ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı :2007/74
Karar Sayısı : 2007/65
Karar Günü : 5.7.2007
Resmi Gazete Tarih-Sayısı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Salihli 1. Sulh CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 31.8.1956 günlü, 6831sayılı Orman Kanunu'nun 2896 sayılı Yasa ile değiştirilen 93. maddesininbirinci fıkrasının, Anayasa'nın 44. ve 45. maddelerine aykırılığı savıylaiptali istemidir.
I- OLAY
Orman Kanunu'na muhalefet suçundan açılan kamu davasında, itirazkonusu kuralın Anayasa'ya aykırılığı savını ciddi bulan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2896 sayılı Yasa ile değiştirilen 93.maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“MADDE 93 - Bu Kanunun 17 nci maddesindeyasak edilen fiilleri işleyenler veya izne bağlı işleri izinsiz yapanlar, altıaydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.
…”
B- İlgili Yasa Kuralı
6831 sayılı Orman Kanunu'nun ilgili görülen 17. maddesi şöyledir:
“MADDE 17 - Devlet ormanları içinde buormanların korunması, istihsal ve imarı ile alâkalı olarak yapılacak her nevibina ve tesisler müstesna olmak üzere; her çeşit bina ve ağıl inşası vehayvanların barınmasına mahsus yerler yapılması ve tarla açılması, işlenmesi,ekilmesi ve orman içinde yerleşilmesi yasaktır.
Devlet ormanlarının herhangi bir suretle yanmasından veyaaçıklıklarından faydalanılarak işgal, açma veya herhangi şekilde olursa olsunkesme, sökme, budama veya boğma yollariyle elde edilecek yerlerle buralardayapılacak her türlü yapı ve tesisler, şahıslar adına tapuya tescil olunamaz.Buralara doğrudan doğruya orman idaresince el konulur. Yanan yerlerdehusule gelen enkaz hiçbir suretle eşhasa satılamaz. Bunlar resmî daire ve müesseselerihtiyacına tahsis olunur. (...) (Madde 17 nin 2. fıkrasının soniki cümlesi, 3.7.2004 tarih ve 25511 sayılı R.G.'de yayımlanan, 17.6.2004 tarihve 5192 sayılı Kanunun 1. maddesihükmü gereğince metinden çıkarılmıştır.) (Ek cümle: 5192 -17.6.2004 / m.1) Yananorman alanlarındaki her türlü emval Orman Genel Müdürlüğünce değerlendirilir.
(Değişik 3. fıkra: 3373 - 22.5.1987) Turizm alan ve merkezleridışında kalan Devlet ormanlarında kamu yararına olan her türlü bina ve tesisleriçin gerçek ve tüzelkişilere, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca bedeli karşılığıizin verilebilir. Bu izin süresi kırkdokuz yılı geçemez. Devletçe yapılantesisler dışında kalan her türlü bina ve tesisler izin süresi sonunda eksiksizve bedelsiz olarak orman Genel Müdürlüğünün tasarrufuna geçer. Ancak işletmeninmaksadına uygun faaliyet gösterdiği Orman Genel Müdürlüğünce belgelenen haksahiplerinin kullanma hakları yer, bina ve tesislerin rayiç değeri üzerindenbelirlenecek yıllık bedelle doksandokuz seneye kadar uzatılabilir. Bu durumdadevir işlemleri bu uzatma sonunda yapılır. Turizm amaçlı tesisler için haksahipleri adına tapuda irtifak hakkı tesis edilir. İzin ve irtifak hakları amaçdışı kullanılamaz. (...) (Madde 17 nin 3. fıkrasının 1. tümcesi,Anayasa Mahkemesinin 8.11.2003 tarih ve 25283 sayılı R.G.'de yayımlanan, 17.12.2002gün ve E: 2000/75 - K: 2002/200 sayılı kararı ileiptal edilmiştir.) (Yeniden Düzenlenen 3. fıkra: 5192 - 17.6.2004 / m.1) Savunma,ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, doğalgaz, altyapı ve katı atıkbertaraf tesislerinin; sanatoryum, baraj, gölet ve mezarlıkların; Devlete aitsağlık, eğitim ve spor tesislerinin ve bunlarla ilgili her türlü yer ve binanınDevlet ormanları üzerinde bulunması veya yapılmasında kamu yararı ve zaruretolması halinde, gerçek ve tüzel kişilere bedeli mukabilinde Çevre ve Orman Bakanlığıncaizin verilebilir. Devletçe yapılan ve/veya işletilenlerden bedel alınmaz. Buizin süresi kırkdokuz yılı geçemez. Bu alanlarda Devletçe yapılanlarındışındaki her türlü bina ve tesisler iznin sona ermesi halinde eksiksiz vebedelsiz olarak Orman Genel Müdürlüğünün tasarrufuna geçer. Söz konusu tesislerOrman Genel Müdürlüğü veya Çevre ve Orman Bakanlığı ihtiyacında kullanılabilirveya kiraya verilmek suretiyle değerlendirilebilir. İzin amaç ve şartlarınauygun olarak faaliyet gösteren hak sahiplerinin izin süreleri; yer, bina vetesislerin rayiç değeri üzerinden belirlenecek yıllık bedelle doksandokuz yılakadar uzatılabilir. Bu durumda devir işlemleri uzatma süresi sonunda yapılır.Verilen izinler amaç dışında kullanılamaz.
(Ek fıkra: 2896 - 23.9.1983) Yukarıdaki fıkrada belirtilen bina vetesislerin, hükmî şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda veya hususîormanlarda yapılmak istenmesi halinde, Maliye Bakanlığının görüşü alınmaksızınTarım ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde, kullanım bedeli,süresi, yapılan bina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygunolarak taraflarca tespit olunur. (...) (Madde 17 nin 3. fıkrasının1. tümcesinin iptali nedeniyle uygulanma olanağı kalmayan diğer tümceleri ilemaddenin 4. fıkrası, Anayasa Mahkemesinin 8.11.2003 tarih ve 25283 sayılıR.G.'de yayımlanan, 17.12.2002 gün ve E: 2000/75 - K: 2002/200 sayılı kararı ileiptal edilmiştir.) (Yeniden Düzenlenen 4. fıkra: 5192 -17.6.2004 / m.1) Yukarıdaki fıkradabelirtilen bina ve tesislerin hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlardaveya hususi ormanlarda yapılmak istenmesi halinde de Çevre ve OrmanBakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde kullanım bedeli, süresi, yapılanbina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun olarak taraflarcatespit edilir.”
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itirazkonusu Yasa kuralı, ilgili Anayasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
6831 Sayılı Orman Kanunu'nun 93. maddesinin iptali istenen birincifıkrasına yönelik olarak daha önce yapılan başvuru Anayasa Mahkemesi'nin17.2.2004 günlü, 2001/406 Esas, 2004/20 Karar sayılı kararı ile esastanincelenerek reddedilmiş ve bu karar 11.2.2005 günlü ve 25724 sayılı ResmiGazete'de yayımlanmıştır.
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddesine göre,Anayasa Mahkemesi'nin işin esasına girerek verdiği ret kararının ResmîGazete'de yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı yasa hükmününAnayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz.
Anayasa Mahkemesi'nce işin esasına girilerek, hakkında ret kararıverilen itiraz konusu kuralla ilgili yeni bir başvurunun yapılabilmesi için,önceki kararın Resmi Gazete'de yayımlandığı 11.2.2005 gününden başlayarakgeçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır.
Bu nedenle belirtilen fıkraya yönelik başvurunun, Anayasa'nın 152.ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddesi uyarınca reddi gerekir.
V- SONUÇ
31.8.1956 günlü, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2896 sayılı Yasa iledeğiştirilen 93. maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle yapılanitirazın, Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddelerinin sonfıkraları gereğince REDDİNE, 5.7.2007 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT