ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı: 2006/19
Karar Sayısı: 2009/32
Karar Günü : 26.2.2009
R.G. Tarih-Sayı :25.06.2009-27269
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Pendik 4. Asliye CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 26.9.2004 günlü, 5237sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 165. maddesinin Anayasa'nın 2. maddesine aykırılığısavıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Hırsızlık malını bilerek satın almak ve kabul etmek suçundandolayı 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 165., 145. ve 53. maddeleri ilecezalandırılması istemiyle sanık hakkında açılan davada, itiraz konusu kuralınAnayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Suç eşyasının satınalınması veya kabul edilmesi" başlığını taşıyan 165. maddesi şöyledir:
"Bir suçun işlenmesiyle elde edilen eşyayı satınalan veya kabul eden kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadaradlî para cezası ile cezalandırılır."
B- Dayanılan Anayasa Kuralı
Başvuru kararında, Anayasa'nın 2. maddesine dayanılmıştır.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince, Tülay TUĞCU,Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, MustafaYILDIRIM, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ veOsman Alifeyyaz PAKSÜT'ün katılımlarıyla 15.2.2006 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesineoybirliğiyle karar verilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Başvuru kararında, cürüm eşyasının satın alınması veya kabuledilmesi suçuna göre asıl suç olarak kabul edilmesi gereken hırsızlık suçubakımından daha ağır yaptırımlar öngörülmesine rağmen, suç eşyasının değerininazlığı halinde veya etkin pişmanlık hükümleri uygulandığında cezadan önemliölçüde indirim yapılması, hatta kimi hallerde hiç ceza verilmemesi olanaklıiken, cürüm eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçu yönünden 5237sayılı Kanun'un 145. ve 168. maddelerinin uygulanmasına olanak tanınmamasınınbu suçun asıl suçtan daha ağır bir ceza ile karşılanmasına neden olduğu, asılsuça nazaran çoğu kez açıkça orantısızlık oluşturacak şekilde yapılandüzenlemenin Anayasanın 2. maddesindeki hukuk devleti ilkesine aykırı bulunduğuileri sürülmüştür.
İtiraz konusu 26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun165. maddesi suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçu ile ilgilidüzenlemeler içermektedir. Buna göre, bir suçun işlenmesiyle elde edileneşyanın satın alınması veya kabul edilmesi suç olarak düzenlenmekte, eylem içinhürriyeti bağlayıcı ceza ile birlikte adli para cezası öngörülmektedir.
Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, insanhaklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem veişlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunugeliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukutüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan,yargı denetimine açık olan devlettir.
Hukuk devletinde yasakoyucu, Anayasa'nın temelilkelerine ve ceza hukukunun ana kurallarına bağlı kalmak koşuluyla, toplumdabelli eylemlerin suç sayılıp sayılmaması, suç sayıldıkları takdirde hangi çeşitve ölçülerdeki ceza yaptırımlarıyla karşılanmaları gerektiği; hangi hal vehareketlerin ağırlaştırıcı ya da hafifletici öğe olarak kabul edileceğikonularında takdir yetkisine sahiptir. Kanun koyucu, günün şartlarına ve toplumihtiyaçlarına göre suç teşkil edecek fiilleri tespit edecek ve suçlarınişlenmesini önleyecek ve suç işleyenleri topluma kazandıracak cezalarıkanunlaştıracaktır.
Madde gerekçesinde suç işlemenin toplumdakişiler için bir kazanç kaynağı olamayacağı bu nedenle, suç işlemek suretiyleelde edilen menfaatlerin piyasada tedavüle konulmasının ve suç işlemenin birmenfaat temini açısından cazip bir yol olarak görülmesinin önüne geçilmekamacıyla itiraza konu düzenlemenin yapıldığı belirtilmiştir. Gerekçedebelirtilen bu görüş ve açıklamalar karşısında, yasakoyucunun, toplumdüzenini bozan ve önlenmesinde önemli yararlar gördüğü toplum güvenliği ileilgili hususlarda kanunla kimi eylemleri suç sayarak bunlar için ceza yaptırımıöngörmesine ilişkin takdir yetkisi kapsamında suç eşyasının satın alınması veyakabul edilmesi suçu yönünden cezanın önleyici ve caydırıcı etkisini artırmakamacıyla asıl cürümden farklı kurallara bağlı tutmasında Anayasa'ya aykırı biryön bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle itiraz konusu kural, Anayasa'nın 2. maddesineaykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
VI- SONUÇ
26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 165. maddesininAnayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 26.2.2009 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ