ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2006/161
Karar Sayısı : 2006/116
Karar Günü : 22.12.2006
Resmi Gazete Tarih-Sayısı : 22.11.2007-26708
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN:ÇelikhanAsliye Hukuk Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU:22.11.2001 günlü, 4721sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 286. maddesinin, Anayasa'nın 2., 5., 10. ve 36.maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Davacılar tarafından, kayden anne görünen kişinin anne olmadığıbelirtilerek gerçek annenin anne olarak tespitine karar verilmesi için açılandavada, itiraz konusu maddenin Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkemeiptali için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun itiraz konusu 286. maddesişöyledir:
“B. Soybağının reddi
I. Dava hakkı
MADDE 286.- Koca, soybağının reddi davasını açarak babalık karinesiniçürütebilir. Bu dava ana ve çocuğa karşı açılır.
Çocuk da dava hakkına sahiptir. Bu dava ana ve kocaya karşıaçılır.”
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz konusu Yasakuralı ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmakta olan mahkeme,o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümleriniAnayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık savınınciddi olduğu kanısına varırsa, bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmayayetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesiiçin, elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunmasıve iptali istenen kuralın o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasakuralları ise, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veyadavayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır.
Davacılar tarafından açılan dava nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davasıdır.Açılan dava ile nüfusta anne gözüken şahsın anne olmadığı ve gerçek annenin belirtilenşahsın olduğunun tespitine karar verilmesi istenilmektedir.
Ancak, başvuran Mahkeme başvuru gerekçesinde açılan davanın soy bağınınreddi ve soybağının yeniden tesisine ilişkin olduğunu, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK.)286. maddesindeki dava hakkının ise anneye tanınmadığını, bunun da Anayasa'ya aykırılıkteşkil ettiğini ileri sürmektedir.
TMK.'nun 286. maddesinde düzenlenen dava soybağının reddi davası olup,davanın konusunu babalık karinesinin çürütülmesi oluşturmaktadır. Babalık karinesininçürütülmesine ilişkin dava hakkı anneye tanınmamıştır. Buna göre annenin, nüfustababa görünen şahsın baba olmadığı iddiasıyla dava açma hakkı bulunmamaktadır. Somutolayda ise, babalığa yönelik bir itiraz bulunmamakta, nüfusta anne görünen şahsınanne olmadığı iddia edilmektedir. Bu davanın ise TMK'nun 286. maddesinde düzenlenensoybağının reddi davası ile herhangi bir ilgisi bulunmamaktadır. Bu durumda itirazkonusu Yasa kuralı başvuran Mahkemece davada uygulanacak kural değildir.
Başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
IV- SONUÇ
22.11.2001 günlü, 4721 sayılı “Türk Medeni Kanunu”nun 286. maddesinin,itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağıbulunmadığından, bu maddeye ilişkin başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyleREDDİNE, 22.12.2006 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Tülay TUĞCU
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
Cafer ŞAT
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT