ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2006/88
Karar Sayısı : 2006/69
Karar Günü : 6.6.2006
R.G. Tarih-Sayı :01.11.2006'da tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Karşıyaka 1. SulhCeza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 15.5.1930 günlü, 1608 sayılıUmuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un, 2575 sayılı Yasa iledeğiştirilen 5. maddesinin birinci fıkrasının, Anayasa'nın 2., 125. ve 155.maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Belediye encümeni tarafından 1608 sayılı Yasa'nın 1. maddesiuyarınca verilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açılan davadaitiraz konusu kuralın Anayasaya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme iptaliiçin başvurmuştur.
III- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
15.5.1930 günlü, 1608 sayılı “Umuru Belediyeye Müteallik AhkâmıCezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı MaddeleriniMuaddil Kanun”un, 2575 sayılı Yasa ile değiştirilen 5. maddesinin iptaliistenilen birinci fıkrası şöyledir:
“Ceza kararlarına tebliği tarihinden itibaren beş gün içindemahsus hâkimlere ve bulunmayan yerlerde sulh hâkimliğine müracaatla şifahi veyayazılı itiraz olunabilir. İtiraz şifahi isebir zabıt tutularak muterize imza ettirilir.”
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itirazkonusu Yasa kuralı ve bunun gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmaktaolan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birininileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa, bu hükmün iptaliiçin Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarıncabir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yönteminceaçılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenenkuralın o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları,bakılmakta olan davayı yürütmeye, uyuşmazlığı çözmeye, davayı sona erdirmeyeveya kararın dayanağını oluşturmaya yarayacak kurallardır.
Bakılmakta olan dava, belediye encümeni tarafından verilen idaripara cezasının kaldırılması istemine ilişkindir. 1608 sayılı Yasa'nın 5.maddesinin iptali istenilen birinci fıkrasında, bu tür itirazların incelenmesigörevinin Sulh Ceza Mahkemesine ait olduğu belirtilmektedir.
Mahkemenin itiraz başvurusunda bulunduğu 22.5.2006 gününden önce 1Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren, 30.3.2005 günlü, 5326 sayılı KabahatlerKanunu'nun 27. maddesinin birinci fıkrasında da idari para cezalarına karşıSulh Ceza Mahkemesine başvurulabileceği öngörülmüştür.
Anayasa Mahkemesi'nin 1.3.2006 günlü, E.2005/108, K.2006/35 sayılıkararı ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun, bu Kanun'un genel hükümlerinindiğer kanunlardaki kabahatler hakkında da uygulanacağına ilişkin 3. maddesiiptal edilmiş ise de, bu kararda ayrıca iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete'deyayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmişolması nedeniyle Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesinin itiraz yoluna başvuranMahkemenin başvuruda bulunduğu tarih itibariyle yürürlükte olduğu ve 27.ve 28. maddeleri uyarınca da 1608 sayılı Yasa'nın itiraz konusu 5. maddesininbirinci fıkrasının bakılmakta olan davada uygulanma olanağının bulunmadığıanlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniylereddine karar verilmesi gerekir.
Şevket APALAK bu görüşe katılmamıştır.
V- SONUÇ
15.5.1930 günlü, 1608 sayılı “Umuru Belediyeye Müteallik AhkâmıCezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı MaddeleriniMuaddil Kanun”un, 5.7.1934 günlü, 2575 sayılı Yasa ile değiştirilen 5.maddesinin birinci fıkrasının, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmaktaolduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu fıkraya ilişkin başvurununMahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, Şevket APALAK'ınkarşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 6.6.2006 gününde karar verildi.
Başkan
Tülay TUĞCU
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
AZLIKOYU
Uygulanacak kural kavramının, mahkemelerin önlerine gelenuyuşmazlıklarda irdeleyecek yasal metinleri içerdiğinde kuşku yoktur.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun diğer kanunlardaki kabahatleride bu yasa uygulamasına olan 3. maddesi Anayasa Mahkemesi'nce 1.3.2006 günüiptal edilmiştir.
Anayasal kuralların ve Anayasa Mahkemesi kararlarınınbağlayıcılığı karşısında; Kabahatler Kanunu'nun diğer idari para cezalarıylailgili yasaları uygulamadan uzak tutan kuralı tartışılır duruma gelmiştir.Başka bir yaklaşımla, 1608 sayılı Yasa'ya göre alınmış para cezasına ilişkinişlemin irdelenmesinde, Kabahatler Kanunu'nun diğer para cezalarıyla ilgilikapsam alanı değişme olasılığına girmiş, 1608 sayılı Yasa'nın irdelenmesizorunlu olmuştur.
Öte yandan, Anayasa Mahkemesi kararının ertelenmiş olmasıylaortaya çıkan bekleme süreci, Anayasa'ya aykırılık nedeniyle yargılamadayapılacak duraklamayı birlikte ele almayı gerektirecektir. Bu süre sonundayasal gelişim ve Anayasa'ya aykırılık savı belirginlik kazanacaktır.
Bu hukuksal düzlem içinde, ilgili yasaların durumunu ele almakyargı yerince kaçınılmazdır. Başka bir deyişle, kapsamı, yasa ve yargı kararıuyarınca değişmeye uğrayan bir kuralın durumunu belirlemek, o kuralıuygulayacak olmaktır.
Bu görüşle karara karşıyım.
Üye
Şevket APALAK