu hükümde mağdurun yokluğunda yapılan hakaret suçufailinin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerekişlenmesi koşulu aranmıştır. Bu unsur yoksa haksız bir eylem meydana gelmişolduğu halde sanık bu suçtan cezalandırılamayacaktır. Madde gerekçesinde şuaçıklamalara yer verilmiştir; "Hakaret suçu, kişinin gıyabında daişlenebilir. Kişiye hazır bulunmadığı bir ortamda veya doğrudan muttaliolamayacağı bir surette hakaret edilmesi durumunda, gıyapta hakaret sözkonusudur. Ancak, gıyapta hakaretin cezalandırılabilmesi için, fiilin mağdurungıyabında ve fakat en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir. Bukişilerin toplu veya dağınık olmalarının suçun oluşumu üzerinde bir etkisiyoktur. Bir veya iki kişiyle ihtilat ederek de mağdura hakaret edilebilir. Bugibi durumlarda da esasında bir haksızlık gerçekleşmektedir. Ancak, izlenen suçsiyaseti gereğince, gıyapta hakaretin cezalandırılabilmesi için, mağdurungıyabında en az üç kişi muhatap alınarak hakaretin yapılması şart olarakaranmıştır."
Anayasa'nın Başlangıç bölümünün 6. paragrafında, "Her Türkvatandaşının bu Anayasadaki temel hak ve hürriyetlerden eşitlik ve sosyaladalet gereklerince yararlanarak milli kültür, medeniyet ve hukuk düzeni içindeonurlu bir hayat sürdürme ve maddi ve manevi varlığını bu yönde geliştirme hakve yetkisine doğuştan sahip olduğu" belirtilmiştir. Hukuk devleti ilkesinidüzenleyen 2. maddesinde insan haklarına saygılı devlet ilkesivurgulanmış, 5. maddesinde de devletin temel amaç ve görevleri arasındakişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak sayılmıştır.
Kişilerin ait oldukları toplumda şeref ve haysiyetlerininkorunmasını istemeleri temel haklarındandır. Bu nedenle, öteden beri kişiler,onur, namus ve haysiyetlerine dokunan fiillere karşı özel hukuk kuralları dışındaceza hukuku vasıtasıyla da korunmaktadırlar.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, kişilerin hak ve yararlarınınkorunmasına ilişkin hükümlere özel hükümlerin başında yer vererek, insanı veinsan haklarını korumayı ceza politikasının hedefi saymıştır. Nitekim buçerçevede şerefe karşı işlenen suçlar Türk Ceza Kanununun sekizinci bölümündedüzenlenmiştir. Yasakoyucu hakaretin yüze karşı veya gıyaptayapılmasına göre farklı kurallar öngörmüştür.
Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlükleri korumayükümü çerçevesinde temel hak ihlallerini yaptırım altına alan yasa koyucunun,Anayasa kuralları ve hukukun genel ilkeleri çerçevesinde kalmak koşuluyla hangieylemlerin suç oluşturacağını belirleme yetkisi bulunduğu gibi suçlularıncezalandırılmasına ilişkin koşulları da saptama yetkisine sahiptir. Dolayısıyla kişilerekarşı suçlara özel hükümlerin başında yer vererek insanı ve insan haklarınıkoruma ilkesine verdiği değeri, suç ve ceza politikasının temel hedefi kabuleden yasakoyucunun izlenen suç ve ceza siyasetinin gereği olarak,gıyapta hakaretin cezalandırılabilmesinde "en az üç kişiyleihtilat" koşulunu araması, yasama yetkisi kapsamındadır.
Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın 2. ve 5. maddelerineaykırı değildir.İptal isteminin reddi gerekir.
VI- SONUÇ
26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesinin(1) numaralı fıkrasının "Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesiiçin fiilin en az üç kişiyle ihtilât ederek işlenmesi gerekir."biçimindeki ikinci tümcesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE,3.1.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ