Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2006/155, K.2006/111 Sayılı Karar - 12/12/2006

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2006/155

Karar Sayısı : 2006/111

Karar Günü :12.12.2006

Resmi Gazete Tarih-Sayısı : Tebliğ edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN:Fatih 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU:5.1.1961 günlü, 221 sayılıÂmme Hükmi Şahısları veya Müesseseleri Tarafından Fiilen Âmme HizmetlerineTahsis Edilmiş Gayrimenkuller Hakkında Kanun'un 1. maddesinin, 3. maddesininbirinci fıkrasının ilk tümcesinde yer alan “… ancak fiilî tahsis tarihindeki …”sözcüklerinin ve 4. maddesinin Anayasa'nın 2., 13., 35. ve 46. maddelerineaykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

Davacı İstanbul Üniversitesi tarafından, İstanbul BüyükşehirBelediyesi adına tapuya kayıtlı taşınmaz malların Üniversite adına tapuyatescili istemiyle açılan davada itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırıolduğu kanısına varan Mahkeme iptalleri için başvurmuştur.

II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI

5.1.1961 günlü, 221 sayılı Âmme Hükmi Şahısları veya MüesseseleriTarafından Fiilen Âmme Hizmetlerine Tahsis Edilmiş Gayrimenkuller HakkındaKanun'un 1., iptali istenen kuralı da içeren 3. ve 4. maddeleri şöyledir:

1-“MADDE 1.- 6830 sayılı İstimlâk Kanununun yürürlüğe girdiğitarihe kadar, kamulaştırma işlerine dayanmaksızın, kamulaştırma kanunlarınıngözönünde tuttuğu maksatlara fiilen tahsis edilmiş olan gayrimenkuller ilgiliâmme hükmi şahsı veya müessesesi adına tahsis tarihinde kamulaştırılmışsayılır.”

2-“MADDE 3.-Birinci maddede yazılı gayrimenkuller tapudakayıtlı ise, kayıt sahipleri veya mirasçılarıancak fiilî tahsis tarihindekirayiçüzerinden gayrimenkul bedelini isteyebilirler. Tapuda kayıtlı olmayangayrimenkuller hakkında fiilî tahsis tarihinden itibaren on sene geçmemiş ise otarihte zilyedlikle iktisap şartları tahakkuk eden zilyedleri veya mirasçılarıbirinci fıkra hükmünden faydalanabilirler.

Herhalde gayrimenkule müdahalenin men'i ve tazminat davasıdinlenmez.”

3-“MADDE 4.- Gayrimenkulün bedelini dava hakkı bu kanununyürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki sene sonra düşer.”

III- İLK İNCELEME

 Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itirazkonusu kurallar ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

 Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmaktaolan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birininileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa, bu hükmün iptaliiçin Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarıncabir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yönteminceaçılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenenkuralın o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları ise,davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktekikurallardır.

 Bakılmakta olan dava, İstanbul Büyükşehir Belediyesi adına tapuyakayıtlı olup, İstanbul Üniversitesi tarafından kullanılan taşınmazlarınÜniversite adına tescili amacıyla açılmıştır.

 Dava konusu taşınmazlar, bir kamu kurumunun mülkiyetindedir.Uyuşmazlık, iki kamu kurumu arasındadır. Olayda, kamulaştırma değil iki kamukurumu arasında taşınmaz devri söz konusudur. Kamu kurumları ve tüzelkişileriarasında taşınmaz mal devri, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 30.maddesinde, “Bir idareye ait taşınmaz malın diğer idareye devri” başlığıaltında düzenlenmiştir. Söz konusu 30. maddede, kamu tüzelkişilerinin ve kurumlarınınsahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak haklarının diğer bir kamutüzelkişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamayacağı belirtilmiştir.Anayasa'nın 46. maddesinde de belirtildiği gibi, kamulaştırma, “özel mülkiyettebulunan taşınmaz mallar” üzerinde yapılabilir.

İtiraz konusu kuralları içeren 221 sayılı Yasa, 6830 sayılıİstimlâk Kanunu'nun yürürlük tarihi olan 8.10.1956'ya kadar kamulaştırmaişlerine dayanmaksızın, kamulaştırma yasalarının gözönünde tutulduğu amaçlarafiilen tahsis edilmiş olan gayrimenkullerin kamu kurum ve kuruluşları adına,tahsis tarihinde kamulaştırılmış sayılması amacıyla getirilmiştir. Bu Yasa ileözel mülkiyet konusu taşınmazlar için genel ve yasal bir kamulaştırma düzenitanınmış, iki kamu kurumu arasındaki uyuşmazlığın çözümü konusunda birdüzenleme yapılmamıştır. Kamu tüzel kişilerine ait taşınmazlar, kamulaştırmakonusu olamayacağından 221 sayılı Yasa'nın kapsamına girmezler.

Kamu mallarında kamulaştırma söz konusu olamayacağından ve bir idareyeait taşınmazın diğer idareye devrinde 2942 sayılı Yasa'nın 30. maddesiuygulanacağından 221 sayılı Yasa'nın itiraz konusu 1. maddesi, 3. maddesininbirinci fıkrasının ilk tümcesinde yer alan “… ancak fiilî tahsis tarihindeki …”ibaresi ve 4. maddesi davada uygulanacak kural değildir.

 Bu durumda, başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddigerekir.

 IV- SONUÇ

5.1.1961 günlü, 221 sayılı “Amme Hükmi Şahısları veya MüesseseleriTarafından Fiilen Amme Hizmetlerine Tahsis Edilmiş Gayrimenkuller HakkındaKanun”un, 1. maddesinin, 3. maddesinin birinci fıkrasının ilk tümcesinde yeralan “…ancak fiili tahsis tarihindeki…” ibaresinin ve 4. maddesinin, itirazbaşvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağıbulunmadığından, bu maddelere ve ibareye ilişkin başvurunun Mahkeme'ninyetkisizliği nedeniyle REDDİNE,12.12.2006 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy