ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2007/86
Karar Sayısı : 2007/73
Karar Günü : 30.7.2007
Resmi Gazete Tarih-Sayısı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Kocaeli 3. İcra HukukMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :18.5.2004 günlü, 5174 sayılıTürkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 77.maddesinin ikinci fıkrasının Anayasa'nın 10. maddesinin ikinci fıkrasınaaykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Kocaeli Sanayi Odası tarafından, davalı Ercan Premiks ve GıdaSanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında, oda üyeliği ve yıllık aidat borçları nedeniyletoplam 1.255,05 ytl alacağın tahsili için, Kocaeli Sanayi Odası yönetimkurulunun 29.11.2006 tarih ve 86 sayılı kararına dayanılarak, İcra İflas kanunu'nunilgili hükümleri uyarınca ilamlı icra yoluyla takip yapılmıştır.
Kocaeli 5. İcra Müdürlüğü'nce düzenlenen icra emri, adı geçenborçluya 11.01.2007 günü tebliğ edilmiştir. Kendisine tebligat yapılmasındansonra borçlu, vekili aracılığı ile 18.01.2007 günlü dilekçe ile hakkındadüzenlenen icra emrine ve 5174 sayılı Yasa'nın 77. maddesinin ikinci fıkrasınınAnayasa'ya aykırılığı itirazında bulunmuştur. Kocaeli 3. İcra Hukuk Mahkemesi,itirazı Mahkeme'nin 2007/59 sıra numarasıyla esasına kaydetmiş ve yargılamadevam ederken 13.06.2007 tarihli kararıyla, itiraz konusu kuralın Anayasa'yaaykırı olduğu kanısına vararak iptali için, Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştur.
II- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
5174 SayılıTürkiye Odalar Ve Borsalar Birliği İle Odalar VeBorsalar Kanunu'nun,
“Tahsilat” başlıklı 77. maddesinin ikinci fıkrası şöyledir.
“MADDE 77 –1) (…)
2) Kayıt ücretleri, yıllık aidat, munzam aidat, navlunhâsılatından alınacak oda payları ve Birlik aidatı ile borsa tescil ücreti vebunlara ait kesinleşen gecikme zamları ile para cezalarının tahsiline ilişkinolarak oda, borsa ve Birlik Yönetim Kurulunca verilen kararlar ilam hükmündeolup, icra dairelerince yerine getirilir”
B- Dayanılan Anayasa Kuralı
Başvuru gerekçesinde Anayasa'nın 10. maddesinin ikinci fıkrasınadayanılmıştır.
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince, 30.07.2007tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilkinceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, mahkemeler bakmaktaoldukları davalarda uygulayacakları yasa ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için AnayasaMahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmışve görevine giren bir dava bulunması ve iptali istenen kuralların da o davadauygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişikevrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmadaolumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
Alacağı bir ilama veya ilam niteliğindeki bir belgeye bağlı olanalacaklı, elindeki bu belgeyle dilediği icra dairesine giderek takip talebindebulunabilir (İİK m. 34).
Alacaklının ilamlı takip talebini alan icra dairesi, bir icra emridüzenler ve bunu borçluya tebliğe çıkarır. İcra emrini alan borçlu kural olarakicra emrine itiraz edemez. Yani, icra emrini alan borçlu itirazla hakkındayapılan icra takibini durduramaz. Borçlu, ancak İİK'nun 33 ve 33/a maddelerindebelirtilen, borcun zamanaşımına uğradığı, itfa(ödeme) veya imhaledildiği(ertelenmiş) nedenlerine dayanarak İcra Hukuk Mahkemesi'nden icranıngeri bırakılmasını veya İİK'nun 16 ve davamı maddelerine dayanarak icramüdürünün yaptığı işlemi şikâyet yoluyla dava konusu yapabilir.
İcranın geri bırakılması davasında, mahkemenin yapacağı inceleme,İİK'nun 33 ve 33/a maddeleriyle sınırlı bir incelemedir. İtirazda bulunanborçlu, ilam veya ilam niteliğindeki belgeye dayanan takipte, ilamınzamanaşımına uğradığı, ödeme yaptığı veya kendisine ödeme konusunda alacaklıtarafından süre verildiği iddiasını, İİK'nun 33 ve 33/a maddelerinde sayılanbelgelere dayandırmak zorundadır. Çünkü mahkeme, incelemesini bu belgelerlesınırlı olarak yapar. İcra Hukuk Mahkemesi bu belgeler dışındaki bir belgeyedayanarak, icranın geri bırakılmasına karar veremez. Burada mahkemenin sorununçözümünde uygulayacağı kurallar, İİK'nun özellikle 33 ve 33/a maddesi ile usuleilişkin kurallarıdır. İcra Hukuk Mahkemesi, icranın geri bırakılması davasındailam niteliğindeki belgenin dayanağını araştırıp inceleme konusu yapamaz.
Borçlu vekili tarafından Kocaeli 3. İcra Hukuk Mahkemesine18.01.2007 tarihinde açılan dava, borca ve gecikmiş faize itirazniteliğindedir. Bu çerçevede, yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alındığında,İcra Hukuk Mahkemesi, icra emrine itirazda bulunan borçlunun bu itirazını,İİK'nun 33 ve 33/a maddesine göre inceler ve karara bağlar. Mahkemenin budavada yapacağı inceleme, borçlu tarafından ileri sürülen ve İİK'nun 33 ve 33/amaddelerinde sayılan zamanaşımı, ödeme ve erteleme savlarıyla sınırlı birincelemedir. İcra emrine itiraz davasına bakan mahkemenin sorunun çözümündeuygulayacağı kurallar, ilam niteliğindeki belgenin dayanağını oluşturan 5174sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 77.maddesinin ikinci fıkrası değil, İİK'nun özellikle 33 ve 33/a maddesi ile usuleilişkin kurallarıdır.
Dolayısıyla iptali istenen ve 5174 sayılı Yasa'nın 77. maddesininikinci fıkrasında düzenlenen, oda alacaklarının tahsiline ilişkin olarak oda,borsa ve Birlik Yönetim Kurulunca verilen kararlar ilam hükmünde olup, icradairelerince yerine getirileceğine ilişkin kural, icranın geri bırakılmasıdavasında, ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumluya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bir yasa kuralı değildir.
Bu durumda, başvurunun itiraz yoluna başvuran Kocaeli 3. İcra HukukMahkemesi'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
IV- SONUÇ
18.5.2004 günlü, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğiile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 77. maddesinin ikinci fıkrasının, itirazbaşvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağıbulunmadığından, bu fıkraya ilişkin başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliğinedeniyle REDDİNE, 30.7.2007 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ