ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2006/149
Karar Sayısı : 2008/177
Karar Günü : 27.11.2008
R.G. Tarih-Sayı :21.01.2009'da tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEMELER :
1- İstanbul 5. İdare Mahkemesi (Esas: 2006/149)
2- Uşak 1. Sulh Ceza Mahkemesi (Esas: 2007/20)
İTİRAZLARIN KONUSU :17.7.1964 günlü, 506 sayılıSosyal Sigortalar Kanunu'nun 140. maddesinin 8.2.2006 günlü, 5454 sayılıYasa'nın 5. maddesiyle değiştirilen dördüncü fıkrasının Anayasa'nın 2., 125.,140., 142. ve 155. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
İşyerinde çalıştırılan kişilerin işe giriş bildirgelerininsüresinde verilmemesi nedeniyle verilen para cezalarına itirazları inceleyenMahkemeler itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısıyla iptali içinbaşvurmuşlardır.
II- İTİRAZ KONUSU YASA METNİ
17.7.1964 günlü, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 140.maddesinin 8.2.2006 günlü, 5454 sayılı Yasa'nın 5. maddesiyle değiştirilendördüncü fıkrası şöyledir:
"İdari para cezaları ilgiliye tebliğ edilmekle tahakkuk ederve tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ödenir veya aynı süreiçinde Kurumun ilgili ünitesine itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur.Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibarenonbeş gün içinde yetkili sulh ceza mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içindebaşvurunun yapılmamış olması halinde idari para cezası kararı kesinleşir. Sulhceza mahkemesinin verdiği son karara karşı, yargı çevresinde yer alan ağır cezamahkemesine itiraz edilebilir. Bu itiraz, kararın tebliğ tarihinden itibaren engeç yedi gün içinde yapılır. 2.000 Yeni Türk Lirası dahil idari para cezalarınakarşı sulh ceza mahkemesine başvuru üzerine verilen kararlar kesindir. Mahkemeyebaşvurulması cezanın takip ve tahsilini durdurmaz. Tebliğ tarihinden itibarenonbeş gün içinde Kuruma ödenmeyen idari para cezaları, bu Kanunun 80 incimaddesi hükmüne göre tahsil edilir. İdari para cezalarının, Kuruma itiraz veyargı yoluna başvurulmaksızın tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde peşinödenmesi halinde, bunun dörtte üçü tahsil edilir. Peşin ödeme, idari paracezasına karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince, 27.11.2006 ve6.3.2007 tarihlerinde yapılan ilk inceleme toplantılarında, dosyalarda eksiklikbulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.
IV- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararları ve ekleri, işin esasına ilişkin raporlar, itirazkonusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A- Birleştirme Kararı
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 140. maddesinin 8.2.2006günlü, 5454 sayılı Yasa'nın 5. maddesiyle değiştirilen dördüncü fıkrasınıniptali istemiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin Esas: 2007/20 sayılıdavanın, aralarındaki hukuki irtibat nedeniyle E.2006/149 sayılı dava ileBİRLEŞTİRİLMESİNE, esasının kapatılmasına, esas incelemenin 2006/149 esassayılı dosya üzerinden yürütülmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.
B- Anayasa'ya Aykırılık Sorunu
17.7.1964 günlü, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 140.maddesinin 8.2.2006 günlü, 5454 sayılı Yasa'nın 5. maddesiyle değiştirilendördüncü fıkrası, 9.5.2007 günlü, 5655 sayılı Bazı Kanunlarda DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesi ile;
"İdarî para cezaları ilgiliye tebliğ edilmekle tahakkuk ederve tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ödenir veya aynı süreiçinde Kurumun ilgili ünitesine itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur.Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibarenotuz gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içindebaşvurunun yapılmamış olması halinde idarî para cezası kesinleşir. Mahkemeyebaşvurulması cezanın takip ve tahsilini durdurmaz. Tebliğ tarihinden itibarenonbeş gün içinde Kuruma ödenmeyen idarî para cezaları, bu Kanunun 80 incimaddesi hükmü gereğince hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ilebirlikte tahsil edilir. İdarî para cezalarının, Kuruma itiraz ve yargı yolunabaşvurulmaksızın tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ödenmesi halinde,bunun dörtte üçü tahsil edilir. Peşin ödeme, idarî para cezalarına karşı Kurumaitiraz etme veya yargı yoluna başvurma hakkını etkilemez. Ancak, Kurumcaitirazın reddedilmesi veya mahkemece Kurum lehine karar verilmesi halinde, dahaönce tahsil edilmemiş olan dörtte birlik ceza tutarı, 80 inci madde hükmü dedikkate alınarak tahsil edilir." şeklinde değiştirilmiştir. Bu yasaldeğişiklik sonucunda, 140. madde uyarınca verilecek cezalara ilişkinuyuşmazlıklara sulh ceza mahkemeleri değil, idare mahkemeleri bakacaktır.
İtiraz yoluna başvuran Mahkemelerin görev alanıyla ilgili usulhükmü olması nedeniyle, bakılmakta olan davada 5655 sayılı Yasa'nın 2.maddesiyle yapılan değişiklik dikkate alınacağından, 506 sayılı Yasa'nın140.maddesinin 8.2.2006 günlü, 5454 sayılı Yasa'nın 5. maddesiyle değiştirilendördüncü fıkrası uygulanma olanağını yitirmiştir. Bu nedenle, konusu kalmayanitiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.
V- SONUÇ
17.7.1964 günlü, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 140.maddesinin, 8.2.2006 günlü, 5454 sayılı Yasa'nın 5. maddesiyle değiştirilendördüncü fıkrası, 9.5.2007 günlü, 5655 sayılı Yasa'nın 2. maddesiyledeğiştirildiğinden, bu fıkraya ilişkin KONUSU KALMAYAN İSTEM HAKKINDA KARARVERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 27.11.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ