ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı: 2006/144
Karar Sayısı: 2009/87
Karar Günü : 18.6.2009
R.G. Tarih-Sayı:06.10.2009-27368
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN:Mersin Asliye TicaretMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU:23.2.2006 günlü, 5464 sayılıBanka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 44. maddesinin ikinci fıkrasının,Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Kredi kartı kullanımından kaynaklanan borcun ödenmemesi nedeniyleborçlu aleyhine başlatılan icra takibine itirazın iptali için açılan davada,itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme iptaliiçin başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun itirazkonusu fıkrayı da içeren 44. maddesi şöyledir:
'Bu Kanun'un uygulanmasıyla ilgili uyuşmazlıklarda kart hamilinintüketici olması halinde, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması HakkındaKanun'un 22 nci ve 23üncü maddesi hükümleri uygulanır.
Kart çıkaran kuruluşlar tarafından kart hamilleri aleyhineaçılacak davalarda 1086 sayılı Hukuk Usulü MuhakemeleriKanunu'nun görev veyetkiye ilişkin hükümleri uygulanır'.
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Başvuruda Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine dayanılmıştır.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Tülay TUĞCU,Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman AlifeyyazPAKSÜT'ün katılımlarıyla 3.11.2006 günü yapılan ilk inceleme toplantısındadosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle kararverilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, itiraz konusu Yasa kuralı, dayanılanAnayasa kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Başvuru kararında; kart çıkaran kuruluşlar tarafından açılandavalara genel mahkemelerde bakılmasına dair hükmün, seri, çabuk ve istikrarlıkarar verme ilkelerini esas alan tüketici mahkemelerinin kuruluş gayesine uygunolmadığı, bu şekilde bir uygulamanın adil yargılanma hakkına ve hukuk devletiilkesine aykırı bulunduğu, tüketici olarak kart hamilinin genel mahkemelerde davalıolarak yargılanmasının da eşitlik ilkesini ihlâl etmesi nedeniyle, Anayasa'nın2. ve 10. maddelerine aykırılığı ileri sürülmüştür.
İtiraz konusu kuralda, kart çıkaran kuruluşlar tarafından karthamilleri aleyhine açılacak davaların 1086 sayılı Hukuk Usulü MuhakemeleriKanunu'nun görev veyetkiye ilişkin hükümleri gereğince genel mahkemelerde görüleceğibelirtilmektedir.
5464 sayılı Yasa'nın 44. maddesinin birinci fıkrasında ise, buYasa'nın uygulanmasıyla ilgili uyuşmazlıklarda kart hamilinin tüketici olmasıhalinde, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması HakkındaKanun'un 22. ve 23.maddelerinde uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyetleri ile tüketicimahkemelerinin yetkili oldukları öngörülmektedir. Böylece kart çıkarankuruluşlar karşısında daha zayıf durumda olan kart hamili tüketicilerinkorunması ve haklarını daha kısa sürede elde etmeleri amaçlanmaktadır. Çünkütüketici mahkemelerinin genel nitelikli mahkemelerden farkı özel ve uzmannitelikte olmalarının yanı sıra, tüketicilerin açtıkları davalarda harçtan muafkılınmaları, kendi ikametgâhlarında dava açabilmeleri ve davaların basityargılama usulü ile yapılarak onların lehine kolaylıkların sağlanmasıdır.
Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukukdevleti olduğu belirtilmiştir. Hukuk Devletinde hukukun üstünlüğü ve evrenselhukuk kurallarının geçerliliği tartışmasız kabul edilmesi gereken birgerçektir. Hukuk Devleti, insan haklarına saygılı, bu hakları koruyan, adaletlibir hukuk düzeni kurup sürdürmekle kendini yükümlü sayan, bütünetkinliklerinde, işlem ve eylemlerinde hukuk kurallarına bağlı olan devlettir.
Anayasa'nın 10. maddesinde belirtilen'yasa önünde eşitlik ilkesi'hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli değil,hukuksal eşitlik öngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunankişilerin yasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayrımyapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumdabulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısındaeşitliğin çiğnenmesi yasaklanmıştır. Yasa önünde eşitlik, herkesin her yöndenaynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durumlarındaki özellikler,kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve uygulamalarıgerektirebilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklıkurallara bağlı tutulursa Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez.
Kart hamilinin tüketici olarak 5464 sayılı Yasa'nınuygulanmasıyla ilgili uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesine dava açması ile,kart çıkaran kuruluş tarafından kart hamiline davalı sıfatıyla genel mahkemededava açması farklı hukuksal durumları içermektedir. Kural ile kart hamillerininaçtıkları davalar açısından tüketici sıfatıyla korunmaları amacına yönelik birdüzenleme yapılmıştır. Kart çıkaran kuruluşların açtıkları davalar ise, kredialacağının tahsili için borçlu tüketiciler aleyhine açılan davalardır. İtirazkonusu 44. maddenin ikinci fıkrası ile birinci fıkrasındaki düzenlemeler farklıhukuksal durumda bulunan davacıların konumlarına göre yapıldığından kuralıneşitliğe aykırı olduğu sonucu çıkarılamaz.
Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerineaykırı değildir. İtirazın reddi gerekir.
VI- SONUÇ
23.2.2006 günlü, 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi KartlarıKanunu'nun 44. maddesinin ikinci fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına veitirazın REDDİNE, 18.6.2009 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ