Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2006/64, K.2006/54 Sayılı Karar - 04/05/2006

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2006/64

Karar Sayıs : 2006/54

Karar Günü : 4.5.2006

Resmi Gazete Tarih-Sayısı : 5.10.2006-26310

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ordu İdareMahkemesi

İTİRAZIN KONUSU : 4.2.1924 günlü, 406sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu'na 16.6.2004 günlü, 5189 sayılı Yasa'nın 6.maddesiyle eklenen Geçici Madde 8'in, ikinci fıkrasında yer alan “… son biryıllık TÜFE oranında…” ibaresi ile üçüncü fıkrasının, Anayasa'nın 2. maddesineaykırılığı savıyla iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemidir.

I- OLAY

PTT Personeli Müteselsil Kefalet Sandığı kesintileri karşılığıeksik ödendiği belirtilen miktarın, yasal faiziyle birlikte ödenmesine kararverilmesi istemiyle PTT Genel Müdürlüğüne karşı açılan davada, 406 sayılıYasa'nın Geçici Madde 8'in ikinci fıkrasında yer alan “…son bir yıllık TÜFEoranında…” ibaresi ile üçüncü fıkrasının, Anayasa'ya aykırılığı kanısına varanMahkeme, iptali ve yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesi istemiylebaşvurmuştur.

III- YASA METİNLERİ

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları

406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu'na 16.6.2004 günlü, 5189sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 6. maddesiyleeklenen ve itiraz konusu kuralları da içeren Geçici Madde 8 şöyledir:

“GEÇİCİ MADDE 8.- PTT Personeli Müteselsil Kefalet Sandığınınişletilmesine, tasfiyesine ve bu konuda gerekli düzenlemeleri yapmaya PTT GenelMüdürlüğü Yönetim Kurulu yetkilidir.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle Sandığa tabipersonelden kesilmiş olan aidatlar toplamından, ilgili personele ait ihtilaflıborçlar düşüldükten sonra kalan tutarlar, son bir yıllık TÜFE oranında artırılarakhak sahiplerine bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içindedefaten ödenir.

Sandığın bu ödemeden sonra kalan toplam nakit mevcudundanihtilaflı borçları için gerekli meblağ ayrıldıktan sonra kalan tutarın %70'inemalandırılmak suretiyle PTT Genel Müdürlüğünün taşıt, otomasyon vemodernizasyon hizmetlerine ilişkin harcamalar ile Yönetim Kuruluncabelirlenecek usul ve esaslara göre eleman temininde güçlük çekilen yerlerdeçalışan personele (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımısonucu bulunacak tutarı geçmeyecek şekilde ek ödeme yapılmak üzere ayrılır.Geriye kalan %30'u ise bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen bir ayiçinde Genel Bütçeye gelir kaydedilmek üzere Maliye Bakanlığı Merkez SaymanlıkMüdürlüğüne aktarılır.”

B- Dayanılan Anayasa Kuralı

Başvuru kararında, Anayasa'nın 2. maddesine dayanılmıştır.

IV- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Tülay TUĞCU,Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman AlifeyyazPAKSÜT'ün katılımlarıyla 4.5.2006 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle kararverilmiştir.

V- ESASIN İNCELENMESİ

Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A- Kuralın Anlam ve Kapsamı

2.6.1934 günlü, 2489 sayılı Kefalet Kanunu'nun 1. maddesine göre,kefalet sandıklarının aidatı, para, menkul kıymetler ve ayniyat alıp veren veyaelinde tutan memur ve çalışanların maaşından kesilir. Başka bir anlatımlasandık mensupları, kefalete tabi mesleklerde çalışanları ifade etmektedir. AynıKanun'un 4. maddesi uyarınca, bu mesleklerde çalışanların olası zimmetlerininkesinleşmesinin ardından Kurumun uğradığı zararın karşılanması, kefaletsandıklarının kuruluş amacını oluşturmaktadır. Kefalet Kanunun 1. maddesiuyarınca Kefalet Sandıkları tüzel kişiliğe sahiptir.

PTT Memurları Müteselsil Kefalet Sandığı, 13.07.1953 tarih ve 6145sayılı PTT Teşkilat Kanunu'nun 17. maddesiyle kurulmuştur. 5189 sayılı Yasa'nınyürürlüğe girmesine kadar sandıktan ayrılanlara ödenecek paranın, tüm borçlardüşüldükten sonra ilk yarısı faizsiz olarak defaten, diğer yarısı ise üçüncüsenenin sonunda, üç sene içinde sermayeye işleyen ortalama faiz hesaplanaraködenmiş, ancak maaş ve ücretlerden kesilen miktarın işletilmesiyle elde edilengelirlerin tamamının geri ödenmesi söz konusu olmamıştır.

Geçici Madde 8'in ikinci fıkrasında iptali istenen “…son biryıllık TÜFE oranında…” ibaresi ile sandığın tasfiyesi sırasında Sandığatabi personelden kesilmiş olan aidatlar toplamından, ilgili personele aitihtilaflı borçlar düşüldükten sonra kalan tutarların, Devlet İstatistikEnstitüsünün her yılsonunda açıkladığı yıllık TÜFE oranında arttırılaraködeneceğine ilişkin bir ölçüt getirilmektedir.

Maddenin itiraz konusu üçüncü fıkrasında ise, sandık mensubu haksahiplerinin ikinci fıkra uyarınca saptanan alacaklarının ödenmesinden sonrakalan meblağın nasıl kullanılacağı ayrıntılı biçimde düzenlenmektedir. Bunagöre, hak sahiplerine yapılan ödemeden geriye kalan toplam nakit mevcudundanihtilaflı borçlar için gerekli meblağ ayrıldıktan sonra, kalan tutarın %70'inemalandırılmak suretiyle PTT Genel Müdürlüğünün taşıt, otomasyon vemodernizasyon hizmetlerine ilişkin harcamalar ile Yönetim Kuruluncabelirlenecek usul ve esaslara göre eleman temininde güçlük çekilen yerlerdeçalışan personele (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımısonucu bulunacak tutarı geçmeyecek şekilde ek ödeme yapılmak üzere ayrılacak,kalan %30'u ise bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen bir ay içindeGenel Bütçeye gelir kaydedilmek üzere Maliye Bakanlığı Merkez SaymanlıkMüdürlüğüne aktarılacaktır.

B- Anayasaya Aykırılık Sorunu

Başvuru kararında özetle, son yıllarda ülkemizde enflasyonoranının düşmesine karşın, ilgililerden kesinti yapılmaya başlanıldığı öncekiyıllarda bu oranın yüksek olduğu, bu nedenle son bir yıllık TÜFE oranının esasalınmasının, ilgililerin maaşlarından uzun yıllar kesinti yapılan miktarlarıngüncel değerini karşılamadığı ve haksız yere mameleklerinde azalmaya yolaçtığı, bu azalmanın karşılığı olan miktarların ise üçüncü fıkraya göre kamuharcamaları için ayrıldığı, ancak Anayasa'nın 73. maddesi gereğince kamugiderleri gerektirmediği sürece kişilerden vergi alınamayacağı, tartışmalımiktarların kamu giderleri için kullanılmasının Anayasa Mahkemesi'nin öncekikararlarına aykırı olduğu, çünkü sandığa tabi kişilerin bu yolla kamugiderlerine diğer vatandaşlara oranla daha fazla katılmaya zorlandıkları,belirtilen nedenlerle itiraz konusu kuralın, Anayasa'nın 2. maddesine aykırıolduğu ileri sürülmüştür.

Hukuk devleti, eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarınasaygı gösteren, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adaletlibir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum vetutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa vehukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık,yasaların üstünde Anayasa ve yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukukilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir.

Hukuk güvenliği, temel hak güvencelerinde korunan ortak değerdir.Hukuk devleti hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm işlem veeylemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bugüven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerektirir.

Hukuksal güvenliğin bir sonucu da kazanılmış haklara saygıgösterilmesi ilkesidir. Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan vekendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş haktır.Kişilerin hukuk düzenine güvenerek elde ettikleri hakların sonradan çıkarılacakyasal düzenlemelerle ihlal edilmemesi bu ilkenin gereğidir.

Maddede belirtilen sandığın kuruluşundaki asıl amaç, PTT GenelMüdürlüğü'nün, zimmet nedeniyle uğrayacağı maddi kayıplarının, bu sandıktanaktarılacak paralarla karşılanması olup, sandığın gelirini oluşturanmensuplardan yapılan kesintiler ve bunların nemalandırılması, mensuba yardımveya tasarruf nitelikli sosyal güvence sağlama amacı taşımamaktadır.

Sandık'ın, 5189 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği tarihe kadar2489 sayılı Yasa'ya tabi olması nedeniyle, bu Yasa'nın 1. maddesi uyarıncatüzel kişiliği olduğu açıktır. Yasa uyarınca mensupların maaş ve ücretlerindenkesilen tutarlar, Sandık'ın tüzel kişiliğine geçmesiyle, bu kesintiler üzerindemensubun mülkiyet hakkı sona ermektedir.

5189 sayılı Yasa ile 406 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici Madde 8 ilePTT Personeli Müteselsil Kefalet Sandığı'na tabi olarak aidat ödemişbulunanlara, sandığın tasfiyesi üzerine ödedikleri aidatları belirli koşullardageri alabilmeleri olanağı sağlanarak, yeni bir mülkiyet ilişkisiyaratılmaktadır. Yeni mülkiyet ilişkisi yasayla kurulduğundan, yasaldüzenlemenin öngördüğü ölçüde ve koşullarda geçerli olması da doğaldır.

Sandık mensuplarından yapılan kesintiler üzerinde mensuplarınmülkiyet hakkından söz edilemeyeceğine göre, bunun kazanılmış hak olaraknitelendirilmesi de mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle itiraz konusu kuralın, Anayasa'nın 2.maddesine aykırı olduğu savı yerinde değildir, iptal isteminin reddi gerekir.

VI- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ

406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu'na 16.6.2004 günlü, 5189sayılı Yasa'nın 6. maddesiyle eklenen Geçici Madde 8'in ikinci fıkrasında yeralan “…son bir yıllık TÜFE oranında…” ibaresi ile üçüncü fıkrasına yönelikiptal istemi, 4.5.2006 günlü, E. 2006/64, K. 2006/54 sayılı kararlareddedildiğinden, bu ibare ve fıkraya ilişkin YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİNİNREDDİNE, 4.5.2006 gününde OYBİRLİĞİ ile karar verildi.

VII- SONUÇ

4.2.1924 günlü, 406 sayılı “Telgraf ve Telefon Kanunu”na 16.6.2004günlü, 5189 sayılı Yasa'nın 6. maddesiyle eklenen Geçici Madde 8'in, ikincifıkrasında yer alan “...son bir yıllık TÜFE oranında ...” ibaresi ile üçüncüfıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 4.5.2006 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy