ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2008/55
Karar Sayısı : 2010/41
Karar Günü : 25.2.2010
R.G. Tarih-Sayı :21.06.2010-27619
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Kırklareli Sulh CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :26.9.2004 günlü, 5237 sayılıTürk Ceza Kanunu'nun 105. maddesinin (1) numaralı fıkrasının Anayasa'nın 2. ve38. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Cinsel taciz suçundan açılan kamu davasında itiraz konusu kuralınAnayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun itiraz konusu kuralı da içeren105. maddesi şöyledir:
'(1) Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında,mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlîpara cezasına hükmolunur.
(2) Bu fiiller; hiyerarşi, hizmet veya eğitim ve öğretimilişkisinden ya da aile içi ilişkiden kaynaklanan nüfuz kötüye kullanılmaksuretiyle ya da aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanılarakişlendiği takdirde, yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranındaartırılır. Bu fiil nedeniyle mağdur; işi bırakmak, okuldan veya ailesindenayrılmak zorunda kalmış ise, verilecek ceza bir yıldan az olamaz.'
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Mahkeme, başvuru kararında Anayasa'nın 2. ve 38. maddelerinedayanmıştır.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Haşim KILIÇ,Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, MehmetERTEN, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve ZehraAyla PERKTAŞ'ın katılımlarıyla 26.6.2008 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,oybirliğiyle karar verilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Başvuru kararında, cinsel taciz suçunun madde metninde değil,gerekçede tanımının yapıldığı, Resmî Gazete'de yayımlanmayan madde gerekçesininöğreti ve uygulamada yargı mercilerini bağlayıcı olmadığının büyük oranda kabuledildiği, suçun maddi unsurunun hangi eylemleri içerdiğinin açıkçabelirtilmediği ve tartışmalı olduğu, bu konuda öğreti ile uygulamadafarklılıklar bulunduğu, bu nedenlerle itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 2. ve38. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
İtiraz konusu kuralı da içeren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun105. maddesinde, cinsel taciz suçuna yer verilmiştir. Söz konusu suç, Türk CezaKanunu'nun İkinci Kitabının'Kişilere Karşı Suçlar'başlıklı İkinciKısmının'Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar'başlığı altındaki 102 ilâ105. maddelerin yer aldığı Altıncı Bölümünde düzenlenmiştir. Bu suçla korunanhukuki yarar, kişinin cinsel özgürlüğü ve dokunulmazlığıdır.
İtiraz konusu (1) numaralı fıkrada, suçun temel şekli ve yaptırımıdüzenlenmiştir. Buna göre, suçu oluşturan hareket,'bir kimseyi cinsel amaçlıolarak taciz etme'şeklinde belirtilmiştir. Madde gerekçesine göre cinseltaciz, kişinin vücut dokunulmazlığının ihlâli niteliği taşımayan cinseldavranışlarla gerçekleştirilebilen, cinsel yönden ahlâk temizliğine aykırıolarak mağdurun rahatsız edilmesinden ibarettir. Maddenin (2) numaralıfıkrasında ise bu suçun işleniş tarzı itibarıyla nitelikli hâli düzenlenmiştir.Buna göre suçun; hiyerarşi, hizmet veya eğitim ve öğretim ilişkisinden ya daaile içi ilişkiden kaynaklanan nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle ya da aynıişyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi veya bu fiilnedeniyle mağdurun; iş bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorundakalmış olması durumunda verilecek cezanın artırılması gerekmektedir.
Hukuk devletinde ceza hukukuna ilişkin düzenlemelerde Anayasa'yave ceza hukukunun temel ilkelerine bağlı kalmak koşuluyla hangi eylemlerin suçsayılacağı, bunlara uygulanacak yaptırımın türü ve ölçüsü, cezayı ağırlaştırıcıve hafifleştirici nedenlerin belirlenmesi gibi konularda yasakoyucunun takdiryetkisi bulunmaktadır.
Anayasa'nın 38. maddesinin ilk fıkrasında,'Kimse kanunun suçsaymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz'denilerek'suçun yasallığı',üçüncü fıkrasında da'ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancakkanunla konulur'denilerek,'cezanın yasallığı'ilkesi getirilmiştir.Anayasa'da öngörülen suçta ve cezada yasallık ilkesi, insan hak veözgürlüklerini esas alan bir anlayışın öne çıktığı günümüzde, ceza hukukunun datemel ilkelerinden birini oluşturmaktadır. Anayasa'nın 38. maddesine paralelolarak Türk Ceza Kanunu'nun 2. maddesinde yer alan'suçta ve cezadakanunilik'ilkesiyle, hangi eylemlerin yasaklandığı ve bu yasak eylemlereverilecek cezaların hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak biçimde yasadagösterilmesi, kuralın açık, anlaşılır ve sınırlarının belli olmasıgerekmektedir. Kişilerin yasak eylemleri önceden bilmeleri düşüncesine dayananbu ilkeyle temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması amaçlanmaktadır.
İtiraz konusu kuralda hangi tür davranışların'cinsel taciz'sayılacağıaçıklanmamış ise de, 5237 sayılı TCK'nın'Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar'başlıklıAltıncı Bölümünde yer alan 102. maddesinde cinsel saldırı, 103. maddesinde deçocukların cinsel istismarı düzenlenmiştir. Anılan maddeler ile birlikte 105.maddenin değerlendirilmesinden cinsel taciz suçunun, cinsel saldırı ve cinselistismar boyutuna ulaşmayan, cinsel amaçlı rahatsız etme fiilleri olduğuanlaşılmaktadır. Ayrıca maddenin gerekçesi ve her olayın kendine özgüşartlarının mahkemece değerlendirileceği açık olduğundan itiraz konusu kuralınbelirsizliğinden söz edilemez.
Açıklanan nedenlerle itiraz konusu kural, Anayasa'nın 2. ve 38.maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
VI-SONUÇ
26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 105. maddesinin(1) numaralı fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE,25.2.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ