ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2006/68
Karar Sayısı : 2006/52
Karar Günü : 4.5.2006
R.G. Tarih-Sayı :13.10.2006'da tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul 4. İcraHukuk Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 19.10.2005 günlü, 5411sayılı Bankacılık Kanunu'nun geçici 13. maddesinin Anayasa'nın 10., 48. ve 167.maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Takipteki kredi alacağının tahsili talebiyle başlatılan icratakibinin durdurulması kararına karşı alacaklı banka tarafından yapılan itirazailişkin davada, 5411 sayılı Yasa'nın itiraz konusu kuralının Anayasa'yaaykırılığı savını ciddî bulan Mahkeme, iptali istemiyle başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
19.10.2005 günlü, 5411 sayılı “Bankacılık Kanunu”nun itiraz konusugeçici 13. maddesi şöyledir:
“GEÇİCİ MADDE 13- Sermayesinin yarıdan fazlası kamu kurum vekuruluşlarına ait olan ya da hisselerinin çoğunluğu üzerinde bu kurum vekuruluşların idare ve temsil yetkisi bulunan ve özel kanunla kurulmuşbankalarda (Tasfiye Halinde T. Emlak Bankası A.Ş. dahil) 26.12.2003 tarihindenönce bankacılık teamüllerine göre teminatlı ve/veya yetersiz teminatlı kredikullanıp da vadesi geçtiği halde henüz ödenmemiş, süresi uzatılmamış veyayeniden yapılandırılmamış kredileri kullananlar ya da yeniden yapılandırmaşartlarını ihlal edenler ile münferit veya karşılıklı verilen banka teminatmektupları, kabul kredileri ve avaller, taşınır ve taşınmaz rehni, ipotek, üsthakkı, intifa hakkı ve oturma hakkı gibi her türlü sınırlı aynî hak tesisineilişkin sözleşmeden doğan hakların da diğer bankaların ve üçüncü kişilerinmuvazaadan arî hakları aleyhine olmamak üzere Fon alacaklarının tahsilineilişkin 123, 134, 136, 137, 138, 140, 142, ve 165 inci madde hükümleri,tasarrufun iptali davalarında aciz vesikası şartı aranmaması, tüzel kişilerinkanunî temsilcileri ile borçlu ve borçla diğer ilgililerin yurt dışınaçıkmasını yasaklama dahil bankalarınca uygulanır.”
B- İlgili Yasa Kuralı
5411 sayılı Yasa'nın ilgili görülen geçici 11. maddesinin birincifıkrası şöyledir:
“GEÇİCİ MADDE 11- Bu Kanunun yayımı tarihinden önce, 26.12.2003tarihine kadar temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Fonaintikal eden ve/veya bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izin veyetkileri ilişkili Bakan, Bakanlar Kurulu veya Kurul tarafından kaldırılaraktasfiyeleri Fon eliyle yürütülen veya Fon tarafından tasfiye işlemleribaşlatılan bankalar hakkında başlatılan işlemler sonuçlanıncaya ve her türlüFon alacakları tahsil edilinceye kadar bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 4389sayılı Kanunun 14, 15, 15/a, 16, 17, 17/a ve 18 inci maddeleri, ek 1, 2, 3, 4,5 ve 6 ncı maddeleri ile geçici 4 üncü maddesi hükümlerinin uygulanmasına devamedilir.”
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itirazkonusu ve ilgili görülen Yasa kuralları ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Takipteki kredi alacağının tahsili talebiyle başlatılan icratakibinin, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 66. maddesi uyarıncadurdurulması kararına karşı alacaklı T. Vakıflar Bankası tarafından, 4389sayılı Bankalar Kanunu'nun 15. maddesinin (9) sayılı fıkrasına 5020 sayılı Yasaile eklenen (e) bendinin birinci fıkrasında yer alan, “Fon tarafındanbaşlatılan ve/veya Fona intikal eden bankalardan devir alınan takiplerdeborçlular tarafından yapılan tüm itirazlar satış dışında takip işleminidurdurmaz” kuralına ve 4389 sayılı Yasa'ya 5020 sayılı Yasa ileeklenen ek 5. maddeye dayanarak itirazda bulunulmuştur. İcra Mahkemesi, Bankaalacağının 4389 sayılı Yasa'nın 15/9-e maddesi kapsamında bulunmadığıgerekçesiyle itirazı reddetmiş; davacı Banka tarafından yapılan temyizbaşvurusu sonucunda, Yargıtay'ca, İcra Mahkemesi'nin bakmakta olduğu davada4389 sayılı Yasa'nın 15/9-e ve ek 5. maddeleri uyarınca takip işleminindurdurulamayacağı gerekçesiyle, bozma kararı verilmiştir. İcra Mahkemesi'nceYargıtay'ın bozma kararına uyularak başlatılan davada, 4389 sayılı Yasa'yıyürürlükten kaldıran 5411 sayılı Yasa'nın geçici 13. maddesinin Anayasa'yaaykırılığı savını ciddî bulan Mahkeme, iptali istemiyle başvurmuştur.
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmaktaolan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birininileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa bu hükmün iptaliiçin Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmışve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın o davadauygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları ise, davanın değişikevrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmadaolumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır.
T. Vakıflar Bankası tarafından, 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nunyürürlükte olduğu sırada, bu Yasa'nın 15. maddesinin (9) sayılı fıkrasına 5020sayılı Yasa ile eklenen (e) bendinin birinci fıkrası ve ek 5. maddesinedayanılarak icra takibinin durdurulması kararına itiraz edilmiş ve ilgili mahkemeninret kararı da 4389 sayılı Yasa'nın aynı kurallarına dayanılarak Yargıtaytarafından bozulmuştur. Mahkeme, Yargıtay'ın bozma kararına uyarak davayıyeniden başlatmıştır. Dava sürürken, sonradan yürürlüğe giren 5411 sayılıBankacılık Kanunu ile 4389 sayılı Yasa yürürlükten kaldırılmıştır.
Bakılmakta olan bir davada, eski ya da yeni yasa hükümlerindenhangisinin uygulanacağı konusunun çözümlenmesi için öncelikle bu konuda özelhüküm bulunup bulunmadığının incelenmesi gerekmektedir.
5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun geçici 11. maddesinde, 5411sayılı Yasa'nın yayımı tarihinden önce başlatılan işlemler sonuçlandırılıncayave her türlü Fon alacakları tahsil edilinceye kadar bu Yasa ile yürürlüktenkaldırılan 4389 sayılı Yasa'nın 15. ve ek 5. maddeleri hükümlerininuygulanmasına devam edileceği belirtilmiştir. Bu kurala göre, 4389 sayılıYasa'nın ek 5. maddesi kapsamında bulunan davacı Banka'nın, aynı Yasa'nın 15.maddesi kapsamında bulunan alacağı tahsil edilinceye kadar, 5411 sayılıYasa'nın değil, 4389 sayılı Yasa'nın uygulanmasına devam edileceğinden,mahkemelerin de bakmakta oldukları davaları buna göre sonuçlandırmalarıgerekecektir.
Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada, 5411 sayılı Yasa'nın geçici11. maddesine göre, icra takibinin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 4389sayılı Yasa'nın ilgili hükümlerinin uygulanması gerekeceğinden 5411 sayılıYasa'nın Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen geçici 13. maddesi davadauygulanacak kural değildir.
Başvurunun, Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
V- SONUÇ
19.10.2005 günlü, 5411 sayılı “Bankacılık Kanunu”nun geçici 13.maddesinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davadauygulanma olanağı bulunmadığından, bu maddeye ilişkin başvurunun Mahkeme'ninyetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 4.5.2006 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Tülay TUĞCU
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT