ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2007/53
Karar Sayısı : 2007/61
Karar Günü : 31.5.2007
Resmi Gazete Tarih-Sayısı :27.12.2007-26739
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN:Isparta Tüketici SorunlarıHakem Heyeti
İTİRAZIN KONUSU:23.2.1995 günlü, 4077 sayılıTüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 6.3.2003 günlü, 4822 sayılı Kanun'ladeğişik 22. maddesininyedinci fıkrasının Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 3., 9., 11.,36., 37., 140., 141., ve 142. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Türk Telekomünikasyon Hizmetleri A.Ş. tarafından telefonfaturalarını ödemeyen borçlu aleyhine yapılan icra takibinin borçlununitirazıyla durdurulması üzerine Tüketici Sorunları Hakem Heyetine yapılanitirazın kaldırılması başvurusunun incelenmesi sırasında Kuralın Anayasa'yaaykırı olduğu kanısına varan Hakem Heyeti, iptali için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
23.2.1995 günlü, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması HakkındaKanun'un 4822 sayılı Kanun'la değişik 22. maddesinin, itiraz konusu yedincifıkrası şöyledir:
“25 inci maddede cezai yaptırıma bağlanmış hususlar dışındaki tümuyuşmazlıklar, tüketici sorunları hakem heyetlerinin görev ve yetkilerikapsamındadır”.
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itirazkonusu kural ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. maddesinin birinci fıkrasına göre; “Bir davayabakmakta olanmahkeme, uygulanacak bir kanun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birininileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddî olduğu kanısına varırsa, Anayasa Mahkemesininbu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır”.
Buna paralel olarak düzenlenen 2949 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre de,
“Bir davaya bakmakta olanmahkeme:
1. O dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse, bu yoldaki gerekçeli kararı;veya,
2. Taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddiolduğu kanısına varırsa tarafların bu konudaki iddia ve savunmalarını vekendisini bu kanıya götüren görüşünü açıklayan kararı;
Dosya muhtevasınımahkemecebu konu ile ilgili görülenbelgelerin tasdikli örnekleri ile birlikte Anayasa Mahkemesi Başkanlığınagönderir”.
Buna göre, görülmekte olan davada uygulanacak kuralı Anayasayaaykırı görerek veya tarafların Anayasa'ya aykırılık savlarını ciddi bularakAnayasa Mahkemesi'ne başvuracak merciin bir “mahkeme” olması zorunludur.
Anayasa'nın 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsızmahkemelerce kullanılacağı öngörülmüş, 138-158. maddelerinde “Genel Hükümler”ve “Yüksek Mahkemeler” başlıkları altında yargı ile ilgili düzenlemeleryapılmıştır. Bu maddelerde Yüksek Mahkemeler ile bunların başında bulunduklarıyargı düzenleri sayılmış ve mahkemeler ile hakimlik ve savcılık mesleğinintemel kuralları belirlenmiştir.
Yargı yetkisini Türk Milleti adına kullanacak olan bir merciinmahkeme olarak kabul edilmesi içinkuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi veyargılama usullerinin yasayla düzenlenmesi,karar organlarının hakimlerdenteşekkül etmesi, yargılama tekniklerini uygulayarak ve genelde dava yolu ileuyuşmazlıkları ve anlaşmazlıkları çözümlemekle görevli olması, görev yapanüyelerin atanmalarının, hak ve ödevlerinin, emekliye ayrılmalarının,Anayasa'nın öngördüğü mahkemelerin bağımsızlığı ve hakim teminatı esaslarınagöre düzenlenmiş olmasıve Anayasa'da sayılan ve başında bir yüksek mahkemeninbulunduğu yargı düzenlerinden birinde yer alması gereklidir.
Tüketici Sorunları Hakem Heyeti ise, 4077 sayılı TüketicininKorunması Hakkında Kanun'un değişik 22. maddesine göre,illerdeSanayi ve Ticaret İl Müdürü veya görevlendireceği bir memur, ilçelerde kaymakamveya görevlendireceği bir memur başkanlığında, belediye, baro, ticaret ve sanayiodası ile esnaf ve sanatkar odası ve tüketici örgütlerinden seçilerekgörevlendirilecek beş kişiden oluşmaktadır.
Buna göre, Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri, yargı organlarınınve mensuplarının Anayasa'da belirtilen niteliklerine sahip değildirler.
Bu nedenlerle başvuran Tüketici Sorunları Hakem Heyeti “mahkeme”niteliği taşımadığından, itirazın başvuranın yetkisizliği nedeniyle reddigerekir.
IV- SONUÇ
23.2.1995 günlü, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması HakkındaKanun'un 6.3.2003 günlü, 4822 sayılı Yasa ile değiştirilen 22. maddesininyedinci fıkrasına ilişkin başvurunun, başvuranın yetkisizliği nedeniyleREDDİNE,31.5.2007 gününde karar OYBİRLİĞİYLE verildi.
Başkan
Tülay TUĞCU
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Cafer ŞAT
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT