ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2007/31
Karar Sayısı:2009/109
Karar Günü:9.7.2009
R.G. Tarih-Sayı:07.10.2009-27369
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Danıştay Beşinci Dairesi
İTİRAZIN KONUSU : 31.7.2003 günlü, 4969 sayılıBazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına DairKanun'un;
1- 3. maddesiyle 4.7.2001 günlü, 631 sayılı Memurlar ve Diğer KamuGörevlilerinin Mali ve Sosyal Haklarında Düzenlemeler ile Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun HükmündeKararname'ye eklenen 14/A maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin,
2- 16. maddesinin (b) bendinin, bu Yasa'nın 1., 2. ve 3.maddelerinin 22.07.2003 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihindeyürürlüğe gireceğini öngören hükmünün,
Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığı savıyla iptaliistemidir.
I - OLAY
12.8.2003 günlü, 25197 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan,31.7.2003 günlü, 4969 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde KararnamelerdeDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un, 22.7.2003 tarihinden geçerli olmak üzereyürürlüğe giren 1., 2. ve 3. maddelerinin uygulanmasında birliğin sağlanmasıamacıyla yayımlanmış olan 37 Seri No'lu Harcırah Kanunu Genel Tebliği'nin kimihükümlerinin iptali istemiyle açılan davada, itiraz konusu kurallarınAnayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Danıştay Beşinci Dairesi iptalleri içinbaşvurmuştur.
III - YASA KURALLARI
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları
1- 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin itiraz konusu (b)bendini de içeren 14/A maddesi şöyledir:
'(Ek: 4969 - 31.7.2003 / m.3 - Yürürlük m.16 b) 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayılıHarcırah Kanunu kapsamı dışında yer alan kamu kurum vekuruluşlarında;
a) İstihdam edilme şekline bakılmaksızın; ilk defa veya yenidengöreve alınanlar ile bunların aile fertlerine ilk defa veya yeniden görevealınma nedenlerine bağlı olarak harcırah ödenmez, bu amaçla başka bir adlaödeme yapılamaz.
b) İstihdam edilen personelden, kendilerinin yazılı talebiüzerine bu kurum ve kuruluşlar arasında veya bunların başka yerlerdekibirimleri arasında naklen ataması yapılanlara, mevzuatlarında bu atama içinöngörülen harcırah ödenmez, bu amaçla başka bir adla ödeme yapılamaz.
c) Emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunan, haklarındatoptan ödeme hükümleri uygulanan veya emekli iken yeniden hizmete alındıktansonra vazifelerine son verilen personele, bu nedenlere bağlı olarak harcırahödenmez; bunlara ilgili mevzuatında öngörülmesi kaydıyla damga vergisi hariçhiçbir vergiye tabi tutulmaksızın beşyüz milyon lirayı geçmemek üzere tazminatödenebilir.
d) Yurt içi ve yurt dışı gündelik ödemeleri, emsali Devletmemurlarına 6245 sayılı Harcırah Kanunu uyarınca yapılan gündelik ödemelerininbirbuçuk katını geçemez. İlgili mevzuatında öngörülmüş olması halinde, bukapsamda bulunanlardan yatacak yer temini için ödedikleri ücretleribelgelendirenlere bu belge karşılığı yapılan ödemeler birbuçuk katın hesabındadikkate alınmaz.
Diğer mevzuatın bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz.'
2- 31.7.2003 günlü, 4969 sayılı 'Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un bazı ibarelerinin iptaliistenilen (b) bendini de içeren 16. maddesi şöyledir:
'MADDE 16. - Bu Kanunun;
a) 13 üncü maddesi 5.7.2003 tarihinden geçerli olmak üzereyayımı tarihinde,
b) 1, 2, 3, 6, 7, 8, 9, 10, 11 ve 12 nci maddeleriile geçici 1 ve geçici 3 üncü maddeleri 22.7.2003 tarihinden geçerli olmaküzere yayımı tarihinde,
c) 4 üncü maddesi 24.7.2003 tarihinden geçerli olmak üzereyayımı tarihinde,
d) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,
Yürürlüğe girer.'
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Başvuru kararında Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerinedayanılmıştır.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Tülay TUĞCU,Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN,A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman AlifeyyazPAKSÜT'ün katılımlarıyla 5.4.2007 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında,dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliği ilekarar verilmiştir.
V - ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu yasa kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A- 31.7.2003 günlü, 4969 sayılı Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 3. Maddesiyle 4.7.2001Günlü, 631 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Mali ve SosyalHaklarında Düzenlemeler ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde KararnamelerdeDeğişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye Eklenen 14/AMaddesinin Birinci Fıkrasının (b) Bendinin İncelenmesi
Başvuru kararında, nakil isteminde bulunma kamu görevlileri içinbir hak olmakla birlikte, istemin yerine getirilmesinin kamu yararı ve hizmetgerekleri ile sınırlandırılmış olması nedeniyle, idarelerce mutlaka karşılanmasızorunluluğunun bulunmadığı, dolayısıyla nakil işlemi, idarece, takdir yetkisikapsamında, kamu görevlisinin istemi olmaksızın kurulabileceği gibi, mevzuatınöngördüğü koşulların varlığı halinde, yine takdir yetkisi kapsamında, kamugörevlisinin talebi üzerine de kurulabileceği, böyle olunca da, kamugörevlilerinin istemleri üzerine yapılan nakil işlemlerinin de kamu hizmetininyürütülmesinden kaynaklandığının kabulü gerektiği, öte yandan yolluk ödemesininde, kamu hizmetinin gerektirdiği durumlarda, bu hizmet için görevlendirilenkişilerin katlanacakları giderleri karşılamak üzere yapılan parasal bir idari işlem olduğu, bu duruma göre, kenditalepleri üzerine nakledilen kamu görevlileri ile re'sen nakledilen kamugörevlilerinin nakil işleminin hukuksal niteliği yönünden ve yer değiştirmeyebağlı olarak ödenen harcırah bakımından aynı hukuksal konumda oldukları, bunedenle, kendi istemleri üzerine naklen başka kamu kurumlarına ya da başkagörev yerlerine atananların karşılaştıkları maddi külfetin idarecekarşılanmasını engelleyen itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 2. maddesinde yeralan sosyal hukuk devleti ve 10. maddesinde yer alan eşitlik ilkelerine aykırıolduğu ileri sürülmüştür.
İtiraz konusu kuralla, 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayılı HarcırahKanunu kapsamı dışında yer alan kamu kurum vekuruluşlarında istihdam edilen personelden, kendilerinin yazılı talebi üzerinebu kurum ve kuruluşlar arasında veya bunların başka yerlerdeki birimleriarasında naklen ataması yapılanlara, mevzuatlarında bu atama için öngörülenharcırahın ödenmeyeceği, bu amaçla başka bir adla ödeme yapılamayacağıöngörülmüştür.
Asli fonksiyonları kamu hizmetini yürütmek olan ve bir statüiçerisinde görevlerini yerine getiren kamu görevlileri, kamu hizmetinin iyiişlemesi, idarenin fonksiyonlarını rasyonel ve verimli olarak yerine getirebilmesiiçin, ya kendi isteklerine dayalı olarak ya da re'sen, kanunlarda yer alankurallar çerçevesinde, yetkili idari makamlarca bulundukları yerden başka biryere veya bulundukları görevden başka bir göreve atanabilmektedirler. Buatamaya bağlı olarak yeni görev yerlerinde göreve başlayabilmek için bazıgiderler yapmak zorunda kaldıkları gözetilerek, kanun koyucu tarafından, görevyeri değişen kamu görevlisinin kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklananmasraflarının karşılanması amacıyla yasal düzenlemeler yapılmıştır.
Nakil işlemi, idarece takdir yetkisi kapsamında kamugörevlisinin istemi olmaksızın tesis edilebileceği gibi istemi üzerine de tesisedilebilir. Nakil isteminde bulunmak kamu görevlileri için bir hak olarakgörülmekte ise de, kamu yararı ve hizmetin gereklerine bağlı olarak bu isteminidarelerce mutlaka karşılanması zorunluluğu bulunmamaktadır. Her iki durumdada, yargısal denetim yetkisi saklı kalmak kaydıyla, işlemin tesis edilipedilmemesi idarenin takdirindedir.
Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin sosyal birhukuk devleti olduğu belirtilmiştir. Bu maddede belirtilen sosyal hukukdevleti, temel hak ve özgürlükleri en geniş ölçüde gerçekleştiren ve güvencealtına alan, toplumsal gerekleri ve toplum yararını gözeten, kişi ve toplumyararı arasında denge kuran, toplumsal dayanışmayı en üst düzeydegerçekleştiren, güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak eşitliği, sosyaladaleti sağlayan, çalışma hayatının gelişmesi için önlemler alarak çalışanlarıkoruyan, sosyal güvenlik sorunlarını çözmeyi, ülkenin kalkınmasıyla birlikteulusal gelirin sosyal katmanlar arasında adaletli biçimde dağıtılmasını amaç edinmişdevlettir.
Nakil işlemi sonucunda görev yeri değişen kamu görevlilerinin,maddi açıdan belli bir külfetle karşı karşıya kalmaları ve bu külfetin kamuhizmetinin yürütülmesinden kaynaklanması nedeniyle isteklerine dayalı olaraknakledilmiş olsalar da, söz konusu külfetin idarece karşılanması gerektiğinden,iptali istenilen kural, sosyal hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmamaktadır.
Öte yandan, Anayasa'nın 10. maddesindeki 'Kanun önünde eşitlikilkesi' hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemlideğil, hukuksal eşitlik öngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumdabulunan kişilerin yasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak,ayırım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynıdurumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasakarşısında eşitliğin çiğnenmesi yasaklanmıştır.
Kendi yazılı talepleri üzerine nakledilen kamu görevlileri ile re'sennakledilen kamu görevlilerinin, nakil işleminin hukuksal niteliği yönünden veyer değiştirmeye bağlı olarak ödenen harcırah bakımından, aynı hukuksal konumdaoldukları kuşkusuzdur. Aynı hukuksal konumda olanlar arasında farklı kurallaröngörülmesi Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural, Anayasa'nın 2. ve 10.maddelerine aykırıdır. İptali gerekir.
B- 31.7.2003 Günlü, 4969 Sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde KararnamelerdeDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 16. Maddesinin (b) Bendinin, Bu Yasa'nın1., 2. ve 3. Maddelerinin 22.07.2003 Tarihinden Geçerli Olmak Üzere YayımıTarihinde Yürürlüğe Gireceğini Öngören Hükmünün İncelenmesi
Başvuru kararında, Anayasa Mahkemesi'nin çeşitli kararlarında vebilimsel kaynaklarda da belirtildiği üzere, yasaların geriye yürümesinin ilkecehukuk güvenliği ilkesine aykırı olduğu ve sadece kamu düzenini ve genel ahlakıilgilendiren kurallar için kabul gördüğü, geriye yürütülme söz konusu olsa bilebunun kazanılmış haklara zarar vermemesi gerektiği, iptali istenilen kuralla4969 sayılı Yasa'nın 1., 2. ve 3. maddelerinde yer alan ve yolluk ödemesiyönünden kişilerin haklarını daraltan düzenlemelerin Yasa'nın yayımından öncekiolaylara uygulanmasının sağlandığı, bunun da Anayasa'nın 2. maddesinde yer alanhukuk devleti ilkesine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.
İtiraz konusu düzenlemeyle aşağıdaki kurallar 22.7.2003tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe konulmuştur:
- 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamındaki kamu kurum vekuruluşlarında kendi yazılı talepleri üzerine, yurt içinde veya dışındaki daimibir vazifeye naklen tayin olunanlarla yabancı memleketlerdeki memuriyet merkezitebdil olunan veyahut bu yerlerden yurt içinde diğer bir daimi vazifeye tayinedilen memur ve hizmetlilere ve bu görevlere açıktan (ilk defa veya yeniden)atananlara ve bunların aile fertlerine söz konusu atamalara bağlı olarak, yolmasrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından oluşan harcırahınverilmemesine neden olan değişikliğe ilişkin 4969 sayılı Kanunun 1 incimaddesinin (a) bendi,
- 6245 sayılı Yasa'nın 33. maddesi kapsamında yapılacak olanyatacak yer temini ödemeleri için (eskiden olduğu gibi) yalnızca fatura değil,herhangi bir belgenin ibraz edilebilmesine ve belge bedelini aşmamak üzeregündeliklerin (eskiden olduğu gibi yarısına değil) tamamına kadar olan kısmınınayrıca ödeneceğine dair yapılan değişikliğe ilişkin 4969 sayılı Kanunun 1 incimaddesinin (b) bendi,
- İlk defa veya yeniden bir göreve atanan memur ve hizmetlilere,6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarındaçalışmakta iken emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunan, haklarındatoptan ödeme hükümleri uygulanan veya emekli iken Devlet hizmetine alındıktansonra cezaen olmamak üzere vazifelerine son verilen memur ve hizmetlilere,cezaen olmamak üzere kurumlarınca vazifelerine son verilen hizmetlilere, terhisolunan yedek subaylara, memur ve hizmetlilerden vefat edenlerle, emekliyeayrıldıktan veya açığa çıktıktan sonra vefat edenlerden harcırah almamışolanlara harcırah ödenmemesine neden olan, 4969 sayılı Kanunun 1 incimaddesinin (c) ve (d) bentleri
- Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı KuvvetleriPersonel Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim PersonelKanunu ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununa göre almakta olanlar ile22.1.1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılıcetvelde yer alan personel ve kamu kurumlarında işçi olarak istihdamedilenlerden emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunanlara, haklarındatoptan ödeme hükümleri uygulananlara, emekli iken yeniden hizmete alındıktansonra cezaen olmamak üzere görevlerine son verilenlere ve terhis olan yedeksubaylara ve bunlardan görevde iken ölenlerin kanuni mirasçılarına, damgavergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaksızın beşyüz milyon liratutarında tazminat ödenmesini sağlamak amacıyla 375 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin 1. maddesine (d) bendini ekleyen 4969 sayılı Kanunun 2. maddesi,
- 6245 sayılı Harcırah Kanunun kapsamı dışında yer alan kamukurum ve kuruluşlarında, istihdam edilme şekline bakılmaksızın, ilk defa veyayeniden göreve alınanlar ile bunların aile fertlerine, ilk defa veya yenidengöreve alınma nedenlerine bağlı olarak harcırah ödenmeyeceğine ve bu amaçlabaşka bir adla ödeme yapılmayacağına ilişkin 4.7.2001 günlü, 631 sayılı kanunHükmünde Kararnameye eklenen 14/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi,
- 6245 sayılı Harcırah Kanunun kapsamı dışında yer alan kamukurum ve kuruluşlarında istihdam edilen personelden, kendilerinin yazılı talebiüzerine bu kurum ve kuruluşlar arasında veya bunların başka yerlerdekibirimleri arasında naklen ataması yapılanlara, mevzuatlarında bu atama içinöngörülen harcırahın ödenmeyeceğine ve bu amaçla başka bir adla ödemeyapılmayacağına ilişkin 4.7.2001 günlü, 631 sayılı kanun Hükmünde Kararnameyeeklenen 14/A maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi,
- 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamı dışında yer alan kamukurum ve kuruluşlarında emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunan,haklarında toptan ödeme hükümleri uygulanan veya emekli iken yeniden hizmetealındıktan sonra vazifelerine son verilen personele, bu nedenlere bağlı olarakharcırah ödenmeyeceğine, bunlara ilgili mevzuatında öngörülmesi kaydıyla, damgavergisi hariç hiçbir vergiye tabi tutulmaksızın beşyüz milyon lirayı geçmemeküzere tazminat ödenebileceğine ilişkin, 4.7.2001 günlü, 631 sayılı kanunHükmünde Kararnameye eklenen 14/A maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi,
- 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamı dışında yer alan kamukurum ve kuruluşlarındaki yurt içi ve yurt dışı gündelik ödemelerinin, emsaliDevlet memurlarına 6245 sayılı Harcırah Kanunu uyarınca yapılan gündeliködemelerinin birbuçuk katını geçemeyeceğine, ilgili mevzuatında öngörülmüşolması halinde, bu kapsamda bulunanlardan yatacak yer temini için ödedikleriücretleri belgelendirenlere bu belge karşılığı yapılan ödemelerin birbuçukkatın hesabında dikkate alınmayacağına ilişkin 4.7.2001 günlü, 631 sayılı kanunHükmünde Kararnameye eklenen 14/A maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi,
- Diğer mevzuatın, 4.7.2001 günlü, 631 sayılı Kanun HükmündeKararnameye eklenen 14/A maddesine aykırı hükümlerinin uygulanmayacağınıöngören 14/A maddesinin 2. fıkrası.
Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem veişlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyupgüçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren,Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıylakendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.
'Hukuk güvenliği ilkesi', hukuk devletinde uyulması zorunlutemel ilkelerden birini oluşturmaktadır. Anayasada öngörülen temel hak veözgürlüklerin kullanılmasının ve insan haklarının yaşama egemen kılınmasınınkoşullarından biri olan hukuk güvenliği ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilirolmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini,devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerdenkaçınmasını gerekli kılar.
Daha önce tesis edilmiş bulunan işlemlerin doğurduğu hukukisonuçları ortadan kaldıracak şekilde yasama tasarrufunda bulunulması, hukukgüvenliği ilkesine aykırılık oluşturur. Hukuk devletinin gereği olan hukukgüvenliğini sağlama yükümlülüğü, kural olarak yasaların geriye yürütülmemesinigerekli kılar. 'Yasaların geriye yürümezliği ilkesi' uyarınca yasalar, kamuyararı ve kamu düzeninin gerektirdiği, kazanılmış hakların korunması, malihaklarda iyileştirme gibi kimi ayrıksı durumlar dışında ilke olarak yürürlüktarihlerinden sonraki olay, işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılırlar.Yürürlüğe giren yasaların geçmişe ve kesin nitelik kazanmış hukuksal durumlara etkiliolmaması hukukun genel ilkelerindendir.
İtiraz konusu kuralla; 12.08.2003 günlü, 25197 sayılı ResmiGazete'de yayımlanan 4969 sayılı Kanun'un, harcırah ve gündelik ödemesiyönünden kişilerin haklarını daraltan veya ortadan kaldıran 1. maddesinin (a),(c) ve (d) bentleri ile 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen 14/Amaddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin ve (c) bendinin'Emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunan, haklarında toptan ödemehükümleri uygulanan veya emekli iken yeniden hizmete alındıktan sonravazifelerine son verilen personele, bu nedenlere bağlı olarak harcırahödenmez;'' bölümü ile (d) bendinin 'Yurt içi ve yurt dışı gündelik ödemeleri,emsali Devlet memurlarına 6245 sayılı Harcırah Kanunu uyarınca yapılan gündelik ödemelerininbirbuçuk katını geçemez.' biçimindeki birinci tümcesinin ve 14/A maddesininikinci fıkrasının bu hükümlere ilişkin kısmının geriye yürütülmesi suretiyle,kişilerin bazı haklarını daraltan veya ortadan kaldıran düzenlemelerin yasanınyayımı tarihinden önce gerçekleşen olaylara uygulanmasına neden olunmuştur. Budurum, Anayasa'nın 2. maddesinde ifade edilen hukuk devletinde uyulması zorunlutemel ilkelerden birini oluşturan 'Hukuk güvenliği ilkesi'ne aykırıdır.
Bu nedenle itiraz konusu kuralın, 12.08.2003 günlü, 25197 sayılıResmi Gazete'de yayımlanan 4969 sayılı Kanun'un 1. maddesinin (a), (c) ve (d)bentleri ile 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen 14/A maddesininbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ve (c) bendinin 'Emekliliğini isteyenveya emekliye sevk olunan, haklarında toptan ödeme hükümleri uygulanan veyaemekli iken yeniden hizmete alındıktan sonra vazifelerine son verilenpersonele, bu nedenlere bağlı olarak harcırah ödenmez;'' bölümü ve (d) bendinin'Yurt içi ve yurt dışı gündelik ödemeleri, emsali Devlet memurlarına 6245sayılı Harcırah Kanunu uyarınca yapılan gündelik ödemelerininbirbuçuk katını geçemez.' biçimindeki birinci tümcesi ve 14/A maddesinin ikincifıkrasının bu hükümlere ilişkin kısmı yönünden iptali gerekir.
4969 sayılı Kanun'un 1. maddesinin (b) bendi ile 2. maddesininve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen 14/A maddesinin (c) bendinin''bunlara ilgili mevzuatında öngörülmesi kaydıyla damga vergisi hariç hiçbirvergiye tabi tutulmaksızın beşyüz milyon lirayı geçmemek üzere tazminatödenebilir.' bölümünün ve (d) bendinin 'İlgili mevzuatında öngörülmüş olmasıhalinde, bu kapsamda bulunanlardan yatacak yer temini için ödedikleri ücretleribelgelendirenlere bu belge karşılığı yapılan ödemeler birbuçuk katın hesabındadikkate alınmaz.' biçimindeki ikinci tümcesinin ve 14/A maddesinin ikincifıkrasının bu hükümlere ilişkin kısmının geriye yürütülmesinin ise ilgililerinhukuken korunması gereken haklarını ihlal etmediği, bir kısım maddi katkılar vekolaylıklar sağladığı anlaşıldığından Anayasa'nın 2. maddesine aykırılıkgörülmemiştir. İptal isteminin reddi gerekir.
VI- SONUÇ
31.7.2003 günlü, 4969 sayılı Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un:
A- 3. maddesiyle, 4.7.2001 günlü, 631 sayılı Memurlar ve DiğerKamu Görevlilerinin Mali ve Sosyal Haklarında Düzenlemeler ile Bazı Kanun veKanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun HükmündeKararname'ye eklenen 14/A maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin Anayasa'yaaykırı olduğuna ve İPTALİNE,
B- 16. maddesinin (b) bendinin, bu Yasa'nın 1., 2. ve 3.maddelerinin 22.07.2003 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihindeyürürlüğe gireceğini öngören hükmünün;
1- 1. maddeye ilişkin kısmının, maddenin;
a- (a), (c) ve (d) bentleri yönünden Anayasa'ya aykırı olduğunave İPTALİNE,
b- (b) bendi yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazınREDDİNE,
2- 2. maddeye ilişkin kısmının Anayasa'ya aykırı olmadığına veitirazın REDDİNE,
3- 3. maddesiyle 4.7.2001 günlü, 631 sayılı Kanun HükmündeKararnameye eklenen 14/A maddesinin birinci fıkrasına ilişkin kısmının;
a- (a) ve (b) bentleri yönünden Anayasa'ya aykırı olduğuna veİPTALİNE,
b- (c) bendinin 'Emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunan,haklarında toptan ödeme hükümleri uygulanan veya emekli iken yeniden hizmetealındıktan sonra vazifelerine son verilen personele, bu nedenlere bağlı olarakharcırah ödenmez;' bölümü yönünden Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,
c- (c) bendinin kalan bölümü yönünden Anayasa'ya aykırıolmadığına ve itirazın REDDİNE,
d- (d) bendinin birinci tümcesi yönünden Anayasa'ya aykırıolduğuna ve İPTALİNE,
e- (d) bendinin ikinci tümcesi yönünden ise Anayasa'ya aykırıolmadığına ve itirazın REDDİNE,
4- 3. maddesiyle 4.7.2001 günlü, 631 sayılı Kanun HükmündeKararnameye eklenen 14/A maddesinin 'Diğer mevzuatın bu maddeye aykırıhükümleri uygulanmaz.' biçimindeki ikinci fıkrasına ilişkin kısmının;
a- Maddenin birinci fıkrasının, (a) ve (b) bentleri ile (c)bendinin 'Emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunan, haklarında toptanödeme hükümleri uygulanan veya emekli iken yeniden hizmete alındıktan sonravazifelerine son verilen personele, bu nedenlere bağlı olarak harcırahödenmez;'' bölümü ve (d) bendinin birinci tümcesi yönünden Anayasa'ya aykırıolduğuna ve İPTALİNE,
b- Maddenin birinci fıkrasının, (c) bendinin kalan bölümü ile(d) bendinin ikinci tümcesi yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazınREDDİNE,
9.7.2009 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ