Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2007/11, K.2007/19 Sayılı Karar - 19/02/2007

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı :2007/11

Karar Sayısı: 2007/19

Karar Günü : 19.2.2007

Resmi Gazete Tarih-Sayısı : Tebliğ edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Konya 2. Asliye HukukMahkemesi

İTİRAZIN KONUSU :4.12.2003 günlü, 5015 sayılıPetrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin, Anayasa'nın 2., 6., 7., 8., ,10.,13., 38., 48. ve 167. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

Davacı Şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin olarak EnerjiPiyasası Düzenleme Kurulu'nca tesis edilen işlemde imzası bulunan Kurul Başkanve üyelerine karşı açılan tazminat davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa'yaaykırı olduğu savını ciddi bulan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesi şöyledir:

“Madde 19- Bu Kanuna göre idarî para cezalarının veya idarîyaptırımların uygulanması, bu Kanunun diğer hükümlerinin uygulanmasına engeloluşturmaz. Bu Kanuna göre verilen ceza ve tedbirler diğer kanunlar gereğiyapılacak işlemleri engellemez.

Bu Kanuna göre;

a) Aşağıdaki haller ağır kusur sayılarak, sorumluları hakkındabeşyüz milyar Türk Lirası idarî para cezası uygulanır:

1) Lisans almaksızın lisansa tâbi faaliyetlerin yapılması.

2) Kurumca, 10 uncu madde gereği yapılan uygulamaların dolaylıveya dolaysız olarak engellenmesi veya engellenmeye teşebbüs edilmesi.

3) 9 uncu maddede yer alan kısıtlamalara uyulmaması.

4) 5, 6, 7, 8, 16, 17 ve 18 inci maddelerin ihlali.

b) Aşağıdaki haller birinci derece kusur sayılarak, sorumlularıhakkında ikiyüzmilyar Türk Lirası idari para cezası uygulanır:

1) Lisans almaksızın hak konusu yapılan tesislerin yapımınave/veya işletimine başlanması ile bunlar üzerinde tasarruf hakkı doğuracakişlemlerin yapılması.

2) Sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyetgösterilmesi.

3) 4 üncü madde hükümlerinin ihlali.

4) 12 nci maddede yer alan hükümler dahilinde iletim ve depolamatesislerine erişimin dolaylı veya dolaysız olarak engellenmesi.

Yukarıda belirtilenlerin dışında kalan ancak Kanunun getirdiğiyükümlülüklere uymayanlara Kurumca elli milyar Türk Lirasına kadar idarî paracezası verilir.

Bayiler için yukarıda yer alan cezaların beşte biri uygulanır.

Cezalar tahsil edilinceye kadar, mahkeme kararı ile ilgililerinvarlıklarına tedbir konulabilir. Tesisler, lisans alınıncaya veya bu Kanunagöre lisans gerektirmeyen faaliyet gösterecek hale getirilinceye kadarmühürlenir.

Ceza uygulanan bir fiilin iki takvim yılı geçmeden aynı kişitarafından tekrarı halinde, cezalar iki kat olarak uygulanır.

Kurulun ceza vermesinde zamanaşımı süresi, ihlalin ve/veya olayınmeydana geliş tarihinden itibaren beş yıldır. Bununla ilgili olarak Kurumuninceleme ve araştırma amacıyla yapacağı herhangi bir işlem, bu işleminkişilerden birine tebliği anından itibaren zamanaşımını keser. Karar aleyhineyargı yoluna başvurulmuş olması da zamanaşımı süresini keser.

Ay içinde tahsil edilen idarî para cezaları müteakip ayın yirminciişgünü sonuna kadar irat kaydedilmek üzere Hazineye devrolunur.

İdarî para cezalarında tüzel kişilerin sorumluluğu 6762 sayılıTürk Ticaret Kanununun 65 inci maddesine göre tayin olunur.

İdarî para cezalarının tahakkuk tarihini izleyen otuz güniçerisinde ödenmemesi halinde, cezanın ilgili vergi dairesi aracılığı iletahsili sağlanır. Tahsilatta 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil UsulüHakkında Kanun hükümleri uygulanır.

İdarî para cezalarının miktarları her yıl bir önceki yıla ilişkinolarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca belirlenenyeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde yapılacakhesaplamalarda, milyon kesirleri dikkate alınmaz.”

III- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itirazkonusu Yasa kuralı ve gerekçesi ile diğer yasama belgeleri okunup incelendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmaktaolan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birininileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa, bu hükmün iptaliiçin Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarıncabir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yönteminceaçılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralıno davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları ise, davanındeğişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktekikurallardır.

Lisans almaksızın bayilik faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzelkişilere akaryakıt ikmali yaptığı gerekçesiyle Petrol Piyasası Kanunu'nun 19.maddesi uyarınca idari para cezası verilen davacı Şirket, bu işlemi tesis edenEnerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun Başkan ve üyelerine karşı tazminat davasıaçmış ve Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğunuileri sürmüştür.

Anayasa'nın 129. maddesinin beşinci fıkrasında,“Memurlar vediğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğantazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiğişekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabilir.”denilmektedir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanı ve üyelerine karşı açılantazminat davası, bu kişilerin yetkilerini kullanırken kusurlu davrandıklarısavına dayanmaktadır. Anayasa'nın 129. maddesi uyarınca ancak idare aleyhineaçılabilecek olan tazminat davasının kamu görevlileri aleyhine açılabilmesiolanaklı değildir.

Açıklanan nedenle, çözümlemekle görevli olmadığı davada Konya 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nce yapılan itiraz başvurusunun Mahkeme'nin yetkisizliğinedeniyle reddi gerekir.

IV- SONUÇ

4.12.2003 günlü, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19.maddesine ilişkin başvurunun, Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,19.2.2007 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy