ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı: 2008/11
Karar Sayısı: 2008/64
Karar Günü : 28.2.2008
R.G. Tarih-Sayı :28.05.2008-26889
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Kandıra İcra Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 28.12.2004 günlü, 5277sayılı 2005 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin (e) fıkrasınınAnayasa'nın 10. maddesine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Kamulaştırmasız el atma nedeniyle takdir edilen maddi tazminatailişkin olarak alacaklı tarafından başlatılan icra takibi sonucu düzenlenen icraemrinin, fazla hesaplanan faiz miktarı yönünden kısmen iptali istemiyle açılandavada, 2005 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin (e) fıkrasınınAnayasa'ya aykırılık savını ciddi bulan Mahkeme iptali için başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
5277 sayılı 2005 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin (e)fıkrası şöyledir:
"İlgili kanununda düzenleme yapılıncaya kadar, 4.12.1984tarihli ve 3095 sayılı Kanunun 1 inci maddesindeki kanuni faiz oranı, aylık % 1olarak uygulanır. Ay kesirleri tama iblağ edilir. Taksitlendirilen veyaherhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları içinöngörülen en yüksek faiz oranı uygulanır."
B- Dayanılan ve İlgili Görülen Anayasa Kuralları
Başvuru kararında, Anayasa'nın 10. maddesine dayanılmış, 153.maddesiyle ilgisi görülmüştür.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, HaşimKILIÇ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, AhmetAKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK,Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ'ın katılmalarıyla 28.2.2008 günü yapılanilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Başvuru kararında, kanuni faiz oranının 2005 yılı için BütçeKanunu ile değiştirilmesi suretiyle kamu kuruluşlarının alacakları içinuyguladıkları faiz oranı ile borçları için uyguladıkları faiz oranınınfarklılaştırılması nedeniyle itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 10. maddesineaykırı olduğu ileri sürülmüştür.
2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un 29. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi, yasaların Anayasa'yaaykırılığı konusunda ilgililer tarafından ileri sürülen gerekçelere bağlıkalmak zorunda değildir. Anayasa Mahkemesi taleple bağlı kalmak koşuluyla başkagerekçe ile de karar verebilir. Bu nedenle itiraz konusu kural ilgisi nedeniyleAnayasa'nın 153. maddesi yönünden incelenmiştir.
İtiraz konusu kuralla, ilgili yasada düzenleme yapılıncaya kadar,2005 yılında 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 4489sayılı Yasa'yla değişik 1. maddesindeki, T.C. Merkez Bankası'nın kısa vadelikredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının uygulanmayacağı, bunun yerine"aylık % 1" oranının uygulanacağı belirtilmiştir. 21.4.2005 günlü,5335 sayılı Yasa'nın 14. maddesiyle, itiraz konusu kuralda gönderme yapılan3095 sayılı Yasa'nın 1. maddesi değiştirilmiş, aynı Yasa'nın 29. maddesinin (c)fıkrasıyla da 2005 Malî yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin itiraz konusu (e)fıkrası 1.5.2005 günü itibarıyla yürürlükten kaldırılmıştır.
Anayasa'nın 153. maddesinin son fıkrasında, Anayasa Mahkemesikararlarının, yasama, yürütme ve yargı organları ile yönetim makamlarını,gerçek ve tüzelkişileri bağlayacağı öngörülmüştür. Bu kural gereğince, yasamaorganı, yapacağı yeni düzenlemelerde daha önce aynı konuda verilen AnayasaMahkemesi kararlarını göz önünde bulundurmak, bu kararları etkisiz kılacakbiçimde yeni yasa çıkarmamak, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilenkuralları aynen yasalaştırmamak yükümlülüğündedir.
Bir yasa kuralının, Anayasa'nın 153. maddesine aykırılığından sözedilebilmesi için, bu kuralın iptal edilen önceki kural ile aralarında"özdeşlik", anlam ve nitelik ile "teknik, içerik ve kapsam"yönlerinden benzerlik olması gerekir.
İtiraz konusu kuralla "anlam, kapsam ve teknik içerik"yönlerinden aynı kuralı içeren, 2003 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 51.maddesinin "İlgili kanununda düzenleme yapılıncaya kadar,4.12.1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanunun 1 inci maddesindeki kanuni faiz oranı,1.4.2003 tarihinden itibaren aylık % 2,5 olarak uygulanır. Ay kesirleri tamaiblağ edilir. Taksitlendirilen veya herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırmabedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranıuygulanır" şeklindeki (t) fıkrası, bütçeyle ilgili olmamasınedeniyle olağan yasa konusu olup, bütçe yasasında yer verilmeyeceği gerekçesiyleAnayasa'nın 87., 88., 89. ve 161. maddelerine aykırı görülerek AnayasaMahkemesi'nin 22.1.2004 günlü, E.2003/41, K.2004/4 sayılı kararıyla iptaledilmiştir.
Daha sonra yürürlüğe giren 2004 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 49.maddesinin "İlgili kanununda düzenleme yapılıncaya kadar,4.12.1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanunun 1 inci maddesindeki kanuni faiz oranı,1.4.2003 tarihinden itibaren aylık % 1,25 olarak uygulanır. Ay kesirleri tamaiblağ edilir. Taksitlendirilen veya herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırmabedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranıuygulanır" şeklindeki (o) fıkrasında yer alan benzer hüküm ise7.6.2005 günlü, E.2004/12, K.2005/35 sayılı kararla Anayasa'nın 153. maddesininson fıkrasına aykırı bulunarak iptal edilmiştir.
2005 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin itiraz konusu (e)fıkrası da, 2003 ve 2004 yılları Bütçe Kanunlarının Anayasa Mahkemesi'nce iptaledilen daha önceki kurallarla aynı kapsam ve içerikte olduğundan Anayasa'nın153. maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Kuralın, Anayasa'nın 10. maddesi yönünden incelenmesine gerekgörülmemiştir.
VI- SONUÇ
28.12.2004 günlü, 5277 sayılı 2005 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun37. maddesinin (e) fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, 28.2.2008gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ